(༡) ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༤. ‘‘ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱ་ཡི་ཀཱཏི ཨ་ནྟ་ར་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘བྷི་ཀྑུ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཧི ཨེ་ཏཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཚ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་པེ་ཡྻཱ་ལེ པ་ཉྩ་མེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘བྷི་ཀྑུ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཚཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཏི་སྶོཏི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཉྩ སཾ་ས་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ངྒུ་ལི་པ་ཏོ་ད་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཉྩཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ཨ་རུ་ཎུ་གྒེ ཏི་སྶོཏི ཨེ་ཀ་ར་ཏྟ་ཚཱ་ར་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ད་སཱ་ཧ་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ར་ཏྟི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ‘‘པ་ཋ་མ་མྤི ཡཱ་མཾ ཚཱ་དེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་མཾ ཚཱ་དེ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་སྟེ ཨ་རུ་ཎེ ཚ་ནྣཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡོ ཚཱ་དེ་ཏི སོ དུ་ཀྐ་ཊཾ དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་མཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒེ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. དྭེ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ ནཱ་མ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན དྭེ ཧོ་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཀེ་ན ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧོཏི ‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, སོ ཨཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སེ་ན ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ན་ཉྩ ས་བྦ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ་ན་ཉྩ ས་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
ཝི་ན་ཡ་སྶ དྭེ མཱུ་ལཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱ་ཙཱ ཙ. ག་རུ་ཀཱ དྭེ ཝུ་ཏྟཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. དྭེ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཙྪཱ་ད་ནཱཏི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ དྭེ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ.
གཱ་མ་ནྟ་རེ ཙ་ཏ་སྶོཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ; ཨ་ཉྙ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ གཱ་མེ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ; ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ་ཀྐ་མ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨི་མཱ གཱ་མ་ནྟ་རེ དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒྷ་ཨཱ་དི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཙ་ཏ་སྶོ ན་དི་པཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ; ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ན་དི་པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ. ཨེ་ཀ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡནྟི མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ. ན་ཝ་མཾ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊནྟི སེ་ས་ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་སུ.
དྭེ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱ ར་ཏྟིནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཨ་པྤ་དཱི་པེ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. དྭེ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱ དི་ཝཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི དི་ཝཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ལླ་པ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ད་ད་མཱ་ན་སྶ ཏི་སྶོཏི མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཝི་སཾ དེ་ཏི, སོ ཙེ ཏེ་ན མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ; ཡ་ཀྑ་པེ་ཏཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏེ ཙེ མ་ར་ནྟི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶ དེ་ཏི, སོ ཙེ མ་ར་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ད་ད་མཱ་ན་སྶ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ པ་ཊི་གྒ་ཧེཏི ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧ-ཝེ་ཎི་གྒཱ་ཧེ་སུ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, མུ་ཁེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི.