ཨ་པ་ར་དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ
(༡) ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༤. ‘‘ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱ་ཡི་ཀཱཏི ཨ་ནྟ་ར་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘བྷི་ཀྑུ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཧི ཨེ་ཏཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཚ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་པེ་ཡྻཱ་ལེ པ་ཉྩ་མེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘བྷི་ཀྑུ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཚཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཏི་སྶོཏི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཉྩ སཾ་ས་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ངྒུ་ལི་པ་ཏོ་ད་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཉྩཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ཨ་རུ་ཎུ་གྒེ ཏི་སྶོཏི ཨེ་ཀ་ར་ཏྟ་ཚཱ་ར་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ད་སཱ་ཧ་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ར་ཏྟི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ‘‘པ་ཋ་མ་མྤི ཡཱ་མཾ ཚཱ་དེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་མཾ ཚཱ་དེ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་སྟེ ཨ་རུ་ཎེ ཚ་ནྣཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡོ ཚཱ་དེ་ཏི སོ དུ་ཀྐ་ཊཾ དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་མཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒེ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. དྭེ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ ནཱ་མ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན དྭེ ཧོ་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཀེ་ན ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧོཏི ‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, སོ ཨཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སེ་ན ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ན་ཉྩ ས་བྦ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ་ན་ཉྩ ས་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
ཝི་ན་ཡ་སྶ དྭེ མཱུ་ལཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ཡོ ཙེ་ཝ ཝཱ་ཙཱ ཙ. ག་རུ་ཀཱ དྭེ ཝུ་ཏྟཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. དྭེ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཙྪཱ་ད་ནཱཏི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ དྭེ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ.
གཱ་མ་ནྟ་རེ ཙ་ཏ་སྶོཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ; ཨ་ཉྙ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ གཱ་མེ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ; ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ་ཀྐ་མ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨི་མཱ གཱ་མ་ནྟ་རེ དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒྷ་ཨཱ་དི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཙ་ཏ་སྶོ ན་དི་པཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ; ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ན་དི་པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ. ཨེ་ཀ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡནྟི མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ. ན་ཝ་མཾ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊནྟི སེ་ས་ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་སུ.
དྭེ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱ ར་ཏྟིནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཨ་པྤ་དཱི་པེ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. དྭེ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱ དི་ཝཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི དི་ཝཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ལླ་པ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ད་ད་མཱ་ན་སྶ ཏི་སྶོཏི མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཝི་སཾ དེ་ཏི, སོ ཙེ ཏེ་ན མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ; ཡ་ཀྑ་པེ་ཏཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏེ ཙེ མ་ར་ནྟི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶ དེ་ཏི, སོ ཙེ མ་ར་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ད་ད་མཱ་ན་སྶ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ པ་ཊི་གྒ་ཧེཏི ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧ-ཝེ་ཎི་གྒཱ་ཧེ་སུ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, མུ་ཁེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི.
(༢) དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༥. པ་ཉྩ དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡོཏི ལ་ཧུ་ཀཱ པ་ཉྩ. ཚ ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ. ཨེ་ཀེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱཏི ཨེ་ཀཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི.
ཝི་ན་ཡ་ག་རུ་ཀཱ དྭེ ཝུ་ཏྟཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཉྩ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱ་ནི ཙཱཏི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀཱ་ནི, མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་མྤི ན་ཏྠི. ཨེ་ཀོ ཝི་ཀཱ་ལེ དྷ་ཉྙ་ར་སོཏི ལོ་ཎ་སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀོ དྷ་ཉྙ་ར་སོ ཝི་ཀཱ་ལེ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀཱ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ས་མྨུ་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀཱ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨེ་ན ས་མྨུ་ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ དྭེཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མེ་ཐུ་ན་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. དྭེ སཾ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མི་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་མ་གྒོ ཝཱ ས་ངྒྷོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨོ་སཱ་རེ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི ཙ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ སཾ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. དྭི་ནྣཾ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོཏི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙ མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀ་སྶ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟཱ. དྭ་ངྒུ་ལཱ དུ་ཝེཏི དྭེ དྭ་ངྒུ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ, ‘‘དྭ་ངྒུ་ལ་པ་བྦ་པ་ར་མཾ ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཀཱ, ‘‘དྭ་ངྒུ་ལཾ ཝཱ དྭེ་མཱ་སཾ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཀཱ.
དྭེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཝ་དྷ་ཏི རོ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ; ཝ་དྷ་ཏི ན རོ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྭཱི་ཧི ས་ངྒྷོ བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཀ་མྨེ་ན ཙ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ན ཙ. དྭེ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀ་ལེ་པི ཝི་ན་ཡེ དྭེ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ པ་ན ན་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ནྟི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཧོ་ནྟི. ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཱ དུ་ཝེཏི དྭེ ཉ་ཏྟི་ཀི་ཙྩཱ་ནི – ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨ་པཱ་ད་ཀཱ ཙ. ན་ཝ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, དྭཱི་སུ ཀ་མྨ་པཱ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ཏི་སྶོཏི ‘‘ཨ་ནོ་དི་སྶ ཨོ་པཱ་ཏཾ ཁ་ཎ་ཏི, ས་ཙེ མ་ནུ་སྶོ མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ; ཡ་ཀྑ་པེ་ཏཱ་ནཾ མ་ར་ཎེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶ མ་ར་ཎེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཧོ་ནྟི. ཝཱ་ཙཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཏ་ཡོཏི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡཱ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ, མ་ནུ་སྶ་མ་ར་ཎེ, ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཨུ་ལླ་པ་ནེ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཨོ་བྷཱ་ས་ནཱ ཏ་ཡོཏི ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ནེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀཾ ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀཾ ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཉྩ་རི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཏ་ཡོཏི པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ཏི པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ; པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ; པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི ཨི་མེ ས་ཉྩ་རི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་ཧཱི་ནོ ཨ་ངྒ་ཧཱི་ནོ ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣོ ཙ ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཡོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་པ་རི་པཱུ་རོ, པ་རི་པཱུ་རོ ཙ ན ཡཱ་ཙ་ཏི, ཨི་མེ་པི ཨ་ངྒ་ཧཱི་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ ཀ་ར་ཎ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ པ་ཎྜ་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཡོ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཱཏི ཉ་ཏྟི་ཀ་པྤ་ནཱ, ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ, ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘ད་དེ་ཡྻ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཱ ཉ་ཏྟི་ཀ་པྤ་ནཱ; ‘‘དེ་ཏི ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ; ‘‘དི་ནྣཾ ཀ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཀ་མྨཱ་ནི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ཏཱི་ཧི ཀ་མྨཱ་ནི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི – ཝ་ཏྠུ་ནཱ, ཉ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ནྣ་ཉྷི ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་ནྣ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཡོ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཱ’’ཏི. ནཱ་སི་ཏ་ཀཱ ཏ་ཡོ ནཱ་མ མེ་ཏྟི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ནཱ་སེ་ཐ, དཱུ་ས་ཀོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ད་ས་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ཀ་ཎྚ་ཀཾ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སཾ ནཱ་སེ་ཐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ལི་ངྒ་སཾ་ཝཱ་ས་ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ ནཱ་སི་ཏ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏི་ཎྞ་ནྣཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀཱཏི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ དྭེ ཏ་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏི་ཎྞཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ནཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ ཏི་སྶོཏི པཱ་དེ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱ་དེ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་ས་ཀེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཨཱུ་ན་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཙ་ཏ་སྶོ མེ་ཐུ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨ་ཀྑ་ཡི་ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁ་ཡི་ཏེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀ་ཏེ མུ་ཁེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཛ་ཏུ་མ་ཊྛ་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཏི་སྶོཏི ཝ་ན་པྤ་ཏིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. པ་ཉྩ ཚ་ཌྜི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨ་ནོ་དི་སྶ ཝི་སཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ས་ཙེ ཏེ་ན མ་ནུ་སྶོ མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ; ཡ་ཀྑ་པེ་ཏེ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཝི་སྶ་ཊྛི་ཚ་ཌྜ་ནེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ; སེ་ཁི་ཡེ་སུ ཧ་རི་ཏེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཚ་ཌྜ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ – ཨི་མཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཉྩཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི.
པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཱ ཀ་ཏཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ཝ་གྒ་སྨིཾ ད་ས་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཀ་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་རེ་ཏྠ ན་ཝ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱཏི པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་མྷི་ཡེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྭེ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྭེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ན་ཝ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭི་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཙཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ དེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཊྛ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ. བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཱ ཀ་ཏཱཏི ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཀ་ཏཱ་ཡེ་ཝ.
ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏ་སྶོཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རོ་ཀྐ་མ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨེ་ཀཱ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶཱ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཋི་ཏ་སྶ ཙཱ་པི ཏ་ཏྟ་ཀཱཏི ཋི་ཏ་སྶ་པི ཙ་ཏ་སྶོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ? བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཝཱ ཨོ་ཀཱ་སེ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་ཝ་སེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཏི་ཊྛ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ; ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟཱི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ནི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ཏ་ཏྟ་ཀཱཏི ས་ཙེ་པི ཧི སཱ ནི་སཱི་ད་ཏི ཝཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
(༣) པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༦. པ་ཉྩ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ སོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨི་མཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཨི་མཾ པ་ཙྪཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ན་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱིཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ ན་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཀ་བ་ལ༹ཾ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ར་ག་ལ༹ཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཨི་མཾ པ་ཙྪཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ དེ་སེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏཱ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ དེ་སེ་ཡྻ, དེ་སི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ན་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ན་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏཱ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སིཾ, ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཏཾ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཡྻ, དེ་སི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ན་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟོ, ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཏཾ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀེ ཏི་སྶོཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ བྷེ་ད་ཀཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ, པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཚ ཝོ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱཏི པ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ? ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ལླ་པ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི སོ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ སཱུ་པཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ ཏི་སྶོཏི མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ལ་སུ་ཎེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ བྷོ་ཛ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ལ་སུ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཝ་སེ་ས་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝོ་མི་སྶ་ཀཾ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་མཱ་ནཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ, དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨི་མཱ པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ‘‘ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི་ཡཱ ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ, ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟི. པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, སི་ཀྑཱ་མཱ་ན་སཱ་མ་ཎེ་རི་སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ན དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙཱཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ཉྩ་ནྣ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, གི་ཧཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཌྜ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ཙཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི སོ་བྷ་ཏཱིཏི ས་ངྒྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི. ཀ་ཏ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་གྒ་ལ་ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ པ་ཊི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷུ་ཎྷ་སཱི་ལོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
དྭེ ཀཱ་ཡི་ཀཱ ར་ཏྟིནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫ་ས་ཡ་ནཱ་ནི ཀ་པྤ་ཡ་མཱ་ནཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་པྤ་ཡ་མཱ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི དྭེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ར་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. དྭེ ཀཱ་ཡི་ཀཱ དི་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན དི་ཝཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏྟེ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༢༦༦) ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡ་མེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཀཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༦༦) ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཡཱ་གུཾ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ དེ་ནྟ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶཱ་པི ཧི མུ་ཁཾ ཨུ་ལློ་ཀ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཊྛཱ་ནི་སཾ་སེ ས་མྤ་སྶནྟི ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སེ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ་ཏི. ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཏྟ་ནཱ.
པ་ཉྩ་ཋཱ་ནེ མུ་སཱ་ཝཱ་དོཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊ་ས་ངྑཱ་ཏེ པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནེ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ག་ཙྪ་ཏི. ཙུ་དྡ་ས པ་ར་མ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཱ་དི་ན་ཡེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ. དྭཱ་ད་ས པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ན སཱ་ཏི? དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན པ་ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ, ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ, ཝཱ་ས་བྷ་གཱ་མི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ.
ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོཏི ‘‘པུ་བྦེ་ཝ་སྶ ཧོ་ཏི མུ་སཱ བྷ་ཎི་སྶ’’ནྟི ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ས་ཉྙ’’ནྟི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཧི (པཱ་ཙི. ༤-༥; པ་རི. ༤༥༩) ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི་པི པཱ་ཎཾ ན ཧ་ནེ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཨ་ཊྛ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ངྒཱ་ནཱིཏི ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ཝེ་ཏཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༧) ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཊྛ ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝ་ཏྟཱ་ནི མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་ཊྛ་ཝཱ་ཙི་ཀཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦནྟི བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨི་ཏ་རཱ་ཧི པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཨ་ཊྛ་ཧཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཀ་སྶ ཚེ་ཛྫནྟི གཱ་ཐཱ་ཡ ན་ཝ་སུ ཛ་ནེ་སུ ཡོ ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཚེ་ཛྫཾ ཧོ་ཏི, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝི་ཡ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. བྷེ་ད་ཀཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨི་མཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ས་བྦེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཝ.
ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ན་ཝ་ཧཱིཏི ན་ཝ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་ངྒྷོ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཱ ན་ཝཱཏི ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ན་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
(༤) ཨ་ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༧. ད་ས པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦཱཏི སེ་ནཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ ད་ས ཛ་ནཱ. ཨ་ཉྫ་ལི སཱ་མཱི་ཙེ་ན ཙཱཏི སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྫ་ལི ཙ ཏེ་སཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ནེ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡཱ་པུ་ཙྪ་ན་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྫ་ལི པ་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ས་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ད་ས་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ད་ས ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཱཏི ད་ས དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, དཱ་ཏ་བྦཾ ཨི་དྷ ཙཱི་ཝ་རནྟི པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟ་ནྣཾ ས་ནྟེཏི དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་ཉྩ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ས་ནྟེ པ་ཏི་རཱུ་པེ གཱ་ཧ་ཀེ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་པི དཱ་ཏ་བྦཾ. སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ན དཱ་ཏ་བྦནྟི སེ་སཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ན དཱ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཏི་ས་ཏཾ ར་ཏྟི་ས་ཏཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཚཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཀ་ཏི་ས་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ར་ཏྟི་ས་ཏཾ ཚཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ན. ད་ས་ས་ཏཾ ར་ཏྟི་ས་ཏཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཚཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི ད་ས་ས་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ར་ཏྟི་ས་ཏཾ ཚཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ན. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡོ དི་ཝ་སེ ས་ཏཾ ས་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ད་ས ད་ས དི་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཏེ་ན ར་ཏྟི་ས་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཾ ཧོ་ཏི, སོ ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ད་སཱ་ཧ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ད་ས ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་སི་ཏྭཱ་ན མུ་ཙྩེ་ཡྻ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི.
དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨ་དོ་སཱ ཝུ་ཏྟཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨེ་ན་ཝ་གྒཾ, ཨ་དྷ་མྨེ་ན་ས་མ་གྒཾ, དྷ་མྨེ་ན་ཝ་གྒཾ, ཏ་ཐཱ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཱ་ནི་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨ་དོ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཙ་ཏ་སྶོ ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨེ་ན་ས་མ་གྒཾ, ཏ་ཐཱ སེ་སཱ་ནི་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏ་སྶོ ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ.
ཚ ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི ཨ་དྷ་མྨེ་ན་ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ, ཨ་དྷ་མྨེ་ན་ས་མ་གྒ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན་ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན་ས་མ་གྒ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན་ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན་ས་མ་གྒ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཚ ཀ་མྨཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཀེ་ཏྠ དྷ་མྨི་ཀཱ ཀ་ཏཱཏི ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ་ཀ་མྨ་མེ་ཝེ་ཏྠ དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ དྷ་མྨི་ཀཾ.
ཡཾ དེ་སི་ཏཱཏི ཡཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི. ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཡ་ནྟ་པ་རི་ཙྪེ་ད་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་ནྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ར་ཉྙཱ ས་པ་ཏྟ་ག་ཎཾ ཨ་བྷི་མ་དྡི་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎཾ ཨ་བྷི་མ་དྡི་ཏྭཱ ཛི་ཏཾ ཝི་ཛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སྭེ་ཝ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཏཱ་དི, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏ་ད་ངྒ་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝེ་ཀ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་དྡ་སཱ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ད་སྶཱི; ཏེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནེ་ན ཏཱ་དི་ནཱ ཝི་ཝེ་ཀ་ད་སྶི་ནཱ ཡཱ་ནི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཀེ་ཏྠ ས་མྨ་ཏི ཝི་ནཱ ས་མ་ཐེ་ཧཱིཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ, ཡཱ་ནི ས་ཏྠཱ་རཱ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི ཝི་ནཱ ས་མ་ཐེ་ཧི ན ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཚ ས་མ་ཐཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦེ་པི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ས་མྨ་ནྟི, ས་མཱ་ཡོ་གཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཀོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ་ཝ ཝི་ནཱ ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི, ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧི ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ནི་པྥ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཀེ་ཏྠ ས་མྨ་ཏི ཝི་ནཱ ས་མ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཏཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. མ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝི་ནཱ’’ཏི ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་མ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཏྠ ས་མྨ་ཏི ཝི་ནཱ ས་མ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨེ་ཀོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ནཱ ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ རོ་ཙེ་ཡྻཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཡཱ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ, སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཀ་ཏ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཏ་མ་མྷི ཋཱ་ནེ ན ཀ་ཏ་མེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི.
ཚ་ཨཱུ་ན་དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཏཱཏི ‘‘ཨི་དྷ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨ་ཊྛ་ཀཱ་ནི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཚ་ཨཱུ་ན་དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཏཾ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨ་ནཱ་པཱ་ཡི་ཀཱཏི ‘‘ཨི་དྷ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ན ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ན ནེ་ར་ཡི་ཀོ ན ཀ་པྤ་ཊྛོ ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཛ་ནཱ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨ་ཊྛ་ཀཱ ཚ་ཨཱུ་ན་དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཏ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
(༥) སོ་ལ༹་ས་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༨. ཀ་ཏི ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་པ་ར་དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.