ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ
པ་རི་ཝཱ་ར-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
སོ་ལ༹་ས་མ་ཧཱ་ཝཱ་རོ
པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝི་སུ་དྡྷ་པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ, པ་རི་ཝཱ་རོ་ཏི སཱ་ས་ནེ;
དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་རཱི་ར་སྶ, ཁ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ.
ས་ངྒ་ཧཾ ཡོ ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོ, ཏ་སྶ པུ་བྦཱ་ག་ཏཾ ན་ཡཾ;
ཧི་ཏྭཱ དཱ་ནི ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ.
༡. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… པ་ཉྙ་ཏྟནྟི ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཏཱ་ཝ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡོ སོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ས་ན་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ན་ཝེ་ག་ས་མུ་སྶི་ཏཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི་ཏོ ད་ས ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ན་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཏ་སྶཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ད་ས ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་སྶ་ཏཱ; ཨ་པི་ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཚ་ཧི ཝཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་དི་ག་ཏཱ་ནི ཙཱ་པི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏི་ཝི་སུ་དྡྷེ་ན མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ པ་སྶ་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, པ་ར་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ‘‘ཡཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི…པེ… ཀེ་ནཱ་བྷ་ཏ’’ནྟི.
༢. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན ‘‘ཡཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཋ་མཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ’’ནྟི ཨི་དཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་དི་པ་ད་སྶ པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ; ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི སུ་དི་ནྣཾ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ པ་ན ན་ཡེ་ན པུ་ན་པི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་དཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ. ཨེ་ཀཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཝཱ་སོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ པ་ཉྙ་ཏྟི. དྭེ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོཏི ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ་པཱི’’ཏི ཙ, ‘‘སི་ཀྑཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ མ་ཀྐ་ཊི་ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ – ཨི་མཱ དྭེ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་མི་སྶཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཏ་སྨིཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ དོ་སེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ; སཱ ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཏ་སྨིཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ས་བྦ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟི་མ་ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཙ ས་བྦ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན ག་ཎེ་ན ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ, གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ, དྷུ་ཝ་ན་ཧཱ་ནཾ, ཙ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎ’’ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ན པ་ཙྩ་ནྟི་མ་ཛ་ན་པ་དེ་སུ. སེ་སཱ་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི; སུ་དྡྷ་བྷི་ཀྑཱུ་ན་མེ་ཝ ཧི སུ་དྡྷ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཚ་ནྡ་སོ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ན་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཝཱ་སཱ’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཝི་ནཱི་ཏ་ཀ་ཐཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཏཱ་སཾ ན་ཏྠི, སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ན ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡམྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ནཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི. ཨ་ཏྠེ པ་ན བྷེ་དོ ན་ཏྠི.
ནི་དཱ་ནོ་ག་དྷནྟི ‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི སོ ཨཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ནི་དཱ་ནོ་ག་དྷཾ; ནི་དཱ་ནེ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་ནཱཏི ནི་དཱ་ནོ་ག་དྷཾ ནི་དཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ‘‘ཏ་ཏྲི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ནནྟི སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. པ་ཋ་མཱ ཧི དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཉྩ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་མ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཙ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀ་དི་ཊྛི ཙ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཚ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨི་དཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ནཱཏི དྭ་ངྒི་ཀེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན. ཨེ་ཏྠ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི. དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏཱིཏི ‘‘ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ས་མྨུ་ཁཱ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨཱ་མ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བྷ་ཎྜ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ས་ཀྐཱ ཙ ཧོ་ཏི ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ. ཨི་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི, ན ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཀོ་ཙི ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཨུ་པ་རི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་གྒེ ‘‘ན ཀ་ཏ་མེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་མ་ཐཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ན་ཡོཏི ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་མཱ་ཏི་ཀཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་བྷ་ཏྟཱིཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་བྷ་ཏྟཱིཏི ཧི ཝི་བྷ་ངྒ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨ་སཾ་ཝ་རོཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ. སཾ་ཝ་རོཏི ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ. ཡེ་སཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཡེ་སཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཙ ས་བྦཱ པ་གུ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ དྷཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨེ་ཏཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ དྷཱ་རེ་ནྟི; ན ཧི ས་ཀྐཱ ས་བྦཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི. ཀེ་ནཱ་བྷ་ཏནྟི ཨི་དཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ ཡཱ་ཝ ཨ་ཛྫ་ཏ་ན་ཀཱ་ལཾ ཀེ་ན ཨཱ་ནཱི་ཏ་ནྟི. པ་ར་མྤ་རཱ་བྷ་ཏནྟི པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ.
༣. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ཡ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་པཱ་ལི དཱ་ས་ཀོ ཙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པོ་རཱ་ཎ་ཀེ་ཧི མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཡོ ཋ་པི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༧. ཨི་ཏོ པ་རཾ ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཀ་ཏི ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ཝི་པ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏི་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རོ, ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཚ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཀ་ཏི་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱ་རོ, ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱ་རོ, ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཏྟ་ནྣཾ ས་མ་ཐཱ་ནཾ ཀ་ཏི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ས་མ་ཐ་ཝཱ་རོ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ཝཱ་རཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ ཨེ་ཝ.
༡༨༨. ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་རི་མ་ས་དི་སཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ཝཱ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རེ་པི ཨ་ཊྛ ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ, པུ་རི་མཱ ཨ་ཊྛཱ་ཏི མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ སོ་ལ༹་ས ཝཱ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་བྷ་ངྒེ་པི སོ་ལ༹་ས ཝཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མི་མེ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཝཱ་རཱ པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧེ་ཏྠ ཀི་ཉྩི པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི.
མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ
སོ་ལ༹་ས་མ་ཧཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༧. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཱ་ཡ པ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྟཱ ཨི་ཏི ནི་ཙྪ་ཡཱཏི ཨ་ན་ཏྟཱ ཨི་ཏི ནི་ཙྪི་ཏཱ. ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ ན ནཱ་ཡ་ཏཱིཏི ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཧཱ་ནིནྟི དུ་ཀྑ་གྷཱ་ཏ་ནཾ. ཁ་ནྡྷ་ཀཱ ཡཱ ཙ མཱ་ཏི་ཀཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཀཱ ཡཱ ཙ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏོ ཀ་ཏནྟི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏོ་ཀ་ཏཾ ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཏཾ; ནི་ཡ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ཙོ་རི་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡ་སྶ ས་ངྒ་ཧོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧི ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ནི་ཡ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
ས་མྦྷེ་དཾ ནི་དཱ་ན་ཉྩ་ཉྙནྟི ཨ་ཉྙ་མྤི ས་མྦྷེ་ད་ཉྩ ནི་དཱ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ས་མྦྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྦྷེ་ད་སྶ ག་ཧ་ཎཾ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ, ཏཱ་ནི ཧི ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ས་མྦྷི་ནྣ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་དེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་དཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ. སུ་ཏྟེ དི་སྶ་ནྟི ཨུ་པ་རཱིཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནི་ཡ་མོ ས་མྦྷེ་དོ ནི་དཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སུ་ཏྟ་མྷི ཨེ་ཝ དི་སྶ་ནྟི; པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཏཱ་ཝ པུ་རི་མ་ན་ཡེ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནི་ཡ་མོ ཙ ས་མྦྷེ་དོ ཙ དི་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ནི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ –
‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ, སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཙ ཨཱ་ལ༹་ཝཱི;
ཀོ་ས་མྦི་ཡཱ ཙ ས་ཀྐེ་སུ, བྷ་གྒེ་སུ ཙེ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི དི་སྶ་ཏི, པ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ སུ་ཏྟེ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཝི་བྷ་ངྒེ དྭཱི་སཱུ’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཡཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ དྭཱི་སུ ཝི་བྷ་ངྒེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཉཱ་ཡཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, ཏཾ མེ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི.
ས་ཉྩ་རི་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཉྩཱཏི ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཉྩ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཉྩ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ; ཀ་ཐི་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་མཱ་ནི པ་ད་སོ་དྷ་མྨོཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནི ཙ པ་ད་སོ་དྷ་མྨོ ཙ. བྷཱུ་ཏཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན ཙཱཏི བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ཉྩ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་དྡྷཱ་ན་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཉྩ. ཐེ་ཡྻ་དེ་ས་ནཱ ཙོ་རིཾ ཙཱཏི ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠོ ཙ ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎི་སྶ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཙ ཙོ་རི་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཉྩ. ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཡ ཏེ་ར་སཱཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨི་མཱ་ནི ཏེ་ར་ས ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་དི་སཱ ཨི་དྷ དི་སྶ་རེཏི ཨི་དྷ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨེ་ཏེ་སུ ཏེ་ར་ས་སུ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ས་དི་སཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༨. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ སུ་ཀྐ་སཾ་ས་གྒོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མེ་ཐུ་ནནྟི ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སཾ, སེ་སཱ་ནི ཏེ་ན ས་དི་སཱ་ནི. ཏ་ཏྠ སུ་ཀྐ་སཾ་ས་གྒོཏི སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ཙ. ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ པ་ཋ་མི་ཀཱཏི པ་ཋ་མཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. པུ་བྦཱུ་པ་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཱཏི ‘‘ཛཱ་ནཾ པུ་བྦཱུ་པ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུ’’ནྟི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ར་ཧོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ཧཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ.
ས་བྷོ་ཛ་ནེ ར་ཧོ དྭེ ཙཱཏི ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ་ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ དྭེ ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ. ཨ་ངྒུ་ལི ཨུ་ད་ཀེ ཧ་སནྟི ཨ་ངྒུ་ལི་པ་ཏོ་ད་ཀ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀེ ཧ་ས་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. པ་ཧཱ་རེ ཨུ་གྒི་རེ ཙེ་ཝཱཏི པ་ཧཱ་ར་དཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀ་ཨུ་གྒི་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཏེ་པ་ཉྙཱ་སཱ ཙ སེ་ཁི་ཡཱཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏེ་པ་ཉྙཱ་ས སེ་ཁི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ.
ཨ་དྷ་ཀྑ་གཱ་མཱ་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ གཱ་མ་ནྟ་ར་ག་མ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཏ་ལ་མ་ཊྛ་ཉྩ སུ་དྡྷི་ཀཱཏི ཏ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཀཾ ཛ་ཏུ་མ་ཊྛཾ ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཱ་དི་ཡ་ན་ཉྩ. ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དནྟི ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ ཚ་པྤ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཨ་ག་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ པ་ཝ་ཏྟི་ནིནྟི ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནིཾ དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཨི་མེ སི་ཀྑཱཏི ཨི་མཱ སི་ཀྑཱ་ཡོ; ལི་ངྒ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཀ་ཏོ. ཀཱ་ཡ་མཱ་ན་སི་ཀཱ ཀ་ཏཱཏི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཏཱ.
དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༩. ཨ་དི་ནྣནྟི ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ནྟི ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཀཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སཾ, སེ་སཱ་ནི ཏེ་ན ས་དི་སཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཝི་གྒ་ཧུ་ཏྟ་རཱིཏི མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མི་ནནྟི དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཨ་མཱུ་ལཱ ཨ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱཏི དྭེ དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱཏི དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཨ་ཙྪི་ནྡེ པ་རི་ཎཱ་མ་ནེཏི སཱ་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཉྩ ས་ངྒྷི་ཀ་ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཉྩ. མུ་སཱ ཨོ་མ་ས་པེ་སུ་ཎཱཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཙ ཨོ་མ་ས་ཝཱ་དོ ཙ བྷི་ཀྑུ་པེ་སུ་ཉྙ་ཉྩ. དུ་ཊྛུ་ལླཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎེཏི དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་རོ་ཙ་ན་ཉྩ པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ཉྩ. བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཨ་ཉྙ་ཝཱ་ད་ཀ་ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ན་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི.
ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཾ སི་ཉྩ་ན་ཉྩཱཏི ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ན་ཉྩ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏི་ཎཱ་དི་སི་ཉྩ་ན་ཉྩ. ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱིཏི ‘‘ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་ནཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨེ་ཧི ཨ་ནཱ་ད་རི བྷིཾ་སཱཏི ‘‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ གཱ་མཾ ཝཱ’’ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་བྷིཾ་སཱ་པ་ན་ཀ་ཉྩ. ཨ་པ་ནི་དྷེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏནྟི པ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པ་ནི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ཝོ་རོ་པ་ན་ཉྩ.
ཛཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཎ་ཀཾ ཀ་མྨནྟི ཛཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཨུ་ད་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ པུ་ན་ཀ་མྨཱ་ཡ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཉྩ. ཨཱུ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ནཱ་ས་ནཱཏི ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ནཱ་སི་ཏ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ས་མྦྷོ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝི་ལེ་ཁཱཏི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ཝི་ལེ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. མོ་ཧོ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཙཱཏི མོ་ཧ་ན་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ.
ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ དྷ་མྨི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཨུ་པ་ད་ཧ་ན་ཉྩ, དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ན་ཉྩ, ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ན་ཉྩ. པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻ པུ་གྒ་ལེཏི ས་ངྒྷི་ཀཾ ལཱ་བྷཾ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཀིཾ ཏེ ཨ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཙྪི་ནྡེཏི ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨ་ཡྻེ ཨེ་སོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ‘‘ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. དུ་གྒ་ཧཱི ནི་ར་ཡེ་ན ཙཱཏི དུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ན དུ་པྤ་དྷཱ་རི་ཏེ་ན པ་རཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ནི་ར་ཡེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་བྷི་ས་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ.
ག་ཎཾ ཝི་བྷ་ངྒ དུ་བྦ་ལནྟི ‘‘ག་ཎ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱ་བྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘དྷ་མྨི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཀ་ཐི་ནཱ ཕཱ་སུ པ་སྶ་ཡནྟི ‘‘དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རཾ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ཕཱ་སུཾ ཀ་རེ་ཡྻ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཨ་ཀྐོ་ས་ཙ་ཎྜཱི མ་ཙྪ་རཱིཏི ‘‘བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻ ཝཱ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻ ཝཱ, ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏཱ ག་ཎཾ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཀུ་ལེ མ་ཙྪ་རི་ནཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ག་བྦྷི་ནི་ཉྩ པཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱཏི ‘‘ག་བྦྷི་ནིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, པཱ་ཡ་ནྟིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི.
དྭེ་ཝ་སྶཾ སི་ཀྑཱ ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ‘‘དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཾ སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཾ སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཡོ ཙེ་ཝ གི་ཧཱི་ག་ཏཱཏི ཨཱུ་ན་དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶཾ གི་ཧི་ག་ཏཾ, པ་རི་པུ་ཎྞ་དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶཾ གི་ཧི་ག་ཏཾ ‘‘དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཾ དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཾ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཀུ་མཱ་རི་བྷཱུ་ཏཱ ཏི་སྶོཏི ‘‘ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ ཀུ་མཱ་རི་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཏི་སྶོ. ཨཱུ་ན་དྭཱ་ད་ས་ས་མྨ་ཏཱཏི ‘‘ཨཱུ་ན་དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, པ་རི་པུ་ཎྞ་དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཨ་ལཾ ཏཱ་ཝ སོ་ཀཱ་ཝཱ་སནྟི ‘‘ཨ་ལཾ ཏཱ་ཝ ཏེ ཨ་ཡྻེ ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཙ་ཎྜིཾ སོ་ཀཱ་ཝཱ་སཾ སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཚ་ནྡཱ ཨ་ནུ་ཝ་སྶཱ ཙ དྭེཏི ‘‘པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་ན སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་ཝ་སྶཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ དྭེ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱཏི ཏི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཏཱ.
ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༠. ས་ཉྩ་རཱི ཀུ་ཊི ཝི་ཧཱ་རོཏི ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ. དྷོ་ཝ་ན་ཉྩ པ་ཊི་གྒ་ཧོཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝཱ་པ་ན་ཉྩ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ. ཝི་ཉྙ་ཏྟུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་སཱ་དི་ཡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ དཱུ་ཏ་ཀེ་ན ཙཱཏི ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡ་ཉྩ དཱུ་ཏེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣ་པ་ཧི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ.
ཀོ་སི་ཡཱ སུ་དྡྷ་དྭེ་བྷཱ་གཱ, ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ནནྟི ‘‘ཀོ་སི་ཡ་མི་སྶ་ཀཾ ས་ནྠ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. རི་ཉྩ་ནྟི རཱུ་པི་ཀཱ ཙེ་ཝཱཏི ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘རི་ཉྩ་ནྟི ཨུ་དྡེ་ས’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ནཾ རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨུ་བྷོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱཏི རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཨཱུ་ན་བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སྶི་ཀཱཏི ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. སུ་ཏྟཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནེ་ན ཙཱཏི སུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་ཉྩ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ ཝི་ཀ་པྤཱ་པ་ཛྫ་ན་ཉྩ. དྭཱ་ར་དཱ་ན་སི་བྦཱ་ནི ཙཱཏི ཡཱ་ཝ དྭཱ་ར་ཀོ་སཱ ཨ་གྒ་ལ༹་ཊྛ་པ་ནཱ་ཡ, ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. པཱུ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཛོ་ཏི ཙཱཏི པཱུ་ཝེ་ཧི ཝཱ མ་ནྠེ་ཧི ཝཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཛོ་ཏི་ས་མཱ་ད་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ.
ར་ཏ་ནཾ སཱུ་ཙི མ་ཉྩོ ཙ, ཏཱུ་ལཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཀ་ཎྜུ ཙ, ཝ་སྶི་ཀཱ ཙ སུ་ག་ཏེ་ནཱཏི ར་ཏ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩེ་ཝ སཱུ་ཙི་གྷ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་དཱི་ནི ཙ ས་ཏྟ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཉྙཾ ཙེ་ཏཱ་པ་ནཱ, དྭེ ས་ངྒྷི་ཀཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནི་ཀཱ, དྭེ པུ་གྒ་ལ་ལ་ཧུ་ཀཱ ག་རཱུཏི ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ན་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. དྭེ ཝི་གྷཱ་སཱ སཱ་ཊི་ཀཱ ཙཱཏི ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ས་ངྐཱ་རཾ ཝཱ ཝི་གྷཱ་སཾ ཝཱ ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚེ ཝཱ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཡྻ ཝཱ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ, ཧ་རི་ཏེ ཚ་ཌྜེ་ཡྻ ཝཱ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི དྭེ ཝི་གྷཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཙཱཏི ‘‘ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༡. བྷེ་དཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་དུ་བྦ་ཙ་དཱུ་ས་དུ་ཊྛུ་ལླ་དི་ཊྛི ཙཱཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་དུ་བྦ་ཙ་ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་དུ་ཊྛུ་ལླ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་དི་ཊྛི་ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཚ་ནྡཾ ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ དྭེ ཙཱཏི ཚ་ནྡཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ག་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་མ་ན་ནི་སཱི་ད་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡ་ཉྩ. དྭེ ཙ ས་དྡཱཏི ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་མི་སྶཱ་མི, ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡ་ཉྩ. ན བྱཱ་ཧ་རེཏི ‘‘ན ས་ཀ་བ་ལེ༹་ན མུ་ཁེ་ན བྱཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཚ་མཱ ནཱི་ཙཱ་ས་ནེ ཋཱ་ནཾ, པ་ཙྪ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཐེ་ན ཙཱཏི ཚ་མཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ནཱི་ཙེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ; ཋི་ཏེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ, པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ཨུ་པྤ་ཐེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ཐེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཝ་ཛྫཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ག་ཧ་ཎཱཏི ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ, ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི. ཨོ་སཱ་རེ པ་ཙྩཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཡ ག་ཎ་སྶ ཚ་ནྡཾ ཨོ་སཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཀི་སྨིཾ སཾ་ས་ཊྛཱ དྭེ ཝ་དྷཱིཏི ‘‘ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ པ་ཙྩཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཙ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ནེ་ཝ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ སཾ་ས་ཊྛཱ་ཝ ཨ་ཡྻེ ཏུ་མྷེ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཝ་དྷི་ཏྭཱ རོ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཝི་སི་བྦེ དུ་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཙཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ’’ཏི ཙ ‘‘དུ་ཀྑི་ཏཾ ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. པུ་ན སཾ་ས་ཊྛཱ ན ཝཱུ་པ་ས་མེཏི ‘‘སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟེ་ན ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ན ཝུ་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ‘‘ཨེ་ཧ་ཡྻེ, ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ, ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ‘‘སཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀི་ནཱི ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མྨེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨཱ་རཱ་མ་ཉྩ པ་ཝཱ་ར་ཎཱཏི ‘‘ཛཱ་ནཾ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཾ ཨཱ་རཱ་མཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ན པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཨ་ནྭ་དྡྷཾ ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནིཾ དྭེཏི ‘‘ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ དྭེ དྷ་མྨཱ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ‘‘ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ནེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡ་ཉྩ. ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནཱཏི ‘‘ས་ཙེ མེ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ, ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶ་སི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ ‘‘ས་ཙེ མཾ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ, དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་སྶ་སི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༢. ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཀ་ཐི་ནཾ ཏཱི་ཎཱིཏི ‘‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་བྦྷ་ཏ་སྨིཾ ཀ་ཐི་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫནྟི ‘‘ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མ་པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ‘‘པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཉྩཱ་པི སཱ་ས་ངྐནྟི ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཝཱ དུ་ཝེཏི ‘‘ཏཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ པ་ར་མྤ་རཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ནི་མ་ནྟ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ’’ཏི ཙ ‘‘ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཝི་ཀ་པྤཾ ར་ཉྙོ ཝི་ཀཱ་ལེཏི ‘‘སཱ་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ‘‘ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ཝོ་སཱ་སཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་ན ཙཱཏི ‘‘ཝོ་སཱ་ས་མཱ་ན་རཱུ་པཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཨུ་སྶ་ཡཱ ས་ནྣི་ཙ་ཡ་ཉྩཱཏི ‘‘ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. པུ་རེ པ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ ཙཱཏི ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཙ, ‘‘པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཝི་ཀཱ་ལེ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཱ ས་ངྐ་མ་ནཱིཏི ‘‘པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. དྭེ་པི ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ་ན ཙཱཏི ‘‘ཨཱ་ཝ་ས་ཐ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ དྭེ.
པ་སཱ་ཁེ ཨཱ་ས་ནེ ཙེ་ཝཱཏི ‘‘པ་སཱ་ཁེ ཛཱ་ཏཾ ག་ཎྜཾ ཝཱ’’ཏི ཙ ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༣. ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ དྭེ སེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩེ་ཝ དྭེ ཙ ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ཨཱ་ཧ་ཙྩ པི་ཎྜ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ས་ཐ་པི་ཎྜ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ག་ཎ་ཝི་ཀཱ་ལ་ས་ནྣི་དྷཱིཏི ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ད་ནྟ་པོ་ནེ་ན ཙེ་ལ་ཀཱཏི ད་ནྟ་པོ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ཨུ་ཡྻོ་དྷཱིཏི ‘‘ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻ, སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ཡྻ, ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ཝཱ…པེ… ཨ་ནཱི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. སུ་རཱ ཨོ་རེ་ན ནྷཱ་ཡ་ནཱཏི སུ་རཱ་པཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཨོ་རེ་ན་དྡྷ་མཱ་ས་ན་ཧཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. དུ་བྦ་ཎྞེ དྭེ དེ་ས་ནི་ཀཱཏི ‘‘ཏི་ཎྞཾ དུ་བྦ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ས་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་དྭ་ཡ་ཉྩ. ལ་སུ་ཎུ་པ་ཏི་ཊྛེ ན་ཙྩ་ནཱཏི ལ་སུ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་དྷཱུ་པ་ནེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ‘‘ན་ཙྩཾ ཝཱ གཱི་ཏཾ ཝཱ ཝཱ་དི་ཏཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པཱ་ལི༹ཾ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ལི་ཁ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཀྐ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ནྷཱ་ན་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ སེ་ཡྻཱཏི ‘‘ན་གྒཱ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ཨ་ནྟོ་ར་ཊྛེ ཏ་ཐཱ བ་ཧཱིཏི ‘‘ཨ་ནྟོ་ར་ཊྛེ སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏེ, ཏི་རོ་ར་ཊྛེ སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཙི་ཏྟཱ་གཱ་རནྟི ‘‘ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, རཱ་ཛཱ་གཱ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཱ་གཱ་རཾ ཝཱ…པེ… པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཨཱ་ས་ནྡིཾ སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟ་ནཱཏི ‘‘ཨཱ་ས་ནྡིཾ ཝཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, སུ་ཏྟཾ ཀ་ནྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ.
ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ས་ཧ་ཏྠཱ ཙཱཏི ‘‘གི་ཧི་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་ཧ་ཏྠཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ་ཝཱ་སེ་ན ཙཱཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ཏྟཾ ཡཱ་ན་ཉྩ ས་ངྒྷཱ་ཎིནྟི ‘‘ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཡཱ་ནེ་ན ཡཱ་ཡེ་ཡྻ, ས་ངྒྷཱ་ཎིཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ག་ནྡྷ་ཝཱ་སི་ཏནྟི ‘‘ཨི་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞ་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, ཝཱ་སི་ཏ་ཀེ་ན པི་ཉྙཱ་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་མྨ་དྡཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ས་ངྐ་ཙྩི་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ‘‘ཨ་ས་ངྐ་ཙྩི་ཀཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ. ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ ཙ་ཏུ་ཏྟ་རཱིཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཀཱ་ཡེ་ན ན ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ན, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ན ན ཝཱ་ཙ་ཏོཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི; ན ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ན ན ཝཱ་ཙ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ ས་བྦེ, ས་མཱ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མི་ཀཱཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༤. པ་ད་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ས་མྨ་ཏཱཏི ‘‘པ་ད་སོ དྷ་མྨཾ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙུ་ནཱ པུ་རི་ས་ཝི་གྒ་ཧེ་ན, ཨ་ས་མྨ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ་ན ཙཱཏི ‘‘ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཝི་ཛྫཱ དྭེཏི ‘‘ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཝཱ་ཙེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ. ཨ་ནོ་ཀཱ་སོ ཙ པུ་ཙྪ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་དྡྷཱ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༥. ཨ་དྡྷཱ་ན་ནཱ་ཝཾ པ་ཎཱི་ཏནྟི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ, པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན སཾ་ཧ་རེཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ག་མ་ན་ཉྩ ‘‘ས་མྦཱ་དྷེ ལོ་མཾ སཾ་ཧ་རཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. དྷ་ཉྙཾ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཙེ་ཝཱཏི ‘‘དྷ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ’’ཏི ཙ ‘‘ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཝཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་དེ་ཡྻ ཝཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ. ཨ་ཊྛ ཙཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ ཝཱ.
ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༦. ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠཾ ཨུ་པ་སྶུ་ཏཱིཏི ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་ག་མ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་སྶུ་ཏི་ཏི་ཊྛ་ན་ཉྩ. སཱུ་པ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ཙཱཏི ཨི་དཾ སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ར་ཏྟི་ཚ་ནྣ་ཉྩ ཨོ་ཀཱ་སནྟི ‘‘ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཨ་པྤ་དཱི་པེ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷི’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ. བྱཱུ་ཧེ་ན ས་ཏྟ་མཱཏི ཨི་དཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ‘‘ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ཝཱ བྱཱུ་ཧེ ཝཱ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ ཝཱ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷི’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༧. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་མྦྷི་ནྣ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ནི་ཡ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ, ཏཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བྷཱུ་ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ནེ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀནྟི ཝི་ན་ཡ་པཱ་ལི༹་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ནྟི.
ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ནྟ་ར་པེ་ཡྻཱ་ལཾ
ཀ་ཏི་པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༡. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཀོ་ས་ལླ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ‘‘ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་ས་པྤ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ངྒོ ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙ ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ་པ་ཏྟི་པུ་ཙྪཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཝ རཱ་སི་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཏཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཝི་ན་ཡ་པུ་ཙྪཱ; ‘‘ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་ན་ཡོ ཝཱུ་པ་ས་མོ’’ཏི ཨི་ད་ཉྷི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, ཝི་ནཱི་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་སུ ས་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟི, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཏི ཨ་གཱ་ར་ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་དྭ་ཡཾ. ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་པུ་ཙྪཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་ཏི ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཝི་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་པུ་ཙྪཱ. ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པུ་ཙྪཱ. ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱིཏི ཨི་མཱ ‘‘ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དཱ་ནཾ མཱུ་ལ་པུ་ཙྪཱ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ཝི་ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་དྷ་མྨ་པུ་ཙྪཱ. བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཨ་ཡཾ ‘‘བྷེ་ད་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་བྷེ་ད་ཀ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱིཏི བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་པུ་ཙྪཱ. ས་མ་ཐཱཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་དྷ་མྨ་པུ་ཙྪཱ. པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ས་ཏྟཱཏི ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན.
ཨཱ་ར་ཀཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་ཏི; བྷུ་སཱ ཝཱ ར་ཏི ཨཱ་ར་ཏི. ཝི་ནཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ར་མ་ཏཱི་ཏི ཝི་ར་ཏི. པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཝི་ར་མ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཝི་ར་ཏི. ཝེ་རཾ མ་ཎ་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ར་མ་ཎཱི. ན ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀི་རི་ཡཱ. ཡཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཏྟི. ཝེ་ལ་ན་ཏོ ཝེ་ལཱ; ཙ་ལ་ཡ་ན་ཏོ ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཡྻཱ་ནཾ སི་ནོ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི སེ་ཏུ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ སེ་ཏུ ཨེ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ. སེ་ས་ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ནི་དྡེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
བུ་དྡྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ་དཱི་སུ ཡོ བུ་དྡྷེ དྷ་ར་མཱ་ནེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ བོ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ བོ་དྷིཾ ཝཱ ན ཝ་ནྡ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ས་ཚ་ཏྟོ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནོ ཙ་ར་ཏི, ན་ཏྠེ་ཏ་སྶ བུ་དྡྷེ གཱ་ར་ཝོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ན ས་ཀྐོ་ནྟོ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ས་ར་བྷ་ཉྙཾ ན བྷ་ཎ་ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ན ཀ་ཐེ་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ད་རོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ན་ཏྠེ་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ གཱ་ར་ཝོ. ཡོ ཐེ་ར་ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ཡ་པྤཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ན ཝ་ནྡ་ཏི, ན་ཏྠེ་ཏ་སྶ ས་ངྒྷེ གཱ་ར་ཝོ. ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་སི་ཀྑ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ པ་ན སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་ཝོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་མཱ་དེ ཙ ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་པྤ་མཱ་དེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་མི་ས་པྤ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ནྟི ཨི་མཾ དུ་ཝི་དྷཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རེ ཨ་གཱ་ར་ཝོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. གཱ་ར་ཝ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༧༢. ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ས་ཏྠ་རི་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ བུ་དྡྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པྤ་ཏི་སྶོཏི ཨ་ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི; ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀྑེ ཝཱ; ས་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱཏི པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ པ་ར་པ་ཀྑེ ཝཱ. ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷེ་དེ ས་པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ ས་པ་ར་པ་རི་སཱ་ཡ ཝཱ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་ཐ; མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་ན་ཡེ་ན ཧི ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མྤི བ་ཧི་དྡྷཱ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱིཏི ས་ཀ་མེ་ཝ དི་ཊྛིཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏི; ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ་ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱིཏི ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཱི.
༢༧༣. ཨ་ནུ་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་ནི་དྡེ་སོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཝ ས་མཱ་ནོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཀོ་དྷཱུ་པ་ནཱ་ཧཱ་ད་ཡོ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟཱ པ་ན སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ཝཱ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཀོ་དྷཱུ་པ་ནཱ་ཧཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ.
༢༧༤. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙཱཏི ས་མྨུ་ཁཱ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ན་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ན པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་བཱི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏ་དཱ་ནཱ་དི་བྷེ་ད་མྤི ས་བྦཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི་པི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་སུ ཨ་ཝ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་སཱ་མ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཨ་ཡཾ མེ་ཏྟཱ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ ས་རི་ཏ་བྦོ ས་ཏི་ཛ་ན་ཀོ; ཡོ ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ; ཡེ་སཾ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཧོ ས་པྤུ་རི་སོ’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོཏི ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ག་རུ་ཀ་ར་ཎོཏི ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ངྒ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཙ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ས་ནྟེ པ་ན ཏཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ, ཀུ་ཧིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ, ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ མ་མཱ་ཡ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. མེ་ཏྟཱ་སི་ནེ་ཧ་སི་ནི་དྡྷཱ་ནི པ་ན ན་ཡ་ནཱ་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣེ་ན མུ་ཁེ་ན ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ‘‘དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏུ, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཎཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱིཏི ནེ་ཝ ཨཱ་མི་སཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ན པུ་གྒ་ལཾ. ཡོ ཧི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་རེ་སཾ ད་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཙ ད་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱི ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཨ་དཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀེ་ན པ་ན ས་བྦེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. གི་ལཱ་ན-གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ-ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ-ག་མི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཱ་དི་པ་སུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཙེ་ཡྻ དཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ཧི ཨེ་ཏེ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ དེ་ནྟེ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱི་དི་སཱ་ན་ཉྷི ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷ་ཏྟཱ ཝི་སེ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་དི་མྷི ཝཱ ཨ་ནྟེ ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ བྷི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སཱི་ལཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཚི་ནྣ་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣཾ, ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་དྡ་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཚི་དྡཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞེ་ན ཀཱ་ལ༹་ར་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ས་བ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞ་བི་ནྡུ་ཝི་ཙི་ཏྲཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་སཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི, ཏ་སྶ ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི. ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པ་ས་ཏྠ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱ་གེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ཧི ཀ་ལྱཱ་ཎ་སཱི་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་ཏ་སཱི་ལོ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛཱིཏི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་རི་ཡཱཏི ནི་དྡོ་སཱ. ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ. ཏ་ཀྐ་ར་སྶཱཏི ཡོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ. དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་དུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ཡ་ཏྠཾ. སེ་སཾ ཡཱ་ཝ ས་མ་ཐ་བྷེ་ད་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཀ་ཏི་པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཁ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་རོ
པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༠. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ པུ་ཙྪི་སྶནྟི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ པུ་ཙྪི་སྶཾ. ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་ནི་དྡེ་སནྟི ནི་དཱ་ནེ་ན ཙ ནི་དྡེ་སེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ས་མུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོཏི ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ས་མུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སཾ ས་མུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་དཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཡེ་ན ཡེ་ན ཧི པ་དེ་ན ཡཱ ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཉྙ་ཏྟཱ, སཱ སཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ད་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི. དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོཏི ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ ས་བྦ་པ་དེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཏི་སྶོཏི ‘‘ན་སྶ་ནྟེ་ཏེ ཝི་ན་སྶ་ནྟེ་ཏེ, ཀོ ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོ’’ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཨེ་ཀཱཏི ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨེ་ཀཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ཏི་སྶོཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཡ་ཏོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ་པི ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ཏི་སྶོཏི ཝ་ཙྪ་ཏ་རིཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ར་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཚུ་པ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་མྨ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་པི ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. བྷེ་ས་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ་པི ས་མ་ནྟཱ དྭ་ངྒུ་ལེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ཀ་ཐི་ནཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་མེ་ཝ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཙཱི་ཝ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཀུ་ས་ཙཱི་ར་ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རེ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀེ ཨེ་ཀཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཀོ་ས་མྦ་ཀ-ཀ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ-པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ་སུ་པི ཨེ་ཀཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁི་ཡྻ་ཏི, ཁི་ཡྻ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨི་མཱ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, རོ་མ་ཊྛེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. སེ་ནཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ས་ངྒྷི་ཀཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ས་ངྒྷ་བྷེ་དེབྷེ་ད་ཀཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ས་མཱ་ཙཱ་རཾ པུ་ཙྪི་སྶནྟི ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨེ་ཀཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. སཱ ས་བྦ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ་ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ནེ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀ་ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀེ་སུ ཀེ་ཝ་ལཾ དྷ་མྨོ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི.
ཁ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨེ་ཀུ་ཏྟ་རི་ཀ་ན་ཡོ
ཨེ་ཀ་ཀ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༡. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ དྷ་མྨཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཨེ་ཀུ་ཏྟ་རི་ཀ་ན་ཡེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ ནཱ་མ ས་ཏྟ ས་མ་ཐཱ. ཨཱ་པ་ཏྟི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཙ ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ལ་ཧུ་ཀཱཏི ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ག་རུ་ཀཱཏི ག་རུ་ཀེ་ན ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི ཙ. སཱ་ཝ་སེ་སཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ སེ་སཱ. ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི. དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཊྛུ་ལླཱ; ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ. ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨ་དུ་ཀཾ སཱ་ཝ་སེ་ས་དུ་ཀ་ས་དི་སཾ. དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་དུ་ཀཾ ལ་ཧུ་ཀ་དུ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱཏི ས་ཏྟ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཉྩེ་ཝ མོ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཱ་པ་ཏྟི ནེ་ཝ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན མོ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནིཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ སུ་དྡྷི་པ་ཏྟ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཝཱ་རི་ཏོ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒོ་ཏི. སཱ་ཝ་ཛྫ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཱ. ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ ནཱ་མ ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཡ. ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོཏི ཡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཡ. ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོཏི ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀུ་ཊི་ཀཱ་རཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཡ.
པུ་བྦཱ་པ་ཏྟཱིཏི པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ་པ་ཏྟི. ཨ་པ་རཱ་པ་ཏྟཱིཏི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྪཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ་པ་ཏྟི. པུ་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ མཱུ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི. ཨ་པ་རཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་གྒྷ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘པུ་བྦཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ. ཨ་པ་རཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་པ་ནྣཱ. པུ་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ པ་རི་ཝཱ་སེ ཨཱ་པ་ནྣཱ. ཨ་པ་རཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རེ ཨཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མྤི ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི.
དེ་སི་ཏཱ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ ནཱ་མ ཡཱ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ན ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི དེ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ ནཱ་མ ཡཱ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི དེ་སི་ཏཱ་པི དེ་སི་ཏ་ག་ཎ་ནཾ ན ཨུ་པེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙ་ཏྟི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ན་ཝ་སུ པ་དེ་སུ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཱཏི ཐུ་ལླ་དོ་སེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཱཏི ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི. གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱཏི སུ་དྷ་མྨ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡཱ ཙ དྷ་མྨི་ཀ་སྶ པ་ཊི་སྶ་ཝ་སྶ ཨ་ས་ཙྩཱ་པ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ. པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ་པ་ཏྟི ནི་ཡ་ཏཱ, སེ་སཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. ཨཱ་དི་ཀ་རོཏི སུ་དི་ནྣ་ཏྠེ་རཱ་དི ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ. ཨ་ནཱ་དི་ཀ་རོཏི མ་ཀྐ་ཊི་ས་མ་ཎཱ་དི ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཀོ. ཨ་དྷི་ཙྩཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ནཱ་མ ཡོ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ནཱ་མ ཡོ ནི་ཙྩཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཙོ་ད་ཀོ ནཱ་མ ཡོ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཙོ་དི་ཏོ ཨ་ཡཾ ཙུ་དི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་ད་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་དྷ་མྨ་ཙོ་ད་ཀོ ནཱ་མ, ཏེ་ན ཏ་ཐཱ ཙོ་དི་ཏོ ཨ་དྷ་མྨ་ཙུ་དི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ. ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙོ་ད་ཀ་ཙུ་དི་ཏ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏེ་ཧི ཝཱ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏེ་ཧི ཝཱ དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནི་ཡ་ཏོ, ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ.
སཱ་ཝ་ཀཱ བྷ་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ནཱ་མ, བུ་དྡྷཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ ཨ་བྷ་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ནཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཝཱ དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གཾ ཝཱ ན ཀོ་པེ་ཏི. ‘‘མེ་ཏྟི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ནཱ་སེ་ཐ, དཱུ་ས་ཀོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ཀ་ཎྚ་ཀོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ལི་ངྒ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨ-སཾ་ཝཱ་ས་ནཱ་ས་ནཱ་ཧི ནཱ་སི་ཏ་བྦོ ནཱ་སི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ. སེ་སཱ ས་བྦེ ཨ་ནཱ་སི་ཏ་ཀཱ. ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀོ སཾ་ཝཱ་སོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ, ཨི་ཏ་རོ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ. སོ ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཋ་པ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀ་ཀ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དུ་ཀ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༢. དུ་ཀེ་སུ ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ. ལ་དྡྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་དྡྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ ནཱ་མ པ་ད་སོ་དྷ་མྨཱ་དི་ཀཱ, ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ ནཱ་མ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཏྟི. ས་པ་རི་ཀྑཱ་ར་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གེ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ནི་ད་ཧ་ནེ, ཀི་ལི་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཝ་ནེ, མ་ལ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཏྟ་སྶ ཨ་པ་ཙ་ནེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི. པ་ར་པ་རི་ཀྑཱ་ར་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ས་ངྒྷི་ཀ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ས་ནྠ་ར་ཎ་ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ‘‘མུ་དུ་པི་ཊྛི་ཀ་སྶ ལ་མྦི་སྶ ཨཱུ་རུ་ནཱ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ པཱི་ལེ༹་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི. པ་ར་པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ ནཱ་མ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་པ་ཧཱ་ར་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི, ‘‘སི་ཁ་ར་ཎཱི་སཱི’’ཏི ས་ཙྩཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟོ ལ་ཧུ་ཀཾ. ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནེ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟོ ག་རུ་ཀཾ. བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནེ ས་ཙྩཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ལ་ཧུ་ཀཾ.
‘‘ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཝ་གྒཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་སཱི་ད་ནྟོ བྷཱུ་མི་ག་ཏོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ངྒུ་ལི་མ་ཏྟ་མྤི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ན ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནོ ཝེ་ཧཱ་ས་ག་ཏོ’’ཏི. ཝེ་ཧཱ་ས་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀཾ མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ནྟོ ཝེ་ཧཱ་ས་ག་ཏོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཙེ པ་ན ཏཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ ན ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནོ བྷཱུ་མི་ག་ཏོ’’ཏི. ག་མི་ཡོ ག་མི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ནོ པ་ཝི་ས་ནྟོ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནོ པ་ཝི་ས་ནྟོ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ནོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ.
ཨཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཾ ཨཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ; དུ་བྦ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པ་ན ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. མཱུ་ག་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནི ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟོ ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྟཾ ཨ་ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི ན ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ནྟོ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ད་མཱ་ནོ དེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཨ་དེ་ནྟོ ཨ་དེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨོ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ.
ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཧ་གཱ་ར་སེ་ཡྻཾ ར་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ནོ དི་ཝཱ, དྭཱ་རཾ ཨ་སཾ་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡ་ནྟོ དི་ཝཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ར་ཏྟིཾ. ཨེ་ཀ་ར་ཏྟ་ཚཱ་ར་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ད་སཱ་ཧ་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་རུ་ཎུ་གྒེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ན ཨ་རུ་ཎུ་གྒེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ.
བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ཀེ་སེ ཝཱ ན་ཁེ ཝཱ ན ཚི་ནྡ་ནྟོ ན ཚི་ནྡ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཚཱ་དེ་ནྟོ ཚཱ་དེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ‘‘ཏི་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ན་ཏྭེ་ཝ ན་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཚཱ་དེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཀུ་ས་ཙཱི་རཱ་དཱི་ནི དྷཱ་རེ་ནྟོ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ བྷི་ཀྑུ པ་ཏྟོ ཡཱ་ཝ བྷེ་ད་ནཱ་ཡ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ དྭཱི་སུ ས་ངྒྷེ་སུ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ར་པ་ཀྑ་སྶ ལ་དྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཡ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ནི་སི་ནྣོ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཡེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཏེ་སཾ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡེ་ས་ཉྷི སོ ལ་དྡྷིཾ རོ་ཙེ་ཏི, ཏེ་སཾ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ. ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཀ་མྨེ་ན ཝཱ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་སོ ཙེ་ཝ ཀ་མྨ་ཉྩ ཨེ་ཀཾ, ཝོ་ཧཱ་རོ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ ཙ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཙ ཨེ་ཀཾ, ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ, ཀ་མྨ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སོ ཙ པ་མཱ་ཎཾ.
ཨ་དྡྷཱ་ན་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ. ཨ་ངྒ་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣཱ་དི་བྷེ་དོ. ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣོ ནཱ་མ པ་ཎྜ་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ཙ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ ཨ་བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལཱ ཀ་ར་ཎ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ ནཱ་མ. དུ་ཀྐ་ཊ་ཀི་རི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨཱ, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨ་བྷ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་རི་པཱུ་རོ ནཱ་མ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རོ. ནོ ཙ ཡཱ་ཙ་ཏི ནཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ན ཡཱ་ཙ་ཏི. ཨ་ལ་ཛྫི་སྶ ཙ བཱ་ལ་སྶ ཙཱཏི ཨ་ལ་ཛྫཱི ས་ཙེ་པི ཏེ་པི་ཊ་ཀོ ཧོ་ཏི, བཱ་ལོ ཙ ས་ཙེ་པི ས་ཊྛི་ཝ་སྶོ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པི ནི་སྶཱ་ཡ ན ཝ་ཏྠ་བྦཾ. བཱ་ལ་སྶ ཙ ལ་ཛྫི་སྶ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ བཱ་ལ་སྶ ‘‘ཏྭཾ ནི་སྶ་ཡཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་ཡ་པི ནི་སྶ་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ལ་ཛྫི་སྶ པ་ན ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶེ་ཝ. སཱ་ཏི་སཱ་རནྟི ས་དོ་སཾ; ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་ར་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ. ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ. སི་ཀྑཱུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ སི་ཀྑཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ. བྷོ་གཱུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ པ་རི་བྷོ་གཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ཨ་སི་ཀྑ་ཏོ སི་ཀྑཱུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ངྒྷི་ཀཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ཝཱ དུ་པྤ་རི་བྷོ་གཾ བྷུ་ཉྫ་ཏོ བྷོ་གཱུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དྭེ ཝེ་ན་ཡི་ཀཱཏི དྭེ ཨ་ཏྠཱ ཝི་ན་ཡ་སི་དྡྷཱ. པ་ཉྙ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ཀ་ལེ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ. པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ནཱ་མ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་པ་དེ་སེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོཏི པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏོ; ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཏྟ་ཀཱ་རི་ཏཱཏི མ་ཏྟཱ་ཡ པ་མཱ་ཎེ་ན ཀ་ར་ཎཾ; པ་མཱ་ཎེ ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ཀཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ ཝི་ནཱ་པི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི; དེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ པ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ. བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དི.
ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ བྷཱ་རཾ ཝ་ཧ་ཏཱིཏི ཨ་ཐེ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཐེ་རེ་ཧི ཝ་ཧི་ཏ་བྦཾ བཱི་ཛ་ན་གཱ་ཧ་དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཱ་དི་བྷཱ་རཾ ཝ་ཧ་ཏི; ཏཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏཾ བྷཱ་རཾ ན ཝ་ཧ་ཏཱིཏི ཐེ་རོ ཐེ་ར་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སཱ་མཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་ཏུཾ, པ་རཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་ཏུཾ, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཐེ་རཱ་དྷེ་ཡྻཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ས་བྦཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ནྟ་ར་དུ་ཀེ་པི ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
དུ་ཀ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏི་ཀ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༣. ཏི་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི ཏི་ཊྛ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡཾ ཏི་ཊྛ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་དཱ་པ་ཏྟིཾ ཏི་ཊྛ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ན ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ན་ཝ་ཀེ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ‘བྷ་ནྟེ’ཏི ཝཱ ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ’ཏི ཝཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཏི་ཊྛ་ནྟེ. ཨི་མཱ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་ར་ནྟེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་པི.
པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཀཱ་ལེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཝི་ཀཱ་ལེ. ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ན ཝི་ཀཱ་ལེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཀཱ་ལེ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀཱ་ལེ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཀཱ་ལེ ཙ. ས་ཧ་གཱ་ར་སེ་ཡྻཾ ར་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དྭཱ་རཾ ཨ་སཾ་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡ་ནཾ དི་ཝཱ. སེ་སཱ ར་ཏྟི་ཉྩེ་ཝ དི་ཝཱ ཙ. ‘‘ད་ས་ཝ་སྶོ་མྷི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ད་ས་ཝ་སྶོ་མྷཱི’’ཏི བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ད་ས་ཝ་སྶོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཨཱུ་ན་ད་ས་ཝ་སྶོ. ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ’’ཏི ན་ཝོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཝཱ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཨཱུ་ན་ད་ས་ཝ་སྶོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ད་ས་ཝ་སྶོ. སེ་སཱ ད་ས་ཝ་སྶོ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨཱུ་ན་ད་ས་ཝ་སྶོ ཙ. ‘‘པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ་མྷཱི’’ཏི བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ’’ཏི ན་ཝ་ཀོ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་སཾ པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ ཙ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ-སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི-ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ-དུ་ཊྛུ་ལླ-ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡ-དུ་ཊྛ་དོ་ས-ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་པ་ཧཱ་ར་དཱ་ན-ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ས་ཧ་གཱ་ར་སེ་ཡྻཱ་དིཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ར་ཧཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨཱ་དི་བྷེ་ད་མཱ་པ་ཏྟིཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཊྛ་དོ་སཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི, ཡཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ་ཡེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཏ་ཡོ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱཏི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་ཡོ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ. ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ཀི་ལེ་ས་ས་ལླེ་ཁ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་གོ་པཱ་ཡ་ནཱ, ཨི་མེ ཧི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏ་ཡོ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཡོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘ད་ས་ཝ་སྶོ་མྷཱི’’ཏི པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ་མྷཱི’’ཏི ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ བཱ་ལོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ པ་ཎྜི་ཏོ, ཨཱུ་ན་ད་ས་ཝ་སྶོ ‘‘བྱ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་ཝ་སྶོ ཙ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ བཱ་ལོ; ཨ་ཝ་སེ་སཾ པ་ཎྜི་ཏོ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི བཱ་ལོ ཙ. ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཀཱ་ལེ༹ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཛུ་ཎྷེ; མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཛུ་ཎྷེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཀཱ་ལེ༹; ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཀཱ་ལེ༹ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཛུ་ཎྷེ ཙ. ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ཀཱ་ལེ༹ ཀ་པྤ་ཏི ནོ ཛུ་ཎྷེ; མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཛུ་ཎྷེ ཀ་པྤ་ཏི ནོ ཀཱ་ལེ༹; སེ་སཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཾ ཀཱ་ལེ༹ ཙེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏི ཛུ་ཎྷེ ཙ.
ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི སུ་ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་སེ སེ་སེ གི་མྷཱ་ནེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཌྜྷ་མཱ་སེ སེ་སེ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཙ གི་མྷེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ན་གྒོ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟོ ཝ་སྶེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སུ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པོ་ས་ཐ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ ག་ཎོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཀོ སུ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐོ ཙ ས་ངྒྷ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙ ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏི. ག་ཎུ་པོ་ས་ཐོ ཙ ག་ཎ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙ ག་ཎ་སྶེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པོ་ས་ཐོ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏི. ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷ་ཎ་ནྟོ ཝ་ཏྠུཾ ཚཱ་དེ་ཏི ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷ་ཎ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཚཱ་དེ་ཏི ནོ ཝ་ཏྠུཾ, ཡོ ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝ་ཏྠུ་ཉྩེ་ཝ ཚཱ་དེ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ.
པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་མེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི. ཨི་ཏ་རཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཋི་ཏེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་ནཱ་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཁཱ་དི་ཏུཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝ་ཏྠ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ས་བྦཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝ་ཧ་ནྟཱིཏི ཡ་ནྟི ནི་ཡྻ་ནྟི; ནི་ནྡཾ ཝཱ པ་ཊི་ཀྐོ་སཾ ཝཱ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་བྦྷཱ་མ་ཧི་ཀཱ་དྷཱུ་མ་ར་ཛ་རཱ་ཧུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊཾ་ཡེ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ན ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ. ཏ་ཐཱ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ་པི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ.
ཨ་ཉྙེ་ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ གི་ལཱ་ནོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ གི་ལཱ་ནོ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཙ.
ཨ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ བ་ཧཱིཏི ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ བ་ཧི, བ་ཧི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཨ་ནྟོཏི ས་ངྒྷི་ཀཾ མ་ཉྩཱ་དིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ བ་ཧི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཨ་ནྟོ, ཨ་ཝ་སེ་སཾ པ་ན ཨ་ནྟོ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི བ་ཧི ཙ. ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡཱཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟོ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡཱཏི ག་མི་ཀོ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜ་པ་ཊི་སཱ་མ་ནཱ་དི་ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟོ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཙ. ས་ཏི ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ་པི པུ་གྒ་ལ་ས་ནྟི་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝ་ཙཱི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི་པི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ག་ཎ་པུ་གྒ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ན དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི.
ཨཱ་གཱ་ལ༹ྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་གཱ་ལ༹ྷཱ་ཡ ད་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཡྻ; ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྟཾ ན པཱུ་ར་ཡ་ཏོ ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ལ་ཛྫཱི ཙ ཧོ་ཏི བཱ་ལོ ཙ ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ བཱ་ལོ ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི’’ ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ ཝཱ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ; བཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀཾ པ་ན ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་སཱི་ལེ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ནཱ་མ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་པ་ནྣོ; ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ནྣོ ནཱ་མ པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་པ་ནྣོ; དི་ཊྛི་ཝི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཉྩ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཀཱ་ཡི་ཀོ ད་ཝོ ནཱ་མ པཱ་ས་ཀཱ་དཱི་ཧི ཛཱུ་ཏ་ཀཱི་ལ༹་ནཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ; ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ད་ཝོ ནཱ་མ མུ་ཁཱ་ལ་མྦ་ར་ཀ་ར་ཎཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ; ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ནཱ་མ ན་ཙྩ་ན་གཱ་ཡ་ནཱ་དི་བྷེ་དོ དྭཱི་ཧི་པི དྭཱ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ. ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ; ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ; ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ནཱ་མ དྭཱ་ར་དྭ་ཡེ་པི པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ. ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན ཨུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་སི་ཀྑ་ནེ་ན, ཡོ ཧི ཏཾ ན སི་ཀྑ་ཏི, སོ ནཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་སི་ཀྑ་ནཾ ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ནཱཏི ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀཱ་དི་ནཱ ཝཱ ག་ཎྜ་ཕཱ་ལ་ནཱ་དི་ནཱ ཝཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨེ་ན; ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ་ནཱཏི སཱ་ས་ན་ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཨཱ་རོ་ཙ་ནཱ་དི་ནཱ; ཏ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ལཾ བྷི་ཀྑུ མཱ བྷ་ཎྜ་ནནྟི ཨ་ལཾ བྷི་ཀྑུ མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་རི, མཱ ཀ་ལ་ཧཾ, མཱ ཝི་ཝཱ་དཾ ཀ་རཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཝོ་ཧ་རི་ཏ་བྦནྟི ན ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟ་བྦཾ; ཝ་ད་ཏོ་པི ཧི ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ན སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ན ཀི་སྨི་ཉྩི པ་ཙྩེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེཏི ཀི་སྨི་ཉྩི བཱི་ཛ་ན་གྒཱ་ཧཱ་དི་ཀེ ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ན ཋ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ཀ་རོ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ཧཾ ཏཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ. ནཱ་ལཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུནྟི ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་དཱ་ཏ་བྦནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ན ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦཾ, ཝ་ཙ་ན་མྤི ན སོ་ཏ་བྦཾ; ཡ་ཏྠ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ན་ཡོཏི ཡཾ སོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཏ་སྶ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི; སོ ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ན དཱ་ཏ་བྦོཏི ‘‘ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ ན དཱ་ཏ་བྦོ, ‘‘ཨ་ཉྙཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨི་ཏི སོ ནེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ནཱ་སྶ པུ་ཙྪཱ སོ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ན་ཡོ ན སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཏ་བྦོཏི ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྷོ ན སཱ་ཀ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཐཱ ན སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ.
ཨི་ད་མ་པྤ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཱ་དི་ཀཾ ལ་དྡྷིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིནྟི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ བྷི་ཀྑུཾ. ‘‘པཱ་ཏ་བྱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཏ་བྱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨི་ད་མ་པྤ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ‘‘མུ་སཱ མ་ཡཱ བྷ་ཎི་ཏཾ, ཁ་མ་ཐ མེ’’ཏི ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོ’’ཏི ལ་དྡྷིཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ཏི་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཱིཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ མཱུ་ལཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི. ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཝི་རཱུ་པཱ་ནི ཝཱ ཙ་རི་ཏཱ་ནི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི. སུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཱ་ནི སུ་ནྡ་རཱ་ནི ཝཱ ཙ་རི་ཏཱ་ནི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི. ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. སེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏི་ཀ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༤. ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ར་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ པ་ར་སྶ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ པ་ར་སྶ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དེ་སེ་ནྟོ ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་པི ས་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ར་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ར་སྶ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་པི པ་ར་སྶ པ་རི་ཝཱ་ས་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་རེ་སུ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དེ་སེ་ནྟོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ ཀཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡེ་ན་ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ ཀཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ དེ་སེ་ནྟོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་ངྒྷི་ཀ་མ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན ཨ་ན་ཏྠ་ར་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་མྥུ་ས་ནེ ལོ་མ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ཧ་གཱ་ར་སེ་ཡྻཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ པ་སུ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ན ཨཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟོ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཛ་གྒ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ན ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཡ་ནྟོ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་སུ་ཏྟོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. པ་ཙྪི་མ་པ་ད་དྭ་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. པ་ཙྪཱ དེ་སེ་ནྟོ ས་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཡ་ནྟོ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་ཏི, ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་སེ་ཏི, ཏ་ཉྩ དེ་སེ་ནྟོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཏོ ཙ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དེ་སེ་ནྟོ ཨ་ཀ་མྨེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀ་མྨེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. སེ་སཾ ཨ་ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི,ཨ་ཀ་མྨེ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ཏི.
པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཋ་མོ ས་ཀ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ, དུ་ཏི་ཡོ ས་ངྒྷི་ཀོ་ཝ ཏ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏི་ཡ་ས་ནྟ་ཀོ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ གི་ཧི་པ་རི་ཀྑཱ་རོ. ས་ཙེ པ་ན སོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ན་ཝ་ཀ་མྨ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་ནྟོ ཋ་པཱ་པེ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ས་མྨུ་ཁཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ངྒྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. སེ་སཾ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་བྷེ་དཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ས་དི་སཾ.
ལི་ངྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ས་ཡི་ཏ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ ཛཱ་ཏེ ས་ཧ་གཱ་ར་སེ་ཡྻཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པ་ཏྟི ལི་ངྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་ཧ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ལི་ངྒཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, སོ ས་ཧ ལི་ངྒ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ པུ་རི་མཾ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ ཛ་ཧ་ཏི, པ་ཙྪི་མེ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, པུ་རི་ས་ཀུ་ཏྟ་པུ་རི་སཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ པུ་རི་སོ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཚ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཏེ་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ན ཡ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ལི་ངྒཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ པ་ཙྪཱ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་མ་ནྟི ས་ངྑྱཾ ག་ཏཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ཛ་ཧ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན པུ་རི་མ་ནྟི ས་ངྑྱཾ ག་ཏེ པུ་རི་ས་ལི་ངྒེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨི་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡོ་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ས་ཏཾ ཏིཾ་ས་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ, ཏེ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ས་ཡཾ ཨུ་ཀྐཾ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘སཱ་མུ་ཀྐཾ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་རི་བྷོ་གཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་པ་རི་བྷོ་གཱ, ཨུ་ད་ཀཾ པ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི ཀཱ་ལོ་དི་སྶ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཀཱ་ལེ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སཱི་ལ་ཝཱཏི པ་ཉྩ ཝཱ ད་ས ཝཱ སཱི་ལཱ་ནི གོ་པ་ཡ་མཱ་ནོ.
ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ས་ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནོ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཙ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ པ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ. སེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨུ་བྷོ་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ. ག་མི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི ག་མི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ག་མི་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ པ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ག་མི་ཀོ. སེ་སཾ ཨུ་བྷོ་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨུ་བྷོ་པི ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི,ན་ཨཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ. ས་བྦཱ་པི ཧི སཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷི་ཀྑུ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཧི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ་ཝ ཝ་ཏྠུ. ཏ་ཐཱ ‘‘ལ་སུ་ཎ་ཀྑཱ་ད་ནེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ་པེ་ཏྠ ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་ར་ས་ཧི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ ཙ. ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ. ཝི་སུཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་སུ་པི སེ་སཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ནོ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་དཱི་སུ. བྷི་ཀྑུ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཙ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦཱ་སུ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པ་ཏྟཱི་སུ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. ཡོ ཧི པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཋ་མོ པ་ཉྷོ, སོ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ; ཡོ ཙ ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡོ, སོ ཨི་དྷ པ་ཋ་མོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི.
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎེ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ; སེ་སཾ ཨུ་བྷོ་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨུ་བྷོ་པི ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨཱ་དི་ཡ་ནྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པཱ་དཾ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱ་དཾ ཝཱ ས་ཧ་ཏྠཱ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟོ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀ་པཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན སེ་ས་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཏཱ་ཝ བྷ་ཏྟ་གྒེ ན་ཝ་མ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་པི ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧཱ ནོ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧཱ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཙ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཡོ ཀོ་ཙི ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ. ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་སྶཱ་པི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ས་མཱི་པ་ག་ཏོ ཏ་ད་ཧུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ་པི པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧོ ནོ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝུ་ཌྜྷོ ན་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧོ ཙེ་ཝ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཙ. ན་ཝ་ཀོ པ་ན ཝུ་ཌྜྷ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧོ ན པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧོ. ཨཱ་ས་ནཱ་ར་ཧ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶ པ་ཋ་མ་པ་དཾ པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན, དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་ཉྩ པ་ཋ་མ་པ་དེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་དི་སཾ.
ཀཱ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཀཱ་ལེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཝི་ཀཱ་ལེ, ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནོ ཀཱ་ལེ, སེ་སཾ ཀཱ་ལེ ཙེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཀཱ་ལེ ཙ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ནེ་ཝ ཀཱ་ལེ ནོ ཝི་ཀཱ་ལེ. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་མི་སཾ ཀཱ་ལེ ཀ་པྤ་ཏི ནོ ཝི་ཀཱ་ལེ. པཱ་ན་ཀཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ཀ་པྤ་ཏི, པུ་ན་དི་ཝ་ས་མྷི ནོ ཀཱ་ལེ. ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ལེ ཙེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏི ཝི་ཀཱ་ལེ ཙ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ལཱ་ཏཱི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དི་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཉྩ ནེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཀ་པྤ་ཏི ནོ ཝི་ཀཱ་ལེ.