༩. རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀནྟི ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ. རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རནྟི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ དོ་སཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཀ་རོ་ནྟི.
༥༨༩. སཱི་སཱུ་པ་གནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སཱི་སཱུ་པ་གཾ, པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པ་ན ‘‘སཱི་སཱུ་པ་ཀ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི སཱི་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཀ་ཏེ་ན ཀ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ་དྡྷོ རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རོ་ཡེ་ཝ.
རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱིཏི་ཨཱ་དི་མྷི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་པ་རཱ་པ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨི་མི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡོ ཧི ཨ་ཡཾ ཨ་རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི རཱུ་པི་ཡཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི དུ་ཏི་ཡོ ཏི་ཀོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ཨ་ཡ་མ་པ་རོ་པི རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི ཨ་རཱུ་པི་ཡཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཏི་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཧི ཨ་རཱུ་པི་ཡེ་ན པ་ར་སྶ རཱུ་པི་ཡཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཡྻ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ རཱུ་པི་ཡེ་ན པ་ར་སྶ ཨ་རཱུ་པི་ཡཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན རཱུ་པི་ཡ་པ་ཀྑེ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཏི་ཀོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཙྪཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨི་མི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ག་རུ་ཀ་སྶ ཙེ་ཏཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ, ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཙྪཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ་པི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙེ་ཏཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་ཙེ ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི བྷཱ་སི་ཏཾ, ཏཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? ན ཧི དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི. ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ རཱུ་པི་ཡེ་ན ཙ རཱུ་པི་ཡཱ་རཱུ་པི་ཡ་ཙེ་ཏཱ་པ་ནཾ ཨ་རཱུ་པི་ཡེ་ན ཙ རཱུ་པི་ཡ་ཙེ་ཏཱ་པ་ནཾ. དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ནོ ཙེ་ཏཱ་པ་ནཾ ནེ་ཝ ཨི་དྷ ན ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་སྶ ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ ཙེ་ཏཱ་པ་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྙཱུ་ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་ཙྪཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨི་མི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་རཱུ་པི་ཡེ ཨ་རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི རཱུ་པི་ཡཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མཱུ་ལ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་ཙྪཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སྶ ཙེ་ཏཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི ཙེ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་ཙྪཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨུ་པ་རི ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་རི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཝ་ཌྜྷིཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཨི་མ་སྶ ཙ རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ ག་རུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ཨི་དཾ པ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཧི རཱུ་པི་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ཡ་བཱི་ཛཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཏཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ལོ་ཧེ་ན པ་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ ནཱ་མ, ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཀ་པྤི་ཡོ ཀཱ་ཏུཾ. ས་ཙེ ཧི ཏཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཐཱ་ལ་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. ཝཱ་སིཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཚི་ནྣཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ. བ་ལི༹་སཾ ཀཱ་རོ་ཏི, ཏེ་ན མཱ་རི་ཏཱ མ་ཙྪཱ་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ. ཝཱ་སི་ཕ་ལཾ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཁཱི་རཾ ཝཱ ཨུ་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ.
ཡོ པ་ན རཱུ་པི་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏེ་ན པ་ཏྟཾ ཀི་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི པ་ཏྟོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ. ‘‘པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཀྐཱ པ་ན ཀ་པྤི་ཡོ ཀཱ་ཏུཾ, སོ ཧི མཱུ་ལེ མཱུ་ལ་སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ པ་ཏྟེ ཙ པ་ཏྟ་སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣེ ཀ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ད་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡོ་པི རཱུ་པི་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་མྨཱ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ཏཾ རཱུ་པི་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི པ་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ག་ཧི་ཏོ་པི དུ་ཏི་ཡ་པ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ, མཱུ་ལ་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ. ཀ་སྨཱ སེ་སཱ་ནཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི? མཱུ་ལ་སྶ ཨ་ནི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ.
ཡོ པ་ན རཱུ་པི་ཡཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཏ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་མྨཱ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ, ཨ་ཡཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི དུ་བྦི་ཙཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, མཱུ་ལ་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ.
མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་ར་སྶ ཀི་ར ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཏྟཾ ས་པྤི་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཛྫི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ་པི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཐེ་རོ་པི ས་པྤི་སྶ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སཱི་ཏི. ཨི་དཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
ས་ཙེ པ་ན རཱུ་པི་ཡཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཏ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་མྨཱ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཧཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ཏཾ རཱུ་པི་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཏྟོ ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡོ བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧོ་ཏི.
༥༩༡. ཨ་རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱིཏི ཁ་ར་པ་ཏྟཱ་དཱི་སུ སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་ཉྙཱི. ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ས་ཙེ ཏེ་ན ཨ་རཱུ་པི་ཡཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝེ་མ་ཏི་ཀེ. ཨ་རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙི་སྶ པ་ན པ་ཉྩ་ཧི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷི ‘‘ཨི་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་དཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.