༨. རཱུ་པི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི རཱུ་པི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝི་སོཏི ཀོ་ཊྛཱ་སོ.
༥༨༣-༤. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ནཱ་མཾ. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ‘‘ཡོ ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞོ ལོ་ཧ་ཝི་སེ་སོ, ཨི་དཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ར་ཛ་ཏཾ པ་ན ‘‘ས་ངྑོ, སི་ལཱ, པ་ཝཱ་ལ, ར་ཛ་ཏཾ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་ཙི. ༥༠༦) རཱུ་པི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝོ་ཧཱ་ར་ག་མ་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོཏི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཝཱ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡོ ཝཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཝཱ. ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོཏི ཏ་མྦ་ལོ་ཧཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་མཱ་ས་ཀོ. དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོཏི སཱ་ར་དཱ་རུ་ནཱ ཝཱ ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞེ་ནཱ་པི རཱུ་པཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མཱ་ས་ཀོ. ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོཏི ལཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ ནི་ཡྻཱ་སེ་ན ཝཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མཱ་ས་ཀོ. ‘‘ཡེ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན པ་དེ་ན ཡོ ཡོ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཛ་ན་པ་དེ ཡ་དཱ ཡ་དཱ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཊྛི་མ་ཡོ་པི ཙ་མྨ་མ་ཡོ་པི རུ་ཀྑ་ཕ་ལ་བཱི་ཛ་མ་ཡོ་པི ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་རཱུ་པོ་པི ཨ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་རཱུ་པོ་པི ས་བྦོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ.
ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་མཱ་ས་ཀོ, ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དོ ས་བྦོ་པི ར་ཛ་ཏ་མཱ་ས་ཀོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཧོ་ཏི. མུ་ཏྟཱ, མ་ཎི, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ, ས་ངྑོ, སི་ལཱ, པ་ཝཱ་ལ, ལོ་ཧི་ཏ་ངྐོ, མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ, ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནི, དཱ་སི་དཱ་ས་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པུ་པྥཱ་རཱ་མ་ཕ་ལཱ་རཱ་མཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ. སུ་ཏྟཾ ཕཱ་ལོ པ་ཊ་ཀོ ཀ་པྤཱ་སོ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་པ་ར་ཎྞཾ ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩ ཨི་དཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ. ཏ་ཏྠ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏི, སེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་བྦ་མྤི ནི་ཀྑི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སཱི་སེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏོ ཨུ་པ་རི ར་ཏ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ག་ཎྷེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ས་ཡཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི.
ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་བྷ་ཎྜེ་སུ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་མཱ་ས་ཀེ་སུ ཙ ཨེ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཏོ ཝཱ ག་ཎྷཱ་པ་ཡ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཧ་སྶཾ ཙེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ སི་ཐི་ལ་བ་དྡྷཱ་ཡ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ སི་ཐི་ལ་པཱུ་རི་ཏེ ཝཱ བྷཱ་ཛ་ནེ རཱུ་པ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི. གྷ་ན་བ་དྡྷེ པ་ན གྷ་ན་པཱུ་རི་ཏེ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སཱ་དི་ཡ་ནེ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ་པི ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཧི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨེ་ཀོ ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏི ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧི་དཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི, བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ན་ཡི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ནྟི ག་ཏོ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ད’’ནྟི? ཡཾ ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. སོ ཙེ ཝ་ད་ཏི – ‘‘གོ་པ་ཡི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ, གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི, ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀ་མྤི པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཨི་དྷ ནི་ཀྑི་པཱ་ཧཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི. དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཝི་ཀྐཱ་ཡི་ཀ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ག་ཧེ་སྶ་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཨ་ཏྠི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ, ཝ་ཏྠུ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ ཝ་ད་ཏི, ‘‘ཨ་ཧཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི, དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, སོ ཙེ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ དེ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་དྷི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ‘‘ན མ་ཡཾ ཏ་ཝ བྷ་ཎྜཾ ག་ཎྷཱ་མ, ‘‘ནི་ཀྑ་མཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ རཱུ་པི་ཡཾ ནཱ་མ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ‘‘ཏ་སྨཱ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ག་ཎ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཏེ་ན ཀི་ཉྩི ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ཙེ་ཏཱ་པི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་རི་བྷོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་པྤི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ས་པྤི ཝཱཏི ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦནྟི ས་བྦེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན བྷཱ་གོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཏྟ་བྷཱ་ག་མྤི ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ཧི ཏ་ཏོ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཋ་པི་ཏཾ ཝཱ ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ག་ལི༹་ཏཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་མྤི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊེ་ན ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་དྷཱུ་པ་ན་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་པྤི་ནཱ ཝཱ ཏེ་ལེ་ན ཝཱ པ་དཱི་པཾ ཀ་ཏྭཱ དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ, པོ་ཏྠ་ཀ་མྤི ཝཱ་ཙེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ཧི པ་ན ས་རཱི་རེ ཝ་ཎཾ མ་ཀྑེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཚཱ་ཡཱ་པི གེ་ཧ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཋི་ཏཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན་པི སེ་ཏུ་ནཱ་པི ནཱ་ཝཱ་ཡ་པི ཨུ་ལུ༹་མྤེ་ན་པི ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཁ་ནཱ་པི་ཏཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཨུ་བྦྷི་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ཏུཾ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྟོ ཨུ་ད་ཀེ པ་ན ཨ་ས་ཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝ་སྶོ་ད་ཀཾ ཝཱ པ་ཝི་ཊྛཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀཱི་ཏཱ་ཡ ཡེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀཱི་ཏཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑེ་པཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏེ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཨཱ་རཱ་མོ ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་དི བྷཱུ་མི་པི བཱི་ཛ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནེ་ཝ བྷཱུ་མིཾ ན ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ བྷཱུ་མིཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི བཱི་ཛཱ་ནི རོ་པི་ཏཱ་ནི ཕ་ལཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཐ བཱི་ཛཱ་ནི ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ རོ་པི་ཏཱ་ནི, ཕ་ལཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ས་ཙེ སོ ཚ་ཌྜེ་ཏཱིཏི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཁི་པ་ཏི, ཨ་ཐཱ་པི ན ཚ་ཌྜེ་ཏི, ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ནོ ཙེ ཚ་ཌྜེ་ཏཱིཏི ཨ་ཐ ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ བྱཱ་པཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎོ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀོ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ.
ཡོ ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ནྟོ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ནཱ་མ ག་ཙྪ་ཏི. དོ་ས་ཝ་སེ་ན ‘‘ནེ་ཝཱ་ཡཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝི་ན་ཡ’’ནྟི པ་རཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟོ དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ནཱ་མ ག་ཙྪ་ཏི. མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན མུ་ཊྛ་པ་མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ནཱ་མ ག་ཙྪ་ཏི. རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ བྷ་ཡེ་ན ཚ་ཌྜེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ནཱ་མ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༨༥. ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱཏི ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ན་དི་ཡཱ ཝཱ པ་པཱ་ཏེ ཝཱ ཝ་ན་ག་ཧ་ནེ ཝཱ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ན པ་ཏི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟེ་ན པཱ་ཏེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦེ་པི རཱུ་པི་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ པ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ ཨེ་ཏ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ནྟ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ ཀུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནེ་ཝ ཏ་སྶ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཊྚ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧི པ་རི་བྷོ་གཱ – ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གོ, ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ, དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གོ, སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ་པི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ པ་རི་བྷོ་གོ ‘‘ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གོ’’ ནཱ་མ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གོ ‘‘ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ’’ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷོ་གེ པ་རི་བྷོ་གེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨཱ་ལོ་པེ ཨཱ་ལོ་པེ. ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་སུ. ས་ཙ་སྶ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་ཝ ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ན་མྤི པ་རི་བྷོ་གེ པ་རི་བྷོ་གེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, བྷེ་ས་ཛྫ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་པི པ་རི་བྷོ་གེ་པི ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ས་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གེ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ན ས་ཏིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གེ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧི སུ་དྡྷི – དེ་ས་ནཱ་སུ་དྡྷི, སཾ་ཝ་ར་སུ་དྡྷི, པ་རི་ཡེ་ཊྛི་སུ་དྡྷི, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སུ་དྡྷཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་སུ་དྡྷི ནཱ་མ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ, ཏ་ཉྷི དེ་ས་ནཱ་ཡ སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ‘‘དེ་ས་ནཱ་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཾ་ཝ་ར་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ, ཏ་ཉྷི ན པུ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ཝ་རེ་ནེ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ‘‘སཾ་ཝ་ར་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་ཡེ་ཊྛི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ, ཏ་ཉྷི ཨ་ནེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘པ་རི་ཡེ་ཊྛི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སུ་དྡྷི ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་ག་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཾ, ཏ་ཉྷི ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༣; ཨ. ནི. ༦.༥༨) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ‘‘པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ན ས་ཏིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གེ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ, ཏེ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ པི་ཏུ་ས་ནྟ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཀིཾ པ་ན ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, གི་ཧཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི? གི་ཧཱི་ཧི དི་ནྣཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི (མ. ནི. ༡.༢༩) ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་སུ་ཏྟཉྩེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཾ.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་གོ སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ, ཏེ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཡ དཱ་ས་བྱཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་མི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་མེ་སུ པ་རི་བྷོ་གེ་སུ སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ ཙ དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གོ ཙ ས་བྦེ་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གེ ཀ་ཐཱ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི.
ཨ་པ་རེ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་རི་བྷོ་གཱ – ལ་ཛྫི་པ་རི་བྷོ་གོ, ཨ་ལ་ཛྫི་པ་རི་བྷོ་གོ, དྷ་མྨི་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ, ཨ་དྷ་མྨི་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ ལ་ཛྫི་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷོ་གོ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ལ་ཛྫི་ནོ ཨ་ལ་ཛྫི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཡཱ་ཝ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཨ་ལ་ཛྫཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡ་དཱ་སྶ ཨ་ལ་ཛྫཱི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་དཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཏུ་མྷེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ཐ, ཏཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ མཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀ་ཏྠཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཡ་དི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ་པི ཨ་ལ་ཛྫཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ལ་ཛྫི་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ་པི ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན ཨོ་ར་མ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ལ་ཛྫཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ལ་ཛྫཱི ཨ་ལ་ཛྫཱི་ས་ཏ་མྤི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ པ་ན ཨ་ལ་ཛྫི་ནཱ་ཝ ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ལ་ཛྫི་ནོ ལ་ཛྫི་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷོ་གོ དྭི་ནྣཾ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ན་ས་དི་སོ་ཏི.
དྷ་མྨི་ཡཱ་དྷ་མྨི་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ པུ་གྒ་ལོ་པི ཨ་ལ་ཛྫཱི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ་པི ཨ་དྷ་མྨི་ཡོ, ཨུ་བྷོ ཛེ་གུ་ཙྪཱ. པུ་གྒ་ལོ ཨ་ལ་ཛྫཱི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ དྷ་མྨི་ཡོ, པུ་གྒ་ལཾ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན དུ་སྶཱི་ལོ ས་ངྒྷ་ཏོ ཨུ་དྡེ་ས་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ དེ་ཏི, ཨེ་ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་དཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་གྒ་ལོ ལ་ཛྫཱི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨ་དྷ་མྨི་ཡོ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཛེ་གུ་ཙྪོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པུ་གྒ་ལོ ལ་ཛྫཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ་པི དྷ་མྨི་ཡོ, ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་པ་རེ དྭེ པ་གྒ་ཧཱ; དྭེ ཙ པ་རི་བྷོ་གཱ – ལ་ཛྫི་པ་གྒ་ཧོ, ཨ་ལ་ཛྫི་པ་གྒ་ཧོ; དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ ལ་ཛྫིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན སོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ལ་ཛྫཱི ཨ་ལ་ཛྫིཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི, ཀུ་ལེ་སུ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱི་དི་སོ ཙ ཨཱི་དི་སོ ཙཱ’’ཏི ཏ་སྶ པ་རི་ས་ཏི ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐཱ་པེ་ཏི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་ག-ཨཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་སུ པ་ན ཡ་ཏྠ ཨཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གོ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་གོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡོ པ་ན ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏོ ག་ནྠོ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཏཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་གྒ་ཧེ་ན ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – མ་ཧཱ་བྷ་ཡེ ཀི་ར ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སོ པ་གུ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཙ་ཏུ་ནི་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མ་ཧཱ་ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ར་ཀྑི་ཏ, ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘པཱ་པོ ཀི་རཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ན ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ག་ཎྷཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཧཾ ཏེ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་སུ ནི་སི་ནྣེ་སུ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཨོ་སཱ་ན་དི་ཝ་སེ ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩེ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, སུ་ཏཾ་ཡེ་ཝ མེ པུ་བྦེ, ས་ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཨཱི་དི་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ པ་ན ས་ནྟི་ཀེ བ་ཧཱུ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སུཾ.
༥༨༦. རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་མྤི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ རཱུ་པི་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
རཱུ་པི་ཡེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོཏི ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཾ ནུ ཁོ, ཁ་ར་པ་ཏྟཾ ནུ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཾ་ས་ཡ་ཛཱ་ཏོ.
རཱུ་པི་ཡེ ཨ་རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་སུ ཁ་ར་པ་ཏྟཱ་དི་ས་ཉྙཱི. ཨ་པི་ཙ པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ རཱ་ཛོ་རོ་དྷཱ་ད་ཡོ བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀ་ག་ནྡྷ་པི་ཎྜཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ དེ་ནྟི, ཙོ་ལ༹་བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནྟེ བ་དྡྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཙོ་ལ༹་ཀཱ་ནི དེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟཱ་དི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཙོ་ལ༹་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མྤི རཱུ་པི་ཡེ ཨ་རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི རཱུ་པི་ཡཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན པ་ན ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧེ ཨི་དཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ན ཧི ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, སོ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘ཏ་ཝ ཙོ་ལ༹་ཀཾ པ་སྶཱ་ཧཱི’’ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཾ ག་ཧ་ཎེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ, སི་ཡཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ རཱུ་པི་ཡ་ཨ་ཉྙ་ཝཱ་ད་ཀ་ཨུ་པ་སྶུ་ཏི་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཧི ཏཱི་ཎི ཨེ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ནི, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
རཱུ་པི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.