༤. པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༣-༥. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི པི་ཏུ་པི་ཏཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ, པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཡུ་གཾ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཡུ་ག་ནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ལཱ་པ མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཡེ་ཝ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་བྦེ་པི པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་སོ ཏཱ་ཝ ཡཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷཱ སཱ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་མུ་ཁ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ. ‘‘མཱ་ཏི་ཏོ ཝཱ པི་ཏི་ཏོ ཝཱ’’ཏི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་ག་མྤི པི་ཏཱ་མ་ཧི་ཡུ་ག་མྤི མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་ག་མྤི མཱ་ཏཱ་མ་ཧི་ཡུ་ག་མྤི ཏེ་སཾ བྷཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི་བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་པུ་ཏྟ་པ་པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ་པི ས་བྦེ ཨི་དྷ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡོ – པི་ཏཱ པི་ཏུ་པི་ཏཱ ཏ་སྶ པི་ཏཱ ཏ་སྶཱ་པི པི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཡུ་གཱ, པི་ཏཱ པི་ཏུ་མཱ་ཏཱ ཏ་སྶཱ པི་ཏཱ ཙ མཱ་ཏཱ ཙ བྷཱ་ཏཱ ཙ བྷ་གི་ནཱི ཙ པུ་ཏྟཱ ཙ དྷཱི་ཏ་རོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨུ་དྡྷ་ཉྩ ཨ་དྷོ ཙ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཡུ་གཱ, པི་ཏཱ པི་ཏུ་བྷཱ་ཏཱ པི་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི པི་ཏུ་པུ་ཏྟཱ པི་ཏུ་དྷཱི་ཏ་རོ ཏེ་ས་མྤི པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཡུ་གཱ, མཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་མཱ་ཏཱ ཏ་སྶཱ མཱ་ཏཱ ཏ་སྶཱ་པི མཱ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཡུ་གཱ, མཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་པི་ཏཱ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ཙ པི་ཏཱ ཙ བྷཱ་ཏཱ ཙ བྷ་གི་ནཱི ཙ པུ་ཏྟཱ ཙ དྷཱི་ཏ་རོ ཙཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཨུ་དྡྷ་ཉྩ ཨ་དྷོ ཙ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཡུ་གཱ, མཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་བྷཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི མཱ་ཏུ་པུ་ཏྟཱ མཱ་ཏུ་དྷཱི་ཏ་རོ ཏེ་ས་མྤི པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཡུ་གཱ, ནེ་ཝ མཱ་ཏུ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ན པི་ཏུ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ས་མྦ་དྡྷཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ.
ཨུ་བྷ་ཏོ ས་ངྒྷེཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ས་ཀིཾ ནི་ཝ་ཏྠ་མྤི ས་ཀིཾ པཱ་རུ་ཏ་མྤཱིཏི ར་ཛི་ཏྭཱ ཀ་པྤཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མྤི ནི་ཝ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་རུ་ཏཾ ཝཱ. ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་རི་བྷོ་ག་སཱི་སེ་ན ཨཾ་སེ ཝཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་སྶཱི་ས་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏ་མྤི པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་མེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ཧ་ཏྠེ་ཧི ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་སེ་ན ཨ་ཕུ་ས་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
དྷོ་ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏི, དཱ་རཱུ་ནི སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ཡཱ་ཝ ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, ཏཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ དུ་དྡྷོ་ཏ་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ པུ་ན སི་ཉྩ་ཏི ཝཱ དྷོ་ཝ་ཏི ཝཱ ཡཱ་ཝ ནི་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཏཱ་ཝ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ར་ཛ་ནཱ་ཀོ་ཊ་ནེ་སུ. ར་ཛ་ན་དོ་ཎི་ཡ་ཉྷི ར་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ས་ཀིཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ཏི, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ར་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཝཱ པ་ཊི་ར་ཛ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ནེ་པི པ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༠༦. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏཱིཏི ནོ ཙེ་པི ‘‘ཨི་མཾ དྷོ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཧ་ཏྠེ དེ་ཏི, པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཝཱ ཁི་པ་ཏི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཧ་ཏྠེ པེ་སེ་ཏི, ན་དཱི་ཏི་ཏྠེ དྷོ་ཝ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཁི་པ་ཏི, ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ, དྷོ་ཝཱ་པི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨོ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏི སཱ ཙེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཏི, སཱ ཙེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ དྷོ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ དེ་ཏི, སོ ཙེ ལི་ངྒེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ དྷོ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ ཧ་ཏྠེ དི་ནྣེ་པི ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏི ར་ཛཱ་པེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏཱི་ཎི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, སེ་སེ་ཧི དྭེ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཱ་ནི དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ མོ་ཀྑོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ས་ཙེ་པི ཧི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཋ་མཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ར་ཛ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་སུ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ དྷོ་ཝ་ཏི ཙེ་ཝ ར་ཛ་ཏི ཙ, དྷོ་ཝཱ་པ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི, ར་ཛ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ཀ་ར་ཎེ ‘‘ཨ་ཝུ་ཏྟཱ དྷོ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཙཱི་ཝ་རེ ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱིཏི ཨི་མཱ་ནི་པི པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ དྷོ་ཝཱ་པེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནི་ཡོ.
༥༠༧. ཨ་ཝུ་ཏྟཱ དྷོ་ཝ་ཏཱིཏི ཨུ་དྡེ་སཱ་ཡ ཝཱ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཀི་ལི་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དི་སྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘དེ་ཐ, ཨ་ཡྻ, དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ དྷོ་ཝ་ཏི ཙེ་ཝ ར་ཛ་ཏི ཙ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏི ཙ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ དྷོ་ཝ་ཏི ནཱ་མ. ཡཱ་པི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝཱ’’ཏི ད་ཧ་རཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར་ཐ་ཡྻ ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷོ་ཝ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ར་ཛི་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཝུ་ཏྟཱ དྷོ་ཝ་ཏི ནཱ་མ.
ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀ་པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀ་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་བྷི་སི་ཏ་ཊྚི་ཀཱ་དིཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.