༥. ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ. ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱཏི ཀ་ཏ་ཙོ་རི་ཀ་ཀ་མྨཱ, ས་ནྡྷི་ཙྪེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཧ་རི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙོ་ར་གཱ་མ་ཎི་ཀོཏི ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. སོ ཀི་ར པུ་བྦེ ཐེ་རིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙོ་རཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ མཱ ག་ཙྪ་ཐ, ས་བྦེ ཨི་ཏོ ཨེ་ཐཱ’’ཏི ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན མ་གྒེ་ན ཨ་ག་མཱ་སི. ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ཐེ་རཱི ཀི་ར པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི. སོ་པི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་སྶོ་སི, སུ་ཏྭཱ ཙ ‘‘ན་ཏྠི དཱ་ནི ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ མ་ཡཱ’’ཏི ཏཾ མཾ་སཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨོ་ཧི་ཡྻ་ཀོཏི ཨ་ཝ་ཧཱི་ཡ་ཀོ ཨ་ཝ་སེ་སོ, ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རེ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ མེ ཏྭཾ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? ས་ཎྷཾ གྷ་ན་མ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ དི་སྭཱ ལོ་བྷེ་ན, ཨ་པི་ཙ ཨ་པྤ་ཀོ ཏ་སྶཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀེ ལོ་བྷོ, ཐེ་རི་ཡཱ པ་ན སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ས་མྤ་ཏྟི ཏེ་ན་སྶཱ ས་རཱི་ར་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ས་མ་ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ནྟི་མནྟི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟི་མཾ, ཨ་ནྟི་མ་ནྟི པ་ཙྪི་མཾ. ཨ་ཉྙཾ ལེ་སེ་ནཱ་པི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཋ་པི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཧ, ན ལོ་བྷེ་ན, ན ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ལོ་བྷོ ཨ་ཏྠི. ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནཱཏི ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ གཱ་ལ༹ྷཾ པཱི་ལ༹་ཡ་མཱ་ནཱ.
ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨ་ག་མཱ་སཱིཏི ས་ངྐ་ཙྩི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ མ་ནོ་ར་ཐོ ན པཱུ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
༥༡༠. ཀ་སྨཱ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ག་ཎྷ་ནྟེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ? ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏྟ་ཀོ་པི ཨ་མྷེ་སུ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཝི་སྶཱ་སོ ན་ཏྠི, ཀ་ཐཾ མ་ཡཾ ཡཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝི་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ས་མ་བྷི་ཏུ་ནྣ་ཏྟཱ.
ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣནྟི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ས་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་སཱི་ལཱ་ནཾ ས་མ་དི་ཊྛཱི་ནཾ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༡༢. པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པྤ་སཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ནཱཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན. ཏ་ཏྠ ཙ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཧ་ཏྠེ དེ་ཏུ, པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏུ, ཨུ་པ་རི ཝཱ ཁི་པ་ཏུ, སོ ཙེ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ པེ་སི་ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏ་སྶོ་པི པ་རི་སཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཙ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཙ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ནྟི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁི་པ་ནྟི, ཡཾ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ པ་ན ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཁི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ‘‘ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ, ཨི་དཾ ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི ཉཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ས་མེ་ཏི. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ དེ་ཏི, པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དཱི་སུ ཋ་པེ་ཏི, ‘‘པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༥༡༣. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱིཏི ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
༥༡༤. པ་རི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝི་པུ་ལནྟི ཨ་པྤ་གྒྷ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀ་པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀ་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ནཱ ཝཱ མ་ཧ་གྒྷཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཙེ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱི་ཁ་ཎྜེ་ནཱ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པུ་ལེ་ན ཝཱ པ་རི་ཏྟནྟི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དིཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་ན པ་ཊ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཾ ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎཱ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དཱི་སུ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.