༥. ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱཏི ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ག་ཏི་མ་ནྟཱ. བྱ་ཏྟཱཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཉྙཱུ ཝི་སཱ་ར་དཱ. མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱིཏི མེ་དྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, དི་ཊྛཾ དི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏི. ད་ཀྑཱཏི ཚེ་ཀཱ. ཨ་ན་ལ་སཱཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ནྣཱ. ཚ་ནྣཱཏི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ.
ཀི་སྨིཾ ཝི་ཡཱཏི ཀི་ཙྪཾ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་སོ ཝི་ཡ, ཧི་རི ཝི་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཏྟུནྟི ‘‘ཨི་མཾ ཏུ་མྷེ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཱ ཝ་ཏྟུཾ.
ཨཱ་ཝཱ་ཧཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཝཱ་ཧོཏི དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ར་ཀུ་ལ་ཏོ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ར་ཎཾ. ཝི་ཝཱ་ཧོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ར་ཀུ་ལ་པེ་ས་ནཾ. ཝཱ་རེ་ཡྻནྟི ‘‘དེ་ཐ ནོ དཱ་ར་ཀ་སྶ དཱ་རི་ཀ’’ནྟི ཡཱ་ཙ་ནཾ, དི་ཝ་ས་ན་ཀྑ་ཏྟ་མུ་ཧུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ.
༢༩༧. པུ་རཱ་ཎ་ག་ཎ་ཀི་ཡཱཏི ཨེ་ཀ་སྶ ག་ཎ་ཀ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ, སཱ ཏ་སྨིཾ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནེ ག་ཎ་ཀཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, མ་ཏེ པ་ན པུ་རཱ་ཎ་ག་ཎ་ཀཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. ཏི་རོ་གཱ་མོཏི བ་ཧི་གཱ་མོ, ཨ་ཉྙོ གཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ནུ་སྶཱཏི ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ ཨི་མཾ ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ན་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ.
སུ་ཎི་ས་བྷོ་གེ་ནཱཏི ཡེ་ན བྷོ་གེ་ན སུ་ཎི་སཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི ར་ནྡྷཱ་པ་ན་པ་ཙཱ་པ་ན་པ་ཨ་ཝེ་ས་ནཱ་དི་ནཱ, ཏེ་ན བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཨ་པ་རེ་ན དཱ་སི་བྷོ་གེ་ནཱཏི མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཡེ་ན བྷོ་གེ་ན དཱ་སཱི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ, ཏེ་ན བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. དུ་གྒ་ཏཱཏི ད་ལི་དྡཱ, ཡ་ཏྠ ཝཱ ག་ཏཱ དུ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ཏི ཏཱ་དི་སཾ ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ. མཱ་ཡྻོ ཨི་མཾ ཀུ་མཱ་རི་ཀནྟི མཱ ཨ་ཡྻོ ཨི་མཾ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ. ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཧཱ་རོཏི ཨཱ་ཧཱ་རོ ཙ ཨུ་པ་ཧཱ་རོ ཙ ག་ཧ་ཎ་ཉྩ དཱ་ན་ཉྩ, ན ཨ་མྷེ་ཧི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ་ཊཾ ན ཨུ་པཱ་ཧ་ཊཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡོ ཝོ་ཧཱ་རོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ས་མ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊེ་ན, ས་མ་ཎོ ཨ་སྶ སུ་ས་མ་ཎོཏི ས་མ་ཎེ་ན ནཱ་མ ཨཱི་དི་སེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊེ་ན ཨ་བྱཱ་པཱ་རེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ནྟོ ཧི ས་མ་ཎོ སུ་ས་མ་ཎོ ཨ་སྶཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ ན མ་ཡཾ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
༢༩༨. ས་ཛྫི་ཏོཏི ས་བྦཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཏོ ཝཱ.
༣༠༠. དྷུ་ཏྟཱཏི ཨི་ཏྠི་དྷུ་ཏྟཱ. པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟཱཏི མ་ནཱ་པི་ཡེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་མ་ནྟཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙཱ་རེ་ནྟཱ, ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་བྦྷུ་ཏ་མ་ཀཾ་སཱུཏི ཡ་དི ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏྭཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཛི་ཏོ, ཡ་དི ན ཀ་རི་སྶ་ཏི ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀ་ནྟི པ་ཎ་མ་ཀཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ན ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡོ ཀ་རོ་ཏི པ་རཱ་ཛི་ཏེ་ན དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻོ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏ་ངྑ་ཎི་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ངྑ་ཎོཏི ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ངྑ་ཎི་ཀནྟི ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རི་ཀཾ.
༣༠༡. ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ས་ཉྩ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན ཀེ་ན་ཙི པེ་སི་ཏེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, པ་ར་ཏོ ཙ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་མ་ཏི’’ནྟི ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པ་ཧི་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཙྪ་ཏི, པུ་རི་སེ་ན ཝཱ པ་ཧི་ཏོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཨི་ཏྠི་མ་ཏིནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘པུ་རི་ས་སྶ མ་ཏིཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ད་ཏྠཾ ཏཾ ཏེ་སཾ མ་ཏིཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཚ་ནྡཾ རུ་ཙིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཝཱ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེཏི ཛཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ. ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེཏི ཛཱ་ར་བྷཱ་ཝེ. པུ་རི་ས་སྶ ཧི མ་ཏིཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི; ཨ་པི་ཙ པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ མ་ཏིཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི ནི་བ་དྡྷ་བྷ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ, ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཝཱ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟེ་ན ‘‘ཏྭཾ ཀི་ར་སྶ ཛཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཝཱ་ཏི ཛཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཝཱ་ཏི ཛཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནེ་པི པ་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་སི, སཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཛཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཱ་ཡ་པཱིཏི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཡཱ ཨ་ཡཾ ཏ་ངྑ་ཎེ མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ པ་ཊི་སཾ་ཝ་སི་ཏ་བྦ་ཏོ ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶཱ་པི ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་ས་མ་ཏིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨི་ཏྠི་མ་ཏིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༠༣. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་མ་ཏི’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏཱ་སུ ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ད་ས ཨི་ཏྠི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱཏི མཱ་ཏ་རཱ ར་ཀྑི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ པུ་རི་སེ་ན སཾ་ཝཱ་སཾ ན ཀ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏ་རཱ ར་ཀྑི་ཏཱ, ཏེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མཱ་ཏཱ ར་ཀྑ་ཏི གོ་པེ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏི ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟུཾ ན དེ་ཏི. གོ་པེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ན པ་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི. ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི སེ་རི་ཝི་ཧཱ་ར་མ་སྶཱ ནི་སེ་དྷེ་ནྟཱི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨི་དཾ མཱ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཾ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ད་ཡོ་པི ཉཱ་ཏ་བྦཱ. གོ་ཏྟཾ ཝཱ དྷ་མྨོ ཝཱ ན ར་ཀྑ་ཏི, ས་གོ་ཏྟེ་ཧི པ་ན ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི ཙ ཨེ་ཀཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཨེ་ཀ་ག་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ཧི ཙ ར་ཀྑི་ཏཱ ‘‘གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ‘‘ས་གོ་ཏྟཱ ར་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཧ ཨཱ་ར་ཀྑེ་ནཱ་ཏི སཱ་ར་ཀྑཱ. ས་ཧ པ་རི་ད་ཎྜེ་ནཱ་ཏི ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ. ཏཱ་སཾ ནི་དྡེ་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཝ. ཨི་མཱ་སུ ད་ས་སུ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣ་མེ་ཝ པུ་རི་ས་ནྟ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་སཾ.
དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ནཱ ཝཱ དྷ་ནེ་ན ཀཱི་ཏཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ན ཀཱི་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ སཾ་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཀཱི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་རི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ་སྶ ནི་དྡེ་སེ དྷ་ནེ་ན ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཝཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཚ་ནྡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཚ་ནྡ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི པུ་རི་སེ་ན པ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ་སྶ ནི་དྡེ་སེ ‘‘པི་ཡོ པི་ཡཾ ཝཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
བྷོ་གེ་ན ཝ་ས་ཏཱི་ཏི བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི. ཨུ་དུ་ཀྑ་ལ་མུ་ས་ལཱ་དི་གྷ་རཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ཛ་ན་པ་དི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
པ་ཊེ་ན ཝ་ས་ཏཱི་ཏི པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི. ནི་ཝཱ་ས་ན་མ་ཏྟ་མྤི པཱ་ཝུ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ད་ལི་དྡི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱིཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏི་ཡཱ ཧ་ཏྠེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ སཾ་ས་ཊྛཱ ཨ་བྷེ་ཛྫཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝོ་ཧཱ་ར་ནཱ་མ་མེ་ཏཾ, ནི་དྡེ་སེ་པི་སྶ ‘‘ཏཱ་ཡ ས་ཧ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཏཾ ཝཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨོ་བྷ་ཊཾ ཨོ་རོ་པི་ཏཾ ཙུ་མྦ་ཊ་མ་སྶཱ་ཏི ཨོ་བྷ་ཊ་ཙུ་མྦ་ཊཱ, ཀ་ཊྛ་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ, ཡ་སྶཱ སཱི་ས་ཏོ ཙུ་མྦ་ཊཾ ཨོ་རོ་པེ་ཏྭཱ གྷ་རེ ཝཱ་སེ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
དཱ་སཱི ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ དཱ་སཱི ཙ ཧོ་ཏི བྷ་རི་ཡཱ ཙ.
ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ གེ་ཧེ བྷ་ཏི་ཡཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི.
དྷ་ཛེ་ན ཨཱ་ཧ་ཊཱ དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ, ཨུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛཱ་ཡ སེ་ནཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པ་ར་ཝི་ས་ཡཾ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀོ་ཙི བྷ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ ནཱ་མ. མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཨེ་ཝ, ཨེ་ཏཱ་སཾ ད་ས་ནྣ་མྤི པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་མ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་སཱ་ནཾ པ་ན ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ་པི ཨེ་ཏཱ་སུ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༣༠༥. ཨི་དཱ་ནི པུ་རི་སོ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཧི་ཎ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི སོ བྷི་ཀྑུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཾ བྲཱུ་ཧི, ཧོ་ཧི ཀི་ར ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘སཱ་དྷུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ སཱི་ས་ཀ་མྤ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. ཝཱི་མཾ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ སཱ ཨི་ཏྠཱི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏུ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏུ ཝཱ ལ་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཏུ, པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་རོ་ཙ་ན་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཧོ་ཏི. སཱ པ་ན ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ. ས་ཙེ པ་ན སོ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏོ ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ ཏ་སྶཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་མ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ནྟི མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན མཱ་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ པི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ གེ་ཧ་དཱ་སཱི་པི ཨ་ཉྙོ ཝཱ་པི ཡོ ཀོ་ཙི ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟེ་པི ཝི་མ་ཊྛཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ན་ནུ ཡ་ཐཱ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ་སྶ སི་ཀྑཱ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ ཨཱ་པ་ནྣོ་ཝ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་ད་ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ ཝཱི་མཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མེ་ཏི, ཏ་སྨཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ.
ཡ་ཐཱ ཙ ‘‘མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཾ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་དཱི་ན་མྤི ཝ་ད་ཏོ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ‘‘ཧོ་ཧི ཀི་ར ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཧོ་ཧི ཀི་ར ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཝུ་ཏྟེ་སུ་པི ‘‘ཧོ་ཧི ཀི་ར ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཛཱ་ཡཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི པུ་ཏྟ་མཱ་ཏཱ གྷ་ར་ཎཱི གྷ་ར་སཱ་མི་ནཱི བྷ་ཏྟ་ར་ནྡྷི་ཀཱ སུ་སྶཱུ་སི་ཀཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ སཾ་ཝཱ་ས་པ་རི་དཱི་པ་ཀེ་སུ ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶཱ་པི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ན་ཏྠི ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ‘‘མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཾ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི པེ་སི་ཏ་སྶ པ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙཱ་སུ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཝི་ས་ངྐེ་ཏཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཾ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི.
ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ‘‘པུ་རི་ས་སྶ མཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི, མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཧི་ཎ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ མཱུ་ལ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན པེ་ཡྻཱ་ལ་བྷེ་དོ་ཡེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. སོ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི ནཱ་སྶ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ད་རཾ ཀ་རི་མྷ.
༣༣༨. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན དྭཱི་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨཱ་དི་པ་དེ་ན ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, མ་ཛ྄ཛྷེ དྭཱི་ཧི དུ་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་ནྟེ ཨེ་ཀེ་ན ཨེ་ཀ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨཱ་དི་པ་དེ་ན དུ་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ དྭཱི་ཧི ཨེ་ཀ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ནྟེ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ངྒཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཝཱི་མཾ་ས་ཏཱིཏི པ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི.
ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟོ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏཱིཏི པུ་རི་སེ་ན ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཏ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏཾ པ་མུ་སྶི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པྤ་མུ་སྶི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཨི་ཏྠཱི ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ མཾ གེ་ཧེ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཀེ་ཝ་ལཾ སཱ་ས་ནཱ་རོ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨི་ཏ་རཾ པ་ན དྭ་ཡཾ ན ཀ་རོ་ཏི.
ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ཏི པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཏེ་ན ཨ་པྤ་ཧི་ཏོ་པི པ་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཧོ་ཧི ཀི་ར ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ རུ་ཙིཾ ཝཱ ཨ་རུ་ཙིཾ ཝཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ག་ཏོ ཨ་ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ‘‘ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་དཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ པ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? པུ་རི་སོ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ པཱ་སཱ་དེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ ཝཱ ས་ཏྟ་ཏི་མ་ཏྟཱ ཝཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཋི་ཏཱ ཏཱ ཝ་དེ་ཧི, ཧོ་ཐ ཀི་ར ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. སོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ སཱ་ས་ནཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི. ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཏ་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་པི –
‘‘པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན, ཝཱ་ཙཱ་ཡ བྷ་ཎི་ཏེ་ན ཙ;
ས་བྦཱ་ནི ག་རུ་ཀཱ་ནི ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱ་ནི;
ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཨེ་ཀ་ཏོ;
པ་ཉྷཱ་མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༨༠);
ཨི་མཾ ཀི་ར ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཝུ་ཏྟོ. ཝ་ཙ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ན ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཀེ་ན པེ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀི་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨེ་ཀོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པུ་རི་སཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ནྟི, པུ་རི་ས་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨེ་ཀཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ནྟི, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ ཨེ་ཀི་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ནྟི, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པུ་རི་སཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ནྟི, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་བྷཱ་ག་ཝི་བྷཱ་ག་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ན་མྤི པ་ཉྩ་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ན་མྤི ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
པུ་རི་སོ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི ག་ཙྪ བྷ་ནྟེཏི ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ པ་ཙྪི་མ་པ་དེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཝཱི་མཾ་སཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཙ དྭཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཙ པ་ཙྩཱ་ཧ་ཊ་ཏྟཱ ཙ དྭཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༣༣༩. ག་ཙྪ་ནྟོ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱིཏི པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཙེ་ཝ ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ཙ. ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏཱིཏི ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི. ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏཱིཏི ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱིཏི ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི ཙ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྭཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༤༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ གི་ལཱ་ན་སྶ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཝཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་རུ་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཧི་ཎེ་ཡྻ, ཨུཾ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. གི་ལཱ་ན་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཧི་ཏ་སྶ ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, སཱི་སུ་ཀྑི་པ་ནཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ག་ཏཱ་ཡ པུ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་ཡ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཏཾ དི་སྭཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ནེ་ཝ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཏ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཀ་དཱ་ཙི་དེ་ཝ ཏཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝཱ་ཙ་ཏོ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶཱ་པི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ས་ཙེ ཧི་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ གྷ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ ཐེ་ར་པི་ཏཱ ཝ་ད་ཏི ‘‘མཱ་ཏཱ ཏེ ཏཱ་ཏ མཾ མ་ཧ་ལླ་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ, ག་ཙྪ ཏཾ མཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ པེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཙེ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པི་ཏུ་ནོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
པ་ཎྞ་ཏྟིཾ པ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ ཏཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཛཱ་ན་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཙི་ཏྟཱ་ནི, སུ་ཁཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི.
༣༤༡. ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨཱ་དི་ཏོ ཝ་ཏྠུ་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཀ་ལ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སཱིཏི ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན གེ་ཧ་ག་མ་ནཱི་ཡཾ
ཨ་ཀཱ་སི. ནཱ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱཏི ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ ཧི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡེ་སུ ཡེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི, བྷ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ཡཾ ‘‘ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་སཱ པ་ན ན ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏཱ, ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ ཡ་ཀྑི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཀྑི་པེ་ཏི་ཡོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ནེ་ཏཾ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.