༦. ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱཏི ཨཱ་ལ༹་ཝི་ར་ཊྛེ ཛཱ་ཏཱ དཱ་ར་ཀཱ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ ནཱ་མ, ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི ‘‘ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ’’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡོཏི ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡོ. ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟཱིཏི ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, ཏེ ཀི་ར སཱ་ས་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷུ་ར་ཉྩ ག་ནྠ་དྷུ་ར་ཉྩཱ་ཏི དྭེ་པི དྷུ་རཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཨ་སྶཱ་མི་ཀཱ་ཡོཏི ཨ་ནི་སྶ་རཱ་ཡོ, ཀཱ་རེ་ཏཱ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡོ, ཝུ་དྡྷི་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡོ ཝཱ མ་ཧ་ནྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡཱ་ཙ་ནཱ ཨེ་ཝ བ་ཧུ་ལཱ ཨེ་ཏེ་སཾ མ་ནྡཾ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨ་ནྟི ཡཱ་ཙ་ན་བ་ཧུ་ལཱ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ‘‘པུ་རི་སཾ དེ་ཐ, པུ་རི་ས་ཏྠ་ཀ་རཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ཡ པུ་རི་སཾ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཧཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ‘‘པུ་རི་སཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་རི་ས་ཏྠ་ཀ་རནྟི པུ་རི་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྠུ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ས་བྦཾ ཀ་པྤི་ཡཾ. ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠ ཀེ་ན ཀ་མྨ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏེ ཝཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏེ ཝཱ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་སོ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ, ‘‘ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ་པི ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ; ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཧི ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ མི་གེ་པི མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ པ་ན ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཕཱ་ལ་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཏུཾ ཝཱ ཝ་པི་ཏུཾ ཝཱ ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ ས་ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏ་མྤི ཀ་སྶ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏེ་ཝ. ཡོ པ་ན ཝི་གྷཱ་སཱ་དོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཀོ་ཙི ནི་ཀྐ་མྨོ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨེ་ཧི རེ ཨི་དཾ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ན ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ ན་ཡཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ས་ཙེ ཧི བྷི་ཀྑུ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཐ་མྦྷ་ཏྠཱ་ཡ པཱ་སཱ་ཎ་ཀོ་ཊྚ་ཀཱ་ནཾ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, བྷ་ནྟེ,ཏི? པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི. ས་ཙེ ཏེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ དེ་ནྟི, ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཐ་མྦྷེ ཝཱ དེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཁ་ཎོ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙཾ ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཐ, ཏ་སྶ མཱུ་ལཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷེ ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན པཱ་སཱ་ད་དཱ་རཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨི་ཊྛ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ནཾ ཚ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ གེ་ཧ་ཙྪཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རཱ་ན་ནྟི ཡེ་ན ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ སི་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཡཱ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ལ་དྡྷ་མྤི ས་བྦཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན ཙ ས་བྦཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་པ་ཏྟ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་དྷ་མ་ཀ་ར་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ་པི དཱ་རུ་ལོ་ཧ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏེ ཏེ སི་པྤ་ཀཱ་ར་ཀེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཾ. ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཡཱ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ལ་དྡྷ་མྤི ས་བྦཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི ན དཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ན ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པཱ་ཙེ་ཏྭཱ ན་ཝ་པ་ཀྐ་སྶ པ་ཏྟ་སྶ པུ་ཉྪ་ན་ཏེ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛེ་ན ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཏྟེ ཝཱ ཨཱ་ནཱི་ཏེ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟོ པི་དྷཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ‘‘ན་ཝ་པ་ཀྐོ པ་ཏྟོ པུ་ཉྪ་ན་ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱ ‘‘དེ་ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ལེ་ན པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཏྟ་སྶ ཝཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཝི་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
བྷི་ཀྑཱུ པ་གེ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཋི་ཏེ དི་སྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟི, ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ག་ཏཱ་ན་མྤི ན་ཊྛཾ གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ པ་ན ཝ་ཏྟཾ. ས་ཙེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་ཧ་ཊཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ཙ ན་ཊྛ་ཉྩ གཱི་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཀོ་ཛ་ཝཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ‘‘མ་ཀྑི་ཀཱ་བཱི་ཛ་ནིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པུ་ཙི་མ་ནྡ་སཱ་ཁཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ‘‘དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. དྷ་མ་ཀ་ར་ཀ་ཉྷི རི་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་པ་ནྟོ བྷི་ནྡེ་ཡྻ ‘‘ན་དིཾ ཝཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘གེ་ཧ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ནེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨཱ་ཧ་ཊཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཀེ ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཀཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒཱ་ར་ཧཾ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏི, ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ལ་ཛྫཱི་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཝཱ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པུ་རི་ས་ཏྠ་ཀ་རེ ན་ཡོ.
གོ་ཎཾ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཉཱ་ཏི་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་པི མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པི་ཏ་ཉྩ གོ་ཎཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཛ་གྒི་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙ་སྶ པཱ་དོ ཝཱ སི་ངྒཾ ཝཱ བྷི་ཛྫ་ཏི ཝཱ ན་སྶ་ཏི ཝཱ སཱ་མི་ཀཱ ཙེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དེ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐ ཛ་གྒ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
‘‘ས་ཀ་ཊཾ དེ་ཐཱ’’ཏི་པི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཉཱ་ཏི་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ནེ་མི་ཡཱ་དཱི་ནི བྷི་ཛྫ་ནྟི པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཊྛེ གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ ནཱ་མ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཀུ་དཱ་ལ་ནི་ཁཱ་ད་ནེ་སུ. ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ. ག་རུ་བྷ་ཎྜ་པྤ་ཧོ་ན་ཀེ་སུ་ཡེ་ཝ ཙ ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ.
ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཧི ཝི་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ དྭཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཧ་ར དེ་ཧཱི’’ཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རི་ཀ་ཐོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ཏ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏུ་མྷེ ཀུ་ཧིཾ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི? ‘‘པཱ་སཱ་དེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ པཱ་སཱ་དོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ. མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ ར་ཛྫུཾ པ་སཱ་རེ་ཏི, ཁཱི་ལེ ཨཱ་ཀོ་ཊཱ་པེ་ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་དྷ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀ་ར་ཎཾ པ་ན ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་གེ་ཝ པ་རི་ཀ་ཐཱ་དཱི་ནི.
མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏཱ་ཡ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པཱི་ལི༹་ཏཱ. ཨུ་བྦི་ཛྫ་ནྟི་པཱིཏི ‘‘ཀིཾ ནུ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་བྦེ་གཾ ཨི་ཉྫ་ནཾ ཙ་ལ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. ཨུ་ཏྟ་ས་ནྟི་པཱིཏི ཨ་ཧིཾ ཝི་ཡ དི་སྭཱ ས་ཧ་སཱ ཏ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐ་མ་ནྟི. པ་ལཱ་ཡ་ནྟི་པཱིཏི དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ་ན་པི ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཡཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝཱ་མཾ ཝཱ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, དྭཱ་ར་མྤི ཐ་ཀེ་ནྟི.
༣༤༤. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ དོ་སཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏཱི་ཎི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ད་སྶེ་སི. ཏ་ཏྠ མ་ཎི་ཀ་ཎྛོཏི སོ ཀི་ར ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ མ་ཧ་གྒྷཾ མ་ཎིཾ ཀ་ཎྛེ པི་ལ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘མ་ཎི་ཀ་ཎྛོ’’ ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨུ་པ་རི་མུ་དྡྷ་ནི མ་ཧ་ནྟཾ ཕ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི སོ ཀི་ར ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཀ་ནི་ཊྛོ ཨི་སི མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ན་དི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཝ་ཎྞཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ དེ་ཝ་ཝ་ཎྞཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ཀ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨི་སིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་པ་རི་མུ་དྡྷ་ནི མ་ཧ་ནྟཾ ཕ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཝི་ཡ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཋ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པ་རི་མུ་དྡྷ་ནི མ་ཧ་ནྟཾ ཕ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི. མ་ཎི་མ་སྶ ཀ་ཎྛེ པི་ལ་ནྡྷ་ནནྟི མ་ཎིཾ ཨ་སྶ ཀ་ཎྛེ པི་ལ་ནྡྷི་ཏཾ, ཨཱ་མུ་ཀྐ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཏེ་ན དེ་ཝ་ཝ་ཎྞེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱ་པ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
མ་མ་ནྣ་པཱ་ནནྟི མ་མ ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ. ཝི་པུ་ལནྟི བ་ཧུ་ལཾ. ཨུ་ལཱ༹་རནྟི པ་ཎཱི་ཏཾ. ཨ་ཏི་ཡཱ་ཙ་ཀོ་སཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཡཱ་ཙ་ཀོ, ཨ་སི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་སཱུཏི ཏ་རུ་ཎོ, ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ཡོ་བྦ་ན་པྤ་ཏྟ་པུ་རི་སོ. ས་ཀྑ་རཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ, ཏ་ཏྠ དྷོ་ཏོ ཨ་སི ‘‘ས་ཀྑ་ར་དྷོ་ཏོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་ཀྑ་ར་དྷོ་ཏོ པཱ་ཎི་མྷི ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ཀྑ་ར་དྷོ་ཏ་པཱ་ཎི, པཱ་སཱ་ཎེ དྷོ་ཏ་ནི་སི་ཏ་ཁ་གྒ་ཧ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ སོ ཨ་སི་ཧ་ཏྠོ པུ་རི་སོ ཏཱ་སེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་སེ་སི མཾ སེ་ལཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ, མ་ཎིཾ ཡཱ་ཙ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན ཏཾ ཡཱ་ཙེཏི ཏཾ ན ཡཱ་ཙེ་ཡྻ. ཀ་ཏ་རཾ? ཡ་སྶ པི་ཡཾ ཛི་གཱི་སེཏི ཡཾ ཨ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ པི་ཡ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ.
ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནནྟི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ཏི ཀི་མེ་ཝེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༣༤༥. ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་དྡེ་ན ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོཏི སོ ཀི་ར ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷོ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ ནི་ར་ནྟ་རཾ ས་དྡ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.
ཀུ་ཏོ ཙ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཙྪ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ སོ བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་མཱི་པེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀུ་ཏོ ཙ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི, ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི སོ ཨེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོཏི པཱི་ལི༹་ཏོ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་པི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོ ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷོ ‘‘བྷི་ཀྑུ པ་ཏྟཾ ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ན ཏེ ས་ཀུ་ཎཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟི, བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡ་ཐཱ ཛཱ་ན་ནྟི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
༣༤༦. ཨ་པཱ་ཧཾ ཏེ ན ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཨ་པི ཨ་ཧཾ ཏེ ཛ་ནེ ‘‘ཀེ ཝཱ ཨི་མེ, ཀ་སྶ ཝཱ ཨི་མེ’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་མི. ས་ངྒ་མྨ ཡཱ་ཙ་ནྟཱིཏི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་གྒ་ཝ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ནྟི. ཡཱ་ཙ་ཀོ ཨ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡོ ཡཱ་ཙ་ཏི སོ ཨ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ཙཾ ཨ་ད་ད་མ་པྤི་ཡོཏི ཡཱ་ཙནྟི ཡཱ་ཙི་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡཱ་ཙི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ད་ད་ནྟོ་པི ཨ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཙནྟི ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ, ཨ་ད་ད་མ་པྤི་ཡོཏི ཨ་དེ་ནྟོ ཨ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི. མཱ མེ ཝི་དེ་སྶ་ནཱ ཨ་ཧཱུཏི མཱ མེ ཨ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧུ, ཨ་ཧཾ ཝཱ ཏ་ཝ, ཏྭཾ ཝཱ མ་མ ཝི་དེ་སྶོ ཨ་པྤི་ཡོ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༤༧. དུ་སྶཾ་ཧ་རཱ་ནཱིཏི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ན སཾ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི.
༣༤༨-༩. ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ ནཱ་མ ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ས་ཡཾ་ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཱ ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཏྠ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པུ་རི་ས་མྤཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨུ་ལླི་ཏྟཱཏི ཨ་ནྟོ་ལི་ཏྟཱ. ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཱཏི བ་ཧི་ལི་ཏྟཱ. ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཱཏི ཨ་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་ར་ལི་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཨི་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝ་ཉྷི བྱ་ཉྫ་ནཾ ས་མེ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ‘‘ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི པ་ན ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན ཝཱ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝི་ལོ་མི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏྠ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སནྟི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་དྡེ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཱ, ཏཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡ་སྶཱ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་དྡེ་སོ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱཏི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎནྟི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ. སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱཏི སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི ནཱ་མ ཨི་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏི་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷོ ཧ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. བཱ་ཧི་རི་མེ་ན མཱ་ནེ་ནཱཏི ཀུ་ཊི་ཡཱ བ་ཧི་ཀུ་ཊྚ་མཱ་ནེ་ན དྭཱ་ད་ས ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, མི་ན་ནྟེ་ན པ་ན ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ དི་ནྣོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཐུ་ས་པི་ཎྜ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན མི་ནི་ཏ་བྦཾ. ཐུ་ས་པི་ཎྜ་སྶ་ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. ས་ཙེ ཐུ་ས་པི་ཎྜེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ཏི་རི་ཡནྟི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ. ས་ཏྟཱཏི ས་ཏྟ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ. ཨ་ནྟ་རཱཏི ཨི་མ་སྶ པ་ན ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ, ‘‘ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མེ་ན མཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི, ཀུ་ཊྚ་སྶ བ་ཧི ཨ་ནྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མེ་ན ཨ་ནྟེ་ན མི་ནི་ཡ་མཱ་ནེ ཏི་རི་ཡཾ ས་ཏྟ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཡོ པ་ན ལེ་སཾ ཨོ་ཌྜེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི དཱི་གྷ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཏེ་ར་ས ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ ཏི་རི་ཡཾ ཚ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མྤི ཧི པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏི་ཊྛ་ཏུ ཝི་ད་ཏྠི, ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཝཱ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དཱི་གྷཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨུ་བྷ་ཏོ ཝ་ཌྜྷ་ནེ? ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི་ཨཱ་དི (པཱ་རཱ. ༣༥༣). ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨེ་ཝ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ པ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཱ་པི ཧོ་ཏི ཏི་རི་ཡཾ ཏི་ཧ་ཏྠཱ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཀ་ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ ཝཱ ཡ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ མ་ཉྩོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀུ་ཊཱི་ཏི ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀུ་ཊི. པ་མཱ་ཎི་ཀཱ་པི པ་ན ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཝཱ སཱ་ར་མྦྷཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་མཱ་ཎི་ཀཱ དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཱ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་མྤི ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཾ པ་ཉྩ་ཧ་ཏྠ་མྤི ཀ་རོ་ནྟེ་ན དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཉྩ པ་ན ཀ་རོ་ནྟོ ལེ་པ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ལེ་པོ ཙ ཨ་ལེ་པོ ཙ ལེ་པོ་ཀཱ་སོ ཙ ཨ་ལེ་པོ་ཀཱ་སོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ལེ་པོ་ཏི དྭེ ལེ་པཱ – མ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པོ ཙ སུ་དྷཱ་ལེ་པོ ཙ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཨི་མེ དྭེ ལེ་པེ ཨ་ཝ་སེ་སོ བྷ་སྨ་གོ་མ་ཡཱ་དི་བྷེ་དོ ལེ་པོ, ཨ་ལེ་པོ. ས་ཙེ་པི ཀ་ལ་ལ་ལེ་པོ ཧོ་ཏི, ཨ་ལ་པོ ཨེ་ཝ. ལེ་པོ་ཀཱ་སོ་ཏི བྷི་ཏྟི་ཡོ ཙེ་ཝ ཚ་ད་ན་ཉྩ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན བྷི་ཏྟི་ཙྪ་ད་ནེ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཐ་མྦྷ་ཏུ་ལཱ་པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་དྷཱུ་མ་ཙྪི་དྡཱ་དི ཨ་ལེ་པཱ་ར་ཧོ ཨོ་ཀཱ་སོ ས་བྦོ་པི ཨ་ལེ་པོ་ཀཱ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ནེ་ཏ་བྦཱ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ནེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་ཀེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི པ་ན ཡེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ནེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱཏི ན ཝི་ས་མཾ ཨ་ར་ཉྙཾ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ, ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུཾ པ་ན པ་ཋ་མ་མེ་ཝ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ས་མ་ཏ་ལཾ སཱི་མ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ནེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ས་ངྒྷོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་སྶ. པ་ར་ཏོ པ་ན ‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡྷཱ་ཡ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནོ ཙེ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཱ ཏེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཧོ་ནྟི. སཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷནྟི ས་ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝཾ. ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནནྟི ས་ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ཙཱ་རཾ.
པ་ཏྟ་ཀ་ལླནྟི པ་ཏྟོ ཀཱ་ལོ ཨི་མ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་སྶཱ་ཏི པ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ, པ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཝ་ཏྠུཾ་ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ར་ཏོ པ་ན ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཀ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༥༣. ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་ནནྟི ར་ཏྟ་ཀཱ་ལ༹་པི་ངྒ་ལཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནཾ ཡཱ་སཾ ཀཱ་ས་ཉྩི ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་ནཾ. ཀི་པཱི་ལླ་ཀཱ་ན་ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཨཱ་ས་ཡོཏི ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཙ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ན་མྤི ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཏེ གོ་ཙ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ས་བྦེ་ས་མྤི ཏཱ་དི་སོ ས་ཉྩ་ར་ཎ་པྤ་དེ་སོ ཨ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི་ས་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི.
ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཝཱཏི ཧ་ཏྠཱི་ནཾ པ་ན ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མྤི ནི་བ་དྡྷ་གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ན་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱི་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ ཙ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ནི་བ་དྡྷ་ག་མ་ན་མ་གྒོ ཙ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སཾ གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་མི ན ག་ཧི་ཏཱ. ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཝཱ་ལཱ༹་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི ས་ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནི. ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ཎྞ་ནི་སྶི་ཏནྟི པུ་བྦ་ཎྞཾ ནི་སྶི་ཏཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་རུ་ཧ་ན་ཀ་ཁེ་ཏྟ་སཱ་མ་ནྟཱ ཋི་ཏཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨ་པ་ར་ཎྞ་ནི་སྶི་ཏཱ་དཱི་སུ་པི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་བྦྷཱ་གྷཱ་ཏནྟི ཀཱ་ར་ཎཱ་གྷ་རཾ ཝེ་རི་གྷ་རཾ, ཙོ་རཱ་ནཾ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་ནྟི ཀུ་རུ་ནྡི་ཨཱ་དཱི་སུ.
ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནནྟི དྷ་མྨ་ག་ནྡྷི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་སཱ་ནནྟི མ་ཧཱ་སུ་སཱ་ནཾ. སཾ་ས་ར་ཎནྟི ཨ་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ག་མ་ནཱི་ཡོ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་མ་གྒོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཡུ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ཊེ་ནཱཏི དྭཱི་ཧི བ་ལི་བ་དྡེ་ཧི ཡུ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ཊེ་ན ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐཾ ནི་བྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཾ བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝི་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡུ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ནྟཱ ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ག་ནྟུནྟི ནི་སྶེ་ཎི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཚཱ་དེ་ནྟེ་ཧི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ནྟཱ ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ཝི་ཛྫི་ཏུཾ. ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཱ་ར་མྦྷེ ཙ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནེ ཙ ཋཱ་ནེ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནཱ་ར་མྦྷེ པ་ན ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནེ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
པུ་ན ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ‘‘སཱ་ར་མྦྷེ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནེ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སཾ་ཡཱ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཝཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཝཱ ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ རུ་ཀྑཱ ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་སིཾ ཝཱ ཕ་ར་སུཾ ཝཱ ནི་སེ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ས་ཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ལླ་ཏི་ཎཱ་ནི ཚི་ནྡ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, སུ་ཀྑཱ་ནི ཚི་ནྡ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ. རུ་ཀྑེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷཱུ་མིཾ སོ་དྷེ་ཏི ཁ་ཎ་ཏི, པཾ་སུཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ཙི་ནཱ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ པཱ་ཙཱི་རཾ བ་ནྡྷ་ཏི ཏཱ་ཝ པུ་བྦ་པ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པུ་བྦ་པ་ཡོ་གེ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, དུ་ཀྐ་ཊ་ཊྛཱ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཧ་པ་ཡོ་གོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཐ་མྦྷེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཡ ཐ་མྦྷཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཙི་ནི་ཏ་བྦཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཡོ་ཛེ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཧ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ པ་ན དཱ་རུ་ཀུ་ཊྚི་ཀཾ ཝཱ ཨི་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊྚི་ཀཾ ཝཱ སི་ལཱ་ཀུ་ཊྚི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་མྤི ས་བྷི་ཏྟི་ཙྪ་ད་ནཾ ལི་མྤི་སྶཱ་མཱི་ཏི སུ་དྷཱ་ཡ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ལི་མྤ་ནྟ་སྶ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཡཱ་ཝ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཏཾ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ མ་ཧཱ་ལེ་པེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་ཏ་ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎེ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨེ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེཏི ཡོ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མོ ཨེ་ཀོ ལེ་པ་པི་ཎྜོ, ཏཾ ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ ཀུ་ཊི་ཀ་མྨེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི དྭཱི་ཧི པི་ཎྜེ་ཧི ནི་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སུ པ་ཋ་མ་པི་ཎྜ་དཱ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི.
ཏ་སྨིཾ པི་ཎྜེ ཨཱ་ག་ཏེཏི ཡཾ ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀུ་ཊི་ཀ་མྨེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཝ་སཱ་ན་པི་ཎྜེ ཨཱ་ག་ཏེ དི་ནྣེ ཋ་པི་ཏེ ལེ་པ་སྶ གྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཨེ་ཝཾ ལེ་མྤ་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ནྟོ་ལེ་པེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷི་ཏྟི་ཉྩ ཚ་ད་ན་ཉྩ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཏེ བ་ཧི་ལེ་པེ ཝཱ བ་ཧི་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཏེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ས་ཙེ པ་ན དྭཱ་ར་བ་དྡྷཾ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ལི་མྤ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ ཏ་སྶོ་ཀཱ་སཾ པུ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝཱ ཋ་པི་ཏེ ལེ་པོ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི ར་ཀྑ་ཏི ཏཱ་ཝ, པུ་ན ལི་མྤ་ནྟ་སྶ པ་ན གྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ས་ཙེ ཏཾ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ དི་ནྣ་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་པྤ་ཏྟ་ཙྪ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཏྟིཾ ལི་མྤ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་མོ་ཙ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཀུ་ཊྚཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ལི་མྤི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ལི་མྤ་ཏི, ལེ་པོ ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ཨི་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི་ཡེ་ཝ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཙ དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཀ་རོ་ཏི, ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ལི་མྤ་ཏི, ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ལི་མྤ་ཏི, ལེ་པོ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ ‘‘ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ལ་དྡྷཱ ཨེ་ཏྠ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་རོ་ཏི, ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཋ་པི་ཏེ ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊྚཾ ཀ་རོ་ཏི, ཚ་ད་ན་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀ་པི་ཎྜཱ་ཝ་སེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘དུ་ཀྐ་ཏཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ལི་མྤ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༥༤. བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཏྠ སཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཝོ་མི་སྶ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༥༥. ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ དྭཱི་ཧི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༦༡. སོ ཙེ ཝི་པྤ་ཀ་ཏེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. སོཏི ས་མཱ་དི་སི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟ་བྷི་ཀྑུ. ཝི་པྤ་ཀ་ཏེཏི ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ ཀུ་ཊི་ཀ་མྨེ. ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཙ་ཛི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ པུ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱཏི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན བྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཐ་མྦྷཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁཱ་ཏཱ, ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋ་པི་ཏཱ, ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཊྛ་ཀ་ཙི་ཏཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མ་ངྒ་ལི་ཊྛ་ཀཱ ཏཱ་ཝ ཀུ་ཊྚཱ ཨ་པ་ཙི་ནི་ཏ་བྦཱ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ བྷཱུ་མི་ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སི་ཏཱ བྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏི, བྷཱུ་མི་ཏོ ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ་པི ཋི་ཏེ ཨ་བྷི་ནྣཱ་ཝ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ན ཧེ་ཏྠ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠི, ཡཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻཾ སི་ཡཱ.
༣༦༣. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཀུ་ཊིཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཐུ་ས་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཡཱ་ཡ ཀ་ཏཾ པ་རི་ཡོ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ན་པི་ཎྜཾ དེ་ནྟོ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི.
པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏུ པ་རེ་ཧི ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི ཝཱ, ཏཾ ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, པ་རེ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་རེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ ཝཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾཔ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ ‘ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཀ་རོ་ནྟི, ར་ཀྑ་ཏི ཏཱ་ཝ, ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཏ་ཝ, ཨི་དཾ མ་མཱ’ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་རོ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཏཱ་ཝ ར་ཀྑ་ཏི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
༣༦༤. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ལེ་ཎེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལེ་ཎཾ མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ན ཧེ་ཏྠ ལེ་པོ གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི. གུ་ཧ་མྤི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་གུ་ཧཾ ཝཱ སི་ལཱ་གུ་ཧཾ ཝཱ དཱ་རུ་གུ་ཧཾ ཝཱ བྷཱུ་མི་གུ་ཧཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཱཏི ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀོ་པི པཱ་སཱ་དོ ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ནོ ‘‘ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪི་ཀ་གེ་ཧ་ནྟི ཚ་ད་ནཾ ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ཛཱ་ལ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཎེ་ཧི ཝཱ པ་ཎྞེ་ཧི ཝཱ ཚཱ་དི་ཏ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཏི་ཎ་ཙྪ་ད་ན་གེ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཧི ཀུ་ཊི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ, སོ ཙ ཚ་ད་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ངྐ་མ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༠) ཙེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑཾ ཝཱ ཀཱུ་ཊ་བ་དྡྷཾ ཝཱ ཝ་ཊྚཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཝཱ ཡཾ ‘‘ཨི་མཾ ཨེ་ཏ་སྶ གེ་ཧ་སྶ ཚ་ད་ན’’ནྟི ཚ་ད་ན་ས་ངྑེ་པེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ བྷི་ཏྟི་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ལེ་པེ གྷ་ཊི་ཏེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟ་ཙྪ་ད་ན་སྶ གེ་ཧ་སྶ ལེ་པ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་རི ཏི་ཎེ་ན ཚཱ་དེ་ནྟི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ སཱ་ར་མྦྷ་ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་པཱི་ཏི ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཱ་དི་སཾ ཀུ་ཊིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ཏི;
ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ;
སཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི;
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༧༩);
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཀུ་ཊིཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་རུ་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཝཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ ཝཱ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་རེ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ་པི་སྶ ཧོ་ཏི ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ཉྩ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ ཝ་སི་སྶཱ་མི ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ ཙ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་རི་ཏེ་པི ཨཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་སཱ་གཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡ་ཉྩ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཉྩ, ཨི་ད་ཉྷི ཝ་ཏྠུཾ དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏོ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཝ་ཏྠུཾ ཨ་དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏོ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.