༡༠. པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ ཙ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ཡ་ཐཱ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཡེ་ན ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ད་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ མ་ཡཾ ཨཱ་ཝུ་སོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ ཙ་ཀྐ་བྷེ་ད’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༣) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠུ་ཡཱ་ཙ་ནཱ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨི་དྷཱ་པི ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཡ་དེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཝ་ཏྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མ.
སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེཏི ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ. བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ཨ་སྶཱུཏི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་དྷུ་ཏ་ངྒཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཝ ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཝ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ཧོ་ནྟུ, ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟུ. ཡོ གཱ་མ་ནྟཾ ཨོ་ས་རེ་ཡྻ ཝ་ཛྫཾ ནཾ ཕུ་སེ་ཡྻཱཏི ཡོ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ གཱ་མ་ནྟཾ ཨོ་ས་རེ་ཡྻ, ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཕུ་སེ་ཡྻ ནཾ བྷི་ཀྑུཾ དོ་སོ ཕུ་ས་ཏུ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་སུ་པི.
༤༡༠. ཛ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱཏི ཛ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཏོ་སེ་སྶཱ་མ པ་སཱ་དེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཡཱ་ཙ་ཏོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ མ་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ལཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཡོ ཨི་ཙྪ་ཏི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ‘‘ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ཧུ་སྶཱ་ཧོ, ས་ཀྐོ་ཏི གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཀོ དུ་བྦ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཐཱ་མོ ཨ་ར་ཉྙེ ན ས་ཀྐོ་ཏི, གཱ་མ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཀོ མ་ཧ་བྦ་ལོ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་དྷཱ་ཏུ་ཀོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ས་མ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ར་ཉྙེ་པི གཱ་མ་ནྟེ་པི ས་ཀྐོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀོ ནེ་ཝ གཱ་མ་ནྟེ ན ཨ་ར་ཉྙེ ས་ཀྐོ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྲ ཡྭཱ་ཡཾ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ཧུ་སྶཱ་ཧོ, ས་ཀྐོ་ཏི གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀཱ་ཏུཾ, སོ ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏུ, ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཙ་སྶ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི.
ཡོ པ་ན དུ་བྦ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཐཱ་མོ གཱ་མ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀཱ་ཏུཾ, ན ཨ་ར་ཉྙེ སོ གཱ་མ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏུ, ཡྭཱ་ཡཾ མ་ཧ་བྦ་ལོ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་དྷཱ་ཏུ་ཀོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ས་མ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ར་ཉྙེ་པི གཱ་མ་ནྟེ་པི ས་ཀྐོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཡ་མྤི གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ཏུ, ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་པི ཧི་སྶ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི.
ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ནེ་ཝ གཱ་མ་ནྟེ ན ཨ་ར་ཉྙེ ས་ཀྐོ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏུ. ཨ་ཡཾ ཧི་སྶ དྷུ་ཏ་ངྒ་སེ་ཝ་ནཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཡྭཱ་ཡཾ དུ་བྦ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཐཱ་མོ གཱ་མ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་ཀྐོ་ཏི དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཨ་ར་ཉྙེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡོ ཨི་ཙྪ་ཏི གཱ་མ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་མི་ནཱ ཙ པུ་གྒ་ལེ་ན ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི དྭཱ་རཾ དི་ནྣཾ.
ཡ་དི པ་ན བྷ་ག་ཝཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝཱ་དཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪེ་ཡྻ, ཡྭཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དུ་བྦ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཐཱ་མོ, ཡོ་པི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཾ ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎི་ཏྭཱ ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པི་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ནཱ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎཱ་ཏི, གཱ་མ་ནྟེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་ཀྐོ་ཏི དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒུ་པ་ཙྪེ་དོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ཝི་ལོ་མཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་ཏྠཱ ཙ ཏེ་སཾ ཨ་ས་བྦ་ཉྙཱུ ཨ་སྶ ‘‘ས་ཀ་ཝཱ་དཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཝཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ ཙ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ པུ་གྒ་ལེ ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝཱུ་པཱ་ཡེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་མྤི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་མྤི ཨ་ཊྛ མཱ་སེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་མྤི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ན མཱ་སེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝ.
མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏི་ཀོ་ཊི་པ་རི་སུ་དྡྷནྟི ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊཱི་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷཾ, དི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱི་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨ་དི་ཊྛཾ, ཨ་སུ་ཏཾ, ཨ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་དི་ཊྛཾ’’ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ མི་ག་མ་ཙྪེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ ཨ་དི་ཊྛཾ. ‘‘ཨ་སུ་ཏཾ’’ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ མི་ག་མ་ཙྪེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་སུ་ཏཾ. ‘‘ཨ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ’’ པ་ན དི་ཊྛ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ སུ་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏ་བྦི་པ་ཀྑ་ཏོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶ་ནྟི མ་ནུ་སྶེ ཛཱ་ལ་ཝཱ་གུ་རཱ་དི་ཧ་ཏྠེ གཱ་མ་ཏོ ཝ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ, དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཙ ནེ་སཾ ཏཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ཏེ་ན དི་ཊྛེ་ན པ་རི་ས་ངྐ་ནྟི ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནུ་ཁོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ དི་ཊྛ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ, ནཱ་མ ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཀ་སྨཱ བྷ་ནྟེ ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ བྷ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི ཀ་པྤ་ཏི.
ན་ཧེ་ཝ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶ་ནྟི; ཨ་པི་ཙ སུ་ཎ་ནྟི, མ་ནུ་སྶཱ ཀི་ར ཛཱ་ལ་ཝཱ་གུ་རཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ གཱ་མ་ཏོ ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཙ ནེ་སཾ ཏཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནུ་ཁོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ‘‘སུ་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ’’ ནཱ་མ. ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི ཀ་པྤ་ཏི.
ན་ཧེ་ཝ ཁོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶ་ནྟི, ན སུ་ཎ་ནྟི; ཨ་པི་ཙ ཁོ ཏེ་སཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ པ་རི་ས་ངྐ་ནྟི ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནུ་ཁོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ‘‘ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ’’ ནཱ་མ. ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤཱ་དི་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི ཀ་པྤ་ཏི. མ་ཏཱ་ནཾ པེ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏྠཱ་ཡ མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཾ ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཡ་ཏྠ ཙ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ ཀ་པྤ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཛཱ་ན་ནྟི. ཡེ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙེ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་པི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟི, ས་བྦེ་ས་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་བྦེ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ས་བྦེ་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཉྩ་སུ ཧི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཡ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ, ས་བྦེ་སཾ ན ཀ་པྤ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་དྡི་སྶ པཱ་ཎཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཏི, སོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ཏི, སོ ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི? དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་ཉྷི ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་བྷུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏཱ་ཡ. ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་སྶ ཧི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི. ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྪཱ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ན ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟེ་ན པ་ཙྪཱ ཉ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི དེ་སེ་ཏ་བྦཱ, ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་ཉྷི ཉ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏོ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷཱི་རུ་ཀེ་ན རཱུ་པཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟེ་ན་པི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ མཾ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཨ་ཙྪ་མཾ་སཾ ཧི སཱུ་ཀ་ར་མཾ་ས་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི, དཱི་པི་མཾ་སཱ་དཱི་ནི་པི མི་ག་མཾ་སཱ་དི་ས་དི་སཱ་ནི, ཏ་སྨཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོཏི ཏུ་ཊྛོ ཙེ་ཝ ཨུ་ནྣ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ. སོ ཀི་ར ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ཨི་ངྒི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཝི་སཾ ཝཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝི་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ས་ནྣ་མྤི མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ས་ནྣ་མྤི ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ལ་དྡྷོ དཱ་ནི མེ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ ཨུ་པཱ་ཡོ’’ཏི ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ས་པ་རི་སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཏེ མ་ཡཾ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ་པི ཏེ མ་ཡཾ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཛ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ‘‘ཏེ མ་ཡཾ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ.
དྷུ་ཏཱ ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ནོཏི ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཀི་ལེ་སེ དྷུ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ དྷུ་ཏཱ. ཡཱ ཙ ཀི་ལེ་སེ ས་ལླི་ཁ་ཏི, སཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝུ་ཏྟཱི་ཏི ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ནོ.
བཱ་ཧུ་ལི་ཀོཏི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ བ་ཧུ་ལ་བྷཱ་ཝོ བཱ་ཧུ་ལླཾ, ཏཾ བཱ་ཧུ་ལླ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ ཝཱ བཱ་ཧུ་ལླེ ནི་ཡུ་ཏྟོ ཋི་ཏོ་ཏི བཱ་ཧུ་ལི་ཀོ. བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏཱིཏི བཱ་ཧུ་ལ་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི ཀ་པྤེ་ཏི པ་ཀ་པྤེ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ བ་ཧུ་ལ་བྷཱ་ཝོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙ་ཀྐ་བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཨཱ་ཎཱ་བྷེ་དཱ་ཡ.
དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ལཾ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ, མཱ ཏེ རུ་ཙྩི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ག་རུ་ཀོ ཁོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ, ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ཡོ ཁོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ, ས་མ་གྒཾ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཀ་པྤ་ཊྛི་ཀཾ ཀི་བྦི་སཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཀ་པྤཾ ནི་ར་ཡ་མྷི པ་ཙྩ་ཏི, ཡོ ཙ ཁོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ, བྷི་ནྣཾ ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒཾ ཀ་རོ་ཏི, བྲ་ཧྨཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཀ་པྤཾ ས་གྒ་མྷི མོ་ད་ཏཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༣) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཏ་ད་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ.
༤༡༡. ས་མ་གྒ་སྶཱཏི ས་ཧི་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ས་རཱི་རེ་ན ཙ ཨ་ཝི་ཡུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི ཧི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོཏི ཧི ཝ་ད་ཏཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཝི་ཡོ་གོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏོཏི ཝ་ད་ཏཱ ས་རཱི་རེ་ན. ཀ་ཐཾ? ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཧི ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ཝཱ ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ཝཱ ཝི་ར་ཧི་ཏོ ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཝི་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་དཱ་ན་ཏོ ས་རཱི་རེ་ན ཨ་ཝི་ཡུ་ཏྟོ.
བྷེ་ད་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི བྷེ་ད་ན་སྶ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཨོ་ཀཱ་སེ ‘‘ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༦༨) ཝི་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་ཉྩ ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་ནི པ་ན ‘‘ཨི་དྷཱུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༥༢) ན་ཡེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྲེ་ཝ ནེ་སཾ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཡོ་པི ཙཱ་ཡཾ ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ཀ་མྨེ་ན, ཨུ་དྡེ་སེ་ན, ཝོ་ཧཱ་རེ་ན, ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ནཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ན བྷེ་ད་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ནི་པྥ་ཏྟི་ས་མ་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་བྦྷུ་སྶི་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཡ་ཐཱ་པ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཙ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཙྪེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་གྒ་ཎྷ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱ ཙ ཏཾ དཱི་པི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘དཱི་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘ན་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ.
བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ལ་ཛྫཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཙ་སྶ ཡེ པ་སྶ་ནྟཱིཏི ཡེ ས་མྨུ་ཁཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ནྟཾ པ་སྶ་ནྟི. ཡེ སུ་ཎ་ནྟཱིཏི ཡེ་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ བྷེ་ད་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཎ་ནྟི.
ས་མེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མེ་ཏུ ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏུ ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ས་མ་གྒོ ཧི ས་ངྒྷོ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནོ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི.
ཏ་ཏྠ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནོཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཊྛུ མོ་ད་མཱ་ནོ. ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནོཏི ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ན ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནོ. ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ, ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ, ན ཝི་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལནྟི ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀུ་ས་ལཾ ཁེ་མཾ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ. ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སུ་ཏྭཱ ན ཝ་ད་ནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཡེ སུ་ཏྭཱ ན ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀཱི་ཝ་དཱུ་རེ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ? ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མ་ནྟཱ ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷཱ་རོ. དཱུ་ཏཾ ཝཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་མོ་ཀྑོ ན་ཏྠི. ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ‘ག་རུ་ཀོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ, མཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ, པ་ར་ཀྐ་མཱི’ཏི ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. པ་ཧོ་ནྟེ་ན པ་ན དཱུ་ར་མྤི ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་གི་ལཱ་ནཱ་ན་ཉྷི དཱུ་རེ་པི བྷཱ་རོ་ཡེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱཏི ས་ཙེ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི ཧ་ཏྠེ་སུ ཙ པཱ་དེ་སུ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པུ་ན་པི ‘‘མཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོཏི ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ ཏཱ་ཝ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ. ཏཱི་ཧི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན་སྶ ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ བྷི་ཀྑུ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༡༤. ཏ་ཏྠ ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟཱིཏི ཡ་ཉྩ ཉ་ཏྟི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཡེ ཙ དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ, ཏཱ ཏི་སྶོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ‘‘ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི སོ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡྻ-ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཨཱ་པ་ནྣཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ་ཏི? མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཡོ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་སྶ་ཏི, སོ ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡ ཨཱ་པ་ནྣཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཀིཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༤༡༥. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱིཏི ཏ་ཉྩེ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨི་དྷ ས་ཉྙཱ ན ར་ཀྑ་ཏི, ཀ་མྨ་སྶ དྷ་མྨི་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
༤༡༦. ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱཏི ཉ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ ཉ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཉ་ཏྟི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝཱ པ་ཋ་མཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ནཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཝཱ ཡཱ་ཝ ཡྻ-ཀཱ་རཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མི, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི པ་རི་ཝཱ་རེ (པ་རི. ༡༧) ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ. སོ ཙ ཁོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ན་སྶེ་ཝ, ན ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ. ན ཧི ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ཀ་ཐ་མི་དཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙེ? སུ་ཏྟ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི པ་རི་ཝཱ་རེ (པ་རི. ༡༢༡) ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ. ཨ་ཐཱ་པི་སྶ ཀ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཀོ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་མ་ཏྟེ་ན ཝ་དེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ན ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ དི་སྶ་ཏི. ཡ་མྤི ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ’’ཏི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ལི་ཁི་ཏཾ, ཏཾ པ་མཱ་ད་ལི་ཁི་ཏཾ. པ་མཱ་ད་ལི་ཁི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ་སྶ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ, ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏ་བྦོ, སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༦༥) ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་པ་ཏྟི་རོ་པ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ནེ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཡ་སྨཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ན ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན ཛཱ་ཏཱ. སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ན ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་དྡྷཱ, ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟོ ནཱ་མ ཡ་སྶ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ. ཨ་ཡ་ཉྩ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་བྦ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཨེ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ་མེ་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ པ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.