༡. སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜ་སྶ, ས་ངྒཱི་ཏཾ ས་མ་ན་ནྟ་རཾ;
ཏ་སྶ ཏེ་ར་ས་ཀ་སྶཱ་ཡ་མ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༣༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ས་ཀོཏི ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནཱ་མཾ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོཏི ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ན པ་ན གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ. སོ ཏེ་ན ཀི་སོ ཧོ་ཏཱིཏི སོ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ ཏེ་ན ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་སོ ཧོ་ཏི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་དཱ་ཡཱིཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ, ཨ་ཡ་ཉྷི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི ནཱ་མ བྷ་ནྟ་མི་ག་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཱ་དི་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ལོ་ལ་བྷི་ཀྑུ. ཀ་ཙྩི ནོ ཏྭནྟི ཀ་ཙྩི ནུ ཏྭཾ. ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཏེ བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཨ་ཏྠོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཏྭཾ ཨི་ཙྪ་སི ཏ་ཏྟ་ཀཾ བྷུ་ཉྫ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ར་ཏྟིཾ ཝཱ དི་ཝཱ ཝཱ སུ་པི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་སི ཏ་ཏྟ་ཀཾ སུ་པ, མ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ཡཾ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ནྷཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་སི ཏ་ཏྟ་ཀཾ ནྷཱ་ཡ, ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཝཱ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཡ་དཱ ཏེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏ་ཝ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ཏཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏཱིཏི ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ དྷཾ་སེ་ཏི པ་དྷཾ་སེ་ཏི ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ཙེ་ཝ མི་ལཱ་པེ་ཏི ཙ. ཏ་དཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཙིཾ མོ་ཙེ་ཧཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཙི་མོ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནུ་སཱ་སི ཡ་ཐཱ ཏཾ བཱ་ལོ བཱ་ལཾ མ་གོ མ་གཾ.
༢༣༥. ཏེ་སཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནནྟི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་དྡཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝཱ་རོ ག་ལ༹་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ས་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. དི་ཝཱ སུ་པ་ནྟེ་ན ཡཱ་ཝ ནྷཱ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀེ་སཱ ན སུ་ཀྑ་ནྟི ཏཱ་ཝ སུ་པི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན སུ་པི་ཏ་བྦཾ. ར་ཏྟིཾ སུ་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ར་ཏྟི་བྷཱ་གཾ སུ་པི་ཏྭཱ ཙ་ནྡེ་ན ཝཱ ཏཱ་ར་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན སུ་པི་ཏ་བྦཾ. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ད་ས་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཡཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ བཱ་ལཱ ལོ་ལཱ བྷ་ནྟ་མི་ག་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ ན ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་སཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཏྠི ཙེ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་པི་ན་ནྟེ ཨ་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཏྠི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏ་ནཱ; སཱ ཙ ཁོ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨེ་སཱ ཨ་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཏྠི, སཱ ཙ ཁོ ཨ་ཝི་ས་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ ན ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ སུ་པི་ན་ནྟེ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་པི་ན་ནྟཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི སཱ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི.
༢༣༦-༢༣༧. ཏ་ཏྠ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཝ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཝཱ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡ་སྶ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཧོ་ཏི སོ ཛཱ་ན་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ཧོ་ཏི, སཱ ཙ་སྶ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཙེ་ཙྩ ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྱ་ཉྫ་ནེ ཨཱ་ད་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཛཱ་ན་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ཙེ་ཙྩ ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ན་ནྟོཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་མཱི་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ. ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོཏི སུ་ཀྐཾ མོ་ཙེ་མཱི་ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཙྩཱཏི མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན མ་དྡ་ནྟོ ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཙི་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཡོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཨ་ཡཾ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ས་དྡ་སྶ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྶ སུ་ཀྐ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛི ཏཾ ཏཱ་ཝ ས་ངྑྱཱ་ཏོ ཝ་ཎྞ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་ཀྐ་ནྟི ད་ས སུ་ཀྐཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་ཀྐཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ ཙ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་སྶ་ཊྛཱིཏི ཝི་སྶ་གྒོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛཱི་ཏི ཋཱ་ན་ཏོ་ཙཱ་ཝ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠི་སཱི་སཾ ཀ་ཊི ཀཱ་ཡོ་ཏི ཏི་དྷཱ སུ་ཀྐ་སྶ ཋཱ་ནཾ པ་ཀ་པྤེ་ནྟི, ཨེ་ཀོ ཀི་རཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཝ་ཏྠི་སཱི་སཾ སུ་ཀྐ་སྶ ཋཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀོ ‘‘ཀ་ཊཱི’’ཏི, ཨེ་ཀོ ‘‘ས་ཀ་ལོ ཀཱ་ཡོ’’ཏི, ཏེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ. ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁ་ད་ནྟཱ་ན་ཉྷི མཾ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཁེ་ལ༹་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ་ཐ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཙ་མྨཱ་ནི ཙ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ག་ཏོ ས་བྦོ་པི ཀཱ་ཡོ ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་བ་དྡྷ་པི་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཙ ཋཱ་ན་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཧི རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ནཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨུ་བྷོ་ཧི ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཧི ས་མྦྷ་ཝོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, མ་ཧཱ་སེ་ན་རཱ་ཛཱ ཙ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ས་མྦྷ་ཝ་ཝེ་གཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ས་ཏྠེ་ན བཱ་ཧུ་སཱི་སཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟཾ ས་མྦྷ་ཝཾ ད་སྶེ་སཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཋ་མ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ་དེ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དེ་ན ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀཱ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ པི་ཝེ་ཡྻ ཏ་ཏྟ་ཀེ ཨ་སུ་ཙི་མྷི ཝ་ཏྠི་སཱི་ས་ཏོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་མ་ཏྟེ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟེ ཝཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟེ ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ་དེ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཊི་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་མ་ཏྟེ, ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ་དེ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ས་ངྑོ་བྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་མ་ཏྟེ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟེ ཝཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟེ ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ད་ཀ་སོ་ཏོ་རོ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཝ་སྶཾ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, སཱ ཙ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཀ་མྨ་པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨ་ག་ཏྟ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་ཙེ་པི ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ས་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་པི་ན་ནྟཱཏི ཨེ་ཏྠ སུ་པི་ནོ ཨེ་ཝ སུ་པི་ན་ནྟོ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་སྶ་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ཏོ ཝཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏོ ཝཱ དེ་ཝ་ཏོ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཏོ ཝཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཁོ་བྷ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཡོ་གེ་ན ཁུ་བྷི་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀོ དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, པ་སྶ་ནྟོ ཙ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི – པ་བྦ་ཏཱ པ་ཏ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཝཱ་ལ༹་མི་ག་ཧ་ཏྠཱི་ཙོ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་བ་དྡྷོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་སྶ་ཏི. དེ་ཝ་ཏོ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་སྶ་ནྟ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི, སོ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི པ་སྶ་ཏི. པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་པུ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཝཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ་མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ (ཨ. ནི. ༥.༡༩༦), ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡཾ དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ཏོ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏོ ཙ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི ན ཏཾ ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ དེ་ཝ་ཏོ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་སྶ་ཏི ཏཾ ས་ཙྩཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ལཱི་ཀཾ ཝཱ, ཀུ་དྡྷཱ ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་མྤི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟི. ཡཾ པ་ན པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ སཾ་ས་གྒ་བྷེ་ད་ཏོ་པི སུ་པི་ན་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཉྩ པ་ནེ་ཏཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི སུ་པི་ནཾ སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ཝ པ་སྶ་ནྟི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏྟཱ, ཨ་སེ་ཀྑཱ པ་ན ན པ་སྶ་ནྟི པ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏྟཱ. ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཏྟོ པ་སྶ་ཏི པ་ཊི་བུ་དྡྷོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནེ་ཝ སུ་ཏྟོ ན པ་ཊི་བུ་དྡྷོ་ཏི? ཀི་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་དི ཏཱ་ཝ སུ་ཏྟོ པ་སྶ་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་རོ་དྷོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟེ་ན ཧི སུ་པ་ཏི ཏཾ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱ་གཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཙ ཨཱི་དི་སཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཐ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ པ་སྶ་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཝི་རོ་དྷོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཉྷི པ་ཊི་བུ་དྡྷོ པ་སྶ་ཏི ཏཾ ས་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་སྶ་ཏི, ས་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཀ་ཏེ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟེ་ན པ་ན ཀ་ཏེ་པི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ. ཨ་ཐ ནེ་ཝ སུ་ཏྟོ ན པ་ཊི་བུ་དྡྷོ པ་སྶ་ཏི, ཀོ ནཱ་མ པ་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི སུ་པི་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི, ན ཨ་བྷཱ་ཝོ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཀ་པི་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏོ པ་སྶ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཀ་པི་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཀ་པི་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏོཏི མ་ཀྐ་ཊ་ནི་དྡཱ་ཡ ཡུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཀྐ་ཊ་སྶ ནི་དྡཱ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཡཱ ནི་དྡཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཙི་ཏྟ་ཝོ་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱ, ཡ་སྶཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡ ཡུ་ཏྟོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཡཾ སུ་པི་ནོ ཀུ་ས་ལོ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལོ་པི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ་པི. ཏ་ཏྠ སུ་པི་ན་ནྟེ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀུ་ས་ལོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལོ, དྭཱི་ཧི ཨ་ནྟེ་ཧི མུ་ཏྟོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀྑ་ཎེ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སྭཱ་ཡཾ དུ་བྦ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ, པ་ཝ་ཏྟེ པ་ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཝི་ས་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཝ སུ་པི་ན་ནྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ སུ་པི་ན་ནྟ’’ནྟི.
ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོཏི ཨི་མ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡ་སྶ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་པི་ན་ནྟཱ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྒྷོ ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ སེ་སེ ཙ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཨི་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཡཾ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏོ སེ་སེ ཙ མ་ཛ྄ཛྷེ མཱ་ན་ཏྟ་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནེ་ན ཝཱ ས་ཧ མཱ་ན་ཏྟ་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་བྦྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ངྒྷོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ན ཧེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མྤི ཀ་མྨཾ ཝི་ནཱ ས་ངྒྷེ་ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ས་ངྒྷོ ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ སེ་སེ ཙ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི. བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ན ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྒྷོ་ཝ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ཏི, མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ཏི, མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ཏི, ཨ་བྦྷེ་ཏི ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ན ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨི་ད་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ –
‘‘ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཎོ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ;
ས་ངྒྷོ་ཝ དེ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཾ, མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ཏི;
མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ཏི ཨ་བྦྷེ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (པ་རི. ༣༣༩) –
པ་རི་ཝཱ་རེ ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནེ་སཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡ་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱུ་ཧ་སྶ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི, རཱུ་ལ༹ྷི་ས་དྡེ་ན པ་ན ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ ས་མཱུ་ཧ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝཱ ‘‘ནི་ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ – ‘‘ཨེ་ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨེ་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ.
ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨི་མཾ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་ཉྩ ཀཱ་ལ་ཉྩ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྩ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ མོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡོ ད་སྶི་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ ཝཱ མོ་ཙེ་ཡྻ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པེ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝཱ ཀ་ཊིཾ ཀ་མྤེ་ནྟོ, ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཉྙོ ཨུ་པཱ་ཡོ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པེ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ནྟོ་པི རཱུ་པེ་ན གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ནྟོ་པི རཱུ་པེ མོ་ཙེ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. རཱུ་པེ ཧི ས་ཏི སོ མོ་ཙེ་ཏི ན རཱུ་པཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ. རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ་དཱི་ཧི པ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ལོ ད་སྶི་ཏོ. རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ཧི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཡ་སྶ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཏྟེ ས་ཏི མོ་ཙེ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ལོ ན་ཏྠི, ན ཧི ཝི་ནཱ རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ་དཱི་ཧི པུ་བྦ་ཎྷཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ མོ་ཙ་ནེ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ནྟི.
ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ད་སྶི་ཏོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཧི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་བྷེ་དེ་ན མོ་ཙེ་ཏི ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ནཱི་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ན ད་ས་ཧི ན་ཝ་མ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཏྠུ ད་སྶི་ཏཾ, ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཧི ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཝ་སེ་ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ན ཏེ་ཧི ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ནྟི.
༢༣༨. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣེ རཱུ་པེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣེ རཱུ་པེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠཱ་དི་བྷེ་དེ རཱུ་པེ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣེཏི པ་ར་སྶ ཏཱ་དི་སེ་ཡེ་ཝ. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣེཏི ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་དྡཱ་དི་བྷེ་དེ. ཏ་དུ་བྷ་ཡེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ རཱུ་པེ, ཨུ་བྷ་ཡ་གྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་རཱུ་པེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ གྷ་ཊྚ་ནེ་པི ལ་བྦྷ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶཱཏི ཀེ་ན་ཙི རཱུ་པེ་ན ཨ་གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཀ་ཊི་ཀ་མྤ་ན་པ་ཡ་ཨོ་གེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཙཱ་ལེ་ནྟ་སྶ.
རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེཏི རཱ་ག་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ, རཱ་གེ་ན ཝཱ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ, ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ ས་ཉྫཱ་ཏེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏཱིཏི མོ་ཙ་ན་ཀ་མྨ་ཀྑ་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀ་ད་ཊྛཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེཏི ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀ་ད་ཊྛེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ. ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀཱ ནཱ་མ ལོ་མ་ས་པཱ་ཎ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ལོ་མེ་ཧི ཕུ་ཊྛཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་ཎྜུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཏཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཌཾ་ས་ནྟཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀ་ད་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀ་ལོ་མ་ཝེ་དྷ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༣༩. ཨ་རོ་གོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་རོ་གོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱིཏི མོ་ཙ་ནེ་ན ཙ མུ་ཙྩ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ མུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཡཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷེ་ས་ཛྫཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ མེ མོ་ཙི་ཏཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱིཏི མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཀཱི་ཊ་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མི. པུ་ཉྙཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཀཱི་ཊཱ་དཱི་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ པུ་ཉྙཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་སྶཱ་མཱིཏི མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཀཱི་ཊཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་སྶཱ་མི. ཀི་ཉྩི ཀི་ཉྩི མ་ནྟ་པ་དཾ ཝ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་གྒཾ ག་མི་སྶཱ་མཱིཏི མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཀཱི་ཊཱ་དཱི་ནཾ དི་ནྣ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ པུ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཡ་ཉྙེ་ན ཝཱ ས་གྒཾ ག་མི་སྶཱ་མི. བཱི་ཛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་ངྐུ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ བཱི་ཛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ‘‘ཨི་མི་ནཱ བཱི་ཛེ་ན པུ་ཏྟོ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན མོ་ཙེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱི་མཾ་ས་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ. ནཱི་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ཀིཾ མེ མོ་ཙི་ཏཾ ནཱི་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཁི་ཌྜཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཁི་ཌྜཱ་པ་སུ་ཏོ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟོ མོ་ཙེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༤༠. ཨི་དཱ་ནི ཡ་དི་དཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ མོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ མོ་ཙེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ས་ཉྩ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ ཙེ་ཏེ་ཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏེ་ཏཱིཏི མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ མུ་ཙྩ་ཏཱུ་ཏི ཙེ་ཏེ་ཏི. ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏེ་ནྟ་སྶ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ སུ་ཀྐཾ ཋཱ་ནཱ ཙ་ཝ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་དེ་སུ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ ཏཱ་ཝ རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡ ནཱི་ལཾ མོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ་ཡེ་ཝ རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡ པཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ མོ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ ན་ཝཱ་ཏི ད་ས. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡ ད་ས, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་དེ ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ ན་ཝུ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མཱ ཙ ན་ཝུ་ཏི པུ་རི་མཱ ཙ ད་སཱ་ཏི རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ཏཱ་ཝ ས་ཏཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙྩཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ་དཱི་སུ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ས་ཏཾ ས་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི, ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་མ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ པ་ཉྩ, ཨེ་ཝཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པེ པ་ཉྩ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པེ པ་ཉྩ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཀ་ཊིཾ ཀ་མྤེ་ནྟ་སྶ པ་ཉྩཱ་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཱ་ཝ ད་ས་སུ པ་དེ་སུ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ, ཨུ་པ་རི ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ, ཨུ་བྷ་ཏོ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ ཧ་ར་ནྟ་སྶ, ས་བྦ་མཱུ་ལཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱུ་པ་ཀྐ་མ་མོ་ཙ་ནེ ས་ཏི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩཱ’’ཏི ཁ་ཎྜ་ཙ་ཀྐ་བ་དྡྷ་ཙ་ཀྐཱ་དི་བྷེ་ད་ཝི་ཙི་ཏྟཾ པཱ་ལི༹་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠ་ཉྩཱ ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་གྱ་པ་དཾ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཀཾ ཁ་ཎྜ་ཙ་ཀྐཾ. སུ་ཁ་པ་དཱ་དཱི་ནི ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ན་ནྟ་ར་པ་དཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ན་ཝ བ་དྡྷ་ཙ་ཀྐཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ད་ས ཙ་ཀྐཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ པ་དེ་སུ, ཨེ་ཝཾ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ་པི ‘‘ནཱི་ལ་ཉྩ པཱི་ཏ་ཀ་ཉྩ ཙེ་ཏེ་ཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ད་ས ཙ་ཀྐཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི་པི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ.
པུ་ན ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠ་ཉྩ ནཱི་ལ་ཉྩ ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩ ནཱི་ལ་ཉྩ པཱི་ཏ་ཀ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀཾ དྭཱི་ཧི དྭེ…པེ… ད་ས་ཧི ད་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྪི་མ་པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ མི་སྶ་ཀ་ཙ་ཀྐཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ‘‘ནཱི་ལཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ པཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ མུ་ཏྟེ་སུ་པི པཱི་ཏ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨི་ཏ་རེ་སུ མུ་ཏྟེ་སུ་པི ནེ་ཝ་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་མྤི ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནཱི་ལཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙེ་ཏེ་ཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི པཱི་ཏ་ཀཾ མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ་ཀྐཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་པ་དཾ ནཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ན་ཝ་ཧི པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪི་ཙ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ན ནཱི་ལ་པ་དེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཙ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ན པཱི་ཏ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ པི་ཊྛི་ཙ་ཀྐཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་པ་དཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ན་ཝ ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཊྛ ཙ་ཀྐཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་ག་ཏི་ཀཾ པི་ཊྛི་ཙ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ཁ་ཎྜ་ཙ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ངྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙེ་ཏེ་ཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ རཱ་གཱ་དི་ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ས་ཏི ཨཱ་རོ་གྱཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཙི་མོ་ཙ་ནེ ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཱ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ན་ཡེ་ན ཙེ་ཏེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཙ མོ་ཙ་ནེ ཨ་ས་ཏི དུ་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཱ ལ་ཧུ་ཀཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ཙེ་ཏེ་ཏི ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཧི ན་ཡེ་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ས་ཎྷོ སུ་ཁུ་མོ, ཏ་སྨཱ སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦོ. སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི རོ་ག་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝེ་ཛྫོ ཝི་ཡ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་དྷི – ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘‘ཀ་ཏ་རེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ཀ་ཏ་རེ་ན རཱ་གེ་ན ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི. ས་ཙེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ད་ཏི ན ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི, སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཏྭཾ ན ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ན ཀ་ཐེ་སི པ་རི་ཧ་ར་སི, ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཝ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ག་ཙྪ སོ་ཏྠིཾ ག་ཝེ་སཱ’’ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ རཱ་གཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས པ་ཡོ་གཱ ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས རཱ་གཱ – མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དོ, མུ་ཙྩ་ན་སྶཱ་དོ, མུ་ཏྟ་སྶཱ་དོ, མེ་ཐུ་ན་སྶཱ་དོ, ཕ་སྶ་སྶཱ་དོ, ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་དོ, ད་སྶ་ན་སྶཱ་དོ, ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དོ, ཝཱ་ཙ་སྶཱ་དོ, གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ, ཝ་ན་བྷ་ངྒི་ཡ་ནྟི. ཏ་ཏྠ མོ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་སྶཱ་དོ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དོ, མུ་ཙྩ་ནེ ཨ་སྶཱ་དོ མུ་ཙྩ་ན་སྶཱ་དོ, མུ་ཏྟེ ཨ་སྶཱ་དོ མུ་ཏྟ་སྶཱ་དོ, མེ་ཐུ་ནེ ཨ་སྶཱ་དོ མེ་ཐུ་ན་སྶཱ་དོ, ཕ་སྶེ ཨ་སྶཱ་དོ ཕ་སྶ་སྶཱ་དོ, ཀ་ཎྜུ་ཝ་ནེ ཨ་སྶཱ་དོ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་དོ, ད་སྶ་ནེ ཨ་སྶཱ་དོ ད་སྶ་ན་སྶཱ་དོ, ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དོ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ ཝཱ་ཙ་སྶཱ་དོ, གེ་ཧ་སྶི་ཏཾ པེ་མཾ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ, ཝ་ན་བྷ་ངྒི་ཡ་ནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དི ཝ་ན་ཏོ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན་ཝ་ཧི པ་དེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སྶཱ་ད་སཱི་སེ་ན རཱ་གོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ, ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝུ་ཏྟོ, ཝ་ན་བྷ་ངྒོ ཧི རཱ་ག་སྶ ཝ་ཏྠུ ན རཱ་གོ་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ན རཱ་གཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཡོ་གཱ ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ – མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དེ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ནྟོ ཙེ་ཝ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ཙ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཏ་ཐེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ནྟོ ཙ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ཙ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི ན མུ་ཙྩ་ཏི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ས་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱུ་རུ་ནཱ ཝཱ མུ་ཊྛི་ནཱ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ གཱ་ལ༹ྷཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧོ་ཝ སུ་པ་ཏི, སུ་པ་ནྟ་སྶ ཙ་སྶ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ས་ཙེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སུ་བྷ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ སུ་པ་ཏི, སུ་པ་ནྟ་སྶ མུ་ཏྟེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
མུ་ཙྩ་ན་སྶཱ་དེ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན མུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན མུ་ཏྟེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ‘‘མཱ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ དུ་སྶཱི’’ཏི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛ་གྒ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
མུ་ཏྟ་སྶཱ་དེ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མུ་ཏྟེ ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏེ ཨ་སུ་ཙི་མྷི པ་ཙྪཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཝི་ནཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ན མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
མེ་ཐུ་ན་སྶཱ་དེ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གེ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཡོ་ག་ཏྟཱ པ་ན ཏཱ་དི་སེ ག་ཧ་ཎེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, སཱི་སཾ པ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ཕ་སྶ་སྶཱ་དེ དུ་ཝི་དྷོ ཕ་སྶོ – ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ, བཱ་ཧི་རོ ཙ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་མི་ཏྟཾ ཐ་དྡྷཾ མུ་དུ་ཀ་ནྟི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ལོ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ཡ་ཏོ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. བཱ་ཧི་ར་ཕ་སྶེ པ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནི པ་རཱ་མ་ས་ཏོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏོ ཙ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི ཝི་ས་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་དེ ད་དྡུ་ཀ་ཙྪུ་པི་ལ༹་ཀ་པཱ་ཎ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་དེ ནེ་ཝ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ཏོ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་དེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ད་སྶ་ན་སྶཱ་དེ ད་སྶ་ན་སྶཱ་དེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ནོ་ཀཱ་སུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ ད་སྶ་ན་སྶཱ་དེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་ད་རཱ་གེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཨཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ཝཱ་ཙ་སྶཱ་དེ ཝཱ་ཙ་སྶཱ་ད་རཱ་གེ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ མེ་ཐུ་ན་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཝཱ་ཙ་སྶཱ་དེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མེ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ མཱ་ཏུ་པེ་མེ་ན བྷ་གི་ནིཾ ཝཱ བྷ་གི་ནི་པེ་མེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏོ ཙ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མེ་ན པ་ན ཕུ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མེ་ན ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ཝ་ན་བྷ་ངྒེ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཏ་མྦཱུ་ལ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཝཱ་སཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་བྷཱ་ཝ་སྶ ད་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པེ་སེ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཝ་ན་བྷ་ངྒོ ནཱ་མ. ཏ་ཉྩེ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀ་སྶ་ཙི སཾ་ས་ཊྛ་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནོ པེ་སེ་ཏི, ཏ་སྶ ཙ ‘‘ཨ་སུ་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ ཨི་དཾ པེ་སི་ཏ’’ནྟི སཱ་ར་ཏྟ་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཏཾ ཝ་ན་བྷ་ངྒཾ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ཡ་ཏོ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཝ་ན་བྷ་ངྒེ སཱ་ར་ཏྟོ པུ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་པི ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ རཱ་གཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས པ་ཡོ་གེ ས་མེ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ག་རུ་ཀཱ ཧོ་ཏི ‘‘ག་རུ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ལ་ཧུ་ཀཱ ཧོ་ཏི ‘‘ལ་ཧུ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཀ་ཏཾ སུ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི རོ་ག་ནི་དཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཝེ་ཛྫེ་ན ཀ་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫ་མི་ཝ, ཏ་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
༢༦༢. ཙེ་ཏེ་ཏི ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་པཱི་ལི༹་ཏོ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དེ་ན ན ཙེ་ཏེ་ཏི, ཕ་སྶ་སྶཱ་དེ་ན ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་དེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཐེ་ཝ ན ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟོ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ་པི ན མུ་ཙྩ་ཏི ཨི་དཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ‘‘ན ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སུ་པི་ན་ནྟེ་ནཱཏི སུ་ཏྟ་སྶ སུ་པི་ནེ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་དཱི་ནི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ སུ་པི་ན་ནྟེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཡ་སྶ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སུ་པི་ནེ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཙ་སྶ ཝི་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ནི་ཙྩ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན ཧ་ཏྠེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ པ་ན ཧ་ཏྠ་པུ་ཊེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛ་གྒ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ན་མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཝཱ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ནྟ་སྶ ཨུ་ཙྩཱ་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ན་མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨི་དྷ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ, ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀི་རི་ཡཱ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ནཾ, སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྭ་ཡེ་ནཱ་ཏི.
༢༦༣. ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ སུ་པི་ན་ཝ་ཏྠུ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐནྟི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ག་ཏི་ཀེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. དུ་ཏི་ཡེ སོ བྷི་ཀྑུ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི, ཏེ་ན་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༢༦༤. མ་གྒ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པ་ཋ་མ་སྶ ཐུ་ལ་ཨཱུ་རུ་ཀ་སྶ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནེ གྷ་ཊྚ་ནཱ་ཡ ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩི, ཏ་སྶ ན་མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ མུ་ཙྩི, མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྟཱ པ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ན མུ་ཙྩི, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་སྨཱ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་རི་ལཱ༹་ཧེ ན ག་ནྟ་བྦཾ, ག་མ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་སུ་བྷཱ་དི་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཋི་ཏོ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ.
ཝ་ཏྠི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྠིཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟཱ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཡ པ་སྶཱ་ཝ་མ་ཀཾ་སུ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨུ་ད་རཾ ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱ་པི ཨ་མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱ་པི མུ་ཏྟེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་ཙཱ་ལ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ.
༢༦༥. ཨཱུ་རུ་གྷ་ཊྚཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཡེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཏེ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་མྤི ཕུ་སཱ་པེ་སུ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༢༦༦. ཀཱ་ཡ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཀཱ་ཡཾ ཐ་མྦྷེ་ནྟ་སྶཱཏི ཙི་རཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཝི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཝི་ཛ་མྦྷེ་ནྟ་སྶ.
ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་ཙེ་པི པ་ཊ་ས་ཏཾ ནི་ཝ་ཏྠཱ ཧོ་ཏི པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ གཱ་མ་དཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ པ་ན ཀི་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ན་མྤི ནི་མི་ཏྟེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ན དི་ཝ་ས་མྤི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨུ་མྨཱི་ལ་ན་ནི་མཱི་ལ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཧ་སཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་རེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏཾ སཾ་ཝ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ པུ་ན ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.
༢༦༧. ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་དྡཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ནྷཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཡེ ཨུ་ད་ཀ་སོ་ཏཾ ནི་མི་ཏྟེ་ན པ་ཧ་རིཾ་སུ ཏེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་ད་ཉྫ་ལ་ཝ་ཏྠཱུ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་ད་ཉྫ་ལནྟི ཨུ་ད་ཀ་ཙི་ཀྑ་ལློ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏོ པ་རཱ་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀེ དྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ. པུ་པྥཱ་ཝ་ལི༹་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་ཙེ་པི ན་མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཀཱི་ལ༹་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.