༢. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ན ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེ, ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟེ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ. མ་ཛ྄ཛྷེ ག་བྦྷོཏི ཏ་སྶ ཙ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་བྦྷོ ཧོ་ཏི. ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཡཱ་གཱ་རོཏི ས་མ་ནྟཱ པ་ན་སྶ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹་པ་རི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏི. སོ ཀི་ར མ་ཛ྄ཛྷེ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ག་བྦྷཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧི མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹་པ་རི་ཀྑེ་པེ་ན ཀ་ཏོ, ཡ་ཐཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ནྟེ་ཧི ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ.
སུ་པ་ཉྙ་ཏྟནྟི སུ་ཊྛ ཋ་པི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨི་ཉྩ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋ་པི་ཏཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཧོ་ཏི ལོ་ཀ་ར་ཉྫ་ཀཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋ་པི་ཏཾ, ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ཧི སོཾ ཨེ་ཀ་ཀི་ཙྩ་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཝི་ཝ་ར་ནྟོཏི ཡེ་སུ ཝི་ཝ་ཊེ་སུ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ནི ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ཡེ་སུ ཝི་ཝ་ཊེ་སུ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ནི ཐ་ཀེ་ནྟོ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟེ སཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ‘‘པ་ས་ནྣོ ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་ཉྙེ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་གཱུ་ཧི་ཏ་བྦ་མྤི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཝི་གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཨ་ཏྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏྟཱ, ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཝོ ཨུ་ཊྛཱ་ར་ཏྟ་ཏཱ. ཀུ་ལི་ཏྠཱི་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀུ་ལི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ གྷ་ར་སྶཱ་མི་ནི་ཡོ. ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏ་རོ ནཱ་མ པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏ་རོ. ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ནི་ཝི་ཊྛཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀུ་ལ་སུ་ཎྷཱ ནཱ་མ པ་ར་ཀུ་ལ་ཏོ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཝ་དྷུ་ཡོ.
༢༧༠. ཨོ་ཏི་ཎྞོཏི ཡ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ས་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ་ན རཱ་གེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞོ, ཀཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་ཏྟཱ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ར་ཛྫ་ནྟོ ས་ཡཾ ཝཱ རཱ་གཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ, ཡ་སྨཱ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི རཱ་ག་ས་མ་ངྒི་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ ནཱ་མ སཱ་ར་ཏྟོ ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཏྟོཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན སུ་ཊྛུ ར་ཏྟོ. ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་ནཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཀ་ཏིཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ན, ཝི་རཱུ་པཾ ཝཱ པ་རི་ཎ་ཏེ་ན ཝི་རཱུ་པཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ན, ཡ་ཐཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཝི་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༧༡. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ་ནྟི ར་ཏྟ་མྤི ཙི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པི་ཙ ར་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱཏི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཛཱ་ཏཱ ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨ་ལླ་མཾ་ས་པེ་སི་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ་པི ཧི ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, མེ་ཐུ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཧོ་ཏི. པ་གེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ.
ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གཾ ཀཱ་ཡ་མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཡོ སོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ སོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཉྙ་མ་ཝེ་ལཾ ཨཱ་ཙཱ་རོ, ཏ་སྨཱ་སྶ ས་ངྑེ་པ་ན ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་མཱ་ཧ.
ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ པ་ན་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཧ་ཏྠོ ནཱ་མ ཀ་པྤ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི དུ་ཏི་ཡཾ. མ་ཧཱ་ས་ནྡྷིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན མ་ཎི་བ་ནྡྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་ན་ཁཱ ཧ་ཏྠོ ཨི་དྷ ས་དྡྷིཾ ཨ་གྒ་བཱ་ཧཱ་ཡ ཀ་པྤ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
སུ་དྡྷ་ཀེ་སཱ ཝཱཏི སུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨ་མི་སྶཱ སུ་དྡྷཱ ཀེ་སཱ་ཡེ་ཝ. ཝེ་ཎཱིཏི ཏཱི་ཧི ཀེ་ས་ཝ་ཊྚཱི་ཧི ཝི་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀེ་ས་ཀ་ལཱ་པ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སུ་ཏྟ་མི་སྶཱཏི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ་ན སུ་ཏྟེ་ན ཀེ་སེ མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. མཱ་ལཱ་མི་སྶཱཏི ཝ་སྶི་ཀ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཀེ་ས་ཝ་ཊྚཱི་ཧི ཝི་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ, ཨ་ཝི་ན་དྡྷོ་པི ཝཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པུ་པྥ་མི་སྶ་ཀོ ཀེ་ས་ཀ་ལཱ་པོ ཨི་དྷ ‘‘ཝེ་ཎཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཧི་ར་ཉྙ་མི་སྶཱཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་མཱ་ལཱ་ཡ མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. སུ་ཝ་ཎྞ་མི་སྶཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙཱི་ར་ཀེ་ཧི ཝཱ པཱ་མ་ངྒཱ་དཱི་ཧི ཝཱ མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. མུ་ཏྟཱ་མི་སྶཱཏི མུ་ཏྟཱ་ཝ་ལཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. མ་ཎི་མི་སྶཱཏི སུ་ཏྟཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ་ཧི མ་ཎཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ཎིཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཧཾ མི་སྶ་ཀ་ཝེ་ཎིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི’’ནྟི ཝ་ད་ནྟ་སྶ མོ་ཀྑོ ན་ཏྠི. ཝེ་ཎི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ཀེ་སཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཡོ ཨེ་ཀ་མྤི ཀེ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ཏ་སྶ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ཧ་ཏྠ་ཉྩ ཝེ་ཎི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧ་ཏྠ་ཉྩ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཝེ་ཎིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ས་རཱི་རཾ ‘‘ཨ་ངྒ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་སུ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཧ་ཏྠ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧོ, ཝེ་ཎི་ཡཱ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་ཎི་གྒཱ་ཧོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ས་རཱི་ར་སྶ པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒ་སྶ པ་རཱ་མ་ས་ནཾ, ཡོ ཏཾ ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧཾ ཝཱ ཝེ་ཎི་གྒཱ་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒ་སྶ པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ.
༢༧༢. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡོ ཙ ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧོ ཡོ ཙ ཝེ་ཎི་གྒཱ་ཧོ ཡ་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཨ་ངྒ་སྶ པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ཏཾ ས་བྦ་མྤི བྷེ་ད་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་མ་ས་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་མ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཨཱ་མ་ཊྛ་མ་ཏྟཱ’’ཏི ཡ་ཉྩ ‘‘ཚུ་པ་ནཾ ནཱ་མ ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟ’’ནྟི, ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ – ཨཱ་མ་ས་ནཱཏི ཨཱ་མ་ཛྫ་ནཱ ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘ཨཱ་མ་ཊྛ་མ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཚུ་པ་ནནྟི ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟཾ.
ཡ་མྤི ཨུ་མྨ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ཨུ་ལླ་ངྒྷ་ནཱ་ཡ ཙ ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ – པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡེ ཨུ་དྡྷཾ པེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ན་ཝ་སེ་ན, སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༢༧༣. ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི སཱ་ར་ཏྟོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡནྟི སོ སཱ་ར་ཏྟོ ཙ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི ཙ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན. ནནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཧ་ཏྠཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀཱ་ཡཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏི པ་རཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཙེ ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཏ་ཏྠ ས་ཀིཾ ཨཱ་མ་ས་ཏོ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་མ་ས་ཏོ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ་པི ས་ཙེ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་མོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ཝཱ ས་ཉྩོ་པེ་ཏི ཧ་ར་ཏི པེ་སེ་ཏི དི་ཝ་ས་མྤི པ་རཱ་མ་ས་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཀཱ་ཡ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི.
ཨོ་མ་ས་ནྟོ་པི ས་ཙེ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་མོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པཱ་ད་པི་ཊྛིཾ ཨོ་མ་ས་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ད་རཱ་དཱི་སུ ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨོ་མ་ས་ཏི པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་མྨ་ས་ནཱ་ཡ་པི པཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སཱི་སཾ ཨུ་མྨ་ས་ནྟ་སྶ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨོ་ལ་ངྒྷ་ནཱ་ཡ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཀེ་སེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙུ་མྦ་ནཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཉྩ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་ཊྛི་ཏཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནཱ་མ་ཡ་ཏོ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་ལླ་ངྒྷ་ནཱ་ཡ་པི ཀེ་སེ་སུ ཝཱ ཧ་ཏྠེ་སུ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ཡཱ་ཝ ན མུ་ཉྩ་ཏི ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. མུ་ཉྩི་ཏྭཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟ་སྶ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི. པ་ཏི་ཀ་ཌྜྷ་ནཱ་ཡ་པི པ་ར་མྨུ་ཁཾ པི་ཊྛི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པྤ་ཎཱ་མ་ཡ་ཏོ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷ་ནཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ ཝཱ བཱ་ཧཱ་ཡ ཝཱ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ན་མྤི ག་ཙྪ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་ཎྷ་ཏོ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཕུ་ས་ཏོ ཙ ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏོ ཙ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཝ ན མུ་ཉྩ་ཏི ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལ༹་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ པཱི་ལ༹་ཡ་ཏོ ཨ་ངྒཾ ཨ་ཕུ་ས་ནྟ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཕུ་ས་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, ནཱ་ནཱ་པ་ཡོ་གེ་ན ནཱ་ནཱ.
ག་ཧ་ཎ་ཚུ་པ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་པི ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ཨཱ་མ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་ཏོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, པ་ཎྜ་ཀ་པུ་རི་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ས་ཉྙི་སྶཱ་པི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. པ་ཎྜ་ཀེ པ་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙི་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པུ་རི་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. པུ་རི་སེ པུ་རི་ས་ས་ཉྙི་སྶཱ་པི ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶཱ་པི ཨི་ཏྠི་པ་ཎྜ་ཀ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ས་ཉྙི་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་པི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨི་མཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡེ ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ‘‘དྭེ ཨི་ཏྠི་ཡོ དྭི་ནྣཾ ཨི་ཏྠཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ དུ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡེ་པི དི་གུ་ཎཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙ དྭཱི་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ དྭེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ; ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་སུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡོ ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཋི་ཏཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ བཱ་ཧཱ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི སོ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཕུ་ཊྛཱ ཏཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ. ཏཱ ཧི ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཨཱ་མ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཡོ པ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཝཱ ཀེ་སེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཙ ཀེ་སེ ཙ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ག་ཎེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ཧི ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཡཱ་ས་ཉྩ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཝཱ ཀེ་སཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏཱ ཧི ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཨཱ་མ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡོ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ཧི ར་ཛྫུ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ས་བྦཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཨ་ཕུ་ཊྛཱ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཨཱ་མ་ས་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་མྤི ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟོ པུ་རི་མ་ན་ཡོ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ དི་སྶ་ཏི.
ཡོ ཧི ཧ་ཏྠེ་ན ཧ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏཱ་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ ས་མ་སཱ་རཱ་གོ ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ག་ཧི་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ. ས་ཙེ སོ ཏཾ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ ཝ་ཏྠེ ཝཱ པུ་པྥེ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་བྦཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ར་ཛྫུ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ས་བྦཱ་པི ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཨཱ་མ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷཱ་པི ས་བྦཱ་པི ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཨཱ་མ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཙེ་སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨི་ཏྠིཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷཱ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི. ས་བྦཱ་ས་ཉྷི ཏཱ་སཾ ཏེ་ན པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཨཱ་མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ་པི ཏཾ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི ཏ་སྶཱ ཝ་སེ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི.
ཡོ པ་ན གྷ་ན་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཨི་ཏྠིཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཝ་ཏྠེ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཝི་ར་ལ༹་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ ཝ་ཏྠ་ནྟ་རེ་ཧི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ལོ་མཱ་ནི བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝཱ པ་ཝི་ཊྛ་ལོ་མཱ་ནི ཨི་ཏྠིཾ ཕུ་ས་ནྟི, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ལོ་མཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝཱ ལོ་མཱ་ནི ཕུ་ས་ནྟི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀེ་ན ཧི ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀེ་ན་པི ཀེ་ན་ཙི ཀེ་སཱ་དི་ནཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ཝཱ ཕུ་ས་ནྟོ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ‘‘ལོ་མཱ་ནི ག་ཎེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ལོ་མཱ་ནི ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ངྒྷི་ཀ་མ་ཉྩེ པ་ན ཨ་པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ལོ་མཱ་ནི ག་ཎེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དེ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏྠི་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི, ན ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ ‘‘ཡོ པ་ན ‘ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ཡཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ‘ཀཱ་ཡཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར་སྶ ལ་དྡྷི –
‘‘ཝ་ཏྠུ ས་ཉྙཱ ཙ རཱ་གོ ཙ, ཕ་སྶ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ;
ཡ་ཐཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ, ག་རུ་ཀཾ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཡེ’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ཨི་ཏྠཱི. ‘‘ས་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱ. ‘‘རཱ་གོ’’ཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ. ‘‘ཕ་སྶ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ’’ཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཕ་སྶ་ཛཱ་ན་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཡོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ‘‘ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཝ་ཏྟོ་པི ཀཱ་ཡཾ ཕུ་ས་ཏི, ག་རུ་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ་པི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ –
‘‘ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་རཱ་གི་ཏ་མྷི, ག་ཧ་ཎེ ཙ ཝི་རཱ་གི་ཏེ;
ཡ་ཐཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ, ག་རུ་ཀཾ ཏ་ཏྠ ན དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་སྶཱ་པཱ་ཡཾ ལ་དྡྷི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་ནོ ཧི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱ ཝི་རཱ་གི་ཏཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ, ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ཙ ག་ཧ་ཎ་མྤི ཝི་རཱ་གི་ཏཾ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠཱི ག་ཧི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ན དི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་སྶ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ན དི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཕུ་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཧི ཨི་མཾ ནཱ་མ ཝ་ཏྠུཾ ཕུ་ས་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་མཱ་ཧ. ‘‘སཱ་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི སཱ་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ‘ཝི་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝི་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘སཱ་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝི་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘ཝི་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི སཱ་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དོཡེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ཨི་ཏྠི ཙ ཧོ་ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི སཱ་ར་ཏྟོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི པ་རཱ་མ་ས་ཏི…པེ… ག་ཎྷཱ་ཏི ཚུ་པ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ‘‘ཡོ ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཋི་ཏཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ བཱ་ཧཱ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཕུ་ཊྛཱ ཏཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ཧི ཙ ས་མེ་ཏི. ཡ་དི ཧི ས་ཉྙཱ་དི་ཝི་རཱ་གེ་ན ཝི་རཱ་གི་ཏཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ ‘‘པ་ཎྜ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ‘‘ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཉྩ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྙཱི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝི་སེ་སཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ ན ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཨཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཨཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི.
མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡམྤི ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནཱི་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ས་ཡི་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལི༹་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ གྷ་ཊྚེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ཡཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ; ‘ཀཱ་ཡཾ གྷ་ཊྚེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ནཱི་ལཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ; ‘ནཱི་ལཾ གྷ་ཊྚེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ཡཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ; ‘ནཱི་ལཾ གྷ་ཊྚེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ནཱི་ལཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི. ཡོ་པཱ་ཡཾ ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙ པ་ཎྜ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་མི་སྶ་ཀ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨི་མྤི ཝ་ཏྠུ ས་ཉྙཱ་ཝི་མ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡེ་ན་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་རེ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་སྶ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ག་ཎྷ་ཏོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, སེ་སེ ས་བྦ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན་ཀ་ཨཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་རེ ཙ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ཙ་སྶ ས་བྦ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.
‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི སཱ་ར་ཏྟོ ཙ ཨི་ཏྠཱི ཙ ནཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝཱ་རོ པ་ན བྷི་ཀྑུ་མྷི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠཱི ཙ ནཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡནྟི བྷི་ཀྑུ་མྷི སཱ་ར་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི ཏ་སྶ ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ་ཀཱ་སཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན ཏཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི…པེ… ཚུ་པ་ཏི. སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཡ ཨཱ་མ་ཊྛོ ཝཱ ཚུ་པི་ཏོ ཝཱ སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཕ་སྶ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཀཱ་ཡཾ ཙཱ་ལེ་ཏི ཕ་ནྡེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
དྭེ ཨི་ཏྠི་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙ པ་ཎྜ་ཀེ ཙ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ས་ཧ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི, སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ན ཙ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཏཱ་ཝ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ན ཙ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་སྶ་ཊྛཾ པུ་པྥཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཨི་ཏྠིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན པུ་པྥེ་ན ཝཱ ཕ་ལེ་ན ཝཱ པ་ཧ་ར་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཝཱ ཙཱ་ལེ་ཏི, བྷ་མུ་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཀྑིཾ ཝཱ ནི་ཁ་ཎ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ན ཙ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དྭཱི་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ དྭེ, ཨི་ཏྠཱི་པ་ཎྜ་ཀེ་སུ་པི དྭེ ཨེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
༢༧༩. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. དུ་ཏི་ཡེ ན་ཡེ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་མ་ས་ནེ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཚུ་པ་ནེ ཝི་ཡ ཙ ཕ་སྶ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏོ དུ་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་ཏི་ཡེ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡོ ཧི སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་པི ནི་ཙྩ་ལེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི སཱ་དི་ཡ་ཏི ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་མ་ས་ནེ ཝི་ཡ ཕ་སྶ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་པི ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མོ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ག་ཧི་ཏོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རཱ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཊི་པྤ་ཎཱ་མེ་ཏི ཝཱ པ་ཧ་ར་ཏི ཝཱ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏོ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ན ཙ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡོ ཏཱ་དི་སཾ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏུ གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ན གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཨི་ཏྠི་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ངྒཾ ཕུ་ས་མཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སཱ ‘ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཨ་ཡཾ མ་ཡཱ’ཏི ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི, བ་ལ་ཝི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ གཱ་ལ༹ྷཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ པ་ལཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཙ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏོ ནཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ མོ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ན ཙ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ན ཙ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༨༠. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་མཾ ཕུ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ངྒེ ཕུ་ཊྛེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ས་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཕུ་སཱ་མཱི་ཏི ས་ཏི ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཕུ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི དཱ་ར་ཀ་ཝེ་སེ་ན ཋི་ཏཾ དཱ་རི་ཀཾ ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཕུ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཕུ་ས་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ, ཏ་སྶ བཱ་ཧཱ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ནཱི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཨེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ, ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ནཾ, སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྭ་ཡེ་ནཱ་ཏི.
༢༨༡. ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ – མཱ་ཏུ་ཡཱ མཱ་ཏུ་པེ་མེ་ནཱཏི མཱ་ཏུ་པེ་མེ་ན མཱ་ཏུ་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་སི. ཨེ་ས ན་ཡོ དྷཱི་ཏུ་བྷ་གི་ནི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མཱ་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ནཱ་མ ས་བྦཱ་པི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ མཱ་ཏཱ ཨ་ཡཾ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཡཾ མེ བྷ་གི་ནཱི’’ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མེ་ན ཨཱ་མ་ས་ཏོ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་མཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟེ་ན ས་ཙེ་པི ན་དཱི་སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ མཱ་ཏ་རཾ པ་སྶ་ཏི ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏ་བྦཱ. པ་ཎྜི་ཏེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་ཝཱ ཝཱ ཕ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝཱ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཀཱ་སཱ་ཝ་མྤི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཨེ་ཏྠ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི པ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ག་ཧི་ཏེ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཀ་ཌྜྷཱ་མཱི་ཏི ཀ་ཌྜྷ་ནྟེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ བྷཱ་ཡ་ཏི པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ བྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧ་སཱ ཁ་ནྡྷེ ཝཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, ཧ་ཏྠེ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ‘‘ཨ་པེ་ཧི མ་ཧ་ལླི་ཀེ’’ཏི ནི་དྡྷུ་ནི་ཏ་བྦཱ, ཐ་ལཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཀ་དྡ་མེ ལ་གྒཱ་ཡ་པི ཀཱུ་པེ པ་ཏི་ཏཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྲ་པི ཧི ཡོ་ཏྟཾ ཝཱ ཝ་ཏྠཾ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ, ན་ཏྭེ་ཝ ཨཱ་མ་སི་ཏ་བྦཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་རཱི་ར་མེ་ཝ ཨ་ནཱ་མཱ་སཾ, ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎ་མྤི ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ལ༹་པ་ཎྞ་མུ་དྡི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནཱ་མཱ་ས་མེ་ཝ, ཏ་ཉྩ ཁོ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་མེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝཱ པཱ་རུ་པ་ནཾ ཝཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜེ་སུ པ་ན སཱི་ས་པ་སཱ་དྷ་ན་ཀ་ད་ནྟ་སཱུ་ཙི་ཨཱ་དི་ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ‘‘ཨི་མཾ བྷ་ནྟེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ སི་པཱ་ཊི་ཀཱ་སཱུ་ཙི་ཨཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མུ་ཏྟཱ་དི་མ་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་མཱ་ས་མེ་ཝ དཱི་ཡྻ་མཱ་ན་མྤི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་རཱི་རཱུ་པ་ག་མེ་ཝ ཨ་ནཱ་མཱ་སཾ, ཨི་ཏྠི་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་ཊྛ་རཱུ་པ་མྤི ད་ནྟ་རཱུ་པ་མྤི ཨ་ཡ་རཱུ་པ་མྤི ལོ་ཧ་རཱུ་པ་མྤི ཏི་པུ་རཱུ་པ་མྤི པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པ་མྤི ས་བྦ་ར་ཏ་ན་རཱུ་པ་མྤི ཨ་ནྟ་མ་སོ པི་ཊྛ་མ་ཡ་རཱུ་པ་མྤི ཨ་ནཱ་མཱ་ས་མེ་ཝ. པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ར་ཧཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧཾ པ་རི་བྷོ་གེ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པ་ཀཾ; ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མྤི དྷ་ཉྙཾ ཨ་ནཱ་མཱ་སཾ. ཏ་སྨཱ ཁེ་ཏྟ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ག་ཙྪ་ཏཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་མྤི དྷ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ན ཨཱ་མ་ས་ནྟེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ པ་སཱ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏི པ་སྶེ་ན ཙ མ་གྒོ ཨ་ཏྠི ན མ་དྡ་ནྟེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ག་མ་ན་མ་གྒེ ཨ་ས་ཏི མ་གྒཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ དྷ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀེ་ཙི ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ དྷ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ས་ཙེ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ནོ ཙེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ དྷ་ཉྙཾ ཨ་མ་དྡ་ནྟེ་ན པཱི་ཋ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ དྷ་ཉྙ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི མུ་གྒ་མཱ་སཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ར་ཎྞཱ་ནི་པི ཏཱ་ལ་པ་ན་སཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཕ་ལཱ་ནི ཀཱི་ལ༹་ནྟེ་ན ན ཨཱ་མ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི. མ་ནུ་སྶེ་ཧི རཱ་སི་ཀ་ཏེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ར་ཉྙེ པ་ན རུ་ཀྑ་ཏོ པ་ཏི་ཏཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
མུ་ཏྟཱ, མ་ཎི, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ, ས་ངྑོ, སི་ལཱ, པ་ཝཱ་ལ༹ཾ, ར་ཛ་ཏཾ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ངྐོ, མ་སཱ་ར་ག་ལླ་ནྟི ཨི་མེ་སུ ད་ས་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ མུ་ཏྟཱ ཨ་དྷོ་ཏཱ ཨ་ནི་ཝི་དྡྷཱ ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏཱ་ཝ ཨཱ་མ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཱ ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘མུ་ཏྟཱ དྷོ་ཏཱ་པི ཨ་དྷོ་ཏཱ་པི ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀུ་ཊྛ་རོ་ག་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཛཱ་ཏི་ཕ་ལི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦོ་པི ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་བྷེ་དོ མ་ཎི དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཨ་ནཱ་མཱ་སོ, ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏོ པ་ན ཨཱ་ཀ་ར་མུ་ཏྟོ པ་ཏྟཱ་དི་བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ. སོ་པི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ, པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཀཱ་ཙ་མ་ཎི་ཡེ་ཝེ་ཀོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡེ་པི མ་ཎི་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ངྑོ དྷ་མ་ན་ས་ངྑོ ཙ དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷོ ཙ ར་ཏ་ན་མི་སྶོ ཨ་ནཱ་མཱ་སོ. པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑོ དྷོ་ཏོ་པི ཨ་དྷོ་ཏོ་པི ཨཱ་མཱ་སོ་ཝ སེ་ས་ཉྩ ཨ་ཉྫ་ནཱ་དི་བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ་པི བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ་པི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སི་ལཱ དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷཱ ར་ཏ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ མུ་གྒ་ཝ་ཎྞཱ་ཝ ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ. སེ་སཱ ས་ཏྠ་ཀ་ནི་སཱ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ར་ཏ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཝཱ་ལ༹ཾ དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷཾ ཨ་ནཱ་མཱ་སཾ. སེ་སཾ ཨཱ་མཱ་སཾ བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠ་ཉྩ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘དྷོ་ཏ་མྤི ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་མཱ་སཾ, ན ཙ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩ ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཨ་ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜ་མྤི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བཱི་ཛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནཱ་མཱ་ས་ཉྩ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཡ་ཉྩ, ཨུ་ཏྟ་ར་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཀི་ར སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་ར་སྶ པེ་སེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་སུ་ཝ་ཎྞ་བུ་བྦུ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཏཱ་ནི་པི ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ་ནི. ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་གོ་པ་ཀཱ པ་ན རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཀེ་ལཱ༹་པ་ཡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡེ ཀ་ཙ་ཝ་ར་མེ་ཝ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཨཱ་ར་ཀཱུ་ཊ་ལོ་ཧ་མྤི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ནཱ་མཱ་ས་ནྟི ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་གོ པ་ན ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡོ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ ས་བྦེ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཨཱ་མཱ་སཱ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཎྞ་ན་ཊྛཱ་ནེ ར་ཏ་ན་མ་ཎྜ་པེ ཀ་རོ་ནྟི ཕ་ལི་ཀ་ཏྠ་མྦྷེ ར་ཏ་ན་དཱ་མ་པ་ཏི་མ་ཎྜི་ཏེ, ཏ་ཏྠ ས་བྦཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ལོ་ཧི་ཏ་ངྐ་མ་སཱ་ར་ག་ལླཱ དྷོ་ཏ་ཝི་དྡྷཱ ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ, ཨི་ཏ་རེ ཨཱ་མཱ་སཱ, བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘དྷོ་ཏཱ་པི ཨ་དྷོ་ཏཱ་པི ས་བྦ་སོ ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ ན ཙ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་བྦཾ ཨཱ་ཝུ་དྷ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ནཱ་མཱ་སཾ, བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ དཱི་ཡྻ་མཱ་ན་མྤི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྠ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ ནཱ་མ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. སུ་དྡྷ་དྷ་ནུ་ད་ཎྜོ་པི དྷ་ནུ་ཛི་ཡཱ་པི པ་ཏོ་དོ་པི ཨ་ངྐུ་སོ་པི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཨཱ་ཝུ་དྷ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ་ནི. ས་ཙེ ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཧཱ་རེ ས་ཏྟི ཝཱ ཏོ་མ་རོ ཝཱ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རཾ ཛ་གྒ་ནྟེ་ན ‘‘ཧ་ར་ནྟཱུ’’ཏི སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ པེ་སེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ན ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཙཱ་ལེ་ནྟེ་ན ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦོ. ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཏཾ ཨ་སིཾ ཝཱ ས་ཏྟིཾ ཝཱ ཏོ་མ་རཾ ཝཱ དི་སྭཱ པཱ་སཱ་ཎེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ཨ་སིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ས་ཏྠ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དཱི་ཡྻ་མཱ་ནཾ པ་ན ‘‘ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་བྦ་མྤི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
མ་ཙྪ་ཛཱ་ལ་པ་ཀྑི་ཛཱ་ལཱ་དཱི་ནི་པི ཕ་ལ་ཀ་ཛཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ས་ར་པ་རི་ཏྟཱ་ནཱ་ནཱི་པི ས་བྦཱ་ནི ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ་ནི. པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་སུ པ་ན ཛཱ་ལཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨཱ་ས་ན་སྶ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་རི བ་ནྡྷི་སྶཱ་མི, ཚ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་ཋེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ར་པ་རི་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྦ་མྤི བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རཱུ་པ་རོ་དྷ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཨེ་ཏཾ ན ཨུ་པ་རོ་དྷ་ཀ་ར་ནྟི ཕ་ལ་ཀཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཙ་མྨ་ཝི་ན་དྡྷཱ་ནི ཝཱི་ཎཱ་བྷེ་རི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ་ནི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘བྷེ་རི་ས་ངྒྷཱ་ཊོ་པི ཝཱི་ཎཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ་པི ཏུ་ཙྪ་པོ་ཀྑ་ར་མྤི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཙ་མྨ་མྤི ཝཱི་ཎཱ་ད་ཎྜ་ཀོ་པི ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་མཱ་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨོ་ན་ཧི་ཏུཾ ཝཱ ཨོ་ན་ཧཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ཝཱ་དེ་ཏུཾ ཝཱ ཝཱ་དཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ན ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཚ་ཌྜི་ཏཾ དི་སྭཱ་པི ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཀ་ཙ་ཝ་ར་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་སུ པ་ན ཝཱི་ཎཱ་དོ་ཎི་ཀ་ཉྩ བྷེ་རི་པོ་ཀྑ་ར་ཉྩ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ ཙ་མྨཾ ས་ཏྠ་ཀ་ཀོ་ས་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཝ་ཏྠུ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཡ་ཀྑི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་ཙེ་པི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་དེ་ཝི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. པ་ཎྜ་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཙ སུ་ཏྟི་ཏྠི་ཝ་ཏྠུ ཙ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. མ་ཏི་ཏྠི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་ཀཱ་ལེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ་པི སུ་པ་ཎྞ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ་པི ཀི་ནྣ་རི་ཡཱ་པི གཱ་ཝི་ཡཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. དཱ་རུ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན ཀེ་ཝ་ལཾ དཱ་རུ་ནཱ ཨེ་ཝ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ལི་ཁི་ཏེ་པི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.
༢༨༢. ས་མྤཱི་ལ༹་ན་ཝ་ཏྠུ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ས་ངྐ་མ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་ས་ངྐ་མོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་ས་ངྐ་མོ ཝཱ, ཙཱ་ལེ་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཡོ་གེ ཀ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཝ ཙཱ་ལེ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, དུ་ཀྐ་ཊཾ. མ་གྒ་ཝ་ཏྠུ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. རུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ རུ་ཀྑོ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་པྤ་མཱ་ཎོ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝཱ, ཏཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, པ་ཡོ་ག་མ་ཏྟེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ནཱ་ཝཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ར་ཛྫ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཡཾ ར་ཛྫུཾ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ནྟོ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཡཱ མ་ཧཱ་ར་ཛྫུ ཧོ་ཏི, ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཋཱ་ནཱ ན ཙ་ལ་ཏི, ཏ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ད་ཎྜེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཏ་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ་པི ཧི ད་ཎྜ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ. པ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཝ་ནྡ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨི་ཏྠཱི པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ པཱ་དཱ ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཱ, ནི་ཙྩ་ལེ་ན ཝཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ནི་ཙྩ་ལ་སྶ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ག་ཧ་ཎ་ཝ་ཏྠུཔཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.