པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༢. ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ས་ཉྩི་ཙྩ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ’’ནྟི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་སྶ ས་ཉྩི་ཙྩ་པ་ད་སྶ ཨུ་དྡྷཱ་རོ. ཏ་ཏྠ སནྟི ཨུ་པ་ས་གྒོ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ས་ཉྩི་ཙྩཱ་ཏི; ཏ་སྶ ས་ཉྩེ་ཏེ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡོ ས་ཉྩི་ཙྩ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, སོ ཛཱ་ན་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ་སྶ ཝོ་རོ་པ་ནཾ ཙེ་ཙྩ ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྱ་ཉྫ་ནེ ཨཱ་ད་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཛཱ་ན་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ཙེ་ཙྩ ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ན་ནྟོཏི ‘‘པཱ་ཎོ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ. ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོཏི ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་མཱི’’ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ; ཏེ་ནེ་ཝ པཱ་ཎ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཙྩཱཏི ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན མ་དྡ་ནྟོ ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཙི་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཡོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཨ་ཡཾ ས་ཉྩི་ཙྩ་ས་དྡ་སྶ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་སུ་ཁུ་མ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨི’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ. ཨུ་པྤ་ནྣནྟི ཛཱ་ཏཾ. པ་ཋ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་ཀ་ལཱ་པི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཉྩ པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཏ་ཡོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཏེ་ན ས་ཧ ནི་བྦ་ཏྟ་ཉྩ ཀ་ལ་ལ་རཱུ་པ་ནྟི ཨ་ཡཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མོ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀ་ལ་ལ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས རཱུ་པཱ་ནི, ན་པུཾ་ས་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ད་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཀ་ལ་ལ་རཱུ་པཾ ཛཱ་ཏི་ཨུ་ཎྞཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན ཨཾ་སུ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ཏེ་ལ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –
‘‘ཏི་ལ་ཏེ་ལ་སྶ ཡ་ཐཱ བི་ནྡུ, ས་པྤི་མ་ཎྜོ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ;
ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀ་ལ་ལ་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༢༦ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༣༥);
ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཡཱ་ཝ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལཱ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་སོ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧོ ནཱ་མ.
ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱཏི ཀ་ལ་ལ་ཀཱ་ལེ་པི ཏཱ་པ་ན་མ་དྡ་ནེ་ཧི ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཏ་ཏོ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་མྤི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝི་ཡོ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ཏི ཨུ་པ་རོ་དྷེ་ཏི ས་ནྟ་ཏིཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཝེ་ཎི་གྷ་ཊ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ཨུ་པ་རོ་དྷེ་ནྟོ ཙ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ཏི ཨུ་པ་རོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ‘‘ས་ནྟ་ཏིཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི་པ་དེ་ན ད་སྶི་ཏོ. ཝི་ཀོ་པེ་ཏཱིཏི ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ – རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ. ཏེ་སུ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ན་ཏྠི, ཏཾ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ པ་ན ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཏཾ པ་ན ཝོ་རོ་པེ་ནྟོ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མྤི ཝོ་རོ་པེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏོ. ཏཾ པ་ན ཝོ་རོ་པེ་ནྟོ ཀིཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི? ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨུ་བྷ་པ་མྤི ཨ་ས་ནྟཾ, ཨ་ས་ནྟ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ན་ཏྠི, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མྤི ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཛཱི་ཝི་ཏྠ, ན ཛཱི་ཝ་ཏི; ན ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཛཱི་ཝི་ཏྠ; ན ཛཱི་ཝ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ཏི, ན ཛཱི་ཝི་ཏྠ; ན ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༠).
ཏ་སྨཱ ཡ་ཏྠ ཛཱི་ཝ་ཏི ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ཡུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝོ་རོ་པེ་ཏི.
པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ’’ ནཱ་མ ཨུ་པྤཱ་ད་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒ་ས་མ་ངྒི, ཏཾ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཀ་སྨཱ? ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ‘‘ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ’’ ནཱ་མ ས་ཏྟ་ཊྛ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་ར་མ་ཏྟཾ ས་བྷཱ་ག་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཾ, ཡཱ་ཝ ཝཱ ཨུ་ཎྷ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཡཱ་ཝ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཨུ་ཏུ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་རི་མ་ཀོ ཨུ་ཏུ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ‘‘ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ན ཡཱ་ཝ ཙུ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ’’ ནཱ་མ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཀ་ཐཾ? ཏ་སྨི་ཉྷི ཨུ་པ་ཀྐ་མེ ཀ་ཏེ ལ་དྡྷུ་པ་ཀྐ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ན་ཝ་ཀཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་སྶ པ་རི་ཧཱི་ན་ཝེ་ག་སྶ ས་ནྟཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་པ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་དེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་ནྟ་ཏིཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཎོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ‘‘པཱ་ཎོ’’ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྷི ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ནྟོ ‘‘པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ པ་ཡོ་གཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, སཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མ་ངྒི པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཡོ་གོ’’ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ ཚ་པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི ས་ཡཾ མཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ པ་ཧ་ར་ཎཾ. ‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པ་ནཾ. ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡོ’’ཏི དཱུ་རེ ཋི་ཏཾ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཨུ་སུ་ས་ཏྟི་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ནི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ‘‘ཐཱ་ཝ་རོ’’ཏི ཨ་ས་ཉྩཱ་རི་མེ་ན ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ན མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཨོ་པཱ་ཏ་ཨ་པ་སྶེ་ན་ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫ་སཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ. ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ར་ཏོ པཱ་ལི༹་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི.
ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡ་ཨི་དྡྷི་མ་ཡཱ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧི མཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཛ་པྤ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ པ་ཡོ་གོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ པ་ཡོ་གོ? ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎི་ཀཱ ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི; ན་ག་རེ ཝཱ རུ་དྡྷེ ས་ངྒཱ་མེ ཝཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ པ་ཊི་སེ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་སུ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་སུ ཨཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, རོ་གཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, པ་ཛྫ་ར་ཀཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, སཱུ་ཙི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝི་སཱུ་ཙི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, པ་ཀྑ་ནྡི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎི་ཀཱ ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི. ཝི་ཛྫཱ་དྷཱ་རཱ ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ན་ག་རེ ཝཱ རུ་དྡྷེ…པེ… པ་ཀྑ་ནྡི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡཾ པ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎི་ཀེ་ཧི ཙ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རེ་ཧི ཙ མཱ་རི་ཏཱ་ནཾ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཀིཾ ཏེ་ཧི! ཨི་ད་ཉྷེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ མཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཛ་པྤ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ པ་ཡོ་གོ་ཏི.
ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ པ་ཡོ་གོ. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་དྡྷི ཙ ནཱ་མེ་སཱ ནཱ་གཱ་ནཾ ནཱ་གི་དྡྷི, སུ་པ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་པ་ཎྞི་དྡྷི, ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ཡ་ཀྑི་དྡྷི, དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝི་དྡྷི, རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛི་དྡྷཱི་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛ་ད་ཊྛ་ཕུ་ཊྛ་ཝི་སཱ་ནཾ ནཱ་གཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཙ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ ‘‘ནཱ་གི་དྡྷི’’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སུ་པ་ཎྞཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏོ དྭ་ཏྟི་བྱཱ་མ་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་ནཱ་གུ་དྡྷ་ར་ཎེ ‘‘སུ་པ་ཎྞི་དྡྷི’’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཀྑཱ པ་ན ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ན པ་ཧ་ར་ནྟཱ དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་ཧི པ་ཧ་ཊ་ས་ཏྟཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ མ་ར་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏེ་སཾ ‘‘ཡ་ཀྑི་དྡྷི’’ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པུ་བྦེ ན་ཡ་ནཱ་ཝུ་དྷེ་ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་ནཾ མ་ར་ཎེ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ དེ་ཝཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ‘‘དེ་ཝི་དྡྷི’’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ས་པ་རི་ས་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ, ཨ་སོ་ཀ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི ཙ ཡོ་ཛ་ནེ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ, པི་ཏུ་ར་ཉྙོ ཙ སཱི་ཧ་ལ༹་ན་རི་ནྡ་སྶ དཱ་ཋཱ་ཀོ་ཊ་ནེ་ན ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་སྶ་མ་ར་ཎེ ‘‘རཱ་ཛི་དྡྷི’’ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ ག་བྦྷཾ པཱ་པ་ཀེ་ན མ་ན་སཱ་ཨ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ག་བྦྷོ ན སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཀུ་ལུ་མྦ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་དི་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ་པི པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཝ་ད་ནྟི; ས་ཧ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཨཱ་དི་ཏྟ་གྷ་རཱུ་པ་རི་ཁི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་གྷ་ཊ་སྶ བྷེ་ད་ན་མི་ཝ ཨི་དྡྷི་ཝི་ནཱ་ས་ཉྩ ཨི་ཙྪ་ནྟི; ཏཾ ཏེ་སཾ ཨི་ཙྪཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཏྟ་ཏྟི་ཀེ་ཧི ན ས་མེ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡ་ཉྷི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་དྡྷི ནཱ་མ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཝ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཙ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟི་ཀེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཱ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ. པ་རི་ཏྟ་ཏྟི་ཀེ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ པ་རི་ཏྟོ་ཏི.
ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ་སྶ པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ར་ཀཾ. ཀིཾ ཧ་ར་ཏི? ཛཱི་ཝི་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཧཱ་ར་ཀཾ; ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྠ་ཉྩ ཏཾ ཧཱ་ར་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ. ཨ་སྶཱཏི མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་སྶ. པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ ལ་བྷ་ཏི ཏ་ཐཱ ཀ་རེ་ཡྻ; ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ཐཱ་ཝ་ར་པྤ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི པ་རི་ཡི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ; ན ཙེ་ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ས་བྦཾ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཐཱ་ཝ་ར་པྤ་ཡོ་ག་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྠཾ, ཏ་དེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་སིཾ ཝཱ…པེ… ར་ཛྫུཾ ཝཱ’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ས་ཏྠནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་མུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ལ་གུ་ལ༹་པཱ་སཱ་ཎ་ཝི་ས་ར་ཛྫཱུ་ན་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝི་ནཱ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞཾ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ‘‘ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧི་མི་ནཱ པཱ་པ་ཀེ་ན དུ་ཛྫཱི་ཝི་ཏེ་ན, ཡོ ཏྭཾ ན ལ་བྷ་སི པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ་པི ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ…པེ… ཨ་ཀ་ཏཾ ཏ་ཡཱ པཱ་པཾ, མ་ཏཾ ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏཱ སེ་ཡྻོ, ཨི་ཏོ ཏྭཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ པ་རི་ཙ་རི་སྶ་སི ཨ་ཙྪ་རཱ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནེ སུ་ཁ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མ་ར་ཎེ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནྟོ་པི མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏི. ཏ་སྨཱ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, མ་ར་ཎེ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི.
མ་ར་ཎཱ་ཡ ཝཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཡྻཱཏི མ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཡཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཡྻ. ས་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རཱཏི ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཡ་མྤི ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སོ་བྦྷེ ཝཱ ན་ར་ཀེ ཝཱ པ་པཱ་ཏེ ཝཱ པ་པ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ས་བྦཾ ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ.
ཨི་ཏི ཙི་ཏྟ་མ་ནོཏི ཨི་ཏི་ཙི་ཏྟོ ཨི་ཏི་མ་ནོ; ‘‘མ་ཏཾ ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏཱ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟོ མ་ར་ཎ་མ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ མ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཏཾ མ་ནོ, ཡཾ མ་ནོ ཏཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི་ས་དྡཾ པ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་པི ན ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤོཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཨི་ད་ཉྷི ‘‘ཨི་ཏི་ཙི་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་མྤི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ཏ་མེ་ཝ་ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྐ་པྤོ’’ཏི ན་ཡི་དཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ནཱ་མཾ. ཨ་ཐ ཁོ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ན་མ་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཉྩ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ས་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྐ་པྤོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་མྤི ས་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི མ་ཧ་ནྟཱ་མ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི. ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནེ ཏཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཙཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ མ་ར་ཎེ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མཱ་ད་པ་ནེ པ་ན མུ་ཊྛི་ཛཱ་ཎུ་ནི་པྥོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ཧི མ་ར་ཎ་ས་མཱ་ད་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ, ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ན་ཁེ ཝི་སཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཱ་དི་ས་མཱ་ད་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཙཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སོ་བྦྷེ ཝཱ ན་ར་ཀེ ཝཱ པ་པཱ་ཏེ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ སོ་བྦྷོ ནཱ་མ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨཱ་ཝཱ་ཊོ. ན་ར་ཀོ ནཱ་མ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཕ་ལ་ནྟི་ཡཱ བྷཱུ་མི་ཡཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ད་རཱི, ཡ་ཏྠ ཧ་ཏྠཱི་པི པ་ཏ་ནྟི, ཙོ་རཱ་པི ནི་ལཱི་ནཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. པ་པཱ་ཏོཏི པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ ཝཱ ཐ་ལ་ནྟ་རེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཚི་ནྣོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་མེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་དི་ནྣ་ཉྩ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣེ པུ་གྒ་ལེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. སེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཙ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༡༧༤. ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་མྷི ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ད་སྶི་ཏཾ, ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ནྟི ཋ་པི་ཏཱ. ས་ངྑེ་པ་ད་སྶི་ཏེ ཙ ཨ་ཏྠེ ན ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ན་མྤི ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ན་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་ས་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ‘‘སཱ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སཱ་མ་ནྟི ས་ཡཾ ཧ་ན་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ – ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ པཱ་དེ་ན ཝཱ མུ་ཊྛི་ནཱ ཝཱ ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ན. ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་མོ་ཙི་ཏེ་ན ཨ་སི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཧ་ར་ཎེ་ན. ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏོ ཙ མོ་ཙི་ཏེ་ན ཨུ་སུ་ས་ཏྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ ཙ ནི་སྶ་གྒི་ཡོ ཙཱ་ཏི དྭེ པ་ཡོ་གཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ ཨུ་དྡི་སྶཱ་ནུ་དྡི་སྶ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་སི་ཀེ ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ མ་ར་ཎེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘‘ཡོ ཀོ་ཙི མ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་དྡེ་སི་ཀེ པ་ཧཱ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི མ་ར་ཎེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཙ པ་ཧ་རི་ཏ་མ་ཏྟེ ཝཱ མ་ར་ཏུ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཏེ་ནེ་ཝ རོ་གེ་ན, པ་ཧ་རི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཙ པ་ཧཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་མ་ཏ་སྶ པུ་ན ཨ་ཉྙ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཧཱ་རེ དི་ནྣེ པ་ཙྪཱ་པི ཡ་དི པ་ཋ་མ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་ར་ཏི, ཏ་དཱ ཨེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ བ་དྡྷོ. ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན མ་ར་ཏི, ན་ཏྠི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི མ་ཏེ་པི པ་ཋ་མ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ བ་དྡྷོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི ཨ་མ་ཏེ ནེ་ཝ་ཏྠི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ས ན་ཡོ བ་ཧཱུ་ཧི་པི ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཧཱ་རེ དི་ནྣེ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ཡ་སྶ པ་ཧཱ་རེ་ན མ་ར་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ བ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཀ་མྨཱ་པ་ཏྟི་བྱ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ཉྩེ་ཏྠ ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཧི ཨེ་ལ༹་ཀཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་པ་ནྣཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏི ‘‘ར་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་དྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ལ༹་ཀ་སྶ ཙ ནི་པ་ནྣོ་ཀཱ་སེ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ཝཱ པི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ར་ཧཱ ཝཱ པ་ཎྜུ་ཀཱ་སཱ་ཝཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. སོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ལ༹་ཀཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ཝཱ མཱ་རེ་ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཝ་ཏྠུཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཏོ གྷཱ་ཏ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཕུ་ས་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ནི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨེ་ལ༹་ཀཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཏཾ མཱ་རེ་ཏི, གྷཱ་ཏ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ན ཕུ་ས་ཏི. ཡ་ཀྑོ ཝཱ པེ་ཏོ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨེ་ལ༹་ཀཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཏཾ མཱ་རེ་ཏི གྷཱ་ཏ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཙཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ཏི, ན ཙ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ནི་པ་ནྣོ ན་ཏྠི, ཨེ་ལ༹་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི ཏཾ མཱ་རེ་ཏི, གྷཱ་ཏ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མཱ་རེ་ཏི, གྷཱ་ཏ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཕུ་ས་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཾ མཱ་རེ་ཏི, ཡ་ཀྑཾ ཝཱ པེ་ཏཾ ཝཱ མཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ལ༹་ཀཾ ཝཱ མཱ་རེ་ཏི, པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་རུ་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨེ་ཏྠ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡོ ཧི ‘‘ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཨ་སིཾ ཝཱ ས་ཏྟིཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫེ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ནྣཾ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པུ་རི་སཾ ཝཱ ཡ་ཀྑཾ ཝཱ པེ་ཏཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཾ ཝཱ མཱ་རེ་ཏི, ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘གྷཱ་ཏ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཕུ་ས་ཏི, ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྟོ མ་ཉྙེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏོ མ་ར་ཏཱུ’’ཏི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཀ་མྨ་བ་དྡྷོ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཏ་ཏྠ ནི་ད་ཧ་ན་ཏྠཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝ་ན་པྤ་གུ་མྦཱ་དཱི་སུ ཁི་པ་ནྟ་སྶཱ་པི.
ཡོ་པི ‘‘ཙོ་རཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཙོ་ར་ཝེ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ པི་ཏ་རཾ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཕུ་ས་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན པ་ར་སེ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཡོ་དྷཾ པི་ཏ་ར་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ཡོ་དྷ་སྶ ཨུ་སུཾ ཁི་པ་ཏི, ‘‘ཨེ་ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མ་མ པི་ཏ་རཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ག་ཏེ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡོ་དྷེ ཝི་དྡྷེ མ་མ པི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཁི་པ་ཏི, ཨུ་སུ ཨ་ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་རཾ མཱ་རེ་ཏི, ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨུ་དྡི་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་དྡི་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ར་སེ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡི་སྶེ་ཝ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ, ཨེ་ཝཾ པ་ཧ་ར, ཨེ་ཝཾ གྷཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟེ ཡ་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ གྷཱ་ཏེ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་མྤི ཕུ་ས་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་སྶེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ, སོ་ཝ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ར་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ནྟི. ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏཾ དཱི་གྷཾ ར་སྶཾ ར་ཏྟ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ ནཱི་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷེ ནི་སི་ནྣཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་ཧ་ར གྷཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟེ ས་ཙེ སོ ཏ་མེ་ཝ གྷཱ་ཏེ་ཏི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ; ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ. ས་ཙེ ཨ་ཉྙཾ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ པ་ཡོ་གོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ –
ཝ་ཏྠུཾ ཀཱ་ལ་ཉྩ ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ;
ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི, དྷཱ་རེ་ཡྻ་ཏྠཾ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ –
ཝ་ཏྠུ ཀཱ་ལོ ཙ ཨོ་ཀཱ་སོ, ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ;
ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སོ་ཏི ཨི་མེ, ཚ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ནི་ཡཱ་མ་ཀཱ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི མཱ་རེ་ཏ་བྦོ ས་ཏྟོ. ‘‘ཀཱ་ལོ’’ཏི པུ་བྦ་ཎྷ་སཱ་ཡ་ནྷཱ་དི་ཀཱ་ལོ ཙ ཡོ་བྦ་ན་ཐཱ་ཝ་རི་ཡཱ་དི་ཀཱ་ལོ ཙ. ‘‘ཨོ་ཀཱ་སོ’’ཏི གཱ་མོ ཝཱ ཝ་ནཾ ཝཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཝཱ གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཝཱ ར་ཐི་ཀཱ ཝཱ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་དྷ’’ནྟི ཨ་སི ཝཱ ཨུ་སུ ཝཱ ས་ཏྟི ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ‘‘ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ’’ཏི མཱ་རེ་ཏ་བྦ་སྶ ག་མ་ནཾ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝཱ ཚེ་ད་ནཾ ཝཱ བྷེ་ད་ནཾ ཝཱ ས་ངྑ་མུ་ཎྜ་ཀཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི.
ཡ་དི ཧི ཝ་ཏྠུཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ མཱ་རེ་ཏི, ‘‘པུ་ར་ཏོ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ པ་སྶ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝཱ པ་དེ་སེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི. ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ; ཨཱ་ཎ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་སྶ ཙ མཱ་ར་ཎ་ཀྑ་ཎེ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ. ཝ་ཏྠུ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྠུ་མྷི ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀཱ་ལེ པ་ན ཡོ ‘‘ཨ་ཛྫ སྭེ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘པུ་བྦ་ཎྷེ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཡ་དཱ ཀ་དཱ་ཙི པུ་བྦ་ཎྷེ མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཡོ པ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ པུ་བྦ་ཎྷེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷེ ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷེ ཝཱ སྭེ ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷེ མཱ་རེ་ཏི. ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ. པུ་བྦ་ཎྷེ མཱ་རེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷེ ཛཱ་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་ལ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨོ་ཀཱ་སེ་པི ཡོ ‘‘ཨེ་ཏཾ གཱ་མེ ཋི་ཏཾ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཡོ པ་ན ‘‘གཱ་མེ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཝ་ནེ མཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘ཝ་ནེ’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ གཱ་མེ མཱ་རེ་ཏི. ‘‘ཨ་ནྟོ་གེ་ཧ་དྭཱ་རེ’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷེ མཱ་རེ་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦོ་ཀཱ་ས་བྷེ་དེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ཝུ་དྷེ་པི ཡོ ‘‘ཨ་སི་ནཱ ཝཱ ཨུ་སུ་ནཱ ཝཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་དྷེ་ན མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཝུ་དྷེ་ན མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཡོ པ་ན ‘‘ཨ་སི་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨུ་སུ་ནཱ, ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཝཱ ཨ་སི་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་སི་ནཱ མཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཨ་སི་སྶ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ དྷཱ་རཱ་ཡ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨི་ཏ་རཱ་ཡ ཝཱ དྷཱ་རཱ་ཡ ཏ་ལེ་ན ཝཱ ཏུ་ཎྜེ་ན ཝཱ ཐ་རུ་ནཱ ཝཱ མཱ་རེ་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཨཱ་ཝུ་དྷ་བྷེ་དེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ པ་ན ཡོ ‘‘ཨེ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཙ ནཾ ས་ཙེ ག་ཙྪ་ནྟཾ མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ‘‘ག་ཙྪ་ནྟ་མེ་ཝ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ པ་ན ས་ཙེ ནི་སི་ནྣཾ མཱ་རེ་ཏི. ‘‘ནི་སི་ནྣ་མེ་ཝ ཝཱ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ག་ཙྪ་ནྟཾ མཱ་རེ་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བྷེ་དེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སེ་པི ཡོ ‘‘ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཝ མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཡོ པ་ན ‘‘ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་བྷེ་དེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡོ པ་ན ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ‘‘དཱི་གྷཾ ར་སྶཾ ཀཱ་ལ༹ཾ ཨོ་དཱ་ཏཾ ཀི་སཾ ཐཱུ་ལཾ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཙ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཏཱ་དི་སཾ མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ཨུ་བྷི་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨ་ཐ པ་ན སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཙ ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱི་དི་སོ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་མེ་ཝ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཝ་དྷ་ཀ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ཨ་ཉྙཾ ཏཱ་དི་སཾ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ མུ་ཙྩ་ཏི, ཝ་དྷ་ཀ་སྶེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཀ་སྨཱ? ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ་པི ཨོ་ཀཱ་སཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཐེ་རཱ་ས་ནེ ཝཱ ན་ཝཱ་ས་ནེ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ས་ནེ ཝཱ ནི་སི་ནྣཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ཉྙོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏཾ མཱ་རེ་ཏི, ནེ་ཝ ཝ་དྷ་ཀོ མུ་ཙྩ་ཏི ན ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ. ཀ་སྨཱ? ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཙེ པ་ན ནི་ཡ་མི་ཏོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཊྛུ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ན ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་པ་ཡོ་ག་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ དཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཨི་མ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་སྶ ནི་དྡེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་སུ སོ ཏཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི སོ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཡོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀེ་ན ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ’’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, ཏཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཏ་མེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཨུ་བྷི་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཏཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙནྟི ‘‘ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཏཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙཾ ཏཱ་དི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཉྙཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཏནྟི ཡོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ བ་ལ་ཝ་ས་ཧཱ་ཡཾ ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ བ་ལེ་ནཱ་ཡཾ ག་ཛྫ་ཏི, ཨི་མཾ ཏཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་མཱི’’ཏི པ་ཧ་ར་ནྟོ ཨི་ཏ་ར་མེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋི་ཏཾ ‘‘ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཨུ་བྷི་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨ་ཉྙཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙནྟི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨི་མཾ ཏཱ་ཝ་སྶ ས་ཧཱ་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་མཱི’’ཏི ས་ཧཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
དཱུ་ཏ་པ་ར་མྤ་རཱ་པ་ད་སྶ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ པཱ་ཝ་དཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏ་ཡོ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀ་ཉྩི པུ་གྒ་ལཾ མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ པཱ་ཝ་དཱཏི ག་ཙྪ ཏྭཾ, བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ པཱ་ཝ་ད. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ པཱ་ཝ་ད་ཏཱུཏི དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ་པི ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ པཱ་ཝ་ད་ཏུ. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུ; སོ ཧི ཨ་མྷེ་སུ ཝཱི་ར་ཛཱ་ཏི་ཀོ པ་ཊི་བ་ལོ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་མྨེ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ, དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ ཙ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཀི་ར ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧཱི’ཏི. ཏྭཾ ཀི་ར ཨ་མྷེ་སུ ཝཱི་ར་པུ་རི་སོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཏེ་ས་མྤི དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཝ་དྷ་ཀོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ‘‘སཱ་དྷུ ཝོ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱཏི ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཧི ཏེ་ན པཱ་པེ ནི་ཡོ་ཛི་ཏོ་ཏི. སོ ཏནྟི སོ ཙེ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཛ་ནཱ་ནཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ཨེ་ཏེ་ནཱུ་པཱ་ཡེ་ན ཝི་ས་ངྐེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟཾ ས་མ་ཎ་ས་ཏཾ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ས་བྦེ་སཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ.
ཝི་ས་ཀྐི་ཡ་དཱུ་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ སོ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱིཏི སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཀི་ར ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝི་ས་ངྐེ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི. ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཧི ཨེ་ས ‘‘ཝི་ས་ཀྐི་ཡ་དཱུ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱ་ཝ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན སི་ཡཱ, ས་ཉྩ་རི་ཏྟ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ར་ཎཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནེ་སུ་པི ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, མ་ར་ཎ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཀ་ཐཾ ན སི་ཡཱ ཏ་སྨཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་པི ཙེ་ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ; ཨོ་ཀཱ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡོ ཡོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ་པཱི་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན སོ ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ཙ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ ཝོ་རོ་པ་ཀ་སྶ ཙ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ཏྟཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏཱ་ཡ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ པ་ན དྭི་ནྣཾ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ན་ཊྛོ་ཏི.
ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་དཱུ་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – སོ ག་ནྟྭཱ པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏ་བྦ་སྶ ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ར་ཀྑ་ཏྟཱ ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་དཱ ས་ཀྐོ་སི ཏ་དཱཏི ཀིཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ མཱ་རི་ཏོ མཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ག་ཙྪ ཡ་དཱ ས་ཀྐོ་སི, ཏ་དཱ ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧཱི་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ཨ་ཝ་སྶཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་ས་དི་སཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ. ས་ཙེ་པི ཝ་དྷ་ཀོ ས་ཊྛི་ཝ་སྶཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཏཾ ཝ་དྷ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི, ཧཱི་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་སྶ་མ་ཎོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཉྩ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཧཱི་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏཾ མཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནེ་ཝ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ, ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ རུ་ཧ་ཏི. ས་ཙེ་པི མཱ་རེ་ཏ་བྦ་པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཡ་དཱ པ་ན ནཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ མཱ་རེ་ཏི ཏ་དཱ ཨ་ར་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཏོ ཝཱ པ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀཾ ས་དྡྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་བཱ་དྷེ་ན ཀཱ་ལཾ་ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀོ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ. ཝ་དྷ་ཀོ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་ར་ཎ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ ས་བྦེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨི་མེ་སུ དཱུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་དེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ
ཝུ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཝཱ་རཱ, ཏེ་སུ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ ཏཱ་ཝ – ཡ་སྨཱ ཏཾ ས་ཎི་ཀཾ ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟོ ཏ་སྶ ཝཱ བ་དྷི་ར་ཏཱ་ཡ ‘‘མཱ གྷཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན སཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྨཱ མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཏྟོ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ – སཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ མུ་ཏྟོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རེ་ན ཙ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨོ་ར་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་བྷོ་པི མུ་ཏྟཱ་ཏི.
དཱུ་ཏ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༧༥. ཨ་ར་ཧོ ར་ཧོ་ས་ཉྙཱི་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཧོཏི ས་མྨུ་ཁེ. ར་ཧོཏི པ་ར་མྨུ་ཁེ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཝེ་རི་བྷི་ཀྑུ་མྷི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ར་ཏོ ནི་སི་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་དོ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཧ་ཏོ ཨ་སྶ, ཙོ་རཱ་པི ནཱ་མ ཏཾ ན ཧ་ན་ནྟི, ས་པྤོ ཝཱ ན ཌཾ་ས་ཏི, ན ས་ཏྠཾ ཝཱ ཝི་སཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ མ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨཱི་དི་སཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨུ་ལླ་པ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧོ ར་ཧོ་ས་ཉྙཱི ཨུ་ལླ་པ་ཏི ནཱ་མ. ས་མྨུ་ཁེ་ཝ ཏ་སྨིཾ པ་ར་མྨུ་ཁ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པ་ན ཏཾ པུ་ར་ཏོ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ པུ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཏེ་པི ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ སོ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་ལླ་པ་ཏི, ཨ་ཡཾ ར་ཧོ ཨ་ར་ཧོ་ས་ཉྙཱི ཨུ་ལླ་པ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ར་ཧོ ཨ་ར་ཧོ་ས་ཉྙཱི ཙ ར་ཧོ ར་ཧོ་ས་ཉྙཱི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དི་མཱ་ཏི་ཀཱ་ནི་དྡེ་སེ་སུ – ཀཱ་ཡེ་ན ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ སོ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘ས་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཾ ཝཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ སོ་བྦྷཱ་དཱི་སུ ཝཱ པ་པ་ཏི་ཏྭཱ ཡོ མ་ར་ཏི སོ ཀི་ར དྷ་ནཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་སཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏི, ས་གྒཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ན ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་དཱི་ཧི ད་སྶེ་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་ཡ བྷ་ཎ་ཏཱིཏི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝཱ་ཀྱ་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ས་བྦ་ཏྠ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་སྶ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ཀ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཏ་སྨིཾ མ་ཏེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞ་ཀ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. སོ ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ལ་དྡྷོ ཝ་ཏ མེ སུ་ཁུ་པྤ་ཏྟི་ཨུ་པཱ་ཡོ’’ཏི ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ མ་ར་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དྭི་ནྣཾ ཨུ་དྡི་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀོ ཉ་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. དྭེ་པི མ་ར་ནྟི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི ཙ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་སུ. ཨ་ནུ་དྡི་སྶ མ་ར་ཎཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཏི, ཡོ ཡོ ཏཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ས་བྦོ ཏེ་ན མཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི.
དཱུ་ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ གེ་ཧཾ ཝཱ གཱ་མཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཧཱི’’ཏི སཱ་ས་ནེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ་མ་ཏྟེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཧི་ཏོ ཏ་སྶ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. དཱུ་ཏོ ‘‘ཉཱ་ཏོ དཱ་ནི ཨ་ཡཾ ས་གྒ་མ་གྒོ’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏི་སྶ ཝཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ མ་ཏེ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ཧོ་ཏི, མཱུ་ལ་ཊྛོ མུ་ཙྩ་ཏི. དཱུ་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ་ཝ. ཨ་ནུ་དྡི་སྶ པ་ན སཱ་ས་ནེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ དཱུ་ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ མ་ར་ནྟི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ. ས་ཙེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མ་ར་ནྟི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་མྤི ཧོ་ཏི.
༡༧༦. ལེ་ཁཱ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ – ལེ་ཁཾ ཚི་ནྡ་ཏཱིཏི པ་ཎྞེ ཝཱ པོ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁ་ཏི – ‘‘ཡོ ས་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་པཱ་ཏེ ཝཱ པ་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝཱ ཨ་གྒི་པྤ་ཝེ་ས་ན་ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི མ་ར་ཏི, སོ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་དྡི་སྶ ལི་ཁི་ཏེ པ་ན ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ལི་ཁི་ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ མ་ར་ཎེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བ་ཧཱུ ཨུ་དྡི་སྶ ལི་ཁི་ཏེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ མ་ར་ནྟི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ནུ་དྡི་སྶ ལི་ཁི་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘བ་ཧཱུ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏཾ པོ་ཏྠ་ཀཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ སོ པ་ར་སྶ པོ་ཏྠ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡི་སྶ ལི་ཁི་ཏོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་དྡི་སྶ ལི་ཁི་ཏོ ཝཱ, ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ མཱུ་ལེ་ན ཀཱི་ཏོ ཧོ་ཏི, པོ་ཏྠ་ཀ་སྶཱ་མི་ཀཱ་ནཾ པོ་ཏྠ་ཀཾ, ཡེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མཱུ་ལཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཏེ་སཾ མཱུ་ལཾ ད་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ‘‘མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞཾ ལི་ཁི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཏཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀོ པོ་ཏྠ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ལི་ཁ་ཏི, ཨེ་ཀོ ས་ཙེ ཀ་ཎྚ་ཀ་ལེ་ཁཱ ཧོ་ཏི, མ་སིཾ མ་ཀྑེ་ཏི, མ་སིཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏཾ པོ་ཏྠ་ཀཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཝ ས་བྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཎེ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན ལེ་ཁཱ་ད་སྶ་ན་ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཀཱ བ་ཧཱུ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ཙེ་པི ཨེ་ཀོ མ་ར་ཏི, ས་བྦེ་སཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ བ་ཧུ་ཀཱ མ་ར་ནྟི, ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏཾ པོ་ཏྠ་ཀཾ ས་ཙེ་པི མ་ཉྫཱུ་སཱ་ཡཾ གོ་པེ་ནྟི, ཨ་ཉྙོ ཙ ཏཾ དི་སྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ན བ་ཧཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི, ནེ་ཝ མུ་ཙྩ་ནྟི. ཏི་ཊྛ་ཏུ མ་ཉྫཱུ་སཱ, ས་ཙེ་པི ཏཾ པོ་ཏྠ་ཀཾ ན་དི་ཡཾ ཝཱ ས་མུ་དྡེ ཝཱ ཁི་པ་ནྟི ཝཱ དྷོ་ཝ་ནྟི ཝཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ ཚི་ནྡ་ནྟི, ཨ་གྒི་མྷི ཝཱ ཛྷཱ་པེ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཏེ་པི དུ་དྡྷོ་ཏེ ཝཱ དུ་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏེ ཝཱ པ་ཏྟེ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ན མུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏེ མུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཐཱ་ཝ་ར་པ་ཡོ་ག་སྶ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨོ་པཱ་ཏཱ་དི་མཱ་ཏི་ཀཱ་ནི་དྡེ་སེ་སུ མ་ནུ་སྶཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨོ་པཱ་ཏཾ ཁ་ན་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཉྩི མ་ནུ་སྶཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ སོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ན་ཏི, ཁ་ན་ནྟ་སྶ ཏཱ་ཝ ས་ཙེ་པི ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཁ་ན་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཡོ་ག་ཏྟཱ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཁ་ན་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཏེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཨ་ནུ་དྡི་སྶ ‘‘ཡོ ཀོ་ཙི མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཁ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ནྟི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི.
བ་ཧཱུ ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ; ཀ་ཏ་མཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ ཙ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙ ཁ་ནི་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པཾ་སུ་པ་ཙྪིཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟ་སྶ ས་ནྣི་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་ས་དི་སཱ. ས་ཙེ་པི ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶཾ མ་ར་ཎ་ཀ་ས་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ’’ནྟི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ས་ངྑེ་པ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཀུ་དྡཱ་ལ་པྤ་ཧཱ་རེ དི་ནྣེ ས་ཙེ ཀོ་ཙི ཏ་ཏྠ པ་ཀྑ་ལི་ཏོ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རཱ པ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཀོ ‘‘ཨོ་པཱ་ཏཾ ཁ་ནི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, སོ ཏཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, ཨུ་བྷི་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨ་ཉྙཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, ས་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ཧོ་ཏི, མཱུ་ལ་ཊྛོ མུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཨ་སུ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ མཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཁ་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨི་དྷ མ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཁ་ན་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ མ་ར་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བ་ཧུ་ནྣཾ མ་ར་ཎེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མ་ར་ཎེ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི.
‘‘ཡེ ཀེ་ཙི མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏེ ཨི་དྷ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཁ་ན་ཏི, ཏ་ཏྠ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ མ་ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བ་ཧཱུ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་དཱི་ནི. ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ པ་ན ‘‘ཏེ་སཾ མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ཏ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏེ ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི. དྭཱི་སུ་པི ན་ཡེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཏེ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་རི་ཀེ ཨེ་ཏྠ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཁ་ན་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ ཝེ་རི་ཀཱ ཝེ་རི་ཀེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ མཱ་རི་ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, བ་ཧཱུ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི, མཱ་ཏ་རི ཝཱ པི་ཏ་རི ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཝཱ ཝེ་རི་ཀེ་ཧི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ མཱ་རི་ཏེ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཏེ་སུ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ.
ཡོ པ་ན ‘‘མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཡེ ཀེ་ཙི ཨེ་ཏྠ པ་ཏི་ཏཱ ཝཱ པཱ་ཏི་ཏཱ ཝཱ མ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ནུ་དྡི་སྶེ་ཝ ཁ་ན་ཏི. ཡོ ཡོ མ་ར་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ མ་ར་ཎེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཉྩ ཕུ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ག་བྦྷི་ནཱི པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ག་བྦྷཱ མ་ར་ཏི, དྭེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ. ག་བྦྷོ་ཡེ་ཝ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀོ. ག་བྦྷོ ན ཝི་ན་སྶ་ཏི, མཱ་ཏཱ མ་ར་ཏི, ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཙོ་རེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་དྡྷོ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཨོ་པཱ་ཏ་ཁ་ན་ཀ་སྶེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཙོ་རཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏཾ བ་ཧི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཨོ་པཱ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཨོ་པཱ་ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཀུ་པི་ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝཱ་བཱ་དྷེ་ན མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. ཨོ་པཱ་ཏེ པ་ཏ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་རོ་གེ་ན གི་ལཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་ཉྙོ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨོ་པཱ་ཏ་རོ་གོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན མ་ཏེ་པི ཨོ་པཱ་ཏ་ཁ་ཎ་ཀོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་རོ་གོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན མ་ཏེ མུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་བྷོ་ཧི མ་ཏེ ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཨོ་པཱ་ཏེ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་མ་ནུ་སྶོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. མ་ནུ་སྶཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཁ་ཏེ ཡ་ཀྑཱ་དཱི་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཏེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཨུ་དྡི་སྶ ཁ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ མ་ར་ནྟེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཨུ་དྡི་སྶ ཁ་ན་ནྟ་སྶ པ་ན ཁ་ན་ནེ་པི ཏེ་སཾ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་མྤི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. མ་ར་ཎེ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ. ཨ་ནུ་དྡི་སྶ ཁ་ཏེ ཨོ་པཱ་ཏེ ཡ་ཀྑ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ པེ་ཏ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ པ་ཏ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་རཱུ་པེ་ན མ་ར་ཏི, པ་ཏ་ན་རཱུ་པཾ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ. མ་ར་ཎ་རཱུ་པཾ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཕུ་སྶ་དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་རཱུ་པེ་ན པ་ཏི་ཏྭཱ ཡ་ཀྑ་པེ་ཏ་རཱུ་པེ་ན མ་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨོ་པཱ་ཏ་ཁ་ན་ཀོ ཨོ་པཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་ཀྐི་ཎཱ་ཏི ཝཱ མུ་དྷཱ ཝཱ དེ་ཏི, ཡོ ཡོ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ ཙ. ཡེ་ན ལ་དྡྷོ སོ ནི་དྡོ་སོ. ཨ་ཐ སོ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཏཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ན་སྶི་སྶ་ནྟི, སུ་ཨུ་དྡྷ་རཱ ཝཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏཾ ཨོ་པཱ་ཏཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཏ་རཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏ་རཾ ཝཱ དཱི་གྷ་ཏ་རཾ ཝཱ ར་སྶ་ཏ་རཾ ཝཱ ཝི་ཏྠ་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ས་མྦཱ་དྷ་ཏ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ ཙ. བ་ཧཱུ མ་ར་ནྟཱི་ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨོ་པཱ་ཏཾ པཾ་སུ་ནཱ པཱུ་རེ་ཏི, ས་ཙེ ཀོ་ཙི པཾ་སུ་མྷི པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, པཱུ་རེ་ཏྭཱ་པི མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཀ་དྡ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ལ་གྒི་ཏྭཱ མ་ཏེ་པི. རུ་ཀྑོ ཝཱ པ་ཏ་ནྟོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ ཝ་སྶོ་ད་ཀཾ ཝཱ པཾ་སུཾ ཧ་ར་ཏི, ཀ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཏྠཾ ཝཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ན་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ ཀོ་ཙི ལ་གྒི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏི་ཏྭཱ ཝཱ མ་ར་ཏི, མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨོ་ཀཱ་སེ མ་ཧ་ནྟཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷིཾ ཝཱ རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཝཱ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒཾ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དཱ་པི ཐི་རཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏེ ཨོ་པཱ་ཏེ རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ མཱུ་ལཱ་ནི མཱུ་ལེ་ཧི སཾ་སི་བྦི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི ཛཱ་ཏཱ, ཏ་དཱ་པི མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན་དཱི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་པཱ་ཏཾ ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨོ་པཱ་ཏ་ཀ་ཐཱ.
ཨོ་པཱ་ཏ་སྶེ་ཝ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མེ་སུ པཱ་སཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ ཏཱ་ཝ པཱ་སཾ ཨོ་ཌྜེ་ཏི ‘‘ཨེ་ཏྠ བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ མ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཝ་སྶཾ བ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཧ་ཏྠཱ མུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏེ ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨོ་ཌྜི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ བ་ནྡྷ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པཱ་སེ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མུ་དྷཱ ཝཱ དི་ནྣེ་པི མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་བ་ནྡྷོ. ས་ཙེ ཡེ་ན ལ་དྡྷོ སོ ཨུ་གྒ་ལི་ཏཾ ཝཱ པཱ་སཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, པ་སྶེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ཝ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨུ་ཁེ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཐ་དྡྷ་ཏ་རཾ ཝཱ པཱ་ས་ཡ་ཊྛིཾ ཋ་པེ་ཏི, ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཝཱ པཱ་ས་ར་ཛྫུཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཐི་ར་ཏ་རཾ ཝཱ ཁཱ་ཎུ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པི ན མུ་ཙྩ་ནྟི. ས་ཙེ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པཱ་སཾ ཨུ་གྒ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ དི་སྭཱ པུ་ན ཨ་ཉྙེ ས་ཎྛ་པེ་ནྟི, བ་དྡྷཱ བ་དྡྷཱ མ་ར་ནྟི, མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཏེ་ན པཱ་ས་ཡ་ཊྛི ས་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཡ་ཊྛིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཡཾ ཀ་ཏ་ཡ་ཊྛིཾ པ་ན གོ་པེ་ནྟོ་པི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དི ཧི ཏཾ ཨ་ཉྙོ ག་ཎྷི་ཏྭཱ པཱ་སཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མ་ར་ནྟེ་སུ མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ལཱ་ཏེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ལ་དྡྷཱ མ་ར་ནྟེ་སུ་པི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ས་བྦ་སོ པ་ན ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཝཱ མུ་ཙྩ་ཏི, པཱ་ས་ར་ཛྫུ་མྤི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཝ་ཊྚི་ཏཾ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ར་ཛྫུ་ཀེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝ་ཊྚི་ཏཾ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཀེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚི་ཏཾ ཧཱི་རཾ ཧཱི་རཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ པ་ན ས་ཡཾ ཝཱ་ཀེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚི་ཏཾ གོ་པེ་ནྟོ་པི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ས་བྦ་སོ པ་ན ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཝཱ མུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་དཱུ་ཧ་ལཾ ས་ཛྫེ་ནྟོ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་དེ་སུ ཨ་དཱུ་ཧ་ལ་མ་ཉྩཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་བྦ་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་སྶ་ཀཱ་ནུ་དྡི་སྶ་ཀཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་དཱུ་ཧ་ལེ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མུ་དྷཱ ཝཱ དི་ནྣེ་པི མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་བ་དྡྷོ. ས་ཙེ ཡེ་ན ལ་དྡྷཾ སོ པ་ཏི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་པི པཱ་སཱ་ཎེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, པ་སྶེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ཝ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱུ་ཧ་ལེ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པི ན མུ་ཙྩ་ནྟི. ས་ཙེ་པི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་དཱུ་ཧ་ལཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙོ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. པཱ་སཱ་ཎེ པ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱུ་ཧ་ལ་པཱ་དེ ཙ པཱ་ས་ཡ་ཊྛི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ མུ་ཙྩ་ཏི.
སཱུ་ལཾ རོ་པེ་ནྟ་སྶཱ་པི ས་བྦ་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ སཱུ་ལ་མུ་ཁེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶཾ མ་ར་ཎ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་སྶཱ་ནུ་དྡི་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. སཱུ་ལེ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མུ་དྷཱ ཝཱ དི་ནྣེ་པི མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་བ་དྡྷོ. ས་ཙེ ཡེ་ན ལ་དྡྷཾ སོ ‘‘ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏི་ཁི་ཎ་ཏ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ‘‘དུ་ཀྑཾ མ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཀུ་ཎྛ་ཏ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ‘‘ཨུ་ཙྩ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ ཝཱ ‘‘ནཱི་ཙ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རཾ ཝཱ པུ་ན རོ་པེ་ཏི, ཝ་ངྐཾ ཝཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཝཱ ཨཱི་ས་ཀཾ པོ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པི ན མུ་ཙྩ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ’’ནྟི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི, ཏཾ ཙེ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ན ཀ་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྷི་ཏྭཱ རོ་པི་ཏེ མཱུ་ལ་ཊྛོ མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པཱ་ས་ཡ་ཊྛི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ མུ་ཙྩ་ཏི.
༡༧༧. ཨ་པ་སྶེ་ནེ ས་ཏྠཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པ་སྶེ་ནཾ ནཱ་མ ནི་ཙྩ་པ་རི་བྷོ་གོ མ་ཉྩོ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཝཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ ཨ་པ་སྶེ་ན་ཀ་ཏྠ་མྦྷོ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་རུ་ཀྑོ ཝཱ ཙ་ངྐ་མེ ཨ་པ་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་རུ་ཀྑོ ཝཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཝཱ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ཡ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨ་པ་སྶེ་ནཾ ནཱ་མ; ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་སྶེ་ནེ ཡ་ཐཱ ཨ་པ་སྶ་ཡ་ནྟཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝཱ ཚི་ནྡ་ཏི ཝཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ས་ཏྟི་ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. དྷུ་ཝ་པ་རི་བྷོ་ག་ཊྛཱ་ནེ ནི་རཱ་ས་ངྐ་སྶ ནི་སཱི་ད་ཏོ ཝཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏོ ཝཱ ཨ་པ་སྶ་ཡ་ནྟ་སྶ ཝཱ ས་ཏྠ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཏཾ ཙེ ཨ་ཉྙོ་པི ཏ་སྶ ཝེ་རི་བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ མ་ཉྙེ མ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དཾ ནི་ཁི་ཏྟཾ, སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ མ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན སོ་པི ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ སུ་ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏི་ཁི་ཎ་ཏ་རཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ’’ནྟི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཏི་ཁི་ཎ་ཏ་རཾ ཋ་པེ་ཏི མཱུ་ལ་ཊྛོ མུ་ཙྩ་ཏེ་ཝ.
ཝི་ས་མ་ཀྑ་ནེ་པི ཡཱ་ཝ མ་ར་ཎཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ པ་ན སོ་པི ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝི་ས་མ་ཎྜ་ལ་ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཁུ་དྡ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ནུ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧ་ལཾ; བ་ཧ་ལཾ ཝཱ ཏ་ནུ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་གྒི་ནཱ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ ཨུ་པ་རི ཝཱ ས་ཉྩཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཋཱ་ནེ ཋི་ཏ’’ནྟི ས་བྦ་མེ་ཝ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ མཱུ་ལ་ཊྛོ ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཀ་ཏེ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ‘‘ཨི་དཾ ཝི་སཾ ཨ་ཏི་པ་རི་ཏྟ’’ནྟི ཨ་ཉྙ་མྤི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཀྑི་པ་ཏི, ཡ་སྶ ཝི་སེ་ན མ་ར་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ས་ནྟ་ཀེ་ན མ་ར་ཏི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ‘‘ཨི་དཾ ཝི་སཾ ནི་བྦི་ས’’ནྟི ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་མེ་ཝ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ མཱུ་ལ་ཊྛོ མུ་ཙྩ་ཏི.
དུ་བྦ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱིཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཊ་ནི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ད་ལེ་ཧི ཝཱ ར་ཛྫུ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཡེ་ཧི ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏེ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤཱ་ཝ་སེ་ས་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི ‘‘ཨེ་ཏྠ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཱ་དཱི་ན་མྤི ཙ་ངྐ་མེ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་རུ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནཾ པ་ར་བྷཱ་གཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, སོ་བྦྷཱ་དཱི་སུ མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་པ་སྶི་ཏ་མ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཏ་ཏི, སོ་བྦྷཱ་དཱི་སུ ཝཱ ས་ཉྩ་ར་ཎ་སེ་ཏུ ཧོ་ཏི, ཏཾ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་ར་ཎེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་ཏ་ར་སྶ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སོ་བྦྷཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཊེ ཋ་པེ་ཏི ‘‘དི་སྭཱ བྷ་ཡེ་ན ཀ་མྤེ་ནྟོ པ་ཏི་ཏྭཱ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ. སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཏ་ཏི, དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཡཾ ཝཱ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ པཱ་ཏཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨ་ཝུ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་མ་ནུ་སྶོ པཱ་ཏེ་ཏི, ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཏ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཏ་ཏྟི, ས་བྦ་ཏྠ མ་ར་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཡོ་གེ་ན སོ་བྦྷཱ་དི་ཏ་ཊེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནཾ ནཱ་མ ས་མཱི་པེ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་སི་ནཱ མ་ཏོ སོ དྷ་ནཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ མ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ མ་ར་ནྟུ, མཱ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ མཱ་རེ་ནྟཱུ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ཨ་སིཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝཱ ཏེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཧ་ར་ཏུ, མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཧ་ར་ཏུ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པ་ར་སྶ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨ་ནུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑི་ཏྟེ བ་ཧཱུ་ནཾ མ་ར་ཎེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནི. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་སིཾ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཎི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སི་སྶཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཨ་སིཾ, ཡེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མཱུ་ལཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཏེ་སཾ མཱུ་ལཾ ད་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ ལོ་ཧ་པི་ཎྜིཾ ཝཱ ཕཱ་ལཾ ཝཱ ཀུ་དཱ་ལཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སི ཀཱ་རཱ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་རི་ཏོ, ཏ་དེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ ཀུ་དཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་རི་ཏཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཕཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཕཱ་ལེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ར་ནྟེ་སུ་པི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཏོ ན མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ལོ་ཧཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཀཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་རེ་ན གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞེ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ་པི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་པོ་ཏྠ་ཀོ ཝི་ཡ བ་ཧཱུ་ཧི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ཧི ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, པོ་ཏྠ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་བ་ནྡྷ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ཏྟི་བྷེ་ཎྜཱི་སུ. ལ་གུ་ལེ༹ པཱ་ས་ཡ་ཊྛི་ས་དི་སོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཏ་ཐཱ པཱ་སཱ་ཎེ. ས་ཏྠེ ཨ་སི་ས་དི་སོ་ཝ. ཝི་སཾ ཝཱཏི ཝི་སཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་སྶཱ་ནུ་དྡི་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཡཾ བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏེ ཨ་ཝི་སཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ར་ཛྫུ་ཡཱ པཱ་ས་ར་ཛྫུ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
བྷེ་ས་ཛྫེ – ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝེ་རི་བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ཛྫ་ར་ཀེ ཝཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་རོ་གེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི་པི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནཱི་ཏི མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ དེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཕ་ལཾ ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ བྷེ་ས་ཛྫ་དཱ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ར་སྶ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ མ་ར་ཎེ ཙ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༨. རཱུ་པཱུ་པ་ཧཱ་རེ – ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་རཾ ཝཱ ཨ་མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ ཏ་སྶ ས་མཱི་པེ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཡ་ཀྑ་པེ་ཏཱ་དི་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ར་སྶ ཏཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ བྷ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཎེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏ་དེ་ཝ རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ལཱ་བྷ་ཀེ་ན ཙ སུ་སྶི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. མ་ནཱ་པི་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་ཏྠཱི་ནཾ པུ་རི་ས་རཱུ་པཾ པུ་རི་སཱ་ན་ཉྩ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ མ་ནཱ་པཾ ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི, དི་ཊྛ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཏི་ཙི་རཾ པ་སྶི་ཏུ་མྤི ན དེ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ཨ་ལཱ་བྷ་ཀེ་ན སུ་སྶི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ. ཨ་ཐ པ་ན ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ལཱ་བྷ་ཀེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ པ་སྶི་ཏྭཱ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ ཝཱ སུ་སྶི་ཏྭཱ ཝཱ མ་ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝཱུ་པཱ་ཡེ་ན ས་དྡཱུ་པ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ས་དྡཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཏྲཱ་ས་ཛ་ན་ཀཱ ཨ་མ་ནཱ་པ་ས་དྡཱ, པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་ས་དྡ་མ་དྷུ་ར་ག་ནྡྷ་བྦ་ས་དྡཱ་ད་ཡོ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ཀ་རཱ མ་ནཱ་པ་ས་དྡཱ. ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝི་ས་རུ་ཀྑཱ་ནཾ མཱུ་ལཱ་དི་ག་ནྡྷཱ ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷཱ ཙ ཨ་མ་ནཱ་པ་ག་ནྡྷཱ, ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རཱི་མཱུ་ལ་ག་ནྡྷཱ་ད་ཡོ མ་ནཱ་པ་ག་ནྡྷཱ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མཱུ་ལ་ར་སཱ་ད་ཡོ ཨ་མ་ནཱ་པ་ར་སཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མཱུ་ལ་ར་སཱ་ད་ཡོ མ་ནཱ་པ་ར་སཱ. ཝི་ས་ཕ་སྶ་མ་ཧཱ་ཀ་ཙྪུ་ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཨ་མ་ནཱ་པ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ, ཙཱི་ན་པ་ཊ་ཧཾ་ས་པུ་པྥ་ཏཱུ་ལི་ཀ་ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ མ་ནཱ་པ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དྷ་མྨཱུ་པ་ཧཱ་རེ – དྷ་མྨོཏི དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནི་ར་ཡེ ཙ ས་གྒེ ཙ ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ. ནེ་ར་ཡི་ཀ་སྶཱཏི བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་ར་སྶ ཀ་ཏ་པཱ་པ་སྶ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ནི་ར་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏཾ ཙེ སུ་ཏྭཱ སོ ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཀ་ཐི་ཀ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན སོ སུ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མ་ར་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པཾ ན ཀ་རི་སྶ་ཏི ཨོ་ར་མི་སྶ་ཏི ཝི་ར་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནི་ར་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རོ ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ མ་ར་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་གྒ་ཀ་ཐནྟི དེ་ཝ་ནཱ་ཊ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་ཐཾ; ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རོ ས་གྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ སཱི་གྷཾ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ཏྠཱ་ཧ་ར་ཎ་ཝི་ས་ཁཱ་ད་ན་ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་ད-ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ས་ནྣི་རུ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཀ་ཐི་ཀ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, མ་ར་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན སོ སུ་ཏྭཱ་པི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མ་ར་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ཨི་མཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རོ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཀཱ་ལཾ་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༧༩. ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ་ཡཾ – པུ་ཊྛོ བྷ་ཎ་ཏཱིཏི ‘‘བྷ་ནྟེ ཀ་ཐཾ མ་ཏོ དྷ་ནཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏི ས་གྒེ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏོ བྷ་ཎ་ཏི.
ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཾ – ཨ་པུ་ཊྛོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏོ སཱ་མ་ཉྙེ་ཝ བྷ་ཎ་ཏི.
ས་ངྐེ་ཏ་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨེ་ཝཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཨི་མཾ མཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཨ་ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན པ་རེ མ་ཏེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཝ་ཀྑ་ཏི ཙ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱ’’ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཡཾ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན པ་རེ མ་ཏེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཝ་ཀྑ་ཏི ཙ ཝི་ས་ག་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ན་མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱཏི མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶ. ཡེ་ན ཧི ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན པ་རོ མ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཏ་སྨིཾ མཱ་རི་ཏེ་པི ན་མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝ་ཀྑ་ཏི ཙ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ ན་མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱ’’ཏི. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱད་ཡོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ན་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ – ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ; ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ. ས་ཙེ་པི ཧི སི་རི་ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ར་ཛྫ་ས་མྤ་ཏྟི་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ རཱ་ཛཱ ‘‘ཙོ་རོ དེ་ཝ ཨཱ་ནཱི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ མཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཧ་ས་མཱ་ནོ་ཝ བྷ་ཎ་ཏི, དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སུ་ཁ་ཝོ་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝཱ ཙ དུ་ཛྫཱ་ན་མེ་ཏཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧཱི་ཏི.