སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱཏི སི་ཀྑ་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་པྤ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ. ཡ་སྨཱ ཙ དུ་བྦ་ལྱེ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏེ་པི སི་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི, སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཡ དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ན ཀོ་ཙི ཝི་སེ་ས་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ དི་ར་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ན ཀོ་ཙི ཝི་སེ་ས་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ མུ་ཁཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ མུ་ཁཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་སྨཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྱ་ཉྫ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི. པ་རི་ཝཱ་ར་ཀ་པ་ད་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ, ཝ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ཙ པུ་རི་སོ ན སོ་བྷ་ཏི; པ་རི་ཝཱ་ར་ཀེ་ན པ་ན ཨ་ཏྠཱ་ནུ་ལོ་མེ་ན ས་ཧཱ་ཡ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏཾ སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ཡ་སྨཱ ན ས་བྦཾ དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ ‘‘སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི, ཏ་ཉྩ ན; ཀ་སྨཱ? ཨ་ཏྠཱ་ནུ་ཀྐ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡཾ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་པི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ‘‘སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཏཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཡ་ཉྩ སཱ་ཛཱི་ཝཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཏ་ཏྠ དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཱ་ཝི་སེ་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དཱི་ནི དྭེ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་དཱ་ནི; ཏཱ་ནི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཀ་ཐནྟི ཀེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨ་ཉྩཱཏི དུ་བྦ་ལྱ་སྶ ཨཱ་ཝི་ཀ་མྨ་ཉྩ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོཏི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཀི་ཙྪ་ཛཱི་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཛྫ ཡཱ་མི, སྭེ ཡཱ་མི, ཨི་ཏོ ཡཱ་མི, ཨེ་ཏྠ ཡཱ་མཱི་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཀ་ཎྛཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་མཱ་ནོ, ཝི་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནེ་ཀ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོཏི སཱ་ས་ནེ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
སཱ་མ་ཉྙཱ ཙ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོཏི ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ. བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཀ་ཎྛེ ཨཱ་ས་ཏྟེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༡༦༢) པ་ན ཡ་ཐཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨ་ཊྚཾ པཱི་ལི༹་ཏཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ར་མཱ་ནོ; ཏེ་ན ཝཱ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཊྚོ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནོ པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ལ་ཛྫ་མཱ་ནོ. ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོཏི ཨ་སུ་ཙིཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ. གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནི་ཡེ་ཝ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཡཾ་ནཱུ་ནཱཏི པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ད་སྶ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻཾ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ སི་ཡཱ’’ཏི. ཝ་ད་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི ཙེ་ཝ, ཡ་སྶ ཙ ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི ཨུ་པ་རི་མ་ཏྠ་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྟོ པི་ཀཱ་རོ. ཨེ་ཝ་མྤི དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨ་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ ཙ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི.
ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ སི་ཀྑཱ་ཡ ཙ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. པ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻཾ, དྷ་མྨཾ, ས་ངྒྷཾ, སི་ཀྑཾ, ཝི་ན་ཡཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ཨུ་དྡེ་སཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ, ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཾ, ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻ’’ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས པ་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
གི་ཧཱི ཨ་སྶནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘གི་ཧཱི, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ, སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཏི་ཏྠི་ཡོ, ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ, ཨ་སྶ་མ་ཎོ, ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡོ ཨ་སྶ’’ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ པ་དཱ་ནི ‘‘ཨ་སྶ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ བྷཱ་ཝ་ཝི་ཀ་པྤཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི པ་དཱ་ནི.
༤༦. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཡ་དི པ་ནཱ་ཧཾ, ཨ་པཱ་ཧཾ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ, ཧོ་ཏི མེ’’ཏི ཨི་མེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ས་ཏ་ཉྩ ད་ས ཙ པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༤༧. ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་རི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ད་སྶ་ན་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ‘‘མཱ་ཏ་རཾ ས་རཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ་ར་ས པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཁེ་ཏྟནྟི སཱ་ལི་ཁེ་ཏྟཱ་དིཾ. ཝ་ཏྠུནྟི ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་སཱ་ཀ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. སི་པྤནྟི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་པྤཱ་དི་ཀཾ.
༤༨. ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ‘‘མཱ་ཏཱ མེ ཨ་ཏྠི, སཱ མ་ཡཱ པོ་སེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནི.
༤༩. ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་ནི་སྶ་ཡ་ས་པྤ་ཏི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ‘‘མཱ་ཏཱ མེ ཨ་ཏྠི, སཱ མཾ པོ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི སོ་ལ༹་ས པ་དཱ་ནི.
༥༠. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཨེ་ཀ་སེ་ཡྻ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ‘‘དུ་ཀྐ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ པ་དཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ དུ་ཀྐ་རནྟི ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ར་ཎེ དུ་ཀྐ་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ན སུ་ཀ་རནྟི སུ་ཀ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཙྩ་རཾ ན སུ་ཙ་རནྟི ཨེ་ཏྠ. ན ཨུ་སྶ་ཧཱ་མཱིཏི ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶཱ་ཧཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ཝི་ས་ཧཱ་མཱིཏི ཨ་ས་ཡ྄ཧ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ར་མཱ་མཱིཏི ར་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ནཱ་བྷི་ར་མཱ་མཱིཏི ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི ཙ པ་ཉྙཱ་ས, པུ་རི་མཱ་ནི ཙ ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏ་ནྟི ས་ཊྛི་ས་ཏཾ པ་དཱ་ནི དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༥༡. སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཝཱ་རེ་པི ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. པ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠཱ་པི ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, དྷ་མྨཾ, ས་ངྒྷཾ, སི་ཀྑཾ, ཝི་ན་ཡཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ཨུ་དྡེ་སཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ, ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཾ, ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས པ་དཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི. ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཙ ‘‘ཝ་ད་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི, ཡ་སྶ ཙ ཝ་ད་ཏི ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ སཱ་ས་ནཾ ཛ་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མོ སཱ་ས་ན་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཙ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་མཾ ཝཱ་ཀྱ་བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི སཱ་ཝེ་ཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ པ་ད་པ་ཙྩཱ་བྷ་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི བུ་དྡྷ’’ནྟི ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻ. མི་ལ་ཀྑ་བྷཱ་སཱ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྷཱ་སཱ་ཡ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ‘‘དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ཏི, ས་ཙེ ཡ་སྶ ཝ་ད་ཏི སོ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཙ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ར་དྡྷཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི; ཁེ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨོ་ཏི་ཎྞཾ, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ས་ཀྐ་ཏྟཱ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཏྟཱ ཝཱ ཙུ་ཏ་ས་ཏྟོ ཝི་ཡ ཙུ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི སཱ་ས་ནཱ.
ས་ཙེ པ་ན ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑི’’ནྟི ཝཱ, ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻ’’ནྟི ཝཱ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཝ་ད་ཏི, དཱུ་ཏཾ ཝཱ པ་ཧི་ཎཱ་ཏི, སཱ་ས་ནཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏི, ཨ་ཀྑ་རཾ ཝཱ ཚི་ནྡ་ཏི, ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཝཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ནཾ པ་ན ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ་པི སཱི་སཾ ཨེ་ཏི. སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ སཱི་སཾ ཨེ་ཏི. ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ་པི ཙ ཡ་དི ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཀཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏ་ཉྩ སོ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨ་ཐ སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ས་མཱི་པེ ཋི་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨ་ཐ དྭི་ནྣཾ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ དྭི་ནྣ་མྤི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་པི དྭཱི་སུ ཛཱ་ན་ནྟེ་སུ་པི པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་སུ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ན ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ པཱི་ལི༹་ཏོ ས་བྷཱ་གེ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་ས་ངྐ་མཱ་ནོ ‘‘ཡོ ཀོ་ཙི ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨུ་ཙྩ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏོ ན་ཝ་ཀ་མྨི་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ ས་མ་ཡ་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ཏི, སཱ་ས་ན་ཏོ ཙུ་ཏོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ པ་ན ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ དུ་ཛྫཱ་ནཾ, ས་ཙེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཡེ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལོ་ཀེ མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨ་ཐ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཙི་རེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨི་ད་ཉྷི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་རི ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ-ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་དུ་ཊྛ་དོ་ས་བྷཱུ་ཏཱ-རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ ཨེ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ནི. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཡེ ཉཱ་ཏེ ཨེ་ཝ སཱི་སཾ ཨེ་ནྟི, ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡཾ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏཱ ཙི་རེ་ན ཉཱ་ཏེ སཱི་སཾ ན ཨེ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི པ་དེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཝུ་ཏྟོ; ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་སྨཱ ཙ ཡ་དཱ སི་ཀྑཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཝ་ད་ཏཱ་པི དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི; ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨ་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ ཙ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ པ་རཾ གི་ཧཱི་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ་པི ‘‘གི་ཧཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘གི་ཧཱི ཧོ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘གི་ཧཱི ཛཱ་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘གི་ཧི་མྷཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ གི་ཧཱི་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི, ཨ་རི་ཡ་ཀེ་ན ཝཱ ཝ་ད་ཏི མི་ལ་ཀྑ་ཀེ་ན ཝཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟེ ཡ་སྶ ཝ་ད་ཏི, ས་ཙེ སོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ པ་དེ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི ཙ ཨ་ཊྛ, པུ་རི་མཱ་ནི ཙ ཙུ་དྡ་སཱ་ཏི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༥༢. ཨི་ཏོ པ་རཾ པུ་རི་མཱ་ནེ་ཝ ཙུ་དྡ་ས པ་དཱ་ནི ‘‘ཨ་ལཾ མེ, ཀི་ནྣུ མེ, ན མ་མ་ཏྠོ, སུ་མུ་ཏྟཱ་ཧ’’ནྟི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ལནྟི ཧོ་ཏུ, པ་རི་ཡ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ་ནུ མེཏི ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ཙྩཾ, ཀིཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན མ་མ་ཏྠོཏི ན་ཏྠི མ་མ ཨ་ཏྠོ. སུ་མུ་ཏྟཱ་ཧནྟི སུ་མུ་ཏྟོ ཨ་ཧཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི ཙ ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས པུ་རི་མཱ་ནི ཙ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ས་ཏྟ་ཏི པ་དཱ་ནི ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
༥༣. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི་པི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པཱིཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘བུ་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ག་ཏ་པ་དཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཏྠི. བུ་དྡྷ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝཱཏི བུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཱ་མཱ་ནི…པེ… ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡ་སྶ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏཾ ནཱ་མ་ས་ཧ་སྶཾ ཨུ་པཱ་ལི་གཱ་ཐཱ་སུ (མ. ནི. ༢.༧༦) ནཱ་མ་ས་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ གུ་ཎ་ཏོ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི ‘‘བུ་དྡྷ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་བྦཱ་ནི་པི དྷ་མྨ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི དྷ་མྨ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་མེ་ཝ. ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, ཨ་ན་ནྟ་བུ་དྡྷིཾ, ཨ་ནོ་མ་བུ་དྡྷིཾ, བོ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཎཾ, དྷཱི་རཾ, ཝི་ག་ཏ་མོ་ཧཾ, པ་བྷི་ནྣ་ཁཱི་ལཾ, ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་བུ་དྡྷ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ.
དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་མེ་ཝ. ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀཾ, ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀཾ, པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི. ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི; ཝི་རཱ་གཾ, ནི་རོ་དྷཾ, ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡཾ, མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ, སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ, ཨོ་གྷ་ཏ་ར་ཎཾ, ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡཾ, ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ, ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, བ་ལཾ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ, མ་གྒཾ, ཕ་ལཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ་པི ནཱ་མཾ དྷ་མྨ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ, ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ, སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ས་ངྒྷཾ, ཙ་ཏུ་པུ་རི་ས་ཡུ་གཾ ས་ངྒྷཾ, ཨ་ཊྛ་པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཾ ས་ངྒྷཾ, ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཾ ས་ངྒྷཾ, པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སི་ཀྑཾ, ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཾ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཾ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཝི་ན་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ཝི་ན་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་ན་ཡཾ, པ་ཋ་མཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ, དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་དྡེ་སཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ, པ་ཋ་མཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ཉྩ་མཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷུ་དྡེ་སཾ, ཨ་ན་ནྟ་བུ་དྡྷི་ཨུ་དྡེ་སཾ, ཨ་ནོ་མ་བུ་དྡྷི་ཨུ་དྡེ་སཾ, བོ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཎུ་དྡེ་སཾ, དྷཱི་རུ་དྡེ་སཾ, ཝི་ག་ཏ་མོ་ཧུ་དྡེ་སཾ, པ་བྷི་ནྣ་ཁཱི་ལུ་དྡེ་སཾ, ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡུ་དྡེ་སཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཡོ མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, ཡོ མཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི, ཡ་སྶ མཱུ་ལེ་ནཱ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཡ་སྶ མཱུ་ལེ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ, ཡ་སྶ་མཱུ་ལི་ཀཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཡ་སྶ་མཱུ་ལི་ཀཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཏཱ་ཧཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཡོ མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, ཡོ མཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སི, ཡཱ་ཧཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་སཱ་མི, ཡཱ་ཧཾ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་མི, ཡཱ་ཧཾ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་མི, ཡོ མཾ ཨུ་དྡི་ས་ཏི, ཡོ མཾ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏི ཏཱ་ཧཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཡཱ་ཧཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སིཾ, ཡཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སིཾ, མ་ཡ྄ཧཾ མཱུ་ལེ་ན ཡོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, མ་ཡ྄ཧཾ མཱུ་ལེ་ན ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ, མ་ཡ྄ཧཾ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཡ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ, མ་ཡ྄ཧཾ མཱུ་ལི་ཀཱ ཡ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཏཱ་ཧཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཡཱ་ཧཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སིཾ, ཡཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སིཾ, ཡོ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཡོ མཾ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏི, ཡོ མཾ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ཨུ་དྡི་སཱ་མི, ཡཱ་ཧཾ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པེ་མི ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཡཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, ཡཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི, ཡོ ཏ་སྶ མཱུ་ལེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཡོ ཏ་སྶ མཱུ་ལེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ, ཡ་སྶ ཏ་མྨཱུ་ལི་ཀཱ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཡ་སྶ ཏ་མྨཱུ་ལི་ཀཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཡཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སི, ཡོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཡོ ཏཾ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏི པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི, ཡ་སྶ མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་དྡི་ས་ཏི, ཡཾ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏི ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཡེ་ནཱ་ཧཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ སི་ཀྑཱ་མི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཾ སི་ཀྑཱ་མི ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
གི་ཧཱི་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཨཱ་གཱ་རི་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ཀ་སྶ་ཀོ, ཝཱ་ཎི་ཛོ, གོ་ར་ཀྑོ, ཨོ་ཀ་ལླ་ཀོ, མོ་ལི༹་བ་དྡྷོ, ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ གི་ཧི་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནི་ཀོ, དྷ་མྨཾ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནི་ཀོ, པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་དི་ཀོ ད་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཡཱ་གུ་བྷཱ་ཛ་ཀོ, ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ཀོ, ཁ་ཛྫ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་མ་ཎེ་རོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ཙེ་ལླ་ཀོ, ཙེ་ཊ་ཀོ, མོ་ལི༹་ག་ལློ, ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝེ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཏི་ཏྠི་ཡོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ནི་ག་ཎྛོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ, ཏཱ་པ་སོ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ, པ་ཎྜ་ར་ངྒོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི’’ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ ཏཱ་པ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ པ་ཎྜ་ར་ངྒ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་སྶ་མ་ཎོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, པཱ་པ་དྷ་མྨོ, ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ཨ་སྶ་མ་ཎོ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོ, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ, ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི, ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོ, ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོ, ཀོ་ཎྛོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ་མ་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱིཏི ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ. ‘‘ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པུ་ཏྟོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ན ཨ་ན་ནྟ་བུ་དྡྷི་པུ་ཏྟོ, ན ཨ་ནོ་མ་བུ་དྡྷི་པུ་ཏྟོ, ན བོ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཎ་པུ་ཏྟོ, ན དྷཱི་ར་པུ་ཏྟོ, ན ཝི་ག་ཏ་མོ་ཧ་པུ་ཏྟོ, ན པ་བྷི་ནྣ་ཁཱི་ལ་པུ་ཏྟོ, ན ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡ་པུ་ཏྟོ་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏེ་ཧི ལི་ངྒེ་ཧི ཏེ་ཧི ནི་མི་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཏེ་ཧི ‘‘བུ་དྡྷ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི. ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཧི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་ཀཱ་རཱ་ནི, བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ས་ཎྛཱ་ན་དཱི་པ་ན་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ས་ཎྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ལི་ངྒཱ་ནི, སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་སྶ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཧེ་ཏུ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཏི་ལ་ཀཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཉྙ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཡ་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དུ་བྦ་ལྱཱ་ཝི་ཀ་མྨ་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ, ན ཨི་ཏོ པ་རཾ ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཏྠཱི་ཏི.
༥༤. ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོཏི ཡ་ཀྑུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝཱ པི་ཏྟུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝཱ ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙོ, སོ ས་ཙེ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶཱཏི ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ; ཏཱ་དི་ས་སྶ ཧི ས་ནྟི་ཀེ ས་ཙེ པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོཏི ཡ་ཀྑུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་རི་མ་པ་དེ པ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་ཀྑུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝཱ པི་ཏྟུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝཱ’’ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཝི་སེ་སོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་པི ཏ་མྷི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚོཏི བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ མུ་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏོ; ཏེ་ན ཝི་ལ་པ་ནྟེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་པི ཏ་མྷི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེཏི བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶཱཏི ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ སུ་པ་ཎྞ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ ཀི་ནྣ་ར-ཧ་ཏྠི-མ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཏི་ཁི་པྤཾ ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཨ་ཏི་ཁི་པྤཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ཙི་ཏྟ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ‘‘མཱ ཨ་ཏི་ཁི་པྤཾ ཝི་ནཱ་སོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི.
མ་ནུ་སྶེ་སུ པ་ན ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་བྷཱ་ག་སྶ ཝཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ཀེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་ཀཾ ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ, མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ. མི་ལ་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ན་རི་ཡ་ཀོ ཨ་ནྡྷ་ད་མི་ལཱ༹་དི. སོ ཙ ན པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི བྷཱ་ས་ནྟ་རེ ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ཉྙ་ཏཱ་ཡ, བུ་དྡྷ་ས་མ་ཡེ ཝཱ ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཾ ཨེ་ས བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི ན་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ད་ཝཱ་ཡཱཏི ས་ཧ་སཱ ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ཧ་སཱ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི. ར་ཝཱ་ཡཱཏི ར་ཝཱ་བྷ་ཉྙེ་ན, ‘‘ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ནྟོ. པུ་རི་མེ་ན ཀོ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཙེ? པུ་རི་མཾ པ་ཎྜི་ཏ་སྶཱ་པི ས་ཧ་སཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་བྷ་ཎ་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ན མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏྟཱ པ་ཀྑ་ལ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་བྷ་ཎ་ནཾ.
ཨ་སཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ སཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ པཱ་ལི༹ཾ ཝཱ་ཙེ་ཏི པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་སཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ སཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི. སཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ན སཱ་ཝེ་ཏཱིཏི དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ནྟོ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ན སཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཝི་ཉྙུ་སྶ སཱ་ཝེ་ཏཱིཏི མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ ཝཱ པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པ་ས་དི་ས་སྶ, ག་རུ་མེ་དྷ་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡེ ཨ་ཀོ་ཝི་ད་སྶ, གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ཝེ་ཏི. ཝི་ཉྙུ་སྶ ན སཱ་ཝེ་ཏཱིཏི པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ཉཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ན སཱ་ཝེ་ཏི. ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ནཱཏི ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཡེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སི་ཀྑཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་མྤི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ན སཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོཏི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སི་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི.
སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.