མཱུ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥. ཨི་དཱ་ནི ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་སྶ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཨ་ས་དྡྷ་མྨོཏི ཨ་ས་ཏཾ ནཱི་ཙ་ཛ་ནཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. གཱ་མ་དྷ་མྨོཏི གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ སེ་ཝ་ན་དྷ་མྨོ. ཝ་ས་ལ་དྷ་མྨོཏི ཝ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨོ; ཀི་ལེ་ས་ཝ་སྶ་ན་ཏོ ཝཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ས་ལོ དྷ་མྨོ་ཏི ཝ་ས་ལ་དྷ་མྨོ. དུ་ཊྛུ་ལླནྟི དུ་ཊྛུ་ཉྩ ཀི་ལེ་སེ་ཧི དུ་ཊྛ་ཏྟཱ, ཐཱུ་ལ་ཉྩ ཨ་ནི་པུ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི དུ་ཊྛུ་ལླཾ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ ‘‘ཡོ སོ’’ཏི ཨི་དཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཏ’’ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཡཾ ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ཡཾ ཏཾ ཨོ་ད་ཀ་ནྟི་ཀཾ, ཡཾ ཏཾ ར་ཧ་སྶ’’ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ད་སྶ་ན་མྤི ག་ཧ་ཎ་མྤི ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི ཕུ་ས་ན་མྤི གྷ་ཊྚ་ན་མྤི དུ་ཊྛུ་ལླཾ, ཏ་སྨཱ་པི ཏཾ ཀ་མྨཾ དུ་ཊྛུ་ལླཾ. ཡཾ ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཾ སོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་སྶ ཨ་ནྟེ སུ་དྡྷ་ཏྠཾ ཨཱ་དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ད་ཀ་ནྟཾ, ཨུ་ད་ཀ་ནྟ་མེ་ཝ ཨོ་ད་ཀ་ནྟི་ཀཾ; ཡཾ ཏཾ ཨོ་ད་ཀ་ནྟི་ཀཾ, སོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ. ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ར་ཧ་སྶཾ. ཡཾ ཏཾ ར་ཧ་སྶཾ, སོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དྭ་ཡེ་ན དྭ་ཡེ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ‘‘ཡཱ སཱ དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི སོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཏཾ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ནི་ག་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་སོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི? ཨུ་བྷི་ནྣཾ ར་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ར་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་དི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨོ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི.
པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶཱ་ཀཱ་ར་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་དཾ. ཡོ ནི་ཏྟེ་ན ནི་མི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་མི་ཏྟཾ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཏི་ལ་བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ཏེ་ན ཨ་ས་མྥུ་ཊྛེ ཨ་ལློ་ཀཱ་སེ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཨེ་སོ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ནཱ་མ; ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན སཱི་ལ་བྷེ་དཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟེ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་སྶཱ་ནི, ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི. པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟེ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་སྶཱ་ནི, མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨུ་པ་རི་ཙཱ་ཏི ཚ. ཏ་སྨཱ ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་རི་ཏོ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི, ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཋཱ་ནཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ་ན ཚུ་པ་ནྟཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ཚུ་པ་ནྟཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི, ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི ཚུ་པ་ནྟཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི, མ་ཛ྄ཛྷེ་ནེ་ཝ ཚུ་པ་ནྟཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི ས་མ་ཉྪི་ཏ་ངྒུ་ལིཾ ཝི་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་བྦ་པི་ཊྛི་ཡཱ ས་ངྐོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ཚུ་པ་ནྟཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏུ་ལཱ་ད་ཎྜ་ས་དི་སཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་སྶཱ་ནི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི; ས་ངྐོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་སྶཱ་ནི, ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ནི་པི པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟེ ད་ས ཋཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ནི་མི་ཏྟེ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ན་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དཾ ཙ་མྨ་ཁཱི་ལཾ ཝཱ པི་ལ༹་ཀཾ ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. ན་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དཾ མ་ཏ་ཙ་མྨཾ ཝཱ སུ་ཀྑ་པི་ལ༹་ཀཾ ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. མེ་ཐུ་ན་སྶཱ་དེ་ན ལོ་མཾ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི-ཨ་ངྒུ་ཊྛ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཨ་ཡ་ཉྩ མེ་ཐུ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཡ་སྨཱ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཀ་ཐཱ ཨ་ས་བྦྷི་ཀ་ཐཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཝི་ན་ཡེ ཨཱི་དི་སཾ ཋཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཉྩ ས་མ་ཎ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ གཱ་ར་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ས་མ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ཀ་རུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. སོ ཧི ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་སོ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ་པི ས་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ས་ཏྟེ་སུ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱི་དི་སཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ‘‘ཨ་ཧོ ས་ཏྠུ ཀ་རུ་ཎཱ་གུ་ཎོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ཀ་རུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙ ཡ་དི བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱི་དི་སཾ ཀ་ཐཾ ན ཀ་ཐེ་ཡྻ, ཀོ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ
ཋཱ་ནེ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ སུ་ཎ་ནྟེ་ན་པི ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན་པི བཱི་ཛ་ཀེ་ན མུ་ཁཾ ཨ་པི་དྷཱ་ཡ ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀཾ ཧ་ས་མཱ་ནེ་ན ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ་པི ཨཱི་དི་སཾ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ག་བྦྷི་ཏེ་ན ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཏྠུ་པ་ཊི་བྷཱ་གེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
མཱུ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝཱ་རེ – ཨ་ནྟ་མ་སོཏི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ་པཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ ག་ཏཱ་ཡ་པི. པ་གེ་ཝ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱཏི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠཱི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་བྦཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ –
ཨ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཧི མ་ཙྪཱ, དྭི་པ་དཱ་ན་ཉྩ ཀུ་ཀྐུ་ཊཱི;
ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ མ་ཛྫཱ་རཱི, ཝ་ཏྠུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶི་མཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་བྦཱ་པི ཨ་ཛ་ག་ར་གོ་ན་སཱ་དི་བྷེ་དཱ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ས་ཀྐཱ ཏི་ལ་ཕ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ, སཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མ་ཙྪ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་བྦཱ་པི མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་མ་ཎྜཱུ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ ཨོ་ད་ཀ་ཛཱ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྲཱ་པི དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – པ་ཏ་ངྒ་མུ་ཁ་མ་ཎྜཱུ་ཀཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི ཏེ་སཾ མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟཾ, ཚི་དྡཾ ཨ་པྤ་ཀཾ, ཏ་ཏྠ པ་ཝེ་ས་ནཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི; མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནཾ པ་ན ཝ་ཎ་ས་ངྑེ་པཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀུ་ཀྐུ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་བྦཱ་པི ཀཱ་ཀ་ཀ་པོ་ཏཱ་དི་བྷེ་དཱ པ་ཀྑི་ཛཱ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ཛྫཱ་རི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་བྦཱ་པི རུ་ཀྑ་སུ་ན་ཁ-མུ་ངྒུ་ས-གོ་དྷཱ་དི་བྷེ་དཱ ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ཛཱ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀོཏི པ་རཱ་ཛི་ཏོ, པ་རཱ་ཛ་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ཡ་ཉྷི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་དྡོ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་པ་ཏྟི་པུ་གྒ་ལེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་མཱུ་ཧ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༣) ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨཱ་པ་ནྣོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༦༧) ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ན མ་ཡཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ, ཡོ ཨ་ཝ་ཧ་ཊོ སོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༥༥) ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༣༨༤) པ་ན དྷ་མྨེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོ་ཏི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཀ་ཏྠ་ཙི སི་ཀྑཱ་པ་ད་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ སོ ཝི་སུཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་ཏྠ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཡོ ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཾ པ་རཱ་ཛེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ན ཡོ ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པ་རཱ་ཛེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་གྒ་ལོ ཡ་སྨཱ པ་རཱ་ཛི་ཏོ པ་རཱ་ཛ་ཡ་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏ་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ་པི –
‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཎོ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ;
ཙུ་ཏོ པ་ར་དྡྷོ བྷ་ཊྛོ ཙ, ས་དྡྷ་མྨཱ ཧི ནི་ར་ངྐ་ཏོ;
སཾ་ཝཱ་སོ་པི ཏ་ཧིཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ནེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. (པ་རི. ༣༣༩);
ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ‘‘ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་པ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ཙུ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་སྶ་མ་ཎོ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡོ པ་རི་བྷ་ཊྛོ ཚི་ནྣོ པ་རཱ་ཛི་ཏོ སཱ་ས་ན་ཏོ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ནྟི? ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ས་ཧ ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སཾ་ཝཱ་སོ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཾ་ཝཱ་སོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ཧི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ་པི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ནཱ་མ. པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་བྦེ་ཧི་པི ལ་ཛྫཱི་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ས་མཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མ་སི་ཀྑ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ས་བྦེ་པི ལ་ཛྫི་ནོ ཨེ་ཏེ་སུ ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་ཧ ཝ་ས་ནྟི, ན ཨེ་ཀོ་པི ཏ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སོ སཾ་ཝཱ་སོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཙ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ སཾ་ཝཱ་སོ ཏེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་སཾ་ཝཱ་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
༥༦. ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ ‘‘པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶཱ་ཀཱ་ར་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ནཱ་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ནི་མི་ཏྟེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ, ན ཙ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ, སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཨི་ཏྠཱི་ན་མྤི ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ན ཧོ་ཏི; ཏ་སྨཱ ཡཾ ཡཾ ཝ་ཏྠུ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་ཏྠི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡེ་སཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ ས་ཏྟེ ཝ་ཏྭཱ ‘‘མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཏ་ཡོ མ་གྒེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཏི་སྶོ ཨི་ཏྠི་ཡོ, ཏ་ཡོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ, ཏ་ཡོ པ་ཎྜ་ཀཱ, ཏ་ཡོ པུ་རི་སཱ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡཱ དྭཱ་ད་ས ས་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ. པ་ཎྜ་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་བྷེ་དོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཏ་ཡོ མ་གྒེ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཏཱི་སུ མ་གྒེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ས་བྦེ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏེ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ, ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཏ་ཡོ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཏ་ཡོ་ཏི ན་ཝ; མ་ནུ་སྶ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་དཱི་ནཾ ན་ཝ; མ་ནུ་སྶ་པ་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནཾ དྭེ དྭེ ཀ་ཏྭཱ ཚ; ཏ་ཐཱ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་དཱི་ན་ནྟི ས་མ་ཏིཾ་ས མ་གྒཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ ནི་མི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཏི་ལ་ཕ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.