ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ
༤༥. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ‘‘ཡོ པ་ནཱ་ཏི, ཡོ ཡཱ་དི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ས་ཀ་ལེ ཙ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀོ་ས་ལླཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ –
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཉྷི ཝི་ན་ཡཾ, མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ;
ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཀཱ་སེ་སུཾ, དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ པུ་རཱ.
ཀ་ཏ་མཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ? སུ་ཏྟཾ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ནྟི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པ་དེ་ན ར་སེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ’’ཏི, ཨེ་ཏྠ ཧི ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པ་དནྟི སུ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ར་སོཏི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སོཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟཾནཱ་མ ས་ཀ་ལེ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ པཱ་ལི༹.
སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ; ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ – ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏཾ ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི; ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏཾ ཙེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི; ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཝོ ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི; ཏཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཙེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི; ཏཾ ཝོ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༥).
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ པཱ་ལི༹་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏ་ནྟི.
ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ནཱ་མ སུ་ཏྟ-སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ-ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཀ་ཐ་ནཾ.
ཨ་པི་ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨཱ་ག་ཏོ ས་བྦོ་པི ཐེ་ར་ཝཱ་དོ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི’’ ནཱ་མ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ན ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠེ་ན པཱ་ལི༹ཾ, པཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ ཨ་ཏྠཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི ཙ, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ནེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ན ས་མེ་ཏི, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ནཱ་མ ས་བྦ་དུ་བྦ་ལཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ་པི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ ས་མེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཨི་ཏ་རོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ད་ཏོ ཧི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ.
སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་མྤི སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ ས་མེ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཧི སུ་ཏྟ་མེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ. སུ་ཏྟ་ཉྷི ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་ས་དི་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལ་ས་དི་སཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་དཱ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཀ་ཙྪ་ནྟི, ས་ཀ་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་ར་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁེ་པཾ ཝཱ ག་ར་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ; སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཏེ་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁེ་པཾ ཝཱ ག་ར་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནོ་ཏ་ར་ནྟོ ཨ་ས་མེ་ནྟོ ཙ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ; སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ. ཏེ་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁེ་པཾ ཝཱ ག་ར་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. སུ་ཏྟ་སྨིཾ ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི ན ས་མེ་ཏི, བཱ་ཧི་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི སི་ལོ་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ གཱ་ར་ཡ྄ཧ་སུ་ཏྟཾ གུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་གུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཝེ་ད་ལླཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧ་སུ་ཏྟཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ ས་མེ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧ་སུ་ཏྟཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ ས་མེ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ; ཨི་ཏ་རོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝ བ་ལི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ ཁེ་པོ ཝཱ ག་ར་ཧཱ ཝཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི. སུ་ཏྟེ ཙ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཙ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཏ་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ སུ་ཏྟ་ཏོ བ་ཧུཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, པ་རོ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ པ་རོ ཏ་སྶ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ སུ་ཏྟ་ཏོ བ་ཧུཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ དྭི་ནྣ་མྤི ཀཱ་ར་ཎ་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ སཱ་དྷུ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ན་ཡ་ཉྷི པ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་མཱ་ག་མྨ རུ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ, གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, སོ་ཏཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ, ག་རུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི. སུ་ཏྟེ ཙ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཙ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ བ་ཧཱུ་ཧི སུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, པ་རོ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ པ་རོ བ་ཧཱུ་ཧི སུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ དྭི་ནྣ་མྤི ཀཱ་ར་ཎ་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་པྤི་ཡེ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ; ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ཙ, ལ་ཧུ་ཀ་ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ཙཱ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ནཱ་ནཾ, ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡེ ནཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡོ སུ་ཏྟ-སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ད་ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏཱི་སུ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ་དེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་སོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན སུ་ཏྟཾ ན ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ, སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ས་ཀ་ལེ ཙ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀོ་ས་ལླཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝི་ན་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ་པི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏཱི་ཎི ཧི ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ‘‘སུ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ སྭཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟི སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ སུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཀཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ཝི་ན་ཡེ ཁོ པ་ན ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཧཱི་རོ’’ཏི ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ. ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ ཁོ པ་ན་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ཀ་ལཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ. ཏ་ཉྩ་སྶ སྭཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི སུ་ཊྛུ ཨཱ་ག་ཏཾ. སུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱིཏི སུ་ཊྛུ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་གུ་ཎཾ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཾ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. སུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོཏི པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཙ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ངྑ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ.
ཝི་ན་ཡེ ཁོ པ་ན ཋི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡེ ལ་ཛྫཱི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ལ་ཛྫཱི ཧི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ག་རུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ནྟིཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་མྤི ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི་མྤི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ལ་ཛྫཱི པ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ཏ་ནྟིཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཝི་ན་ཡ་མེ་ཝ ཙ དཱི་པེ་ཏི, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི པུ་བྦེ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏི, ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏི, ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡོ ལ་ཛྫཱི, སོ ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཝོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ལ་ཛྫཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ན་ཡེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི. ཨ་སཾ་ཧཱི་རོཏི སཾ་ཧཱི་རོ ནཱ་མ ཡོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ ཝཱ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཏྠུ་ན་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི ས་ནྟི་ཊྛི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི; ཡཾ ཡཾ པ་རེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏཾ ཏཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་ཀ་ཝཱ་དཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ར་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཡོ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡེ་ན ཝཱ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཝི་ཏྠུ་ན་ཏི ན ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མཾ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ ཝ་དཱ་མ; ཨེ་ཝཾ ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི; ཡ་མྷི པཱ་ལི༹ ཙ པཱ་ལི༹་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཧ་ཝ་སཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་སཾ་ཧཱི་རོ’’ཏི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ ཁོ པ་ན་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཐེ་ར་པ་ར་མྤ་རཱ ཝཾ་ས་པ་ར་མྤ་རཱ ཙ་སྶ སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ; ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་མ་ཏྟེ ཨུ་ཛྫ་ལི་ཏ་པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ; ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཏིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་སུ་ཀཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷི, སོ ཨ་སུ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཾ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ངྒཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷཱི་ཏི པཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི. ཏ་ཏོ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷི, དཱ་ས་ཀ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ, སོ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ དཱ་ས་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ, སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ སོ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ, མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ་ཎྜ་ཝ་ཛྫི་ཏྠེ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཾ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ངྒཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ དྭེ ཏ་ཡོ པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ་ན ཧི ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ པཱ་ལི༹་ཉྩ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཉྩ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཉཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་མེ་ཧི ཙ པ་ན ཏཱི་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ས་ངྒྷེ ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཙོ་ད་ཀེ་ན ཙ ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ་ཝ ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཝ་ཏྠུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ཏི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཝ་ཏྠུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ཧི ‘‘ཏི་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ན ཏྭེ་ཝ ན་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ; ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༥༡༧) ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི. སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༢) ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘ཨ་ཀྑ་ཡི་ཏེ ས་རཱི་རེ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁ་ཡི་ཏེ ས་རཱི་རེ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༥༩ ཨཱ་ད་ཡོ, ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མཱ་ནཾ) ན་ཡེ་ན ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཏི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ཏི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཝཱ ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཏི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘པ་ཊི་ལཱ་ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༣༥༥) ཨེ་ཝཾ ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ནྟ་རེ་སུ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི ཏཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟ་སྶ, ན མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ནུ་ལླ་པ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ, ན མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༧༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀོ་ཝི་དོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་མཱ་ནི ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡོ, བུ་དྡྷེ་ན ས་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཙེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀུ་ས་ལཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀོ་ཙི ཀ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ; ཏེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. སཱ དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི ཙེ, ‘‘དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི ཙེ, ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཐ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ན ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ན སུ་ཁུ་མཱ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཀཱ. ཏེ སུ་ཁུ་མེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སུ་ཁུ་མེ་ན ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་སེ་སེ་ན ཏཾ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ཙ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ དྷ་ར་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི པེ་སེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ སོ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ སུ་ཏྟ་ཏོ ན་ཡ་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’ཏི མཾ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ནེ་ན སོ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ བྷ་ཎ་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན་ཏྠི, ས་དྡྷིཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ས་ཧ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་རོ ག་ཎ་པཱ་མོ་ཀྑོ, ཏཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪཱ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་པི ‘‘ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ ས་དྡྷིཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་རོ་པི ན་ཏྠི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ད་ཧ་རཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪཱ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་པི ‘‘ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ ད་ཧ་ར་སྶཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ་ནཱ་པི ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ་སཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. དུ་ལླ་བྷོ ཧི བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ, ཏ་ཏོ དུ་ལླ་བྷ་ཏ་རཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ནི སོ་དྷེ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཏཱ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཏ་སྶ ཨ་རོ་གཾ སཱི་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ གྷ་ཊ་ཡ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ དི་ཝ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀཱི་དི་སཱ ཏེ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི.
ཡ་སྶ པ་ན སཱི་ལཾ བྷི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན གྷ་ཊ་ཡ་ཏི, པ་ཏོ་དཱ་བྷི་ཏུ་ནྣཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་གྒི་ནཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཏ་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཡ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. སོ ཨཱ་ག་ཏོ ‘‘ཀཱ ཏེ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ར་ཧོ ནཱ་མ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཀུ་བྦ་ཏོ. ས་བྦ་པ་ཋ་མ་ཉྷི པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དཱུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཉྙཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནི ཏ་ཝ སོ་ཏྠིཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ
ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་སྶ ཙ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ.