ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ
ཏི་སྶོ་པི ཁོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མོ་གྒ་ལི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གེ་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཡཱ་གུཾ ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. ས་ཏྟ་ནྣཾ པ་ན ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ཏྠ. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི བ་ཧི་དྡྷཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་པ་ཐེ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ, ‘‘བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ག་མི་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ཀི་ཉྩི ལ་བྷི་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི. སོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ན ཀི་ཉྩི ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ གྷ་ར་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི ‘‘ཨ་ཛྫ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཐེ་རོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷེ ཧི་ཡྻོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ‘ལ་བྷི་མྷཱ’ཏི ཨ་ཝོ་ཙུ་ཏྠ. ཝ་ཊྚ་ཏི ནུ ཁོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ’’ཏི! ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧི་ཡྻོ ‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ལ་བྷི་མྷ; ཨ་ཐེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ’’ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘ལ་བྷི་མྷཱ’ཏི པ་སཾ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ན པ་སཾ་ས་ནྟཱི’’ཏི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཏོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཾ ཏ་དུ་པི་ཡ་ཉྩ བྱ་ཉྫ་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ བྷི་ཀྑཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཏུ་མྷེ ལ་བྷི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ པུ་ན་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ས་མཾ དི་སྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རེ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི. ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. སོ་པི ཁོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ ཨ་ཧོ་སི. བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་སུ་དྡྷ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ས་ནེ ཝཱ ས་ཡ་ནེ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ནི་ས་ཛྫི་ཏཱ ཝཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠི. སོ ཡ་དཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་གྷ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ སེ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མ་ཡོ དཱ་ནི མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ, ཙི་ར་ཉྩ མེ ཨི་དྷཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ན ཙ ཀཱ་ཙི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཧ་ནྡ དཱ་ནི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ལླ་ངྐཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ ཏ་སྨིཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ལླ་ངྐཾ ཨ་ཉྙཾ ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ས་ནཾ དི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གེ་ཧ་ཛ་ནོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ལླ་ངྐཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི. ནི་སཱི་དི ཐེ་རོ པ་ལླ་ངྐེ. མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ་པི ཁོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་གྷ་རཱ ཨཱ་ག་མྨ ཐེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ‘‘ཀོ མ་མ པ་ལླ་ངྐཾ ས་མ་ཎ་སྶ པ་ཉྙ་པེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཐེ་རོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ་ཎྜི་ཀྐ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ཀི་ཉྩི མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི? མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ‘‘བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏ, མ་ཡི དཱ་ནི མ་ནྟེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ ཨ་ཉྙེ ཀེ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘པུ་ཙྪ, མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ཛཱ་ནི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཏཱི་སུ ཝེ་དེ་སུ ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ཀེ་ཊུ་བྷེ་སུ སཱ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཨི་ཏི་ཧཱ་ས་པ་ཉྩ་མེ་སུ ཡཱ་ནི ཡཱ་ནི ག་ཎྛི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཡེ་སཾ ཡེ་སཾ ན་ཡཾ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་སྶ་ཏི ནཱ་པི་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་དྡ་ས, ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟོ, ཏེ་ན་སྶ ན་ཏྠི ཏེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ བྷཱ་རོ’’ཏི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏེ པ་ཉྷེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཡཱ བ་ཧུཾ པུ་ཙྪི་ཏོ; ཨ་ཧ་མྤི དཱ་ནི ཏཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪཱ་མི, བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་སི མེ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏ, པུ་ཙྪ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཙི་ཏྟ་ཡ་མ་ཀེ ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི –
‘‘ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི; ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི?
མཱ་ཎ་ཝོ ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་དྷོ ཝཱ ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ ནཱ་མ, བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཨི་ད’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘བུ་དྡྷ་མ་ནྟོ ནཱ་མཱ་ཡཾ, མཱ་ཎ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྐཱ པ་ནཱ་ཡཾ, བྷོ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི དཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐཱ མཱ་ཎ་ཝ, ཨ་མྷེ་ཧི ག་ཧི་ཏ་པ་བྦ་ཛྫཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ཏ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ བུ་དྡྷ་མ་ནྟཾ ནཱ་མ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ དེ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མ་ནྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ནོ པུ་ཏྟོ མ་ནྟེ ག་ཎྷ་ཏུ, ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ནཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ‘‘ཨུ་གྒ་ཎྷ, པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཐེ་རོ དཱ་ར་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སོ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཨ་བྷ་བྦོ དཱ་ནི སཱ་ས་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ. ས་ཙེ པ་ན་སྶཱ་ཧཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཡྻཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ བྷ་ཝེ་ཡྻ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, ས་མ་ཡོ དཱ་ནི ནཾ ཙ་ཎྜ་ཝ་ཛྫི་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏུ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, སཱ་མ་ཎེ་ར, ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ. མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ཉྩ ཨཱ་རོ་གྱཾ པུ་ཙྪ; ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཧི་ཎཱི’ཏི. ‘ཀོ ནཱ་མ ཏེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི. ‘ཨ་ཧཾ ཀོ ནཱ་མཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི – ‘མ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏི་སྶོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཐེ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙ་ཎྜ་ཝ་ཛྫི་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཧི་ཎཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ ནཱ་མ ཏེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཀོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘མ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ནི པ་ཊི་སཱ་མེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ད་ནྟ་པོ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྶ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ན ས་མྨ་ཛྫི. ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི. ཏ་ཉྩ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ག་ཎྷི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ པུ་ན པུ་ཙྪི. སཱ་མ་ཎེ་རོ པུ་ན་པི པུ་བྦེ ཀ་ཐི་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ཏྠཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ཨུ་གྒ་ཎྷ དཱ་ནི, སཱ་མ་ཎེ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན དི་ཝ་ས་ཏོ པ་བྷུ་ཏི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏི་སྶོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ས་བྦཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨ་ཝ་སྶི་ཀོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ ས་ཀ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡིཾ་སུ. མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ་པི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟོ བ་ཧཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝཱ་ཙེ་སི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བི་ནྡུ་སཱ་ར་སྶ ར་ཉྙོ ཨེ་ཀ་ས་ཏ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ས་བྦེ ཨ་སོ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཾ ཏི་སྶ་ཀུ་མཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ གྷཱ་ཏེ་སི. གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟོ་ཝ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ དྭི་ནྣཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཝ་སྶེ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨེ་ཀ་ར་ཛྫཱ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་བྷི་སེ་ཀཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་སྶ ཨི་མཱ རཱ་ཛི་དྡྷི་ཡོ ཨཱ་ག་ཏཱ – མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ཛེ་ཧི སོ་ལ༹་ས པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊེ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཡ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ གྷ་ཊེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དཱ་སི, དྭེ གྷ་ཊེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་ར་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, དྭེ གྷ་ཊེ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཨ་ས་ནྡྷི་མི་ཏྟཱ་ཡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ གྷ་ཊེ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི; དེ་ཝ་ཏཱ་ཨེ་ཝ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ནཱ་ག་ལ་ཏཱ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི སི་ནི་དྡྷཾ མུ་དུ་ཀཾ ར་ས་ཝ་ནྟཾ ཏཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཡེ་ན ར་ཉྙོ ཙ མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཙ སོ་ལ༹་ས་ནྣ་ཉྩ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ད་ནྟ་པོ་ན་ཀི་ཙྩཾ ནི་པྤ་ཛྫ་ཏི. དེ་ཝ་སི་ཀ་མེ་ཝ ཙ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ག་དཱ་མ་ལ་ཀཾ ཨ་ག་ད་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ཉྩ ག་ནྡྷ་ར་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎཾ པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཧ་ཏྠ་པུ་ཙྪ་ན་པ་ཊ་ཀཾ དི་བྦ་ཉྩ པཱ་ན་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. དེ་ཝ་སི་ཀ་མེ་ཝ པ་ན་སྶ ནྷཱ་ན་ག་ནྡྷཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལེ་པ་ན་ག་ནྡྷཾ པཱ་རུ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་སུ་ཏྟ་མ་ཡི་ཀཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་པ་ཊཾ མ་ཧཱ་ར་ཧ་ཉྩ ཨ་ཉྫ་ནཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧེ་ཝ ཨུ་ཊྛི་ཏ་སྶ སཱ་ལི་ནོ ན་ཝ ཝཱ་ཧ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ སུ་ཀཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. མཱུ་སི་ཀཱ ནི་ཏྠུ་ས་ཀ་ཎེ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཀོ་པི ཁ་ཎྜ་ཏ་ཎྜུ་ལོ ན ཧོ་ཏི, ར་ཉྙོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལོ པ་རི་བྷོ་གཾ ག་ཙྪ་ཏི. མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཀཱ མ་དྷུཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་མྨཱ་ར་སཱ་ལཱ་སུ ཨ་ཙྪཱ ཀཱུ་ཊཾ པ་ཧ་ར་ནྟི. ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་ཀུ་ཎཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་དྷུ་ར་སྶ་རཾ ཝི་ཀཱུ་ཛ་ནྟཱ ར་ཉྙོ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཨི་མཱ་ཧི ཨི་དྡྷཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ངྑ་ལི་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀཾ ཀཱ་ལ༹ཾ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ན་ཡི་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཛ་ལ་ཛ ཐ་ལ་ཛ་པུ་པྥེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥེ་ཧི ཙ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏཱ་ཝ མེ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ རཱུ་པཾ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ནི་མྨི་ཏཾ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་པུ་ཉྙ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་སཱི་ཏཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་སྶི་རཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཀ་སི་ཏ་ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་མི་ཝ ས་ལི་ལ་ཏ་ལཾ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་ར་སྨི་ཛཱ་ལ་ཝི་ས་ད་ཝི་པྥུ་རི་ཏ་སོ་བྷཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏ་མི་ཝ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ནཱི་ལ་པཱི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝ་ཎྞ་རཾ་སི་ཝི་ན་དྡྷ་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཝི་ལཱ་སི་ཏཱ་ཡ ས་ཉྩཱ་པྤ་བྷཱ་ནུ་རཱ་ག་ཨི་ནྡ་དྷ་ནུ་ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་མི་ཝ ཀ་ན་ཀ་གི་རི་སི་ཁ་རཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཝི་མ་ལ་ཀེ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཙཱ་རུ་མ་ཏྠ་ཀ་སོ་བྷཾ ན་ཡ་ན་ར་སཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝ བྲ་ཧྨ་དེ་ཝ་མ་ནུ་ཛ་ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་ག་ཎཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་རཱུ་པཾ པ་སྶ་ནྟོ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཀྑི་པཱུ་ཛཾ ནཱ་མ ཨ་ཀཱ་སི.
རཱ་ཛཱ ཀི་ར ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི བཱ་ཧི་ར་ཀ་པཱ་ས་ཎྜཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་སཱི་དི. ཏ་སྶ ཀི་ར པི་ཏཱ བི་ནྡུ་སཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཡ་པཱ་ས་ཎྜཱ་ན་ཉྩ པ་ཎྜ་ར་ངྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཨ་སོ་ཀོ་པི པི་ཏ་རཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཏ་ཐེ་ཝ ད་ད་མཱ་ནོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ ཋི་ཏོ ཏེ ཨུ་པ་ས་མ་པ་རི་བཱ་ཧི་རེ་ན ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ ཨ་སཾ་ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱི་དི་སཾ དཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ཎེ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཐ, དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏེ ཏེ པ་ཎྜ་ར་ངྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ནི་ག་ཎྛཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་རཱུ་པེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་དྡ་པཱི་ཋ་ཀེ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋ་ཀེ་སུ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏེ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘ན་ཏྠི ནེ་སཾ ཨ་ནྟོ སཱ་རོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ ཋི་ཏོ ཨ་དྡ་ས ནི་གྲོ་དྷ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ ད་ནྟཾ གུ་ཏྟཾ ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣཾ. ཀོ པ་ནཱ་ཡཾ ནི་གྲོ་དྷོ ནཱ་མ? བི་ནྡུ་སཱ་ར་ར་ཉྙོ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ སུ་མ་ན་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ –
བི་ནྡུ་སཱ་ར་ར་ཉྙོ ཀི་ར དུ་བྦ་ལ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨ་སོ་ཀ་ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ ཨུ་ཛྫེ་ནཱི་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ན་ག་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་མ་ན་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ སུ་མ་ན་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སུ་མ་ནཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱི པ་རི་པུ་ཎྞ་ག་བྦྷཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ གེ་ཧ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་ཏོ ཨེ་ཧི, སུ་མ་ནེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ས་མཱི་པཾ ག་ཏཱ. དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀཾ སཱ་ལཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་དཱ་སི. སཱ ཏཾ སཱ་ལཾ པཱ་ཝི་སི. ག་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཙ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. སཱ ཏ་སྶ ནི་གྲོ་དྷ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནི་གྲོ་དྷོ’’ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ དི་ཊྛ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་དྷཱི་ཏ་རཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སི. ནི་གྲོ་དྷ་ཀུ་མཱ་རོ་པི ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ཝ་རུ་ཎ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་དཾ དི་སྭཱ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ དཱ་ནི དཱ་ར་ཀོ, ཀཱ་ལོ ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་གྲོ་དྷ་ཀུ་མཱ་རཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཀུ་མཱ་རོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་རཾ ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ‘‘མཱ་ཏུ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མི. མཱ་ཏུ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཉྩ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ག་ནྟྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨ་སོ་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནི་གྲོ་དྷོ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡོ ས་ནྟ་མཱ་ན་སོ ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ ཋི་ཏོ ཨ་དྡ་ས ནི་གྲོ་དྷ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ ད་ནྟཾ གུ་ཏྟཾ ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣ’’ནྟི. དི་སྭཱ པ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཛ་ནོ ས་བྦོ་པི ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ནྟ་མི་ག་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ. ཨ་ཡཾ པ་ན དཱ་ར་ཀོ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཙ་སྶ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎ་ཉྩ སོ་བྷ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ སཱ་མ་ཎེ་རེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་དི, པེ་མཾ ས་ཎྛ་ཧི. ཀ་སྨཱ? པུ་བྦེ ཧི ཀི་ར པུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ས ར་ཉྙོ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ –
‘‘པུ་བྦེ ཝ ས་ནྣི་ཝཱ་སེ་ན, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ;
ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཛཱ་ཡ་ཏེ པེ་མཾ, ཨུ་པྤ་ལཾ ཝ ཡ་ཐོ་ད་ཀེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༢.༡༧༤);
ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་པེ་མོ ས་བ་ཧུ་མཱ་ནོ ‘‘ཨེ་ཏཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ པ་ཀྐོ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨ་མ་ཙྩེ པེ་སེ་སི. ‘‘ཏེ ཨ་ཏི་ཙི་རཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ན དྭེ ཏ་ཡོ པེ་སེ་སི – ‘‘ཏུ་རི་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་མཱ་ས་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི དཱ་ནི ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ས་མུ་སྶི་ཏ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ རཱ་ཛ་པ་ལླ་ངྐཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ལླ་ངྐ་ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ དཱ་ནི ཨ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨི་མ་སྶ གེ་ཧ་སྶ སཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠེ པ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤཱ་དི་ཏཾ ས་བྦཾ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཝི་ཀ་ཏིཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ནཱི་ཡ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏྠཱ་རཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དི་ནྣོ་ཝཱ་དཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ནཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨ་པ་དེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝ་གྒཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་སི.
རཱ་ཛཱ པ་ན ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏ་པ་དཾ, པ་མཱ་དོ མ་ཙྩུ་ནོ པ་ད’’ནྟི སུ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཱ་ཏ, པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ ‘‘ཨ་ཊྛ ཏེ, ཏཱ་ཏ, དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་ནི ད་མྨཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ད་མྨི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ཨ་ཡཾ, ཏཱ་ཏ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫཾ དི་སྭཱ ཙོ་དེ་ཏཱ སཱ་རེ་ཏཱ ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཊྛ ད་མྨཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ད་མྨི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ཨ་ཡཾ, ཏཱ་ཏ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཏེ ཨ་ཊྛ ད་མྨཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏཱ་ནི་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ཨ་ཡཾ, ཏཱ་ཏ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ན་ཉྩ མ་མ ཙ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཊྛ ད་མྨཱི’’ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ དྭ་ཏྟིཾ་ས བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་མ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཉྙེ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས བྷི་ཀྑཱུ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སྭེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ནྟོ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི ནི་གྲོ་དྷ་ཏྠེ་རེ ག་ཏེ་ནེ་ཝ པ་སཱ་དེ་ན. ནི་གྲོ་དྷ་ཏྠེ་རོ་པི རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་རི་སཾ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀེ་ན པ་སཱ་དེ་ན ཨ་ཙ་ལ་པྤ་སཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. པུ་ན རཱ་ཛཱ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་སི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཙེ་ཏི་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ནི དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན.
ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར རཱ་ཛཱ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་ས་ཛྫ ས་ངྒྷཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཀི་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ངྒ་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ཝ་ངྒཱ་ནི, ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ དྷ་མྨེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཐ, བྷ་ཎེ, ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཡ་ཉྩ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ ཨ་སོ་ཀ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ས་ངྒྷོ ཨི་ནྡ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ནཱ་མ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཡཾ ཡཾ ན ནི་ཊྛཱ་ཏི ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏཱི་ཧི སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ཧི ཝི་ཧཱ་ར་ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ས་བྦ་ན་ག་རེ་ཧི པ་ཎྞཱ་ནི ཨཱ་ག་མིཾ་སུ.
ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏཱ་ནི, དེ་ཝ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི – ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་ནྣཾ དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་བྦེ ཨ་ཊྛ སཱི་ལ་ངྒཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ཙ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཙ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ནྟཱུ’’ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཏྟ་ནྣཾ དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་མ་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ སི་རི་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་ས་སྶི་རཱི་ཀཾ ཝི་ཡ ན་ག་རཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ན་ག་རཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་སཱི་ཏི བྷི་ཀྑུ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་སཱི་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨ་ཀཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ ཋི་ཏོ་ཝ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ་ནི. སོ ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏིཾ པ་སྶ་མཱ་ནོ ཨུ་ལཱ༹་རེ་ན པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ་པི ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཀོ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི. ཀ་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཧ་ནྟོ་ཏི? བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀོ ནཱ་མ ཏ་ཡཱ ས་དི་སོ དྷ་ར་མཱ་ནེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ན ཀོ་ཙི ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཝེ་ཝ པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཧཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་ལཱ༹་རེ་ན པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ན ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ར མ་ཡཱ ས་དི་སོ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ར པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཧཱ, ཨ་ཧཾ ཀི་ར དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་ན སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་མི. ཀིཾ པ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ས་ཏི སཱ་ས་ན་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ ཧོ་མི, ན ཧོ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ཝཱ་མི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ས་ན་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ’’ཏི?
ཏ་ཏོ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ར་ཉྙོ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ མ་ཧི་ནྡ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝུ་ཌྜྷི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཱ་ས་ན་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ ཧོ་ཏི; ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ་ཏི ཝཱ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ་པི ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རི་མཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡ་རཱ་སིཾ ད་དེ་ཡྻ སོ་པི ‘སཱ་ས་ནེ དཱ་ཡཱ་དོ’ཏི ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀ་ཐཾ ཙ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, སཱ་ས་ན་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཌྜྷོ ཝཱ ད་ལི་དྡོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ར་སཾ པུ་ཏྟཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ཡཱ་དོ སཱ་ས་ན་སྶཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་སོ་ཀོ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཀི་ར ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ནེ་ཝ སཱ་ས་ན་སྶ དཱ་ཡཱ་ད་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ’’ཏི སཱ་ས་ནེ དཱ་ཡཱ་ད་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་དྡ་ས མ་ཧི་ནྡ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏཾ. དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཏི་སྶ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨོ་པ་ར་ཛྫེ ཋ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨོ་པ་ར་ཛྫ་ཏོ་པི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝ ཨུ་ཏྟ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཀྑ་སི ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ, པ་བྦ་ཛི་ཏུ’’ནྟི? ཀུ་མཱ་རོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་སྶ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ར་ཉྙོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པཱ་མོ་ཛྫ་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་བྦ་ཛཱ་མི, དེ་ཝ, མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ སཱ་ས་ན་དཱ་ཡཱ་དཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ས་ངྒྷ་མི་ཏྟཱ་པི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཋི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཙ སཱ་མི་ཀོ ཨ་གྒི་བྲ་ཧྨཱ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ ཡུ་ཝ་རཱ་ཛེ་ན ཏི་སྶ་ཀུ་མཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏྭ་མྤི, ཨ་མྨ, པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྑ་སཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཧ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ དཱ་ར་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ མཾ སཱ་ས་ནེ དཱ་ཡཱ་དཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ས་ངྒྷོ ར་ཉྙོ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རེ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ཏྠེ་རེ་ན ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པ་བྦཱ་ཛེ་སི. མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི. ཏ་དཱ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་སཱི་མ་མ་ཎྜ་ལེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ས་ངྒྷ་མི་ཏྟཱ་ཡ་པི རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཱི ནཱ་མ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ པ་ན དྷ་མྨ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཱི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ ས་ངྒྷ་མི་ཏྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་སྶཱ ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་མ་ཏྟཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སཱི་མ་མ་ཎྜ་ལེ སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སུཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ ཚ་བྦ་སྶཱ་བྷི་སེ་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཐ མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟོ དྭེ་པི ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ས་བྦཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དཾ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་མོ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ ཨ་སོ་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ན་ཝ་ཝ་སྶཱ་བྷི་སེ་ཀོ ཧོ་ཏི. ར་ཉྙོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ་བྷི་སེ་ཀ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཀོ་ནྟ་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ བྱཱ་དྷི་པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཏྠཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ པ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ས་པྤིཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ བྱཱ་དྷི་བ་ལེ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡི ནཱ་མ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ལླ་བྷཱ’’ཏི ན་ག་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫ་སྶ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་པེ་སི.
ཏེ་ན ཀི་ར ས་མ་ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ར་ཉྙོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ནི་གྲོ་དྷ་ཏྠེ་ར་སྶ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་ས་ཛྫེ་སི. བུ་དྡྷ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. དྷ་མྨ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཏཾ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ་ནཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི. ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ནེ ཨུ་ལཱ༹་རོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཀཱ་ནི ས་ཀཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ’’ཏི དཱི་པེ་ནྟི. པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ་པི ས་ཡ་མེ་ཝ མུ་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎ་མྤི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་མྤི ག་ཎ་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཝི་ས་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་དཱ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ དཱ་ནི ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཏཾ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ས་ཀྐཱ ཨི་མེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ’’ནྟི མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ག་ཎཾ ནཱི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་ག་ངྒ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་པི ཁོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་པི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་རཱུ་པཾ སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་བྦུ་ད་ཉྩ མ་ལ་ཉྩ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཉྩ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ. ཀེ་ཙི ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཉྩཱ་ཏ་པེ་ན ཏཱ་པེ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨཱ་དི་ཙྩཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀེ་ཙི ‘‘དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ཝོ་བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ན ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ ས་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫི. ར་ཉྙོ་པི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་མ་ཙྩོ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ ཨ་ཉྙེ ཨ་མ་ཙྩེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘རཱ་ཛཱ མཾ ‘ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཧཱི’ཏི པ་ཧི་ཎི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི? ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་མ – ‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟཱ ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ སོ ཨ་མ་ཙྩོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ར་ཉྙཱ ‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཧཱི’ཏི པེ་སི་ཏོ. ཀ་རོ་ཐ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པོ་ས་ཐ’’ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ན མ་ཡཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་མ་ཙྩོ ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཱ་ནི པཱ་ཏེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཏ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ. ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ན ཡོ ཝཱ སོ ཝཱ, ར་ཉྙོ ཨེ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀོ བྷཱ་ཏཱ ཏི་སྶ་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ, ཏཾ ཀི་ར རཱ་ཛཱ པ་ཏྟཱ་བྷི་སེ་ཀོ ཨོ་པ་ར་ཛྫེ ཋ་པེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝ་ན་ཙཱ་རཾ ག་ཏོ ཨ་དྡ་ས མ་ཧ་ནྟཾ མི་ག་ས་ངྒྷཾ ཙི་ཏྟ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མེ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎ་བྷ་ཀྑཱ མི་གཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཨི་མེ པ་ན ས་མ་ཎཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་དུ་ཀཱ་སུ སེ་ཡྻཱ་སུ ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཀིཾ ནཱ་མ ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ན ཀཱི་ལི༹་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! སོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏཾ ཀུ་མཱ་རེ་ན! ཧ་ནྡ, ནཾ ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་དྡྷོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི ས་ཏྟ་དི་ཝ་སེ་ན ར་ཛྫཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ, ཏ་ཏོ ཏཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སི. སོ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ས་ཏྟ་མེ མཾ དི་ཝ་སེ མཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ ནྷཱ་ཡི, ན བྷུ་ཉྫི, ན སུ་པི, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ལཱུ་ཁ་ས་རཱི་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ནཾ རཱ་ཛཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི? ‘‘མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་རེ, ཏྭཾ ནཱ་མ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་མ་ར་ཎཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཝི་སྶ་ཏྠོ ན ཀཱི་ལ༹་སི? བྷི་ཀྑཱུ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ནི་བ་དྡྷཾ མ་ར་ཎཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ ཀཱི་ལི༹་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀུ་མཱ་རོ སཱ་ས་ནེ པ་སཱི་དི.
སོ པུ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མི་ག་ཝཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་དྡ་ས ཡོ་ན་ཀ་མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཧ་ཏྠི་ནཱ་གེ་ན སཱ་ལ་སཱ་ཁཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱི་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ པཱ་མོ་ཛྫ་ཛཱ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཾ! སི་ཡཱ ནུ ཁོ སོ དི་ཝ་སོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་སྶཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལེ ཋ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ཉྩ ཨཱ་ཀཱ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཀུ་མཱ་རོ ཐེ་ར་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་ས་ནྣོ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མ་ཧཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ་པི ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མ་ག་མ་ནཱི་ཡ་མ་གྒཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཚ་ཎ་ཝེ་སཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ཡ སེ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་སི. ‘‘ཡུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཀི་ར པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་ཊི་ཡཱ་དེ་སུཾ. ཀུ་མཱ་རོ པ་དྷཱ་ན་གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི ས་དྡྷིཾ པུ་རི་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན. ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ན ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཀུ་མཱ་རོ ར་ཉྙོ ཙ་ཏུ་ཝ་སྶཱ་བྷི་སེ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨ་ཐ་ཉྙོ་པི ར་ཉྙོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ས་ངྒྷ་མི་ཏྟཱ་ཡ སཱ་མི་ཀོ ཨ་གྒི་བྲ་ཧྨཱ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྠི. ས་ངྒྷ་མི་ཏྟཱ ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. སོ་པི ‘‘ཡུ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཧ་མྤི, དེ་ཝ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཡཱ་ཙི. ‘‘པ་བྦ་ཛ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཙ ར་ཉྙཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ པ་བྦ་ཛི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་བྷ་ཝེ་ན ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛ་ནེ་ན;
ར་ཉྙོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ, ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ་ཏི ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ.
སོ ཏཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཏ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན རཱ་ཛཱ ཐེ་རེ མཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ པ་ཧི་ཎེ་ཡྻ; ཨ་དྡྷཱ ཨི་མ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་མ་ཙྩ་སྶ དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ས་ཡཾ ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. སོ ཐེ་རཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ས་ཏྠཾ ནི་པཱ་ཏེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ, དེ་ཝ, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་སཱ་ནི པཱ་ཏེ་སིཾ; ཨ་ཐ ཨ་ཡྻ་སྶ ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊི ས་མྤ་ཏྟཱ, ཀི་ནྟི ཀ་རོ་མཱི’’ཏི? རཱ་ཛཱ སུ་ཏྭཱ་ཝ – ‘‘ཨ་རེ! ཀིཾ པ་ན, ཏྭཾ, མ་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ པེ་སི་ཏོ’’ཏི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ས་རཱི་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱ་ཧོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མ་ཙྩོ མ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟོ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨི་མི་ནཱ པཱ་པེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཀཱ་སི, ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཏཾ པཱ་པ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཝོ ཨེ་ཏཾ པཱ་པ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཙི་ཏྟཾ ‘ཨ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ གྷཱ་ཏེ་ཏཱུ’’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨ་ཧཾ པེ་སེ་སིཾ – ‘ས་མ་གྒོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཏཱུ’’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏྭཾ ཀུ་ས་ལཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ན་ཏྠི ཏུ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པཾ, ཨ་མ་ཙྩ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ པཱ་པ’’ནྟི. རཱ་ཛཱ དྭེ་ལ༹ྷ་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ མ་མེ་ཏཾ དྭེ་ལ༹ྷ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ, སོ ཏེ ཨི་མཾ དྭེ་ལ༹ྷ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ ཨེ་ཀེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ཨེ་ཀེ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ ‘‘ཐེ་རཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ‘‘རཱ་ཛཱ པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ ནཱ་ག་ཙྪི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ, ཨ་ཊྛ ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ས་ཧ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝ པེ་སེ་སི – ‘‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་ཧཾ་སུ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཐེ་རོ ནཱ་ག་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ཐེ་རེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཧི་ཎིཾ; ཀ་སྨཱ ཐེ་རོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘‘རཱ་ཛཱ པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ‘སཱ་ས་ནཾ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཧོ་ཐཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ, སོ་ལ༹་ས ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ས་ཧ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ པེ་སེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཙ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘མ་ཧ་ལླ་ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ད་ཧ་རོ ནུ ཁོ’’ཏི? ‘‘མ་ཧ་ལླ་ཀོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཝ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ སི་ཝི་ཀཾ ཝཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་སྶ་ཏི, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ནཱ་བྷི་རུ་ཧི་སྶ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པ་རི ག་ངྒཱ་ཡ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, ནཱ་ཝཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཐེ་རཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ དྭཱི་སུ་པི ཏཱི་རེ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཐེ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨ་མ་ཙྩཱ ཙ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
ཐེ་རོ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཁོ ཨ་ཧཾ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི. ཨ་ཡཾ དཱ་ནི མེ སོ ཀཱ་ལོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧི. ཨ་ཐ ‘‘ཐེ་རོ སྭེ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ རཱ་ཛཱ སུ་པི་ནཾ ཨ་དྡ་ས. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སུ་པི་ནོ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ས་བྦ་སེ་ཏོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ སཱི་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ ཨ་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ སུ་པི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀེ པུ་ཙྪི – ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སུ་པི་ནོ དི་ཊྛོ, ཀིཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨེ་ཀོ ཏཾ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ཎ་ནཱ་གོ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ‘‘ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ ཛཱ་ཎུ་མ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀེ ཐེ་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་ཝཱ་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་སི་གྒཱ་ཧཱ ‘‘ཐེ་ར་སྶ སཱི་སཾ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཀོ་ས་ཏོ ཨ་སིཾ ཨ་བྦཱ་ཧིཾ་སུ. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཏཾ ཀི་ར ཙཱ་རི་ཏྟཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་སུ – ‘‘ཡོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷ་ཏི ཏ་སྶ ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ པཱ་ཏེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. རཱ་ཛཱ ཚཱ་ཡཾ་ཡེ་ཝ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦེ་པི ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝི་ར་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་སྶཱ་དཾ ན ཝི་ནྡཱ་མི, མཱ ཁོ ཐེ་རེ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྠཱ’’ཏི. ཐེ་རོ པ་ན ཀ་སྨཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཨ་གྒ་ཧེ་སཱི་ཏི? ཡ་སྨཱ ར་ཉྙཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཀྐོ་སཱ་པི་ཏོ ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ མེ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨ་གྒ་ཧེ་སི.
རཱ་ཛཱ ཐེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ བཱ་ཧི་ར་ཏོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་རི་ཝཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་བ་ལོ ནུ ཁོ ཐེ་རོ མ་མ ཀ་ངྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་ཏ་རཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ནཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ས་ཀ་ལ་པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ནཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་དེ་ས་པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ན’’ནྟི? ‘‘ཀ་ཏ་རཾ པ་ནེ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, དུ་ཀྐ་ར’’ནྟི? ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཾ་ས་པཱ་ཏི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་པུ་ཎྞཱ་ཡ ས་བྦཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་མྤེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ; ཨུ་དཱ་ཧུ ཨུ་པ་ཌྜྷ’’ནྟི? ‘‘ཨུ་པ་ཌྜྷཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་དེ་ས་པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ནཾ དུ་ཀྐ་ར’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, པ་དེ་ས་པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཡོ་ཛ་ནེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན ཙ་ཀྐེ་ན སཱི་མཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཐོ ཏི་ཊྛ་ཏུ; ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ དྭཱི་ཧི པཱ་དེ་ཧི སཱི་མཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་སྶོ ཏི་ཊྛ་ཏུ; པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན པཱ་དེ་ན སཱི་མཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་རི་སོ ཏི་ཊྛ་ཏུ; ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གེ་ན སཱི་མཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏི ཏི་ཊྛ་ཏཱུ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་ཐཱ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘རཱ་ཛཱ པ་སྶ་ཏཱུ’’ཏི ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་པ་ཐ་ཝཱི་ཙ་ལ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ར་ཐ་སྶ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏོ པཱ་དོ་ཝ ཙ་ལི, ཨི་ཏ་རོ ན ཙ་ལི. ཨེ་ཝཾ ད་ཀྑི་ཎ་པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་སུ ཨ་སྶ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏ་པཱ་དཱ་ཡེ་ཝ ཙ་ལིཾ་སུ, ཨུ་པ་ཌྜྷུ་པ་ཌྜྷཾ ས་རཱི་ར་ཉྩ. ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏི་ཡཱ་པི ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་ག་ག་ཏ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལི, ཨ་ཝ་སེ་སཾ ནི་ཙྩ་ལ་མ་ཧོ་སཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཀྑ་ཏི དཱ་ནི ཐེ་རོ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ‘ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཧཱི’ཏི པ་ཧི་ཎིཾ, སོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སི, ཨེ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཙི་ཏྟཾ ‘ཨ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ གྷཱ་ཏེ་ཏཱུ’’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ཏྠི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟཾ, ན་ཏྠི ཏུ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཐེ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན ས་ཉྙཱ་པེ་སི – ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི. ཙེ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི – ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༦༣).
ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དཱི་པེ་ཏུཾ ཏི་ཏྟི་ར་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༤.༧༥) ཨཱ་ཧ་རི – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱི་པ་ཀ་ཏི་ཏྟི་རོ ཏཱ་པ་སཾ པུ་ཙྪི –
‘ཉཱ་ཏ་ཀོ ནོ ནི་སི་ནྣོ་ཏི, བ་ཧུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི ཛ་ནོ;
པ་ཊི་ཙྩ ཀ་མྨཾ ཕུ་ས་ཏི, ཏ་སྨིཾ མེ ས་ངྐ་ཏེ མ་ནོ’ཏི.
ཏཱ་པ་སོ ཨཱ་ཧ – ‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ ཙི་ཏྟཾ མ་མ ས་དྡེ་ན ཙ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏེ པ་ཀྑི་ནོ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ’ཏི? ‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’ཏི ཏི་ཏྟི་རོ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ནཾ ཏཱ་པ་སོ ས་ཉྙཱ་པེ་སི – ‘ས་ཙེ ཏེ ན་ཏྠི ཙི་ཏྟཾ, ན་ཏྠི པཱ་པཾ; ཙེ་ཏ་ཡ་ནྟ་མེ་ཝ ཧི པཱ་པཾ ཕུ་ས་ཏི, ནཱ་ཙེ་ཏ་ཡ་ནྟཾ.
‘ན པ་ཊི་ཙྩ ཀ་མྨཾ ཕུ་ས་ཏི, མ་ནོ ཙེ ན་པྤ་དུ་སྶ་ཏི;
ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་སྶ བྷ་དྲ་སྶ, ན པཱ་པ་མུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱི’’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་མ་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ས་མཱུ་ཧཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ཏ་ཏོ་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ ‘‘ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏི་ཀཱ…པེ… ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ… ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པི་ཀཱ… ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀཱ… ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ… ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ … ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ… དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་མ་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ན་ཡི་མེ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་མེ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ སེ་ཏ་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ད་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི, བྷ་ནྟེ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཝི་བྷ་ཛྫ་ཝཱ་དཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཝི་བྷ་ཛྫ་ཝཱ་དཱི, བྷ་ནྟེ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ‘‘སུ་དྡྷཾ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, སཱ་ས་ནཾ; ཀ་རོ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐ’’ནྟི ཨཱ་ར་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པཱ་ཝི་སི.
ས་མ་གྒོ ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཊྛི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་ག་མེ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ མ་དྡ་མཱ་ནོ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏོ ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་རཱ་ནཾ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ ཏེ་ཝི་ཛྫཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་མེ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཙ ཀཱ་ཀ་ཎྜ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཡ་ས་ཏྠེ་རོ ཙ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡིཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡ་ནྟོ ས་བྦཾ སཱ་ས་ན་མ་ལཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ངྒཱི་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ས་ངྒཱི་ཏི ན་ཝ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏཱ. ཡཱ ལོ་ཀེ –
ཀ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ན, ཏ་སྨཱ ས་ཧ་སྶི་ཀཱ་ཏི ཙ;
པུ་རི་མཱ དྭེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཏ་ཏི་ཡཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ‘‘ཀེ་ནཱ་བྷ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཡཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ – ‘‘ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཏཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་མཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི ཏཱ་ཝ ཨཱ་བྷ་ཏཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ –
‘‘ཨུ་པཱ་ལི དཱ་ས་ཀོ ཙེ་ཝ, སོ་ཎ་ཀོ སི་གྒ་ཝོ ཏ་ཐཱ;
ཏི་སྶོ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟོ ཙ, པ་ཉྩེ་ཏེ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝི་ནོ.
‘‘པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཝི་ན་ཡཾ, དཱི་པེ ཛ་མྦུ་སི་རི་ཝ྄ཧ་ཡེ;
ཨ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ན་མཱ་ནེ་སུཾ, ཏ་ཏི་ཡོ ཡཱ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ པ་ན ཨུ་དྡྷཾ ཨི་མཾ དཱི་པཾ མ་ཧི་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏཾ. མ་ཧི་ནྡ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨ་རི་ཊྛ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏཾ. ཏ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པ་ར་མྤ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ཏ་ཏོ མ་ཧི་ནྡོ ཨི་ཊྚི་ཡོ, ཨུ་ཏྟི་ཡོ ས་མྦ་ལོ ཏ་ཐཱ;
བྷ་དྡ་ནཱ་མོ ཙ པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘ཨེ་ཏེ ནཱ་གཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ, ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ;
ཝི་ན་ཡཾ ཏེ ཝཱ་ཙ་ཡིཾ་སུ, པི་ཊ་ཀཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡཱ.
‘‘ནི་ཀཱ་ཡེ པ་ཉྩ ཝཱ་ཙེ་སུཾ, ས་ཏྟ ཙེ་ཝ པ་ཀ་ར་ཎེ;
ཏ་ཏོ ཨ་རི་ཊྛོ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཏི་སྶ་ད་ཏྟོ ཙ པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘ཝི་སཱ་ར་དོ ཀཱ་ལ༹་སུ་མ་ནོ, ཐེ་རོ ཙ དཱི་གྷ་ནཱ་མ་ཀོ;
དཱི་གྷ་སུ་མ་ནོ ཙ པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘པུ་ན་དེ་ཝ ཀཱ་ལ༹་སུ་མ་ནོ, ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཙ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ;
ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཙ པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘པུ་ན་དེ་ཝ སུ་མ་ནོ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝི་ན་ཡེ ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ;
བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་གོ, ག་ཛོ་ཝ དུ་པྤ་དྷཾ་སི་ཡོ.
‘‘དྷ་མྨ་པཱ་ལི་ཏ་ནཱ་མོ ཙ, རོ་ཧ་ཎེ སཱ་དྷུ་པཱུ་ཛི་ཏོ;
ཏ་སྶ སི་སྶོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, ཁེ་མ་ནཱ་མོ ཏི་པེ་ཊ་ཀོ.
‘‘དཱི་པེ ཏཱ་ར་ཀ་རཱ་ཛཱ་ཝ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཐ;
ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཕུ་སྶ་དེ་ཝོ མ་ཧཱ་ཀ་ཐཱི.
‘‘པུ་ན་དེ་ཝ སུ་མ་ནོ མེ་དྷཱ་ཝཱི, པུ་པྥ་ནཱ་མོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ;
མ་ཧཱ་ཀ་ཐཱི མ་ཧཱ་སི་ཝོ, པི་ཊ་ཀེ ས་བྦ་ཏྠ ཀོ་ཝི་དོ.
‘‘པུ་ན་དེ་ཝ ཨུ་པཱ་ལི མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝི་ན་ཡེ ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ;
མ་ཧཱ་ནཱ་གོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, ས་དྡྷ་མྨ་ཝཾ་ས་ཀོ་ཝི་དོ.
‘‘པུ་ན་དེ་ཝ ཨ་བྷ་ཡོ མེ་དྷཱ་ཝཱི, པི་ཊ་ཀེ ས་བྦ་ཏྠ ཀོ་ཝི་དོ;
ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝི་ན་ཡེ ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ.
‘‘ཏ་སྶ སི་སྶོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, པུ་པྥ་ནཱ་མོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ;
སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟོ, ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ.
‘‘ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝི་ན་ཡེ ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ;
ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་དྡྷ་མྨ་ཝཾ་ས་ཀོ་ཝི་དོ.
‘‘ཙཱུ་ལ༹་དེ་ཝོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝི་ན་ཡེ ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ;
སི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཙ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝི་ན་ཡེ ས་བྦ་ཏྠ ཀོ་ཝི་དོ.
‘‘ཨེ་ཏེ ནཱ་གཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ, ཝི་ན་ཡ་ཉྙཱུ མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དཱ;
ཝི་ན་ཡཾ དཱི་པེ པ་ཀཱ་སེ་སུཾ, པི་ཊ་ཀཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ཨི་མཾ ཏ་ཏི་ཡ་དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སཱ་ས་ནཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཁོ ཛ་ན་པ་དེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པེ་སེ་སི. མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རཾ ཀ་སྨཱི་ར་ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ར་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ཏྠེ་རཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ མ་ཧིཾ་ས་ཀ་མ་ཎྜ་ལཾ པེ་སེ་སི. ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཝ་ན་ཝཱ་སིཾ. ཡོ་ན་ཀ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀཾ. མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཾ མ་ཧཱ་ར་ཊྛཾ. མ་ཧཱ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཡོ་ན་ཀ་ལོ་ཀཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏྠེ་རཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་དེ་ས་བྷཱ་གཾ. སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་ཉྩ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨི་ཊྚི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ཨུ་ཏྟི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ས་མྦ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན བྷ་དྡ་སཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ས་བྦེ་པི ཏཾ ཏཾ དི་སཱ་བྷཱ་གཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་པ་ཉྩ་མཱ ཨ་ག་མཾ་སུ ‘‘པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཉྩ་ཝ་གྒོ ག་ཎོ ཨ་ལཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སྨཱི་ར་ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ས་སྶ་པཱ་ཀ་ས་མ་ཡེ ཨ་ར་ཝཱ་ལོ༹ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཀ་ར་ཀ་ཝ་སྶཾ ནཱ་མ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ས་སྶཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པེ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀཏྠེ་རོ པ་ན པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏོ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཧི་མ་ཝ་ཏི ཨ་ར་ཝཱ་ལ༹་ད་ཧ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཝཱ་ལ༹་ད་ཧ་པི་ཊྛི་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ཏི་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་པི ནི་སཱི་ད་ཏི་པི སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི. ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ར་ཝཱ་ལ༹་སྶ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀོ ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རོ བྷ་ཎྜུ ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ས་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ དཱུ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ མ་ཀྑཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི བྷིཾ་ས་ན་ཀཱ་ནི ནི་མྨི་ནི. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, རུ་ཀྑཱ ཚི་ཛྫ་ནྟི, པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི, མེ་གྷཱ ག་ཛྫ་ནྟི, ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི, ཨ་ས་ནི་ཡོ ཕ་ལ་ནྟི, བྷི་ནྣཾ ཝི་ཡ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི. བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་རཱུ་པཱ ནཱ་ག་ཀུ་མཱ་རཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི. ས་ཡ་མྤི དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི, པ་ཛྫ་ལ་ཏི, པ་ཧ་ར་ཎ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ‘‘ཀོ ཨ་ཡཾ མུ་ཎྜ་ཀོ ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཐེ་རཾ ས་ནྟ་ཛྫེ་སི. ‘‘ཨེ་ཐ ག་ཎྷ་ཐ ཧ་ན་ཐ ནི་དྡྷ་མ་ཐ ཨི་མཾ ས་མ་ཎ’’ནྟི ནཱ་ག་བ་ལཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ ས་བྦཾ ཏཾ བྷིཾ་ས་ན་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ –
‘‘ས་དེ་ཝ་ཀོ་པི ཙེ ལོ་ཀོ, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱ་ས་ཡེ་ཡྻ མཾ;
ན མེ པ་ཊི་བ་ལོ ཨ་སྶ, ཛ་ནེ་ཏུཾ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཾ.
‘‘ས་ཙེ་པི ཏྭཾ མ་ཧིཾ ས་བྦཾ, ས་ས་མུ་དྡཾ ས་པ་བྦ་ཏཾ;
ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ནཱ་ག, ཁི་པེ་ཡྻཱ་སི མ་མཱུ་པ་རི.
‘‘ནེ་ཝ མེ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་སི, ཛ་ནེ་ཏུཾ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཾ;
ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཏ་ཝེ་ཝ་སྶ, ཝི་གྷཱ་ཏོ ཨུ་ར་གཱ་དྷི་པཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཝི་ཧ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནི་པྥ་ལ་ཝཱ་ཡཱ་མོ དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཐེ་རོ ཏ་ངྑ་ཎཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶེ་ཧི. ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཝཱ་སི་ནོ ཡ་ཀྑཱ ཙ ག་ནྡྷ་བྦཱ ཙ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ ཙ ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. པ་ཉྩ་ཀོ་པི ཡ་ཀྑོ ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཀྑི་ནི་ཡཱ པ་ཉྩ་ཧི ཙ པུ་ཏྟ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཋ་མེ ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རོ ས་བྦེ་པི ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་ར་ཀྑ་སེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –
‘‘མཱ དཱ་ནི ཀོ་དྷཾ ཛ་ན་ཡི་ཏྠ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཡ་ཐཱ པུ་རེ;
ས་སྶ་གྷཱ་ཏ་ཉྩ མཱ ཀ་ཏྠ, སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ ཧི པཱ་ཎི་ནོ;
ཀ་རོ་ཐ མེ་ཏྟཾ ས་ཏྟེ་སུ, ཝ་ས་ནྟུ མ་ནུ་ཛཱ སུ་ཁ’’ནྟི.
ཏེ ས་བྦེ་པི ‘‘སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཙ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ པཱུ་ཛཱ་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྙ་པེ་སི. ནི་སཱི་དི ཐེ་རོ པ་ལླ་ངྐེ. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་པི ཐེ་རཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀ་སྨཱི་ར་ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཏོ་པི ཐེ་རོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏ་རོ’’ཏི ཐེ་ར་མེ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ. ཐེ་རོ ཏེ་སཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སི. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ཀུ་ལ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པ་བྦ་ཛི. ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཙ ཀ་སྨཱི་ར་ག་ནྡྷཱ་རཱ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་ནཱ ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏཱ ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ.
ག་ནྟྭཱ ཀ་སྨཱི་ར་ག་ནྡྷཱ་རཾ, ཨི་སི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀོ ཏ་དཱ;
དུ་ཊྛཾ ནཱ་གཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, མོ་ཙེ་སི བ་ནྡྷ་ནཱ བ་ཧཱུ་ཏི.
མ་ཧཱ་དེ་ཝཏྠེ་རོ་པི མ་ཧིཾ་ས་ཀ་མ་ཎྜ་ལཾ ག་ནྟྭཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སི. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛིཾ་སུ.
ག་ནྟྭཱ་ན ར་ཊྛཾ མ་ཧིཾ་སཾ, མ་ཧཱ་དེ་ཝོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
ཙོ་དེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ཧི, མོ་ཙེ་སི བ་ནྡྷ་ནཱ བ་ཧཱུ་ཏི.
ར་ཀྑི་ཏཏྠེ་རོ པ་ན ཝ་ན་ཝཱ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ན་ཝཱ་སི་ཀེ པ་སཱ་དེ་སི. ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, པ་ཉྩ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ག་ནྟྭཱ་ན ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ, ཝ་ན་ཝཱ་སིཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཋི་ཏོ ཏ་ཏྠ, དེ་སེ་སི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒི་ཡ་ནྟི.
ཡོ་ན་ཀ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཏྠེ་རོ་པི ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀེ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཏི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དྷ་མྨཱ་མ་ཏཾ པཱ་ཡེ་སི. ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལ་ཏོ ཨེ་ཝ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, ས་མ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ ཚ ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཨ་པ་ར་ནྟཾ ཝི་གཱ་ཧི་ཏྭཱ, ཡོ་ན་ཀོ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ;
ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མེ་ནེ་ཏྠ, པ་སཱ་དེ་སི ཛ་ནེ བ་ཧཱུ་ཏི.
མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཏྠེ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་ར་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ནཱ་ར་ད་ཀ་སྶ་པ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཧཱ་ར་ཊྛ་ཀེ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ་ར་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
མ་ཧཱ་ར་ཊྛཾ ཨི་སི ག་ནྟྭཱ, སོ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ;
ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐ་ཡི་ཏྭཱ་ན, པ་སཱ་དེ་སི མ་ཧཱ་ཛ་ན་ནྟི.
མ་ཧཱ་ར་ཀྑི་ཏཏྠེ་རོ་པི ཡོ་ན་ཀ་ར་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཡོ་ན་ཀ་ལོ་ཀཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་སྶ པཱ་ཎ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ནྟི་ཀེ ཙ་སྶ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སོ་པི ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཡོ་ན་ར་ཊྛཾ ཏ་དཱ ག་ནྟྭཱ, སོ མ་ཧཱ་ར་ཀྑི་ཏོ ཨི་སི;
ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟེ་ན ཏེ པ་སཱ་དེ་སི ཡོ་ན་ཀེ་ཏི.
མ་ཛ྄ཛྷི་མཏྠེ་རོ པ་ན ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟཏྠེ་རེ་ན ཨ་ལ༹་ཀ་དེ་ཝཏྠེ་རེ་ན དུ་ནྡུ་བྷི་སྶ་རཏྠེ་རེ་ན མ་ཧཱ་དེ་ཝཏྠེ་རེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་དེ་ས་བྷཱ་གཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཏཾ དེ་སཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཡོ མ་གྒ་ཕ་ལ་ར་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་སི. པ་ཉྩ་པི ཙ ཐེ་རཱ པ་ཉྩ ར་ཊྛཱ་ནི པ་སཱ་དེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སུཾ.
ག་ནྟྭཱ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏྠེ་རོ, ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་སཱ་ད་ཡི;
ཡ་ཀྑ་སེ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ནྟི.
སོ་ཎཏྠེ་རོ་པི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཏྟ་རཏྠེ་རེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ ར་ཀྑ་སཱི ས་མུ་དྡ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏེ ཛཱ་ཏེ དཱ་ར་ཀེ ཁཱ་ད་ཏི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཙ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཨེ་ཀོ དཱ་ར་ཀོ ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ར་ཀྑ་སཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཐེ་རོ ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཝུ་དྷ་ཧ་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏེ ཛཱ་ཏེ དཱ་ར་ཀེ ར་ཀྑ་སཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏུ་མྷེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ན མ་ཡཾ ར་ཀྑ་སཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ, ས་མ་ཎཱ ནཱ་མ མ་ཡཾ ཝི་ར་ཏཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ…པེ… ཝི་ར་ཏཱ མ་ཛྫ་པཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ ཁ་ཎེ སཱ ར་ཀྑ་སཱི ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ ས་མུ་དྡ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི ‘‘རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ དཱ་ར་ཀོ ཛཱ་ཏོ ཏཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, ར་ཀྑ་སཱི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི བྷཱི་ཏཱ ཝི་ར་ཝིཾ་སུ. ཐེ་རོ ར་ཀྑ་སེ་ཧི དི་གུ་ཎེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཏཾ ར་ཀྑ་སིཾ ས་པ་རི་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ པ་རི་ཀྑི་པི. ཏ་སྶཱ ས་པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མེ་ཧི ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ལ་དྡྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མ་ཡཾ པ་ན ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ས་བྦེ ར་ཀྑ་སཱ བྷཱི་ཏཱ ཝེ་ག་སཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཐེ་རོ་པི ཏེ ཡཱ་ཝ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཏཱ་ཝ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ དཱི་པ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་སི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷཱ་ནི ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ་ནཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ སོ་ཎུ་ཏྟ་ར་ནཱ་མ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི.
སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ ག་ནྟྭཱ་ན, སོ་ཎུ་ཏྟ་རཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ;
པི་སཱ་ཙེ ནི་དྡྷ་མེ་ཏྭཱ་ན, བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཾ ཨ་དེ་སི་སུ་ནྟི.
མ་ཧི་ནྡཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ ནུ ཁོ མེ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ ག་ནྟུཾ ནོ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཝཱི་མཾ་ས་ཏོ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལོ’’ཏི ཨ་ཧོ་སི. ཀིཾ པ་ན་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི? མུ་ཊ་སི་ཝ་ར་ཉྙོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ན ས་ཀྐཱ ཨི་མཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ. ཨི་དཱ་ནི པ་ན་སྶ པུ་ཏྟོ དེ་ཝཱ་ནཾ་པི་ཡ་ཏི་སྶོ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སྶ་ཏི. ཏཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ. ཧ་ནྡ ཡཱ་ཝ སོ ས་མ་ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨོ་ལོ་ཀེ་མ. པུ་ན དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ ཝཱ ན ཝཱ’’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ ཏེ་ཧི ཨི་ཊྚི་ཡཱདཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ས་ངྒྷ་མི་ཏྟཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ན སུ་མ་ནསཱ་མ་ཎེ་རེ་ན བྷ་ཎྜུ་ཀེ་ན ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ན ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་ཛ་ན་པ་དེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཚ མཱ་སེ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སི. ཨ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མཱ་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་དི་ས་ན་ག་རཾ ནཱ་མ ས་མྤ་ཏྟོ. ཨ་སོ་ཀོ ཀི་ར ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ ཛ་ན་པ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཛྫེ་ནིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝེ་དི་ས་ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ས་སེ་ཊྛི་སྶ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སཱ ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཾ མ་ཧི་ནྡ་ཀུ་མཱ་རཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཙུ་དྡ་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི. སཱ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཉཱ་ཏི་གྷ་རེ ཝ་ས་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མཱ་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་ཊི་ས་ན་ག་རཾ ནཱ་མ ས་མྤ་ཏྟོ’’ཏི.
ས་མྤ་ཏྟ་ཉྩ པ་ན ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཐེ་ར་མཱ་ཏཱ དེ་ཝཱི པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཝེ་དི་ས་གི་རི་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནཱ་མ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་དྷ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ, ས་མ་ཡོ ནུ ཁོ ཨི་དཱ་ནི ལ་ངྐཱ་དཱི་པཾ ག་ནྟུ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏུ ཏཱ་ཝ མེ པི་ཏ་རཱ པེ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ དེ་ཝཱ་ནཾ་པི་ཡ་ཏི་སྶོ, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་ཉྩ སུ་ཎཱ་ཏུ, ཚ་ཎ་ཏྠ་ཉྩ ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏུ, ཏ་དཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ ད་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཀ་མཱ་སཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཙ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་མཱ་ས་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ས་བྦེ་པི – ‘‘ཀཱ་ལོ ནུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ ག་མ་ནཱ་ཡ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘མ་ཧི་ནྡོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཏ་དཱ ཨ་ཧུ;
ཨི་ཊྚི་ཡོ ཨུ་ཏྟི་ཡོ ཐེ་རོ, བྷ་དྡ་སཱ་ལོ ཙ ས་མྦ་ལོ.
‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙ སུ་མ་ནོ, ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
བྷ་ཎྜུ་ཀོ ས་ཏྟ་མོ ཏེ་སཾ, དི་ཊྛ་ས་ཙྩོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ;
ཨི་ཏི ཧེ་ཏེ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ, མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ ར་ཧོ་ག་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་དཱ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, མུ་ཊ་སི་ཝ་རཱ་ཛཱ; ཨི་དཱ་ནི དེ་ཝཱ་ནཾ་པི་ཡ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ ཏུ་མྷེ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མ་ཧི་ནྡོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ པ་སཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཝོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལོ དཱི་པ་ཝ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡ; ཨ་ཧ་མྤི ཝོ ས་ཧཱ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཀྐོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར་སྶ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨི་མ་སྶ དཱི་པ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཏྭ་མྤི ས་ཧཱ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཙ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ས་ཏྟ་མོ ཝེ་ཊི་ས་ཀ་པ་བྦ་ཏཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡ མི་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཏེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཡཾ པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི ‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏོ’’ཏི་པི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ཝེ་ཊི་ས་གི་རི་མྷི རཱ་ཛ་ག་ཧེ, ཝ་སི་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ;
ཀཱ་ལོ་ཝ ག་མ་ན་སྶཱ་ཏི, ག་ཙྪཱ་མ དཱི་པ་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘པ་ལཱི༹་ནཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ ཏེ, ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ་ཝ ཨ་མྦ་རེ;
ཨེ་ཝ་མུ་པྤ་ཏི་ཏཱ ཐེ་རཱ, ནི་པ་ཏིཾ་སུ ན་གུ་ཏྟ་མེ.
‘‘པུ་ར་ཏོ པུ་ར་སེ་ཊྛ་སྶ, པ་བྦ་ཏེ མེ་གྷ་ས་ནྣི་བྷེ;
པ་ཏིཾ་སུ སཱི་ལ་ཀཱུ་ཊ་མྷི, ཧཾ་སཱ་ཝ ན་ག་མུ་དྡྷ་ནཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྚི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ དྭི་ནྣཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་པེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཧི ཨ་ཊྛ་མེ ཝ་སྶེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སྶེ སཱི་ཧ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པུ་ཏྟོ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པ་སྶ ཨཱ་དི་རཱ་ཛཱ ཝི་ཛ་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ཨི་མཾ དཱི་པ་མཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨུ་ད་ཡ་བྷ་དྡ་སྶ ཙུ་དྡ་ས་མེ ཝ་སྶེ ཨི་དྷ ཝི་ཛ་ཡོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཨུ་ད་ཡ་བྷ་དྡ་སྶ པ་ཉྩ་ད་ས་མེ ཝ་སྶེ པ་ཎྜུ་ཝཱ་སུ་དེ་ཝོ ནཱ་མ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་པེ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏྠ ནཱ་ག་དཱ་ས་ཀ་ར་ཉྙོ ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ ཨི་དྷ པ་ཎྜུ་ཝཱ་སུ་དེ་ཝོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ ཝ་སྶེ ཨ་བྷ་ཡོ ནཱ་མ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་པེ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏྠ སུ་སུ་ནཱ་ག་ར་ཉྙོ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ ཝ་སྶེ ཨི་དྷ ཨ་བྷ་ཡ་ར་ཉྙོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་བྷ་ཡ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ པ་ཎྜུ་ཀཱ་བྷ་ཡོ ནཱ་མ དཱ་མ་རི་ཀོ ར་ཛྫཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཱ༹་སོ་ཀ་སྶ སོ་ལ༹་ས་མེ ཝ་སྶེ ཨི་དྷ པ་ཎྜུ་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རིཾ་སུ. ཏཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཨེ་ཀེ་ན ཝ་སྶེ་ན ས་ཧ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ནྡ་གུ་ཏྟ་སྶ ཙུ་དྡ་ས་མེ ཝ་སྶེ ཨི་དྷ པ་ཎྜུ་ཀཱ་བྷ་ཡོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. མུ་ཊ་སི་ཝ་རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏྠ ཨ་སོ་ཀ་དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ ཝ་སྶེ ཨི་དྷ མུ་ཊ་སི་ཝ་རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. དེ་ཝཱ་ན་མྤི་ཡ་ཏི་སྶོ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཨུ་ད་ཡ་བྷ་དྡོ སོ་ལ༹་ས, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཙ མུ་ཎྜོ ཙ ཨ་ཊྛ, ནཱ་ག་དཱ་ས་ཀོ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི, སུ་སུ་ནཱ་གོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས, ཏ་སྶེ་ཝ པུ་ཏྟོ ཀཱ་ལཱ༹་སོ་ཀོ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་ཀཱ ད་ས བྷཱ་ཏུ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ དྭེ་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སུཾ. ཏེ་སཾ པ་ཙྪ་ཏོ ན་ཝ ན་ནྡཱ དྭེ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ་ཝ, ཙ་ནྡ་གུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི, བི་ནྡུ་སཱ་རོ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི. ཏ་སྶཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་སོ་ཀོ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶ པུ་རེ ཨ་བྷི་སེ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཝ་སྶེ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་པེ མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ན རཱ་ཛ་ཝཾ་སཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ – ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ དྭི་ནྣཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་པེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱི’’ཏི.
ཏ་སྨི་ཉྩ དི་ཝ་སེ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་ན་ཀྑ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. རཱ་ཛཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ གྷོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཚ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨ་མ་ཙྩེ ཙ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡེ་ན མི་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཏོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི མི་ག་ཝཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ པ་བྦ་ཏེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ར་ཉྙོ ཐེ་རེ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི རོ་ཧི་ཏ་མི་ག་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ དཱ་ནི པ་མ་ཏྟཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུ’’ནྟི ཛི་ཡཾ ཕོ་ཊེ་སི. མི་གོ ཨ་མྦ་ཏྠ་ལ་མ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. རཱ་ཛཱ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ ཨ་མྦ་ཏྠ་ལ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. མི་གོ་པི ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་མཾ་ཡེ་ཝ རཱ་ཛཱ པ་སྶ་ཏུ, མཱ ཨི་ཏ་རེ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཏི་སྶ, ཏི་སྶ, ཨི་ཏོ ཨེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་པེ ཛཱ་ཏོ མཾ ‘ཏི་སྶཱ’ཏི ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ལ་པི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རོ བྷ་ཎྜུ ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ས་ནོ མཾ ནཱ་མེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི མ་ནུ་སྶོ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཝཱ’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ –
‘‘ས་མ་ཎཱ མ་ཡཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ;
ཏ་ཝེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན དེ་ཝཱ་ན་མྤི་ཡ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཙ ཨ་སོ་ཀ་དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཙ ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. དེ་ཝཱ་ན་མྤི་ཡ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཙ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཚཱ་ཏ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་མྷི ཝེ་ལུ༹་གུ་མྦེ ཏི་སྶོ ཝེ་ལུ༹་ཡ་ཊྛི་ཡོ ར་ཐ་ཡ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ – ཨེ་ཀཱ ལ་ཏཱ་ཡ་ཊྛི ནཱ་མ, ཨེ་ཀཱ པུ་པྥ་ཡ་ཊྛི ནཱ་མ, ཨེ་ཀཱ ས་ཀུ་ཎ་ཡ་ཊྛི ནཱ་མ. ཏཱ་སུ ལ་ཏཱ་ཡ་ཊྛི ར་ཛ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ལ་ཏཱ ཀ་ཉྩ་ན་ཝ་ཎྞཱ ཁཱ་ཡ་ཏི. པུ་པྥ་ཡ་ཊྛི་ཡཾ པ་ན ནཱི་ལ་པཱི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏོ་དཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝ་ཎྚ་པ་ཏྟ་ཀི་ཉྫ་ཀྑཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་ཡ་ནྟི. ས་ཀུ་ཎ་ཡ་ཊྛི་ཡཾ ཧཾ་ས་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཛཱི་ཝ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཙ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནི ས་ཛཱི་ཝཱ་ནི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དཱི་པ་ཝཾ་སེ –
‘‘ཚཱ་ཏ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་ད་མྷི, ཝེ་ལུ༹་ཡ་ཊྛཱི ཏ་ཡོ ཨ་ཧུ;
སེ་ཏཱ ར་ཛ་ཏ་ཡ་ཊྛཱི་ཝ, ལ་ཏཱ ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷཱ.
‘‘ནཱི་ལཱ་དི ཡཱ་དི་སཾ པུ་པྥཾ, པུ་པྥ་ཡ་ཊྛི་མྷི ཏཱ་དི་སཾ;
ས་ཀུ་ཎཱ ས་ཀུ་ཎ་ཡ་ཊྛི་མྷི, ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་ཎྛི་ཏཱ’’ཏི.
ས་མུ་དྡ་ཏོ་པི་སྶ མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ་དི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ར་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ མུ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ – ཧ་ཡ་མུ་ཏྟཱ, ག་ཛ་མུ་ཏྟཱ, ར་ཐ་མུ་ཏྟཱ, ཨཱ་མ་ལ་ཀ་མུ་ཏྟཱ, ཝ་ལ་ཡ་མུ་ཏྟཱ, ཨ་ངྒུ་ལི་ཝེ་ཋ་ཀ་མུ་ཏྟཱ, ཀ་ཀུ་དྷ་ཕ་ལ་མུ་ཏྟཱ, པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མུ་ཏྟཱ་ཏི. སོ ཏཱ ཙ ཡ་ཊྛི་ཡོ ཏཱ ཙ མུ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་ཉྩ བ་ཧུཾ ར་ཏ་ནཾ ཨ་སོ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པེ་སེ་སི. ཨ་སོ་ཀོ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི པ་ཧི་ཎི – ཚ་ཏྟཾ, ཙཱ་མ་རཾ, ཁ་གྒཾ, མོ་ལི༹ཾ, ར་ཏ་ན་པཱ་དུ་ཀཾ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ; སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་ངྑཾ, ག་ངྒོ་ད་ཀཾ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཾ, ཝ་ཊཾ་ས་ཀཾ, བྷི་ངྒཱ་རཾ, ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚཾ, སི་ཝི་ཀཾ, ཀ་ཉྙཾ, ཀ་ཊ་ཙྪུཾ, ཨ་དྷོ་ཝི་མཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ, ཧ་ཏྠ་པུ་ཉྪ་ནཾ, ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ནཾ, ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཎྞ་མ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་ཉྫ་ནཾ, ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ, ཨཱ་མ་ལ་ཀ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དཱི་པ་ཝཾ་སེ –
‘‘ཝཱ་ལ་བཱི་ཛ་ནི་མུ་ཎྷཱི་སཾ, ཚ་ཏྟཾ ཁ་གྒ་ཉྩ པཱ་དུ་ཀཾ;
ཝེ་ཋ་ནཾ སཱ་ར་པཱ་མ་ངྒཾ, བྷི་ངྒཱ་རཾ ན་ནྡི་ཝ་ཊྚ་ཀཾ.
‘‘སི་ཝི་ཀཾ ས་ངྑཾ ཝ་ཊཾ་ས་ཉྩ, ཨ་དྷོ་ཝི་མཾ ཝ་ཏྠ་ཀོ་ཊི་ཀཾ;