དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ

དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ པ་ན ཨ་ཡ་མ་ནུ་ཀྐ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་དཱ ཧི –

ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ་ན ས་དྡྷ་མྨཾ, ཛོ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ ཙ ས་བྦ་དྷི;

ཡཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཋ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི ཏེ.

ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཛུ་ཏཱི་མ་ནྟོ, ཐེ་རཱ ཀ་སྶ་པ་ཨཱ་ད་ཡོ;

ཁཱི་ཎ་སྣེ་ཧ་པ་དཱི་པཱ་ཝ, ནི་བྦཱ་ཡིཾ་སུ ཨ་ནཱ་ལ་ཡཱ.

ཨ་ཐཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ་སུ ཝ་སྶ་ས་ཏ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ‘‘ཀ་པྤ་ཏི སི་ངྒཱི་ལོ་ཎ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི གཱ་མ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨ་མ་ཐི་ཏ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཛ་ལོ༹་གིཾ པཱ་ཏུཾ, ཀ་པྤ་ཏི ཨ་ད་ས་ཀཾ ནི་སཱི་ད་ནཾ, ཀ་པྤ་ཏི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ’’ནྟི ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི དཱི་པེ་སུཾ. ཏེ་སཾ སུ་སུ་ནཱ་ག་པུ་ཏྟོ ཀཱ་ལཱ༹་སོ་ཀོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཡ་སོ ཀཱ་ཀ་ཎྜ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཝ་ཛྫཱི་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཀི་ར ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི དཱི་པེ་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡྭཱ་ཧཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ན་ཝི་པ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དཱི་པེ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཡ་སོ ཀཱ་ཀ་ཎྜ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཀཾ་ས་པཱ་ཏིཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ཝེ་སཱ་ལི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘དེ་ཐཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་མྤི ཨ་ཌྜྷ་མྤི པཱ་ད་མྤི མཱ་ས་ཀ་རཱུ་པ་མྤི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི ས་བྦཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཡཱ་ཝ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ པ་ན ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནཱུ་ནཱ་ནི ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨི་ཉྩ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ དྭཱ་ད་ས བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཡ་སེ་ན ས་མུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ. ཏེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ རེ་ཝ་ཏེ་ན པུ་ཊྛེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་མི་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་ན་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟེ་ན ཏཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ. ཨ་ཐ ཐེ་རཱ ‘‘པུ་ན དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རེ པ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དེ ས་ཏྟ་ས་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝཱ་ལི་ཀཱ་རཱ་མེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ་ན ས་ངྒཱ་ཡི་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ས་བྦཾ སཱ་ས་ན་མ་ལཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པུ་ན པི་ཊ་ཀ་ཝ་སེ་ན ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ངྒ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་བྦཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ ས་ངྒཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏཱ. ཡཱ ལོ་ཀེ –

ས་ཏེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཀ་ཏཱ, ཏེ་ན ས་ཏྟ་ས་ཏཱ་ཏི ཙ;

པུ་བྦེ ཀ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, དུ་ཏི་ཡཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.

སཱ པ་ནཱ་ཡཾ –

ཡེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ས་ངྒཱི་ཏཱ, ས་ངྒཱི་ཏི ཏེ་སུ ཝི་སྶུ་ཏཱ;

ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ཙ སཱ་ལ༹ྷོ ཙ, རེ་ཝ་ཏོ ཁུ་ཛྫ་སོ་བྷི་ཏོ.

ཡ་སོ ཙ སཱ་ཎ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ, ཨེ་ཏེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ;

ཐེ་རཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཐེ་ར་སྶ, དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ.

སུ་མ་ནོ ཝཱ་ས་བྷ་གཱ་མཱི ཙ, ཉེ་ཡྻཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ;

དྭེ ཨི་མེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ, དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ.

དུ་ཏི་ཡོ པ་ན ས་ངྒཱི་ཏོ, ཡེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ས་ངྒ་ཧོ;

ས་བྦེ་པི པ་ནྣ་བྷཱ་རཱ ཏེ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་ཏི.

ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི.

ཨེ་ཝ་མི་མཾ དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ ཐེ་རཱ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི སཱ་ས་ན་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་བྦུ་ད’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨི་མཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ – ‘‘ཨི་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཝ་སྶེ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟེ དྷ་མྨཱ་སོ་ཀོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སྶ་ཏི. སོ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཀཾ ས་ཀཾ དི་ཊྛིཾ པ་རི་དཱི་པེ་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ནེ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་བྦུ་དཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་ནྣུ ཁོ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་བྦུ་དེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་མྨུ་ཁཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཏེ ས་བྦེ་ཝ ཏ་དཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ས་མྨུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཀ་ལཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ན ཀ་ཉྩི དི་སྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཏི་སྶཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ པ་རི་ཏྟཱ་ཡུ་ཀཾ ཨུ་པ་རི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་མ་གྒཾ. དི་སྭཱ་ན ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ས མོ་གྒ་ལི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ མ་ནྟེ་ཧི པ་ལོ་བྷི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ མ་དྡི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཏེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏི་སྶཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཝ་སྶེ སཱ་ས་ནེ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་བྦུ་དཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི. མ་ཡ་ཉྩ ས་ཀ་ལཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀ་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཨ་དི་སྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ཨ་དྡ་སཱ་མ. སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་ས, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཀི་ར སཱ་ས་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་བྦུ་དཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒུ་ད་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ, ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་མིཾ་སུ.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཙ ཙ་ཎྜ་ཝ་ཛྫི་ཏྠེ་རོ ཙ དྭེ་པི ན་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རཱ པ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ, ཏེ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཐེ་རཱ ‘‘ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ནོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ, ཏེ་ན ཝོ ཨི་དཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏུ – ‘ཏི་སྶོ ནཱ་མ བྲ་ཧྨཱ མོ་གྒ་ལི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ, ཨེ་ཀོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏཱུ’’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ –

ས་བྦ་ཀཱ་མི་པྤ་བྷུ་ཏ་ཡོ, ཏེ་པི ཐེ་རཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ;

ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཝ ལོ་ཀ་མྷི, ཛ་ལི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ.

དུ་ཏི་ཡཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ་ན སཱ་ས་ནཾ;

ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ཀ་ཏྭཱ་ན, ཧེ་ཏུཾ ས་དྡྷ་མྨ་སུ་དྡྷི་ཡཱ.

ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝ་སི་པྤ་ཏྠཱ, པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ;

ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཝ་སཾ ཐེ་རཱ, ཏེ་པི ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ག་ཏཱ.

ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཛ་མྨིཾ, ཉ་ཏྭཱ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཾ;

ཏཾ པ་ཏྟུཾ ཝཱ་ཡ་མེ དྷཱི་རོ, ཡཾ ནི་ཙྩཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་ད་ནྟི.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ