༡. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… སཱ་ལ༹ྷོ མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ལ༹ྷོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ; མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན ན་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱ’’ཏི. ན་ཝ་ཀ་མྨི་ཀནྟི ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡི་ཀཾ. པ་ཎྜི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. བྱ་ཏྟཱཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཀེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱིཏི པཱ་ལི༹་གྒ་ཧ་ཎེ ས་ཏི་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ད་ཀྑཱཏི ཚེ་ཀཱ; ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་རི་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ལ་སཱཏི ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡཱཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཡ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུནྟི ས་མ་ཏྠཱ ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨི་དཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏུ་མྤི ས་མ་ཏྠཱ. ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏུནྟི ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཏེཏི ཏེ ཨུ་བྷོ; སཱ ཙ སུ་ནྡ་རཱི་ན་ནྡཱ སོ ཙ སཱ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཏྟ་གྒེཏི པ་རི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ནི་ཀཱུ་ཊེཏི ཀོ་ཎ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏེ ག་མྦྷཱི་རེ. ཝི་སྶ་རོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཝི་རཱུ་པོ མེ ས་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ས་དྡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏི་མཱ་ནེ་ནྟཱིཏི ཨ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ. ཀྱཱ་ཧནྟི ཀིཾ ཨ་ཧཾ. ཛ་རཱ་དུ་བྦ་ལཱཏི ཛ་རཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱ. ཙ་ར་ཎ་གི་ལཱ་ནཱཏི པཱ་ད་རོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ.
༦༥༧-༨. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ; ཏི་ནྟཱ ཀི་ལི་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན་སྶ ཏ་མེ་ཝ རཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ར་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཏྟཱཏི ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན སུ་ཊྛུ ར་ཏྟཱ. ཨ་པེ་ཀྑ་ཝ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ རཱ་ག་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱཏི ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཡ. ཨེ་ས ན་ཡོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ་པི. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱཏི པུ་རི་ས་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀནྟི ཨ་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷོ. ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཧེ་ཊྛ་ཀྑ་ཀཾ ཨུ་པ་རི་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་བྦྷ་ཀ་པྤ་ར་མྤི ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. སེ་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་མཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ཧི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ.
༦༥༩. ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶ་ཝེ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷནྟི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ཏུ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཀཱ་ཡནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨི་དྷཱ་པི ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ཏུ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་མ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནི་ཙྩ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་མ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནི་ཙྩ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ངྒཾ ཨ་ཙོ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀྑེ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཀྑེ་ཏྟེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན, དུ་ཀྐ་ཊ་ཀྑེ་ཏྟེ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ས་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ན་ཡེ་ན སཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༦༠. ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀནྟི ཨ་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷོ་ཀ་པྤ་ར་མྤི ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
༦༦༢. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ ས་ཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ, པུ་རི་སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ. ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀེ ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ ཀཱ་ཡ་པྤ་དེ་སེ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སཱ་དི་ཡ་ནེ ས་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, པུ་རི་ས་སྶ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ, པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ ཝཱ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ ག་ཧེ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཀྐ་ཊཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, བྷི་ཀྑུ་སྶ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༦༦༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཏེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ཡ་པི ཏཾ ཕ་སྶཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནེ་པི ས་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.