༡. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ (བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)
ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ, ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ;
བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ.
པ་ཏྟོ ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏ་སྶ, ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཾ;
ཀཱ་ཏུཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཏཱ་ཝ, ཧོ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཡཾ.
༡. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… སཱ་ལ༹ྷོ མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ལ༹ྷོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ; མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན ན་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱ’’ཏི. ན་ཝ་ཀ་མྨི་ཀནྟི ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡི་ཀཾ. པ་ཎྜི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. བྱ་ཏྟཱཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཀེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱིཏི པཱ་ལི༹་གྒ་ཧ་ཎེ ས་ཏི་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ད་ཀྑཱཏི ཚེ་ཀཱ; ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་རི་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ལ་སཱཏི ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡཱཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཡ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུནྟི ས་མ་ཏྠཱ ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨི་དཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏུ་མྤི ས་མ་ཏྠཱ. ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏུནྟི ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཏེཏི ཏེ ཨུ་བྷོ; སཱ ཙ སུ་ནྡ་རཱི་ན་ནྡཱ སོ ཙ སཱ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཏྟ་གྒེཏི པ་རི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ནི་ཀཱུ་ཊེཏི ཀོ་ཎ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏེ ག་མྦྷཱི་རེ. ཝི་སྶ་རོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཝི་རཱུ་པོ མེ ས་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ས་དྡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏི་མཱ་ནེ་ནྟཱིཏི ཨ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ. ཀྱཱ་ཧནྟི ཀིཾ ཨ་ཧཾ. ཛ་རཱ་དུ་བྦ་ལཱཏི ཛ་རཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱ. ཙ་ར་ཎ་གི་ལཱ་ནཱཏི པཱ་ད་རོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ.
༦༥༧-༨. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ; ཏི་ནྟཱ ཀི་ལི་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན་སྶ ཏ་མེ་ཝ རཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ར་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཏྟཱཏི ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན སུ་ཊྛུ ར་ཏྟཱ. ཨ་པེ་ཀྑ་ཝ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ རཱ་ག་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱཏི ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཡ. ཨེ་ས ན་ཡོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ་པི. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱཏི པུ་རི་ས་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀནྟི ཨ་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷོ. ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཧེ་ཊྛ་ཀྑ་ཀཾ ཨུ་པ་རི་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་བྦྷ་ཀ་པྤ་ར་མྤི ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. སེ་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་མཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ཧི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ.
༦༥༩. ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶ་ཝེ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷནྟི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ཏུ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཀཱ་ཡནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨི་དྷཱ་པི ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ཏུ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་མ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནི་ཙྩ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་མ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནི་ཙྩ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ངྒཾ ཨ་ཙོ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀྑེ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཀྑེ་ཏྟེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན, དུ་ཀྐ་ཊ་ཀྑེ་ཏྟེ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ས་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ན་ཡེ་ན སཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༦༠. ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀནྟི ཨ་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷོ་ཀ་པྤ་ར་མྤི ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
༦༦༢. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ ས་ཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ, པུ་རི་སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ. ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀེ ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ ཀཱ་ཡ་པྤ་དེ་སེ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སཱ་དི་ཡ་ནེ ས་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, པུ་རི་ས་སྶ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ, པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ ཝཱ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ ག་ཧེ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཀྐ་ཊཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, བྷི་ཀྑུ་སྶ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༦༦༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཏེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ཡ་པི ཏཾ ཕ་སྶཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནེ་པི ས་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦༤. དུ་ཏི་ཡེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ – ཀ་ཙྩི ནོ སཱཏི ཀ་ཙྩི ནུ སཱ. ཨ་ཝ་ཎྞོཏི ཨ་གུ་ཎོ. ཨ་ཀི་ཏྟཱིཏི ནི་ནྡཱ. ཨ་ཡ་སོཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི; པ་ར་མྨུ་ཁ་ག་ར་ཧཱ ཝཱ.
༦༦༥. ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༦༦༦. སཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ, སཱ ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཨི་ད་ཉྩ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཙྪཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཊྛ་ནྣ’’ནྟི ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ལ༹་ཏྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེཏི དྷུ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒ་མྷི དུ་ཊྛུ་ལླ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ ཧི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་དྷ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱཏི ཨི་ད་མྤི་ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྠཱ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦༩. ཏ་ཏི་ཡེ – དྷ་མྨེ་ནཱཏི བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ. ཝི་ན་ཡེ་ནཱཏི ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ན་སྶ ‘‘ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ སུ་ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ནཱཏི ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན་སྶ ‘‘ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ་ན བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ངྒྷཾ ཝཱ ག་ཎཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ ས་མྦ་ཧུ་ལ་པུ་གྒ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ག་ཎཾ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝཱ ན ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ཨཱ་ད་རཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ས་ཧཱ་ཡཱ, སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ས་མ་སི་ཀྑ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ སཾ་ཝཱ་སོ; ས་མཱ་ནོ སཾ་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ.ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཏ་སྨིཾ སཾ་ཝཱ་སེ ས་ཧ ཨ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧཱ་ཡཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན སཾ་ཝཱ་སེ་ན ཏེ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, སོ སཾ་ཝཱ་སོ ཏ་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི. ཡེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ ཏ་སྶ སོ སཾ་ཝཱ་སོ ན་ཏྠི, ན ཏེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཧཱ་ཡཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ས་ཧཱ་ཡཱ, སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི. སེ་སཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལེ་ན ཧ་ཏྠེ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎེ་པི. ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀྑེ་ཏྟེ ག་ཧ་ཎ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི ཧ་ཏྠོ ནཱ་མ ཀ་པྤ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་ན་ཁཱ, ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀཾ ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ག་ཧ་ཎཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ས་དྡྷ་མྨོཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ. ན ཧི མེ་ཐུ་ན་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་མྤི ཙེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཾ.
‘‘ཏི་སྶི་ཏྠི་ཡོ མེ་ཐུ་ནཾ ཏཾ ན སེ་ཝེ,
ཏ་ཡོ པུ་རི་སེ ཏ་ཡོ ཙ ཨ་ན་རི་ཡ་པ་ཎྜ་ཀེ;
ན ཙཱ་ཙ་རེ མེ་ཐུ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་སྨིཾ,
ཚེ་ཛྫཱ སི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ;
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༨༡);
ཨི་མཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ སེ་ད་མོ་ཙ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན; མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏྟཱ. པ་རི་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཧི ‘‘མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ‘‘ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ག་མ་ནུ་པྤཱ་ད་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཚེ་ཛྫཱ སི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ས་ངྐེ་ཏཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༧༦. ཨ་ཊྛ་མཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཡེ་ན ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་མཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏི. ཡཱ པ་ན ཨེ་ཀཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུཾ ས་ཏྟ ཝཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི པཱུ་རེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏི. ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ དེ་སེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི དེ་སི་ཏཱ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ, ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི དེ་སི་ཏཱ ན ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ’’ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨི་དཱ་ནི ནཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཱ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ དེ་སི་ཏ་ག་ཎ་ནཾ ཨུ་པེ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པུ་ན དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པཱུ་རེ་ནྟཱི་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ན ཧོ་ཏི. ཡཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཱ་ཝ དེ་སེ་ཏི, ཏ་སྶཱ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ, དེ་སི་ཏཱ་པི ཨ་དེ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, དེ་སི་ཏ་ག་ཎ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མེ ཝ་ཏྠུ་མྷི པ་རི་པུ་ཎྞ་མ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་མེ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་མ་གྒེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ
པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.