བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ (བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)
ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ, ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ;
བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ.
པ་ཏྟོ ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏ་སྶ, ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཾ;
ཀཱ་ཏུཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཏཱ་ཝ, ཧོ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཡཾ.
༡. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… སཱ་ལ༹ྷོ མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ལ༹ྷོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ; མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན ན་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱ’’ཏི. ན་ཝ་ཀ་མྨི་ཀནྟི ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡི་ཀཾ. པ་ཎྜི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. བྱ་ཏྟཱཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཀེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱིཏི པཱ་ལི༹་གྒ་ཧ་ཎེ ས་ཏི་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ད་ཀྑཱཏི ཚེ་ཀཱ; ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་རི་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ལ་སཱཏི ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡཱཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཡ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུནྟི ས་མ་ཏྠཱ ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཨི་དཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏུ་མྤི ས་མ་ཏྠཱ. ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏུནྟི ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཏེཏི ཏེ ཨུ་བྷོ; སཱ ཙ སུ་ནྡ་རཱི་ན་ནྡཱ སོ ཙ སཱ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཏྟ་གྒེཏི པ་རི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ནི་ཀཱུ་ཊེཏི ཀོ་ཎ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏེ ག་མྦྷཱི་རེ. ཝི་སྶ་རོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཝི་རཱུ་པོ མེ ས་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ས་དྡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏི་མཱ་ནེ་ནྟཱིཏི ཨ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ. ཀྱཱ་ཧནྟི ཀིཾ ཨ་ཧཾ. ཛ་རཱ་དུ་བྦ་ལཱཏི ཛ་རཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱ. ཙ་ར་ཎ་གི་ལཱ་ནཱཏི པཱ་ད་རོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ.
༦༥༧-༨. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ; ཏི་ནྟཱ ཀི་ལི་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན་སྶ ཏ་མེ་ཝ རཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ར་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཏྟཱཏི ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན སུ་ཊྛུ ར་ཏྟཱ. ཨ་པེ་ཀྑ་ཝ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ རཱ་ག་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱཏི ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཡ. ཨེ་ས ན་ཡོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ་པི. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱཏི པུ་རི་ས་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀནྟི ཨ་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷོ. ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཧེ་ཊྛ་ཀྑ་ཀཾ ཨུ་པ་རི་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་བྦྷ་ཀ་པྤ་ར་མྤི ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. སེ་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་མཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ཧི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ.
༦༥༩. ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶ་ཝེ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷནྟི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ཏུ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཀཱ་ཡནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡཾ. ཨཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨི་དྷཱ་པི ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ཏུ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་མ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནི་ཙྩ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་མ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནི་ཙྩ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ངྒཾ ཨ་ཙོ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀྑེ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཀྑེ་ཏྟེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན, དུ་ཀྐ་ཊ་ཀྑེ་ཏྟེ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ས་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ན་ཡེ་ན སཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༦༠. ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀནྟི ཨ་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷོ་ཀ་པྤ་ར་མྤི ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
༦༦༢. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ ས་ཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ, པུ་རི་སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ. ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀེ ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ ཀཱ་ཡ་པྤ་དེ་སེ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སཱ་དི་ཡ་ནེ ས་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, པུ་རི་ས་སྶ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ, པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ ཝཱ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ ག་ཧེ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཀྐ་ཊཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, བྷི་ཀྑུ་སྶ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གོ ཝཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ ཝཱ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༦༦༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཏེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ཡ་པི ཏཾ ཕ་སྶཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་མ་ས་ནེ་པི ས་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦༤. དུ་ཏི་ཡེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ – ཀ་ཙྩི ནོ སཱཏི ཀ་ཙྩི ནུ སཱ. ཨ་ཝ་ཎྞོཏི ཨ་གུ་ཎོ. ཨ་ཀི་ཏྟཱིཏི ནི་ནྡཱ. ཨ་ཡ་སོཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི; པ་ར་མྨུ་ཁ་ག་ར་ཧཱ ཝཱ.
༦༦༥. ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༦༦༦. སཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ, སཱ ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཨི་ད་ཉྩ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཙྪཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཊྛ་ནྣ’’ནྟི ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ལ༹་ཏྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེཏི དྷུ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒ་མྷི དུ་ཊྛུ་ལླ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ ཧི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་དྷ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱཏི ཨི་ད་མྤི་ཨི་མི་སྶཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ་མ་ཏྠཱ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦༩. ཏ་ཏི་ཡེ – དྷ་མྨེ་ནཱཏི བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ. ཝི་ན་ཡེ་ནཱཏི ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ན་སྶ ‘‘ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ སུ་ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ནཱཏི ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན་སྶ ‘‘ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ་ན བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ངྒྷཾ ཝཱ ག་ཎཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ ས་མྦ་ཧུ་ལ་པུ་གྒ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ག་ཎཾ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝཱ ན ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ཨཱ་ད་རཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ས་ཧཱ་ཡཱ, སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ས་མ་སི་ཀྑ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ སཾ་ཝཱ་སོ; ས་མཱ་ནོ སཾ་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ.ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཏ་སྨིཾ སཾ་ཝཱ་སེ ས་ཧ ཨ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧཱ་ཡཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན སཾ་ཝཱ་སེ་ན ཏེ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, སོ སཾ་ཝཱ་སོ ཏ་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི. ཡེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ ཏ་སྶ སོ སཾ་ཝཱ་སོ ན་ཏྠི, ན ཏེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཧཱ་ཡཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ས་ཧཱ་ཡཱ, སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི. སེ་སཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལེ་ན ཧ་ཏྠེ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎེ་པི. ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀྑེ་ཏྟེ ག་ཧ་ཎ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི ཧ་ཏྠོ ནཱ་མ ཀ་པྤ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་ན་ཁཱ, ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀཾ ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ག་ཧ་ཎཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ས་དྡྷ་མྨོཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ. ན ཧི མེ་ཐུ་ན་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་མྤི ཙེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཾ.
‘‘ཏི་སྶི་ཏྠི་ཡོ མེ་ཐུ་ནཾ ཏཾ ན སེ་ཝེ,
ཏ་ཡོ པུ་རི་སེ ཏ་ཡོ ཙ ཨ་ན་རི་ཡ་པ་ཎྜ་ཀེ;
ན ཙཱ་ཙ་རེ མེ་ཐུ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་སྨིཾ,
ཚེ་ཛྫཱ སི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ;
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༨༡);
ཨི་མཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ སེ་ད་མོ་ཙ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན; མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏྟཱ. པ་རི་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཧི ‘‘མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ‘‘ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ག་མ་ནུ་པྤཱ་ད་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཚེ་ཛྫཱ སི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ས་ངྐེ་ཏཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༧༦. ཨ་ཊྛ་མཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཡེ་ན ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་མཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏི. ཡཱ པ་ན ཨེ་ཀཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུཾ ས་ཏྟ ཝཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི པཱུ་རེ་ཏི, ནེ་ཝ ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏི. ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ དེ་སེ་ཏྭཱ མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི དེ་སི་ཏཱ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ, ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི དེ་སི་ཏཱ ན ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ’’ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨི་དཱ་ནི ནཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཱ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ དེ་སི་ཏ་ག་ཎ་ནཾ ཨུ་པེ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པུ་ན དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པཱུ་རེ་ནྟཱི་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ན ཧོ་ཏི. ཡཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཱ་ཝ དེ་སེ་ཏི, ཏ་སྶཱ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ, དེ་སི་ཏཱ་པི ཨ་དེ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, དེ་སི་ཏ་ག་ཎ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མེ ཝ་ཏྠུ་མྷི པ་རི་པུ་ཎྞ་མ་ཏྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ.
ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་མེ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་མ་གྒེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ
པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཎྜཾ (བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)
༡. པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ, ཨ་ཡཾ དཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཎྜ་སྶ, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༦༧༨. ཨུ་དོ་སི་ཏནྟི བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱ. མཱ་ཡྻོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙཱཏི ཨ་ཡྻོ མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ. ཨ་པི་ནཱ་ཡྻཱཏི ཨ་པི་ནུ ཨ་ཡྻཱ. ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཐཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ད་ཐ; ཨ་ཀྐོ་ས་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༦༧༩. ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱཏི མཱ་ནུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀོ་དྷུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཊྚ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་ཌྜ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཌྜོཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་ས་ཏཱིཏི ས་ཀྑིཾ ཝཱ ས་ཧཱ་ཡཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ག་ཙྪ་ཏི ཝཱཏི ཨུ་པ་སྶ་ཡོ ཝཱ ཧོ་ཏུ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒོ ཝཱ, ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཌྜཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ པ་ད་ཝཱ་རེ པ་ད་ཝཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི དྭཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ཐཾ ཡོ ཀོ་ཙི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ – ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏེ་པི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. པ་ཋ་མཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཝ་ད་ཏི – ‘‘མ་མ ཙ ཏ་ཝ ཙ ཀ་ཐཾ ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི, སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ, པ་ཋ་མཱ་རོ་ཙ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་རོ་ཙ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝ་ད་ཏི – ‘‘མ་མ ཙ ཏ་ཝ ཙ ཀ་ཐཾ ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ཀ་ཐཱ་པེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ, ཨི་ཏ་རོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀ་ཐཾ, ཨི་ཏ་རོ ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀ་ཐཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ, ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཋ་མེ ཨཱ་རོ་ཙ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་ཏི་ཡེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ པ་ན ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀ་ཏེ ཨ་ཌྜ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཌྜ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཛ་ཡེ་པི པ་རཱ་ཛ་ཡེ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ས་ཙེ པ་ན ག་ཏི་ག་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, སུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ་ཧི. ཨ་ཐ ཏེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྩ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཛཱ་ནཱ་མ མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟི’’ནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་ཌྜ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀོ; ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏཾ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཾ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱ ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་ཏོ ནི་སྶཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོ; ཏཾ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྒྷ་མྷཱ ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ངྒྷ་ཏོ ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏི, སོ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ན ཧི སོ ཨེ་ཝ དྷ་མྨོ ས་ངྒྷ་མྷཱ ཀེ་ན་ཙི ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན པ་ན དྷ་མྨེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ནི་སྶཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོ.
ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དཱུ་ཏཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ, ནེ་ཝ པ་ཋ་མཱ་རོ་ཙ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ན དུ་ཏི་ཡཱ་རོ་ཙ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཏེ ཨ་ཌྜ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ་པི ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘མ་མ ཙ ཏ་ཝ ཙ ཀ་ཐཾ ཏྭ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི; ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ་པི ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ ཨ་ཌྜ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ར་ཀྑཾ ཡཱ་ཙ་ཏཱིཏི དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡཱ་ཙི་ཏཱ ར་ཀྑཱ དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ནོ་དི་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཏྠི ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་པི ཨ་ཏྠི ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ.
ཀ་ཐཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ ཧོ་ཏི? བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡེ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ དྷུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟི, རུ་ཀྑཾ ཝཱ ཚི་ནྡ་ནྟི, ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཝཱ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡེ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ཙ ཨ་སུ་ཀེ་ན ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ ཧོ་ཏི, སཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཉྩེ སུ་ཏྭཱ ཏེ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཏེ་སཾ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ད་ཎྜཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་པི ས་ཏི གཱི་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏ་སྶ ད་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀ་མ་ཏྟེ ག་ཧི་ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶ་ཐ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི མ་ཡཾ ར་ཀྑཾ ཡཱ་ཙཱ་མ, ཏཾ ནོ དེ་ཐ, ཨ་ཝ་ཧ་ཊ་བྷ་ཎྜ་ཉྩ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནོ་དི་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ ཧོ་ཏི, སཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ་པི ཏེ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཀཱ་ར་ཀེ ག་ཝེ་སི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ་མྤི ག་ཧི་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ, ནེ་ཝ གཱི་ཝཱ ན ཨཱ་པ་ཏྟི.
པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཧ་ར་ནྟེ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཙོ་རོ ཙོ་རོ་ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ཧི ཡཾ ཏེ་སཾ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རཾ པ་ན ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ, ཏཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཧི, མཱ ཙ་སྶ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཝཱ་པི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཌྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཨ་ཌྜོ ནཱ་མ, ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ ཧོ་ཏི? ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡེ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟི, ར་ཀྑཾ ནོ དེ་ཐ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཙ ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ཨ་སུ་ཀེ་ན ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ ཧོ་ཏི, སཱ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ད་ཎྜེ ཀ་ཏེ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གཱི་ཝཱ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ས་ཙེ པ་ན ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨི་མཾ ནཱ་མ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ནེ་ཝ གཱི་ཝཱ ན ཨཱ་པ་ཏྟི.
ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷི་ཀྑུ་ནོ་པི ཧི ཨོ་དི་སྶ་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏེ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦཾ གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ད་ཎྜཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཡོ པ་ན ‘‘ད་ཎྜཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཨ་ནོ་དི་སྶ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏེ ཙ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ན དོ་སོ. ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཚི་ནྡ་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎེ་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ནྟི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ དྷཱ་རཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་མྤི ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཉྷི ཙི་ཏྟཾ, ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫ་མྤི ག་ཙྪེ་ཡྻ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ས་ཏྟ་ར་ས་ཀེ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨༢. དུ་ཏི་ཡེ – ཝ་ར་བྷ་ཎྜནྟི མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ་དི མ་ཧ་གྒྷ་བྷ་ཎྜཾ.
༦༨༣. ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ. ག་ཎཾ ཝཱཏི མ་ལླ་ག་ཎ་བྷ་ཊི་པུ་ཏྟ་ག་ཎཱ་དི་ཀཾ. པཱུ་གནྟི དྷ་མྨ་ག་ཎཾ. སེ་ཎིནྟི ག་ནྡྷི་ཀ་སེ་ཎི་དུ་སྶི་ཀ་སེ་ཎི་ཨཱ་དི་ཀཾ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཎཱ་དཱི་ནཾ གཱ་མ་ནི་ག་མེ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟི ‘‘ཏུ་མྷེ་ཝ ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཐཱ’’ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏེ ཨེ་ཝ ཨི་སྶ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ག་ཎཱ་དི་ཀེ ཝཱ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཝ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤནྟི ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པུ་བྦཾ ཀ་པྤ་ག་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཙོ་རཱི་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཀྐ་ནྟཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶི་ཏ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཝཱ ན་དིཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩༢. ཏ་ཏི་ཡེ – པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ པཱ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རནྟི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན པཱ་དེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་ཀ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི་ཡཱ གཱ་མ་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ན གཱ་མ་ནྟ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ པ་ད་ཝཱ་རེ པ་ད་ཝཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨེ་ཀེ་ན པཱ་དེ་ན ཨི་ཏ་ར་སྶ གཱ་མ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པེ ཝཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ས་ཀ་གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི་ཡཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ པ་ན ཁ་ཎྜ་པཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏི་ཚི་དྡེ་ན ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཡེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཝི་སི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཝི་ས་མཱ་ནཱ་ཡ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ནཱ་མ པ་ཝི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ད་སཱ ག་མ་ན་མེ་ཝ ཧི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
དྭེ གཱ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་མྦ་དྡྷ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་རོ, ཏ་ཏྠ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཨི་ཏ་ར་སྶ གཱ་མ་སྶ མ་གྒོ ཨ་ཏྠི, ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ན གཱ་མ་ཏོ ཏེ་ནེ་ཝ མ་གྒེ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཀ་གཱ་མ་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཡ པུ་ན པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠི ཝཱ མུ་ཙྩ་ཏི, ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ཧ་སཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ བ་ཧི་གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཀྐ་ནྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པུ་བྦེ མ་ཧཱ་གཱ་མོ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་རོ. པ་ཙྪཱ ཏཾ གཱ་མཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝ་ཏི་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་པ་རཾ གཱ་མཾ དྭཱ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏི་ཚི་དྡེ་ན ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་ན ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་གཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ.
ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏཱིཏི ཡ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཏི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ནི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏི. སེ་སཾ ན་དཱི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན་དཱི་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན་དིཾ ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏཱི་རེ ཋ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དུ་དྡྷཱ་རེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. སེ་ཏུ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ད་སཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ སེ་ཏུཾ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་ཏུ་ནཱ པ་ན ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ད་སཱ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཡཱ་ན་ནཱ་ཝཱ་ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ པ་ན པ་ར་ཏཱི་ར་མེ་ཝ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ར་ཛ་ན་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་རུ་ས་ངྐ་ཌྜྷ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩེ་ན དྭེ ཏི་སྶོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏཱི་རེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཀཱ་ཙི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི. དྭེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ན་དི་ཡཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨི་ཏ་རི་སྶཱ པ་ན ཨ་ཡཾ པ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ པཱ་ཏུཾ ཝཱ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ ཏ་མེ་ཝ ཏཱི་རཾ པ་ཙྩུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཧ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ པ་དྷཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ པུ་རེ་ཨ་རུ་ཎེ་ཡེ་ཝ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཙ་སྶཱ ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཐ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨ་ནཱ་བྷོ་གེ་ན ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཨ་ཙྪ་ཏི, དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨི་དྷ པ་མཱ་ཎཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨེ་ཀ་ག་བྦྷོ་པི ན ར་ཀྑ་ཏི.
ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ གཱ་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨ་གཱ་མ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝི་ཉྫྷཱ་ཊ་ཝི་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ. ཏཱ་དི་སེ ཨ་ར་ཉྙེ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ ས་ཙེ་པི ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཨ་ངྒ་ཎཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་སུ ཨེ་ཀཱ བ་ཧི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི. ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་སུ་པི པ་རི་ཝེ་ཎཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་མཱ་ནཱ་སུ ཨེ་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི. ཐཱུ་པཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་སུ ཨེ་ཀཱ བ་ཧི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ པ་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རི་ཀཱ་པི ཧོ་ཏི, ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཱ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ན ཝི་ཡ དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཱ་རོ་ཙ་ན་ས་དྡེ་ན ཝི་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ཡྻེ’’ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ དཱུ་རེ་པི ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ ན ར་ཀྑ་ཏི, ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ.
ཨེ་ཀཱ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨོ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཱ ཙེ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པུ་རི་མཱ་ཡོ ཨ་ཉྙེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཀྐ་ནྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. དྭི་ནྣཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ནཾ ཨེ་ཀཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ‘‘ག་ཙྪ་ཏུ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨོ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་པི ‘‘ཨོ་ཧཱི་ཡ་ཏུ ཨ་ཡ’’ནྟི, ག་ཙྪ་ཏི, དྭི་ནྣ་མྤི ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་སུ པུ་རི་མཱ་པི ཨ་ཉྙཾ མ་གྒཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཙྪི་མཱ་པི ཨ་ཉྙཾ, ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཀི་སྶཱ པ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི, དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༦༩༣. པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟཱ ཝཱཏི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ངྐ་ནྟཱ, སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩༤-༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – པཱ་ད་པཱི་ཋཾ ནཱ་མ དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཊྛ་པ་ན་ཀཾ. པཱ་ད་ཀ་ཋ་ལི་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཊྛ་པ་ན་ཀཾ. ཨ་ན་ཉྙཱ་ཡ ག་ཎ་སྶ ཚ་ནྡནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ར་ཀ་ག་ཎ་སྶ ཚ་ནྡཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཝ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་ནྟིནྟི ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་པྤ་བྷེ་དེ ནེ་ཏྠཱ་ར་ཝ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༥. པ་ཉྩ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠༡. པ་ཉྩ་མེ – ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༦. ཚ་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠༥-༦. ཚ་ཊྛེ – ཡ་ཏོ ཏྭནྟི ཡ་སྨཱ ཏྭཾ. ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀ་སྶཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་པི –
‘‘ན དེ་ཏི ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཧོ ཏེ་ན ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ག་རུ་ཀཾ ན ལ་ཧུ་ཀཾ, ཏ་ཉྩ པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ;
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༨༡);
ཨ་ཡ་ཉྷི གཱ་ཐཱ ཨི་མཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རི་སྶཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༧. ས་ཏྟ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠༩. ས་ཏྟ་མེ – ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཔ་ད་ཏྠོ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༨. ཨ་ཊྛ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༡༥. ཨ་ཊྛ་མེ – ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.
ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༩. ན་ཝ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢༣. ན་ཝ་མེ – སཾ་ས་ཊྛཱཏི མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ནཱཏི པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ་ན. སཾ་ས་ཊྛཱཏི གི་ཧཱི་ནཾ ཀོ་ཊྚ་ན་པ་ཙ་ན་ག་ནྡྷ་པི་ས་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྠ་ནཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན སཱ་ས་ན་པ་ཊི་སཱ་ས་ནཱ་ཧ་ར་ཎ་ས་ཉྩ་རི་ཏྟཱ་དི་ནཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ་ན ཙ སཾ་ས་ཊྛཱ. པཱ་པོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨེ་ཏཱ་ས་ནྟི པཱ་པ་ས་དྡཱ. པཱ་པོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ སི་ལོ་ཀོ ཨེ་ཏཱ་ས་ནྟི པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.
ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༡༠. ད་ས་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢༧. ད་ས་མེ – ཨེ་ཝཱ་ཙཱ་རཱཏི ཨེ་ཝཾ་ཨཱ་ཙཱ་རཱ. ཡཱ་དི་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙཱ་རོ, ཏཱ་དི་སཱ ཨཱ་ཙཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨུ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཡ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནཱ་ཡ. པ་རི་བྷ་ཝེ་ནཱཏི ཀིཾ ཨི་མཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནེ་ན. ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་ས་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ; ཀོ་དྷེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་བྷ་སྶི་ཡཱཏི བ་ལ་ཝ་བྷ་སྶ་བྷཱ་ཝེ་ན; ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ས་མུ་ཏྲཱ་ས་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་བྦ་ལྱཱཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་རི་བྷ་ཝེ་ན ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝི་ཝི་ཙྩ་ཐཱཏི ཝི་ནཱ ཧོ་ཐ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.
ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ས་ཏྟ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྣཾ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ, དྭེ དུ་ཊྛ་དོ་སཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཏོ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ན་ཝ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཏོ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་མ་གྒེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ས་ཏྟ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཏཾ པ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མཱ་ཏི.
ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ
ས་ཏྟ་ར་ས་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༣. ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཀ་ཎྜཾ (བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)
པ་ཋ་མ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏིཾ་ས ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ;
ཡེ ཏེ་སཾ དཱ་ནི བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ.
༧༣༣. ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཎནྟི ཨ་མ་ཏྟཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི; ཏཱ་ནི ཡེ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟི, ཏེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ; ཏེ་སཾ ཨཱ་པ་ཎོ ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཎོ; ཏཾ ཝཱ པ་སཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧༣༤. པ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཏྟ་ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་རེ་ཡྻ; ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཝི་སེ་སོ – ཏ་ཏྠ ད་སཱ་ཧཾ པ་རི་ཧཱ་རོ, ཨི་དྷ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མྤི ན་ཏྠི. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨི་ད་མྤི ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༣༨. དུ་ཏི་ཡེ – དུ་ཙྩོ་ལཱ༹ཏི ཝི་རཱུ་པ་ཙོ་ལཱ༹; ཛི་ཎྞ་ཙོ་ལཱ༹་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ཡྻཱ་ཧཱིཏི ཨ་པི ཨ་ཡྻཱ་ཧི.
༧༤༠. ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣནྟི ས་མྤ་ཏྟཱ བྷཱ་ཛེ་ནྟཱུ་ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ཨི་དཾ ག་ཎ་སྶ ཨི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་མྨཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝཱ དཱ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨ་ཡྻཱ་ཡ ད་མྨཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་དཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༤༣-༥. ཏ་ཏི་ཡེ – ཧ་ནྡཱཏི ག་ཎྷ. ས་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, བ་ཧཱུ་སུ བ་ཧཱུ་ནི. ས་ཙེ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ་སུ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༤༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – ཀ་ཡེ་ནཱཏི མཱུ་ལེ་ན. ན མེ ཨཱ་ཝུ་སོ ས་པྤི་ནཱ ཨ་ཏྠོ; ཏེ་ལེ་ན མེ ཨ་ཏྠོཏི ཨི་དཾ ཀི་ར སཱ ཨཱ་ཧ་ཊ་ས་པྤིཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་ལ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཧ. ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ; ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཝཱ.
༧༥༢. ཏ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཡཾ པ་ཋ་མཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟཾ ཏཾ ཐོ་ཀཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་ན ཏ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ས་ཙེ པ་ཋ་མཾ ས་པྤི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཾ, ཡ་མ་ཀཾ པ་ཙི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙ ཝེ་ཛྫེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་ལེ་ནཱ་པི མེ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱཏི ས་ཙེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ས་པྤི ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ མཱུ་ལེ་ན དི་གུ་ཎཾ ཏེ་ལཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏེ་ནཱ་པི ཙ ཨི་དཾ ཀི་ཙྩཾ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
པ་ཉྩ་མ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥༣. པ་ཉྩ་མེ – ན མེ སི་ཀྑ་མཱ་ནེཏི ཨི་དཾ ཀི་ར སཱ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨི་དཾ ཏེ་ལཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་པྤི་མྤི མེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་གྷ་རཱ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཧ. ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཚ་ཊྛ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥༨. ཚ་ཊྛེ – ཚ་ནྡ་ཀནྟི ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཡཾ ས་ཀྐོ་ཐ; ཏཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ རུ་ཙི་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠི་ཀེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣེ་ན. ཨ་ཉྙུ་དྡི་སི་ཀེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ དི་ནྣེ་ན. ས་ངྒྷི་ཀེ་ནཱཏི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ན.
༧༦༢. སེ་ས་ཀཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱིཏི ཡ་ད་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣོ, ཏཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. སཱ་མི་ཀེ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣོ, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་སུ; བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་སུ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ས་ཏྟ་མ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦༤. ས་ཏྟ་མེ – ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀེ་ནཱཏི ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ན. ཨེ་ཏ་དེ་ཝེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ. སེ་སཾ ཚ་ཊྛ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ཨ་ཊྛ་མ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦༩. ཨ་ཊྛ་མེ – མ་ཧཱ་ཛ་ནི་ཀེ་ནཱཏི ག་ཎ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ན. ཨེ་ཏ་དེ་ཝེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ.
ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ན་ཝ་མ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧༤. ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀེ་ནཱཏི ཨི་དཾ པ་དཾ ཨི་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ.
ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.