༡༠. པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ཛཱ་ཏཱ ཙ པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཙ པ་ཐ་ཝཱིཏི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པྤ་པཱ་སཱ་ཎཱདཱི་སུ ཨ་པྤཱ པཱ་སཱ་ཎཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་པྤ་པཱ་སཱ་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཏྠ མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨུ་པ་རི པཱ་སཱ་ཎཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎཱ ས་ཀྑ་རཱ. ཀ་ཐ་ལཱ་ཏི ཀ་པཱ་ལ་ཁ་ཎྜཱ་ནི. མ་རུ་མྦཱ་ཏི ཀ་ཊ་ས་ཀྑ་རཱ. ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཏི ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡེ་ཝ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པཾ་སུ་ཀཱཏི ཏཱི་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པཾ་སུ, ཨེ་ཀོ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཨ་ད་ཌྜྷཱ་པཱིཏི ཨུ་དྡྷ་ན་པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རཱ་ཝཱ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ད་ཌྜྷཱ. སཱ པ་ན ཝི་སུཾ ན་ཏྠི, སུ་དྡྷ་པཾ་སུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ས་ཀྑ་རཱཏི བ་ཧུ་ཏ་རཱ ས་ཀྑ་རཱ. ཧ་ཏྠི་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཀི་ར ཨེ་ཀ་པ་ཙྪི་པཱུ་རཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དོ་ཎི་ཡཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཀྑ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎིཾ་སུ. ཡཱ་ནི པ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ ‘‘ཨ་པྤ་པཾ་སུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི དྭེ པ་དཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧི དྭི་ནྣཾ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ. ས་ཡཾ ཁ་ཎ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཧཱ་རེ པ་ཧཱ་རེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧུ་ཀ་མྤི ཁ་ཎ་ཏཱིཏི ས་ཙེ་པི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཁ་ཎ་ཏི, ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ཀུ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཁ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ན པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཁ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཝཱ་པིཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ‘‘ཨི་མཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཁ་ཎ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཀ་ནྡཾ ཁ་ཎ, མཱུ་ལཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཝ་ལླིཾ ཁ་ཎ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ནྡཾ ཝཱ མཱུ་ལཾ ཝཱ ཁ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ཧི ཡོ ཀུ་ཊེ་ཧི ཨུ་སྶི་ཉྩི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཏ་ནུ་ཀ་ཀ་དྡ་མོ, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, བ་ཧ་ལཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ཏ་པེ་ན སུ་ཀྑ་ཀ་དྡ་མོ ཕ་ལ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཡོ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷོ, ཏ་མེ་ཝ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ་ན ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ལ་ཏི, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཊཾ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་མ་ནྟཱ པ་ཏ་ཏི, ས་ཙེ ཨོ་མ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛཾ, ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ཡེ་ཝ པ་ཏ་ཏི, དེ་ཝེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛེ་པི ཨུ་ད་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ཡཾ སོ་ཎྜིཾ ཁ་ཎ་ནྟི, ས་ཙེ ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ སུ་ཁུ་མ་ར་ཛཾ པ་ཏ་ཏི, ཏ་ཉྩེ དེ་ཝེ་ན ཨོ་ཝ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝཱི་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞེ སོ་ཎྜིཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ཧི ཏཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱུ་ར་ཏི, པ་ཙྪཱ ར་ཛཾ པ་ཏ་ཏི, ཏཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ་པི ཨུ་ད་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཏ་ཏཱི་ཏི. པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ སུ་ཁུ་མ་ར་ཛཾ ཧོ་ཏི, དེ་ཝེ ཕུ་སཱ་ཡ་ནྟེ ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཏ་མྤི ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཀ་ཏ་པ་བྦྷཱ་རེ ཝ་མྨི་ཀོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨོ་མ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ག་ཎྜུ་པྤཱ་ད་གཱུ་ཐ་མཱུ་སི་ཀུ་ཀྐ་ར་གོ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
གོ་ཀ་ཎྚ་ཀོ ནཱ་མ གཱ་ཝཱི་ནཾ ཁུ་ར་ཙྪི་ནྣ་ཀ་དྡ་མོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ་ན བྷཱུ་མི་ས་མྦ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་པི ན་ངྒ་ལ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རཱ་ཎ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྪ་ད་ནཾ ཝཱ ཝི་ན་ཊྛ་ཙྪ་ད་ནཾ ཝཱ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛཾ ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཚ་ད་ནི་ཊྛ་ཀཾ ཝཱ གོ་པཱ་ན་སཱི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཨི་ཊྛ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་མི གོ་པ་ན་སིཾ བྷི་ཏྟི་པཱ་དཾ པ་ད་ར་ཏྠ་ར་ཎཾ པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ཏྟི་ཀཱ པ་ཏ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. བྷི་ཏྟི་མ་ཏྟི་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཡཱ ཡཱ ཨ་ཏི་ནྟཱ ཏཾ ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛེ གེ་ཧཾ ཚཱ་དེ་ནྟི, ས་ཙེ ས་བྦོ ཏི་ནྟོ ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གོ་ཡེ་ཝ ཏི་ནྟོ, ཨ་ནྟོ ཨ་ཏི་ནྟོ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཏི་ནྟཾ ཏཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སེ་སཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ཏི.
ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ མ་ཏྟི་ཀཱ་པཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཙེ ཨོ་ཝ་ཊྛོ ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ལ་གྒ་པཾ་སུཾ པ་ན ཨ་ལླ་ཧ་ཏྠེ་ན ཚུ་པི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨི་ཊྛ་ཀ་པཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཀ་ཐ་ལ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏ་མ་ཎྜ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་ཉྩཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་མྤི སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑཾ ཝཱ སུ་ཀྑ་ཁཱ་ཎུ་ཀཾ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཏྠཾ པཱ་སཱ་ཎཾ ཝཱ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫ་ཏི, ས་ཙེ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཐ པ་ན ཏེ་ན ཨ་པ་དེ་སེ་ན པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི. སཱ་ཁཱ་དཱི་ནི ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ་ན་མྤི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ དཱ་རཱུ་ནི ཕཱ་ལེ་ནྟཱ་ན་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨ་ཊྛི་སཱུ་ཙི་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏུཾ ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་སྶཱ་ཝ་དྷཱ་རཱ་ཡ ཝེ་གེ་ན པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་རོ་ནྟ་སྶ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི. ཝི་ས་མ་བྷཱུ་མིཾ ས་མཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་མྨུ་ཉྫ་ནི་ཡཱ གྷཾ་སི་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ནེ་ཝ ཧི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཙི ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཡཱ བྷཱུ་མིཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟི, པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན ཝི་ལི་ཁ་ནྟི, ‘‘ཙ་ངྐ་མི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱུ་མིཾ བྷི་ནྡ་ནྟཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི, ས་བྦཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ པ་ན ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ཧ་ཏྠཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ གྷཾ་ས་ནྟི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་ལླ་ཧ་ཏྠཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀེ་ཙི ཀ་ཎྜུ་ཀ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊཱ་དཱི་སུ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི གྷཾ་ས་ནྟི ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༨༧. ཁ་ཎ་ཏི ཝཱ ཁ་ཎཱ་པེ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན་པི ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ་པི ས་ཡཾ ཝཱ ཁ་ཎ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཁ་ཎཱ་པེ་ཏི. བྷི་ནྡ་ཏི ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཚ་ཌྜེ་ནྟོ ས་ཡཾ ཝཱ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏི. ད་ཧ་ཏི ཝཱ ད་ཧཱ་པེ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་མྤི པ་ཙ་ནྟོ ས་ཡཾ ཝཱ ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ད་ཧཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་གྒིཾ དེ་ཏི ཝཱ དཱ་པེ་ཏི ཝཱ ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. པ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟེ་ན་པི ཧི པུ་བྦེ པ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཨ་ད་ཌྜྷཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་གྒིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀ་པཱ་ལ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་རི ཨ་གྒིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དཱ་རཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏི, སོ ཨ་གྒི ཏཱ་ནི ད་ཧ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ད་ཧ་ཏི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ཊྛ་ཀ་ཀ་པཱ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཏྟཱ. ན ཧི ཏཱ་ནི ཨ་གྒི་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. སུ་ཀྑ་ཁཱ་ཎུ་སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་གྒིཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི དེ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ ནི་བྦཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏི་ཎུ་ཀྐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཧ་ཏྠེ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ད་ཌྜྷ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཙ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་སུ་མཱ་ཡ ཨ་ནུ་ག་ཏཾ, ས་བྦཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཎཱི་ས་ཧི་ཏེ་ན ཨ་གྒིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ‘‘ཛཱ་ལེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ‘‘ཧ་ཏྠོ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ‘‘ཡ་ཐཱ ན ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ‘‘བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི པ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཧ་ཏྠེ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ པཱ་ཏེ་ཏི ‘‘པ་ཐ་ཝིཾ ད་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་པཱ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཨ་གྒིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༨༨. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨི་མཾ ཛཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཐ་མྦྷ་སྶ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཛཱ་ན, མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཛཱ་ན, ཐུ་ས་མ་ཏྟི་ཀཾ ཛཱ་ན, མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀཾ དེ་ཧི, ཐུ་ས་མ་ཏྟི་ཀཾ དེ་ཧི, མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར, པཾ་སུཾ ཨཱ་ཧ་ར, མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ, པཾ་སུ་ནཱ ཨ་ཏྠོ, ཨི་མ་སྶ ཐ་མྦྷ་སྶ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨི་མཾ མ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨི་མཾ པཾ་སུཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི པཱ་སཱ་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫ་ཏི, སཱ ‘‘ཏེ་ན བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་བྷི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ བྷི་ནྣཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ས་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ནྟོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན ཝཱ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ལི་ཁ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཝི་ལི་ཁ་ནྟ་སྶ ཝཱ བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཨོ་ཝ་ཊྛཾ ཚ་ནྣཾ པ་ཐ་ཝིཾ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཀོ་པེ་ཏི, ‘‘ཁ་ཎཱ་མི བྷི་ནྡཱ་མི ད་ཧཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ངྒོ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཁ་ཎི་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཋ་པེ་ཏི, ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་ཧ་ཏྠོ ཝཱ ཨ་གྒིཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ད་ས་མཾ.
ས་མ་ཏྟོ ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མེ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.