༩. ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ
༣༨༠. ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ – ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེཏི ག་གྒ་རཱ་ནཱ་མི་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏ་ནྟི་བ་དྡྷོཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཏ་ནྟི་པ་ཊི་བ་དྡྷོ. ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མྤི ཨ་ཀཱ་སི ཡཱ་གུ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི; ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ. ག་ཙྪ ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུཏི ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཨ་དྡ་ས, ཏེ་ནེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༣༨༢. ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་ཏོ པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི.
༣༨༥. ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི དྷ་མྨཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི དྷ་མྨཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཀ་ཏཾ དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ན ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི ཝི་ན་ཡཱ ཀ་མྨཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཀ་མྨནྟི ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་ན་ཡོཏི ཙོ་ད་ནཱ ཙ སཱ་ར་ཎཱ ཙ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནནྟི ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ; ཏཱ་ཧི ཝི་ནཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཀ་ཏནྟི པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཏ་ཉྩ; ཡཾ ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟེ་སུ ཀ་ཏཾ ཏཾ པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ཏི ཀ་ཏ་ཉྩ; ཏཱ་དི་ས་མྤི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༧. ཚ་ཡི་མཱ་ནི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ན ཀ་རི་ཡ་ཏི, ཏཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ. སོ ཙ ཁོ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན. ཡ་སྨཱ པ་ན ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨེ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ཝི་ཡ ཧཱ་པ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཉྩ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་རི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ར་ཏོ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༣༨༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་དི་དཾ ཚ་ཊྛཾ དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཡེ་ཧི ས་ངྒྷེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏེ་སཾ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཉྩ ས་ངྒྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟོཏི ཀ་མྨཾ པ་ཏྟོ, ཀ་མྨ་ཡུ་ཏྟོ ཀ་མྨཱ་ར་ཧོ; ན ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༩. ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩེ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཀ་མྨཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཙ་ཏུ་ཏྠོཏི་ཨཱ་དི པ་རི་ས་ཏོ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ག་ཧི་ཏོ, ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ. ནཱ་ནཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཙ་ཏུ་ཏྠོཏི སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ནཱ་པི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༩༣. པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠོཏི་ཨཱ་དི པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ས་ཏོ ཝི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་སཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ར་ཏོ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
༣༩༤. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ རུ་ཧ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཀུ་པྤཱ་ཀུ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶཱཏི ཨ་ཝི་པ་ནྣ་སཱི་ལ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་སྶཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ.
དྭེ་ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༣༩༥. དྭེ་མཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀུ་པྤཱ་ཀུ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་པྤ་ཏྟོ ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ, ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ནི་སྶཱ་རེ་ཏི, སུ་ནི་སྶཱ་རི་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ཧི ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་སྶཱ་རེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ‘‘ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྩེ་ས ཡ་སྨཱ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་པྤ་ཏྟོ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ སུ་ནི་སྶཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ནི་སྶཱ་རེ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་སྶཱ་རེ་ཏི, སོ ཡ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ‘‘ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ – ཨེ་ཀོ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཨེ་ཀོ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ, ཨེ་ཀོ གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༩༥) ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན་པི ཨ་ངྒེ་ན ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ སུ་ནི་སྶཱ་རི་ཏོ.
༣༩༦. ཨོ་སཱ་ར་ཎཱཏི པ་ཝེ་ས་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ཨོ་སཱ་རེ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཝེ་སེ་ཏི. དོ་སཱ་རི་ཏོཏི དུ་ཨོ་སཱ་རི་ཏོ. ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ སཱ་ཏི་སཱ་རཱ, ཏ་ཐཱ སེ་སོ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷོ, ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨ་བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལཱ དོ་སཱ་རི་ཏཱ. ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣཱ་ད་ཡོ པ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས སུ་ཨོ་སཱ་རི་ཏཱ, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཏེ ལ་བྦྷཱ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟུཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ པ་ན ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷོ ཙ སཱ་ཏི་སཱ་རཱ, ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི.
༣༩༧. ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ན ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི ད་ཊྛ་བྦཱཏི་ཨཱ་དི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ, བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏཱཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་པཱ་ལི་པུ་ཙྪཱ་ཀ་ཐཱ
༤༠༠. ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྷེ་སུ་པི ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དྭེ ན་ཡཱ – ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ ཙ དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ ཙ. ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཡེ་ཝ. དྭི་མཱུ་ལ་ཀེ ཡ་ཐཱ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ པུ་ཙྪཱ ཀ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡྻ་སི་ཀཱ་དཱི་ཧི. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ར་ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་དཾ ཧོ་ཏི. པ་ར་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ སེ་ས་པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ
༤༠༧. ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོཏི་ཨཱ་དི ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ན་ཝ་གྒཾ, ཨ་དྷ་མྨེ་ན་ས་མ་གྒཾ; དྷ་མྨེ་ན་ཝ་གྒཾ, དྷ་མྨ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན་ཝ་གྒཾ, དྷ་མྨ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན་ས་མ་གྒ’’ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྐཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཀ་མྨེ་སུ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷཱི་སུ ཙ ཝི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོཏི ཨ་པ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་པ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་ཙྪེ་དོ; ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་པྤ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སཱ་ཡེ་ཝ པཱ་ལི༹ ‘‘ཨ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ན ཀི་ཉྩི པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ན ས་ཀྐཱ ཝི་དི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཎྞ་ནཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡི་མྷཱ་ཏི.
ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.