༥. ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ
༢༤༢. ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ – ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩནྟི ཨི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ར་ཛྫནྟི རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝཾ, ར་ཉྙཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཝཱ. སོ་ཎོ ནཱ་མ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོཏི ཨེ་ཏྠ སོ་ཎོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ; ཀོ་ལི༹་ཝི་སོཏི གོ་ཏྟཾ. པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ལོ་མཱ་ནཱིཏི ར་ཏྟེ་སུ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ སུ་ཁུ་མཱ་ནི ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སོ ཀི་ར པུ་བྦེ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་པུ་རི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་སྶི་རི་ཀཾ ཨུ་ཎྞ་པཱ་ཝཱ་ར་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་མ་ན་ཊྛཱ་ནེ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. ཏེ་མཱ་སཾ པ་ན ས་བྦེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ ཙ ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཡོ་གོ.
ཨ་སཱི་ཏི་གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱིཏི ཏེ་སུ གཱ་མེ་སུ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝི་ཡ; ན པ་ན་སྶ ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་སྶ ད་སྶ་ནཱ. རཱ་ཛཱ ཀི་ར ཏཱ་ནི་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ས་ངྐ་ནྟོ སོ་ཎོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་སི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་ཏྠེཏི ‘‘ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དཱི་ནི དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ དྷ་མྨེ་ན པོ་སི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ. སོ ནོ བྷ་ག་ཝཱཏི སོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷེ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀེ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་མཱིཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་མི. པཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱཏི སོ་པཱ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཡ་སྶ དཱ་ནི བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ ཏེ་སཾ ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡནྟི ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཚཱ་ཡཱ་ཡཾ. ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟཱིཏི པ་སཱ་ད་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟི. བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡཱཏི བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པུ་ན ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི.
སོ་ཎ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ
༢༤༣. ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱིཏི ལོ་ཧི་ཏེ་ན མ་ཀྑི་ཏོ ཧོ་ཏི. ག་ཝཱ་གྷཱ་ཏ་ནནྟི ཡ་ཏྠ གཱ་ཝོ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཏཱ་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ད་ན་ཀུ་ས་ལོ. ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་སྶ་རེཏི ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡཱ ས་རེ. ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏཱ ཁ་ར་མུ་ཙྪི་ཏཱ. ས་ར་ཝ་ཏཱིཏི ས་ར་ས་མྤ་ནྣཱ. ཀ་མྨ་ཉྙཱཏི ཀ་མྨ་ཀྑ་མཱ. ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལཱཏི མ་ནྡ་མུ་ཙྪ་ནཱ. ས་མེ གུ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ས་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཧི, ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མ་ཐེ་ན ཡོ་ཛེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏཾ ས་མ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ, པ་ཉྙ་ཉྩ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནཱ, ས་མཱ་དྷི་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ. ཏ་ཏྠ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱིཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཐེ ས་ཏི, ཡེ་ན ཨཱ་དཱ་སེ མུ་ཁ་བི་མྦེ་ནེ་ཝ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་གྒ་ནི་མི་ཏྟཾ ཕ་ལ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཧི, ནི་བྦ་ཏྟེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤༤. ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻནྟི ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧ་ནྟི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཡྻཾ. ཚ ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཚ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི. ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྷི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ཏེ་ཧེ་ཝ པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀོ, བྱཱ་པ་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཁ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ, ས་མྨོ་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མྨོ་ཧོཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀནྟི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ར་ཧི་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ. པ་ཊི་ཙ་ཡནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན ཝུ་ཌྜྷིཾ. ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱཏི མ་གྒ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན རཱ་ག་སྶ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ནྣི་ནྣ་མཱ་ན་སོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀནྟི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷ་ཉྩ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཉྩ. ནི་ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ. པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཝི་ཝེ་ཀེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སནྟི སཱི་ལ་ཉྩ ཝ་ཏ་ཉྩ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧ་ཎ་མ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོཏི སཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱ་ན་ནྟོ. ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷུ་སཱཏི བ་ལ་ཝ་ནྟོ. ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏནྟི ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཏཾ. ཀི་ལེ་སཱ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟཾ མི་སྶཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏཾ. ཋི་ཏནྟི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟནྟི ཨ་ཙ་ལ་ན་པྤ་ཏྟཾ. ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་མྤི ཝ་ཡ་མྤི པ་སྶ་ཏི.
ནེ་ཀྑ་མྨཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ. སེ་ས་པ་དེ་ཧི་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ས་མྨོ་ཧཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ. དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤཱ་དནྟི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ དི་སྭཱ. ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨི་མཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ནི་བྦུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཏཱ་དི་ནོཏི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཏྟཱ ཏཱ་དཱི, ཏ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ.
དི་གུ་ཎཱ་དི་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༤༥. ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཏྠོ ཙ ཝུ་ཏྟོཏི ཡེ་ན ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི, སོ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. སུ་ཏྟ་ཏྠོ པ་ན སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ན་ཏོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནུ་པ་ནཱི་ཏོཏི ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ ན ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ. ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱཏི ཨ་ཉྙེ པ་ན ཏུ་ཙྪ་པུ་རི་སཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཨ་ས་ནྟ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན ས་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཀ་པ་ལཱ་སི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་པ་ཊ་ལཾ. ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཀ་ཊ་ཝཱ་ཧེཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ ས་ཀ་ཊ་བྷཱ་རཱ ཨེ་ཀོ ཝཱ་ཧོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ཀ་ཉྩ ཨ་ནཱི་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ཚ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཨེ་ཀོ ཙ ཧ་ཏྠཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ནཱི་ཀཾ. ཨཱི་དི་སཱ་ནི ས་ཏྟ ཨ་ནཱི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ཀཾ ཨ་ནཱི་ཀཾ ནཱ་མ. དི་གུ་ཎཱཏི དྭི་པ་ཊ་ལཱ. ཏི་གུ་ཎཱཏི ཏི་པ་ཊ་ལཱ. ག་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་པ་ཊ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༤༦. ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱཏི ས་བྦཱ་ཝ ནཱི་ལི་ཀཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་པཱི་ཏི་ཀཱདཱི་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ཙ ནཱི་ལི་ཀཱ ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི, པཱི་ཏི་ཀཱ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ, ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ ཛ་ཡ་སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ, མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀཱ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱ ཨེ་ཝ, ཀ་ཎྷཱ ཨ་དྡཱ་རི་ཊྛ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ, མ་ཧཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟཱ ས་ཏ་པ་དི་པི་ཊྛི་ཝ་ཎྞཱ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ར་ཏྟཱ ས་མྦྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་ཝ་ཎྞཱ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘པ་དུ་མ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏཱ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ལ་བྷི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཾ ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི བྷི་ནྣེ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ནཱི་ལ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱཏི ཡཱ་སཾ ཝ་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ནཱི་ལཱ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨེ་ཏཱ་པི ཝ་ཎྞ་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཁ་ལླ་ཀ་བ་དྡྷཱཏི པ་ཎྷི་པི་དྷཱ་ན་ཏྠཾ ཏ་ལེ ཁ་ལླ་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. པུ་ཊ་བ་དྡྷཱཏི ཡོ་ན་ཀ་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡཱ ཡཱ་ཝ་ཛ་ངྒྷ་ཏོ ས་བྦ་པཱ་དཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. པཱ་ལི་གུ་ཎྛི་མཱཏི པ་ལི་གུ་ཎྛི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ; ཡཱ ཨུ་པ་རི པཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ན ཛ་ངྒྷཾ. ཏཱུ་ལ་པུ་ཎྞི་ཀཱཏི ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ་ནཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. ཏི་ཏྟི་ར་པ་ཏྟི་ཀཱཏི ཏི་ཏྟི་ར་པ་ཏྟ་ས་དི་སཱ ཝི་ཙི་ཏྟ་བ་དྡྷཱ. མེ་ཎྜ་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་དྡྷི་ཀཱཏི ཀ་ཎྞི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ མེ་ཎྜ་ཀ་སི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ ཝ་དྡྷེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་ཛ་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་དྡྷི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་ཙྪི་ཀཱ་ལི༹་ཀཱཔི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་ཙྪི་ཀ་ན་ངྒུ་ཊྛ་ས་ཎྛཱ་ནེ ཝ་དྡྷེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. མོ་ར་པི་ཉྪ་པ་རི་སི་བྦི་ཏཱཏི ཏ་ལེ་སུ ཝཱ ཝ་དྡྷེ་སུ ཝཱ མོ་ར་པི་ཉྪེ་ཧི སུ་ཏྟ་ཀ་ས་དི་སེ་ཧི པ་རི་སི་བྦི་ཏཱ. ཙི་ཏྲཱཏི ཝི་ཙི་ཏྲཱ; ཨེ་ཏཱ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ལ་བྷི་ཏྭཱ, ས་ཙེ ཏཱ་ནི ཁ་ལླ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཏུཾ, ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ པ་ན ས་ཏི ཝ་ལ༹་ཉྫ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སཱི་ཧ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ནཱ་མ པ་རི་ཡ་ནྟེ་སུ ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏཾ ཝི་ཡ སཱི་ཧ་ཙ་མྨཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. ལཱུ་ཝ་ཀ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱཏི པ་ཀྑི་བི་ལཱ༹་ལ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ. ཨེ་ཏཱ་སུ་པི ཡཱ ཀཱ་ཙི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཙ་མྨཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.
༢༤༧. ཨོ་མུ་ཀྐནྟི པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་པ་ནཱི་ཏཾ. ན་ཝཱཏི ཨ་པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༤༨. ཨ་བྷི་ཛཱི་ཝ་ནི་ཀ་སྶཱཏི ཡེ་ན སི་པྤེ་ན ཨ་བྷི་ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ ཁོ ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨི་དྷ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ སོ་བྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཏུ་མྷེཏི ཡེ ཏུ་མྷེ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་དི ཏུ་མྷེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དི་ས་དྡ་སྶ ཧི ཨ་ཏྠེ ཨ་ཡཾ ནི་པཱ་ཏོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སཱུཏི་ཨཱ་དི་མྷི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཙ་རི་ཡོ, ནི་སྶ་ཡཱ་ཙཱ་རི་ཡོ, ཨུ་དྡེ་སཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨི་དྷ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ ཚ་བྦ་སྶོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏྟོ. སོ ཧི ཙ་ཏུ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཝ་སྶ་སྶ ས་ཏྟ་ཝ་སྶོ, དུ་ཝ་སྶ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶོ, ཏི་ཝ་སྶ་སྶ ན་ཝ་ཝ་སྶོ, ཙ་ཏུ་ཝ་སྶ་སྶ ད་ས་ཝ་སྶོ. ཨི་མེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྡི་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཏྟཱ པ་ན ས་ཧཱ་ཡ་བྷི་ཀྑཱུ, ཡེ ཝཱ པ་ན ཀེ་ཙི ད་ས་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཱ ཏེ ས་བྦེ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ་སུ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ་སུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི.
༢༤༩. པཱ་ད་ཁཱི་ལཱ་བཱ་དྷོ ནཱ་མ པཱ་ད་ཏོ ཁཱི་ལ་ས་དི་སཾ མཾ་སཾ ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༥༡. ཏི་ཎ་པཱ་དུ་ཀཱཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཏི་ཎེ་ན ཀ་ཏ་པཱ་དུ་ཀཱ. ཧི་ནྟཱ་ལ་པཱ་དུ་ཀཱཏི ཁ་ཛྫཱུ་རཱི་པ་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་དུ་ཀཱ; ཧི་ནྟཱ་ལ་པ་ཏྟེ་ཧི་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀ་མ་ལ་པཱ་དུ་ཀཱཏི ཀ་མ་ལ་ཏི་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀ་ཏ་པཱ་དུ་ཀཱ; ཨུ་སཱི་ར་པཱ་དུ་ཀཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཀ་མྦ་ལ་པཱ་དུ་ཀཱཏི ཨུ་ཎྞཱ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་དུ་ཀཱ. ཨ་ས་ངྐ་མ་ནཱི་ཡཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ནི་ཙྩ་ལཱ ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཱ.
༢༥༢. ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚུ་པ་ནྟཱིཏི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚུ་པ་ནྟི. ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཨ་ནྟོ ཨུ་ད་ཀེ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི.
ཡཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༢༥༣. ཨི་ཏྠི་ཡུ་ཏྟེ་ནཱཏི དྷེ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན. པུ་རི་ས་ནྟ་རེ་ནཱཏི པུ་རི་ས་སཱ་ར་ཐི་ནཱ. པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟེ་ནཱཏི གོ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ན. ཨི་ཏྠ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ཨི་ཏྠི་སཱ་ར་ཐི་ནཱ. ག་ངྒཱ་མ་ཧི་ཡཱ་ཡཱཏི ག་ངྒཱ་མ་ཧ་ཀཱི་ལི༹་ཀཱ་ཡ. པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠ་ཝ་ཊྚ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་སཱ་ར་ཐི ཝཱ ཧོ་ཏུ, པུ་རི་ས་སཱ་ར་ཐི ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠ་ཝ་ཊྚ་ཀཾ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝཱ ཝ་ཊྚེ་ནྟུ པུ་རི་སཱ ཝཱ, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡཱ་ནུ་གྒྷཱ་ཏེ་ནཱཏི ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟ་སྶ ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ ཙ་ལ་ཏི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ. སི་ཝི་ཀནྟི པཱི་ཋ་ཀ་སི་ཝི་ཀཾ. པཱ་ཊ་ངྐིནྟི ཝཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ པ་ཊ་པོ་ཏ་ལི་ཀཾ.
༢༥༤. ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ན་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ནནྟི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ མ་ཉྩཾ. མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནནྟི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཨཱ་ས་ནྡཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ས་ནྡཱིཏི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ས་ནཾ. པ་ལླ་ངྐོཏི པཱ་དེ་སུ ཝཱ་ལ༹་རཱུ་པཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ. གོ་ན་ཀོཏི དཱི་གྷ་ལོ་མ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀོ་ཛ་ཝོ; ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཀི་ར ཏ་སྶ ལོ་མཱ་ནི. ཙི་ཏྟ་ཀཱཏི ཝཱ་ན་ཙི་ཏྲོ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎོ. པ་ཊི་ཀཱཏི ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡོ སེ་ཏ་ཏྠ་ར་ཎོ. པ་ཊ་ལི་ཀཱཏི གྷ་ན་པུ་པྥ་ཀོ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ལོ་ཧི་ཏ་ཏྠ་ར་ཎོ; ཡོ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་པ་ཊྚོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱུ་ལི་ཀཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཏཱུ་ལི་ཀཱ་ཡེ་ཝ. ཝི་ཀ་ཏི་ཀཱཏི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་རཱུ་པ་ཝི་ཙི་ཏྲོ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎོ. ཨུ་དྡ་ལོ་མཱིཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་ལོ་མཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ; ‘‘ཨུ་དྡྷ་ལོ་མཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མཱིཏི ཨུ་བྷ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་ལོ་མཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀ་ཊྚི་སྶནྟི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཾ ཀོ་སེ་ཡྻ་ཀ་ཊྚི་སྶ་མ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀོ་སེ་ཡྻནྟི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཾ ཀོ་སི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ; སུ་དྡྷ་ཀོ་སེ་ཡྻཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཀུ་ཏྟ་ཀནྟི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠཱི་ནཾ ཋ་ཏྭཱ ན་ཙྩ་ན་ཡོ་གྒཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཧ་ཏྠ་ཏྠ་ར་ཨ་སྶ་ཏྠ་རཱཏི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་པི་ཊྛཱི་སུ ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ. ར་ཐ་ཏྠ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎཱིཏི ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨེ་ཧི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན སི་བྦི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ པ་ཝེ་ཎཱི. ཀ་ད་ལཱི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎནྟི ཀ་ད་ལཱི་མི་ག་ཙ་མྨཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཨུ་ཏྟ་མ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཀི་ར སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་རི ཀ་ད་ལཱི་མི་ག་ཙ་མྨཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སི་བྦི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི. ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དནྟི ས་ཧ ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་ད་ནེ་ན; ཨུ་པ་རི་བ་དྡྷེ་ན ར་ཏྟ་ཝི་ཏཱ་ནེ་ན ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཏ་ཝི་ཏཱ་ན་མྤི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ ས་ཏི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ས་ཏི པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནནྟི སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ན་ཉྩ པཱ་དཱུ་པ་དྷཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི མ་ཉྩ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ན ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ར་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་དུ་མ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ཙི་ཏྲཾ ཝཱ, ས་ཙེ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ, ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ.
ས་བྦ་ཙ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༢༥༥. དཱི་པི་ཙྪཱ་པོཏི དཱི་པི་པོ་ཏ་ཀོ. ཨོ་གུ་མྥི་ཡ་ནྟཱིཏི བྷི་ཏྟི་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནྟི.
༢༥༦. ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དི་ཏུནྟི ཨ་བྷི་ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ; ཨ་པ་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ གི་ལཱ་ནོ ནཱ་མ ཡོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ.
༢༥༧. ཀུ་ར་ར་གྷ་རེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ; ཨེ་ཏེ་ན་སྶ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ ཝུ་ཏྟོ. པ་པ་ཏ་ཀེ པ་བྦ་ཏེཏི པ་པ་ཏ་ནཱ་མ་ཀེ པ་བྦ་ཏེ; ཨེ་ཏེ་ན་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. སོ་ཎོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀོ་ཊི་ཨ་གྒྷ་ན་ཀཾ པ་ན ཀ་ཎྞ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཀོ་ཊི་ཀ་ཎྞོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་སཱ་དི་ཀནྟི པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ཀཾ. པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཏྟ་མ་ད་མ་ཐ་ས་མ་ཐནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ ད་མ་ཐ་ཉྩ ས་མ་ཐ་ཉྩ པ་ཉྙ་ཉྩ ས་མཱ་དྷི་ཉྩ ཀཱ་ཡཱུ་པ་ས་མ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱུ་པ་ས་མ་ཉྩཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ད་ནྟནྟི ས་བྦེ་སཾ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ད་ནྟཾ; ཁཱི་ཎ་ཀི་ལེ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. གུ་ཏྟནྟི སཾ་ཝ་ར་གུ་ཏྟི་ཡཱ གུ་ཏྟཾ. ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡནྟི ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ནཱ་གནྟི ཨཱ་གུ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ཏི་ཎྞཾ མེ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ནཱཏི མ་མ པ་བྦ་ཛྫཱ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ལ་ཏྠནྟི ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ལ་བྷིཾ. ཀ་ཎྷུ་ཏྟ་རཱཏི ཀ་ཎྷ་མ་ཏྟི་ཀུ་ཏྟ་རཱ; ཨུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀ་ཎྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱཏི གུ་ནྣཾ ཁུ་རེ་ཧི ཨ་ཀྐ་ནྟ་བྷཱུ་མི་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ཧི གོ་ཀ་ཎྚ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ. ཏེ ཀི་ར གོ་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཨེ་ཀ་པ་ཊ་ལི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི; ཨེ་ཝཾ ཁ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ར་གཱུ, མོ་ར་གཱུ, མ་ཛྫཱ་རཱུ, ཛ་ནྟཱུཏི ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཡོ; ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ ཙ ཏ་ཊྚི་ཀཱ་ཡོ ཙ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ར་གཱུཏི ཨེ་ར་ཀ་ཏི་ཎཾ; ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ. མོ་ར་གཱུ་ཏི་ཎཾ ཏ་མྦ་སཱི་སཾ མུ་དུ་ཀཾ སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཾ, ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཏ་ཊྚི་ཀཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་མ་ཏྟེ པུ་ན ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. མ་ཛྫཱ་རུ་ནཱ སཱ་ཊ་ཀེ་པི ཀ་རོ་ནྟི. ཛ་ནྟུ་སྶ མ་ཎི་ས་དི་སོ ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སཱིཏི བྷི་སིཾ ཝཱ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀཾ ཝཱ པ་ཉྙ་པེ་སི; པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན སོ་ཎ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ཏྠཱ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི.
༢༥༨. ཨ་ཡཾ ཁྭ་སྶ ཀཱ་ལོཏི ཨ་ཡཾ ཁོ ཀཱ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. པ་རི་ད་སྶཱིཏི པ་རི་ད་སྶེ་སི. ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཡཾ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཛཱ་ནཱ་པེ་སི, ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཧ་ནྡ དཱ་ནི ཨཱ་རོ་ཙེ་མི ཏཾ སཱ་ས་ན’’ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥༩. ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ཉྩ་མེ་ན. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠ མ་ནུ་སྶ་ཙ་མྨཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཙ་མྨེ་ན ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཀོ་ས་ཀ་ས་ཏྠ་ཀོ་ས་ཀ་ཀུ་ཉྩི་ཀ་ཀོ་ས་ཀེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. མི་ག་ཙ་མྨེ ཨེ་ཎཱི་མི་གོ ཝཱ་ཏ་མི་གོ པ་ས་ད་མི་གོ ཀུ་ར་ངྒ་མི་གོ མི་ག་མཱ་ཏུ་ཀོ རོ་ཧི་ཏ་མི་གོ་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙ་མྨཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན –
མ་ཀྐ་ཊོ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ཙ, ས་ར་བྷོ ཀ་ད་ལཱི་མི་གོ;
ཡེ ཙ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ ཀེ་ཙི, ཏེ་སཾ ཙ་མྨཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱཏི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་ཨ་ཙྪ་ཏ་ར་ཙྪཱ; ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ, ཡེ་སཾ པ་ན ཙ་མྨཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ གོ་མ་ཧིཾ་ས་ས་ས་བི་ལཱ༹་རཱ་ད་ཡོ་པི ས་བྦེ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ་ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ས་བྦེ་སཾ ཙ་མྨཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ཏཱ་ཝ ཏཾ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ ཡཱ་ཝ ན ཧ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ན དི་ནྣཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ཝཱ ནཱ་རོ་ཙི་ཏཾ, ཏཱ་ཝ ག་ཎ་ནཾ ན ཨུ་པེ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ, ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ ག་ཎ་ནཾ ན ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དཱ པ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝཱ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ སུ་ཏཾ, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧ་མེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི.
ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.