༣. ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢༥. ཏ་ཏི་ཡེ ཚ་ནྡནྟི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡཾ. ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱཏི པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཚ་ནྡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཚ་ནྡོ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཙ, ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡེ་ན ཙེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཙ, པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ་པི ཚ་ནྡེ་ན ཙེ་ཝ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༤༣༧) པ་ན ‘‘ཡོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ སེ་ས་ཨ་རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་པི་ཙ ཨི་མེ་པི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷཱི་པི ཧོ་ནྟི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་པི. ཀ་ཐཾ? ཚ་ནྡ་ཉྷི བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཚ་ནྡོ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ. ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ས་མཱ་དྷི ཨི་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཚ་ནྡ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ ས་མཱ་དྷི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ ནཱ་མ. པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ ནཱ་མ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ སེ་སཱ་པི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཨ་པི་ཙ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྷི ཨི་དྡྷི ནཱ་མ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. སེ་སི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ནི་བྦ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་དྷ ཏེ་སཾ ཝཱ་ད་མ་དྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟ་ར་ཙཱུ་ལ༹་ཝཱ་རོ ནཱ་མ ཨཱ་ག་ཏོ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ – ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཝཱི་རི་ཡི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཙི་ཏྟི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཝཱི་མཾ་སི་དྡྷི་པཱ་དོ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མིཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཋ་མཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཾ, ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཚ་ནྡོ ཚ་ནྡི་ཀ་ཏཱ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨ་ཙྪ་ནྡོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་ད་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༤༥༧-༤༥༨).
ཨི་མེ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རོ ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. སོ་ཎ་ཏྠེ་རོ ཝཱི་རི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ; ས་མྦྷུ་ཏ་ཏྠེ་རོ ཙི་ཏྟཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ ཝཱི་མཾ་སཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟེ་སུ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ར་ཉྙོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཉྩ རུ་ཙི་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝཾ ཚ་ནྡ་དྷུ་རེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཀོ པ་ན – ‘‘དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ཙྩེ པ་ར་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་རཱ་དྷེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀུ་པི་ཏེ པ་ཙྩ་ནྟེ ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏོ པ་ར་ཀྐ་མེ་ན ས་ཏྟུ་མ་དྡ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི. ཡ་ཐཱ སོ, ཨེ་ཝཾ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་རེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀོ ‘‘དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཨུ་རེ་ན ས་ཏྟི་ས་ར་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་མྤི བྷཱ་རོ་ཡེ་ཝ, མ་ནྟ་བ་ལེ་ན ཨཱ་རཱ་དྷེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཁ་ཏྟ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་ཏྟཱ མ་ནྟ་སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི. ཡ་ཐཱ སོ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་དྷུ་རེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པ་རོ – ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧི, རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ དེ་ནྟི, ཏཱ་དི་ས་སྶ དེ་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པཱ་པུ་ཎི. ཡ་ཐཱ སོ, ཨེ་ཝཾ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝཱི་མཾ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་ས་དྷུ་རེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝི་ཝ་ཊྚ་པཱ་ད་ཀ་ཨི་དྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ.