༤. ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཚ་ནྣོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཐེ་རོ, ན ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཐེ་རོ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. གི་ལཱ་ན་པུ་ཙྪ་ཀཱཏི གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ. གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷ་པ་ས་ཏྠཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻཱཏི སཱི་སེ ཝེ་ཋ་ནཾ སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ, ཏ་ཉྩ ད་དེ་ཡྻ. ས་ཏྠནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧཱ་ར་ཀ་ས་ཏྠཾ. ནཱ་ཝ་ཀ་ངྑཱ་མཱིཏི ན ཨི་ཙྪཱ་མི. པ་རི་ཙི་ཎྞོཏི པ་རི་ཙ་རི་ཏོ. མ་ནཱ་པེ་ནཱཏི མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཏྟ སེ་ཁཱ པ་རི་ཙ་ར་ནྟི ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧཱ པ་རི་ཙཱ་རཱི ནཱ་མ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཙི་ཎྞོ ནཱ་མ.

ཨེ་ཏ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ཨེ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫནྟི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཾ. པུ་ཙྪཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ཏྭཱ ཝེ་དི་སྶཱ་མཱཏི ཨ་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱཏི ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ. ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཚ་ནྣ་ཏྠེ་རོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཏ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ་པི ཏཾ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ’’ཏི ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཙུ་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི.

ཏ་ཏྠ ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཏེ་ན ཨི་ད་མྤི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཚ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཏི་ཎྞཾ གཱ་ཧཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་སི. ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི. ནི་ཙྩ་ཀ་པྤནྟི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ. ནི་སྶི་ཏ་སྶཱཏི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ཧི ནི་སྶི་ཏ་སྶ. ཙ་ལི་ཏནྟི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐ་ཡི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མི, མ་མ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་གྒཱ་ཧ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ་པི ནཾ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་ཝ ཏྭ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི.

པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི, ཀི་ལེ་ས་པ་སྶ་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཏི་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ན་ཏི་ཡཱ. ཨ་ས་ཏཱིཏི བྷ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ནི་ཀ་ནྟི་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ས་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ན ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏི ནཱ་མ, ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོཏི ཙ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པཱ་ཏོ. ནེ་ཝི་དྷ ན ཧུ་རཾ ན ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ན པ་ར་ལོ་ཀེ ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཧོ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ནྟོ ཨ་ཡཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཡེ པ་ན ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ. ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་སྶ ཧི བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་ར་དཱི་པ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ནེ་ཝ ཨི་དྷ ན ཧུ་རཾ, ཨ་པ་རོ ཝི་ཀ་པྤོ ན ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟི.

ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སཱིཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧཱ་ར་ཀ་ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཎྛ་ནཱ་ལ༹ཾ ཚི་ནྡི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མི, ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, སཾ་ཝི་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ, ས་མ་སཱི་སཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དཾ ཐེ་ར་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཏེ་ན པ་ན བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་དེ་ཝ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.

ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ཀུ་ལཱ་ནི. ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་སུ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་སུ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ སོ བྷི་ཀྑུ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཀུ་ལ་སཾ་ས་གྒ་དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ སཾ་ས་གྒཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཧེ་ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་མ་སྨིཾ ཀི་ར ཋཱ་ནེ ཐེ་ར་སྶ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.