༡༡. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༤༥. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟོ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ. སོ ཀི་ར གི་ཧི་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ར་ཛྫཾ ཨ་ཀཱ་སི. པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ སཱ་ས་ནཾ སོ་ཏུཾ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་དཱ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་ཏོ ཛ་ངྒྷ་ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཏཾ ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ, བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ, ‘‘རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་ཧ་ཏྠཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘རཱ་ཛཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ, དྭཱ་རེ ཋི་ཏཱ, པ་ཊི་ཧཱ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་དི་ཏེ རཱ་ཛཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ ར་ཊྛཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ, དྷ་མྨི་ཀོ རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དེ་སེ ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ན’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, ན པ་ན ས་ཀྐཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་མུ་ཁེ་ཧི ཀ་ཐེ་ཏུ’’ནྟི. རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ དཱ་པེ་སི. ཏེ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་སེ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ར་ཉྙོ ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ སུ་ཏ་མ་ཏྟེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་ར་མཱ་ནཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་ཏོ ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི, ཏཱ་ཏཱ, ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི? ཨཱ་ཧ. ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི དེ་ཝ ཝ་དཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་དཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི པ་དཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ, ནཱ་སྶ ས་ཀྐཱ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ས་ནྣོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ སཱ་ས་ན’’ནྟི? པུ་ཙྪི. ‘‘དེ་ཝ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི. ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ སཱ་ས་ན’’ནྟི? པུ་ཙྪི. ‘‘ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནཾ དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི. ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ དི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཎྞེ ལི་ཁི་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, དེ་ཝི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཏེ་སུ ག་ཏེ་སུ ཨ་མ་ཙྩེ པུ་ཙྪི, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘དེ་ཝ ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ས་བྦེ་པི གྷ་རཾ ཝཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཡེ ཨ་སྶེ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཏཱ, ཏེ་ཧེ་ཝ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.

ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞཾ ད་སྶེ་སུཾ. སཱ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བ་ཧཱུ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ དི་ནྣཱ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘པི་ཡ་སཱ་ས་ནཾ དེ་ཝི ཨཱ་ནཱི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨ་མྷེ་པི ས་ཀྐཱ, ཏཱ་ཏཱ, སུ་ཎཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐཱ དེ་ཝི, ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་མུ་ཁེ་ཧི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི. སཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ དཱ་པེ་སི. ཏེ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སཱ་པི སུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱ་མོ་ཛྫཱ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ཀ་ཏྭཱ ན་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་བྦཱ་ནི་པི དྭཱ་ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ‘‘རཱ་ཛཱ ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི, པུ་ཙྪི. ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི ནི་ཀྑ་ནྟོ དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཐ ཨ་མྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་མ ཨ་ཡྻེ, ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ཨཱ་མ ག་ཏཱ, ཏ་ཏྠ པ་ན ག་ནྟྭཱ, ‘‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ, ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཏཱ. ‘‘ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་ཡྻེ ཀིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ན ཏེ་ཧི ཝ་ནྟ་ཝ་མ་ནཾ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་བྦཱ ར་ཐེ ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.

རཱ་ཛཱ་པི ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ག་ངྒཱ པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ པཱུ་རཱ ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཏཱ དཱ་སཱ ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ ན་ཏྠི, ཡེ ནོ ནཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ས་ཏྠུ གུ་ཎཱ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ ཨུ་པ་རི ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ པ་ཏྠ་ཊཱ, ས་ཙེ ཨེ་ས ས་ཏྠཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨི་མེ་སཾ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཁུ་ར་པི་ཊྛཱ་ནི མཱ ཏེ་མེ་ནྟཱུ’’ཏི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ་ན ཨ་སྶེ པ་ཀྑ་ནྡཱ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་ཨ་སྶ་སྶཱ་པི ཁུ་ར་པི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ ན ཏེ་མི, རཱ་ཛ་མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ར་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་ན་དིཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ན་ཏྠི, ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏ་མྤི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠཱ་རཾ ན་དིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ན་དིཾ པ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ.

ས་ཏྠཱ་པི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི དི་སྭཱ, ‘‘མ་ཡཱ ཏེ་སཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཏེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏི་ཏྠ་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཋཱ་ནེ མ་ཧཱ་ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏེ ཏེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཱ ཙ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ས་སྶི་རི་ཀཾ མུ་ཁཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ མ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨ་དྡྷཱ སོ ཨེ་སོ’’ཏི ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ན་ཏཱ ཝ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་མྨ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘པུ་བྦེ ཨི་མེ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཨ་ཧོ་སི, ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ.

ཨ་ནོ་ཛཱ་པི དེ་ཝཱི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཝཱ ཨ་དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྱ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘རཱ་ཛཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ པ་ན ས་ཏྠཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟོ, ས་ཙེ སོ ས་ཏྠཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཐཱ མཱ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫིཾ་སཱུ’’ཏི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ར་ཐེ པ་ཀྑ་ནྡཱ་པེ་སི. ར་ཐཱ་ནཾ ནེ་མི་ཝ་ཊྚི་མ་ཏྟ་མྤི ན ཏེ་མི. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ན་དཱི་པི ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཙྩ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་མཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དྡ་ས. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨི་མཱ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀེ པ་སྶ་ནྟཱི་ནཾ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ ན པ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཏི་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦཱ་པི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ པ་སྶིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཐེ་རཱི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ཏཱ. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཀོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟོ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ’’ཏི.

ཛ་ནེ་ཏ་སྨིནྟི ཛ་ནི་ཏེ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོཏི ཡེ ‘‘མ་ཡཾ ཝཱ་སེ་ཊྛཱ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི གོ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ར་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་སཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཙེ་ཝ པ་ནྣ་ར་ས་དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ན ཙ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏ་པ་ཏཱིཏི ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ཛྷཱ་ཡཱི ཏ་པ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དུ་ཝི་དྷེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་པ་ཏི ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཁ་ཎེ ཀཱ་ལུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ དུ་ཝི་དྷེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷོ ཏ་པ་ཏཱིཏི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ས་བྦ་མ་ངྒ་ལ་གཱ་ཐཱ ཀི་རེ་སཱ. བྷཱ་ཏི་ཀ་རཱ་ཛཱ ཀི་ར ཨེ་ཀཾ པཱུ་ཛཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་མུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀཾ ཛ་ཡ་མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི. སོ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་ད་ནྟོ ‘‘དི་ཝཱ ཏ་པ་ཏི ཨཱ་དི་ཙྩོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ནྟ་སྶ སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི. ‘‘ར་ཏྟི་མཱ་བྷཱ་ཏི ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི, ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཙ་ནྡ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི. ‘‘ས་ནྣ་དྡྷོ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི. ‘‘ཛྷཱ་ཡཱི ཏ་པ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི. ‘‘བུ་དྡྷོ ཏ་པ་ཏི ཏེ་ཛ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ‘‘མཱ ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠེ ས་ཧ་སྶཾ ཋ་པེ་སི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.