༡༠. པ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཉྩ ཝོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སེ་སྶཱ་མི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ ཙ དྷ་མྨེཏི ས་ཏྠཱ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པ་ཙྩ་ཡེ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་བྦ་ཏྟེ ཙ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་པི, བུ་དྡྷེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་སུ་པི ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ཡེ་ཝ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. ཋི་ཏཱ་ཝ སཱ དྷཱ་ཏཱུཏི ཋི་ཏོ་ཝ སོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝོ, ན ཀ་དཱ་ཙི ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱཏི ཨི་མེ་ཧི་པི དྭཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཧི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཝ ‘‘དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡོ དྷ་མྨེ ནི་ཡ་མེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱཏི ཨི་མེ་སཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ. ཏནྟི ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཾ. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཀ་ཐེ་ཏི. དེ་སེ་ཏཱིཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི. པ་ཊྛ་པེ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཋ་པེ་ཏི. ཝི་ཝ་ར་ཏཱིཏི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱིཏི ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་སྶ་ཐཱ་ཏི ཙཱ་ཧཱཏི པ་སྶ་ཐ ཨི་ཏི ཙ ཝ་ད་ཏི. ཀི་ནྟི? ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎནྟི་ཨཱ་དི.
ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ. ཡཱ ཏ་ཏྲཱཏི ཡཱ ཏེ་སུ ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཏ་ཐ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. སོ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀེ་ཧེ་ཝ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐ་ཏཱཏི, སཱ་མ་གྒིཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཏ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་ཏཱཏི, ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐ་ཏཱཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མཱུ་ཧ་ཏོ ཝཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱུ་ཧོ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ. ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ནི་ཙྩནྟི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ན ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ས་ངྑ་ཏཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ངྑ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏཾ. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣནྟི པ་ཙྩ་ཡེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཁ་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཁ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཝ་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཝི་ག་ཙྪ་ན་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨནྟི ཝི་ར་ཛྫ་ན་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨནྟི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཛ་ན་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཀི་ཙྩཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཀྑ་ཎེ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཡུ་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ. བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཡེ་ཝ.
ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ས་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. པུ་བྦ་ནྟནྟི པུ་རི་མཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ན་ནུ ཁོ’’ཏི ས་སྶ་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏ་ཉྩ ཀ་ངྑ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝི་ཡ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཛཱ་ཏི་ལི་ངྒུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝེ་སྶ་སུ་དྡ་ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོཏི ས་ཎྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘དཱི་གྷོ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ ར་སྶ་ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་ཎྷ་པ་མཱ་ཎི་ཀ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཧོ་སི’ནྟི ཧེ་ཏུ་ཏོ ཀ་ངྑ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ནུ ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ…པེ… དེ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ར་མྤ་རཾ ཀ་ངྑ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ པ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནནྟི ཀཱ་ལཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨ་པ་ར་ནྟནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནྟཾ. བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ན་ནུ ཁོཏི ས་སྶ་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཀཱ་ར་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏ་ཉྩ ཀ་ངྑ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དྡྷཱ་ནནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ས་བྦ་མྤི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ་སྨཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ངྑ་ཏི. ཡུ་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏ་ནྟི? ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཀཱ ཨེ་ཏྠ ཙི་ནྟཱ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ་མྤི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ནྟི – ཙཱུ་ལ༹་མཱ་ཏཱ་ཡ ཀི་ར པུ་ཏྟོ མུ་ཎྜོ, མ་ཧཱ་མཱ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟོ ཨ་མུ་ཎྜོ, ཏཾ པུ་ཏྟཾ མུ་ཎྜེ་སུཾ, སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ ཙཱུ་ལ༹་མཱ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ་སྨཱི་ཏི ཀ་ངྑཱ ཧོ་ཏི. ནོ ནུ ཁོ་སྨཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ངྑ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར མ་ཙྪེ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨུ་ད་ཀེ ཙི་ར་ཊྛཱ་ནེ་ན སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱུ་རུཾ མ་ཙྪོ་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཧ་རི. ཨ་པ་རོ སུ་སཱ་ན་པ་སྶེ ཁེ་ཏྟཾ ར་ཀྑ་ནྟོ བྷཱི་ཏོ ས་ངྐུ་ཊི་ཏོ ས་ཡི, སོ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ཎྞུ་ཀཱ་ནི དྭེ ཡ་ཀྑཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཧ་རི. ཨེ་ཝཾ ནོ ནུ ཁོ་སྨཱི་ཏི ཀ་ངྑ་ཏི.
ཀིཾ ནུ ཁོ་སྨཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ངྑ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. དེ་ཝོ པ་ན ས་མཱ་ནོ དེ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, སོ་པི པ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ རཱུ་པཱི ནུ ཁོ ཨ་རཱུ་པཱི ནུ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀ་ངྑ་ཏི. ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ ཀ་སྨཱ ན ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི ཙེ? ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཏྟི. ག་ཧ་ཊྛཱ་པི ཙ པོ་ཏྠ་ལི་ཀཱ་ད་ཡོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ‘‘ཀུ་པྤཾ ནུ ཁོ མེ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ག་ཧ་ཊྛ་ས་ཉྙི་ནོ. མ་ནུ་སྶཱ་པི ཙ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནི དེ་ཝ་ས་ཉྙི་ནོ ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ་སྨཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘དཱི་གྷོ ནུ ཁོ་སྨི ར་སྶ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཚ་ལ༹ཾ་ས་ཨ་ཊྛཾ་ས་སོ་ལ༹་སཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་པྤ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ་སྨཱི་ཏི? ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ སོ ཀུ་ཧིཾ གཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ངྑ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ངྑ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶཱཏི ཨི་དྷ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཨི་ཏ་རེ་པི པ་ན ཏ་ཡོ ཨ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.