༣. ད་ས་བ་ལ་ཝ་གྒོ

༡. ད་ས་བ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༡. ད་ས་བ་ལ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶེ་ཝ ས་ངྑེ་པོ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་ད་ས་བ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༢. དུ་ཏི་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ད་ས་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བ་ལ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་བ་ལ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་བ་ལ་ཉྩ. ཏེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི –

‘‘ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀ་ཉྩ ག་ངྒེ་ཡྻཾ, པ་ཎྜ་རཾ ཏ་མྦ་པི་ངྒ་ལཾ;

ག་ནྡྷ་མ་ངྒ་ལ་ཧེ་མ་ཉྩ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཚ་དྡ་ནྟི་མེ ད་སཱ’’ཏི.(མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༤༨; ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༦༠); –

ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀནྟི པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀཱ་ནཾ བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ག་ངྒེ་ཡྻ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ག་ངྒེ་ཡྻཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཎྜ་ར་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པ་ཎྜ་རཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཏ་མྦ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཏ་མྦཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ པི་ངྒ་ལ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པི་ངྒ་ལཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ག་ནྡྷ་ཧ་ཏྠི་ནོ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ག་ནྡྷ་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ མ་ངྒ་ལ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ མ་ངྒ་ལཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཧེ་མ་ཝ་ཏ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཧེ་མ་ཝ་ཏཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཚ་དྡ་ནྟ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཚ་དྡ་ནྟཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ནཱ་རཱ་ཡ་ན་ས་ངྒྷཱ་ཏ་བ་ལ་ནྟི་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, པུ་རི་ས་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ད་ས་ནྣཾ པུ་རི་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བ་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ. ‘‘ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཏཾ ས་ངྒ་ཧཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏ་ཉྷི བཱ་ཧི་ར་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ སཱི་ཧཱ་དཱི་ན་མྤི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ ཝཱ ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱ ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཝཱ ན་ཏྠི. ཨ་ཉྙཾ པ་ན ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཀ་མྤ་ན་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཏྠེ་ན ཙ ད་ས་ཝི་དྷཾ ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི.

ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ན་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཛཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ན –

‘‘ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི.

ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༧༦༠) ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་པི ནེ་སཾ ཝི་བྷ་ངྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩེ་ཝ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༦༠) པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༤༨) ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.

ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ར་ཛྫ་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙོ་ད་ནཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹ –

‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི…པེ…. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ…པེ… ‘ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ…པེ… ‘ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ, སོ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ…པེ… ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༨).

ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནནྟི སེ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ས་བྷཱ ཝཱ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ, ཏེ་སཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ག་ཝ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ས་བྷོ, ག་ཝ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ, ཝ་ཛ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝཱ ཨུ་ས་བྷོ, ཝ་ཛ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ, ས་བྦ་ག་ཝ་སེ་ཊྛོ ས་བྦ་པ་རི་སྶ་ཡ་ས་ཧོ སེ་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཝ་ཧོ ཨ་ས་ནི་ས་ཏ་ས་དྡེ་ཧི་པི ཨ་ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཡོ ནི་ས་བྷོ, སོ ཨི་དྷ ཨུ་ས་བྷོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨི་ད་མྤི ཧི ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཨི་ད་ནྟི ཨཱ་ས་བྷཾ. ཋཱ་ནནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ (མ. ནི. ༡.༡༥༠). ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ས་བྷཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་བྷཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ནི་ས་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་ས་བྷོ ཨུ་ས་བྷ་བ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་པི ད་ས་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀ་མྤི་ཡོ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ ཙ ཏཾ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.

པ་རི་སཱ་སཱུཏི ‘‘ཨ་ཊྛ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་སཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ཊྛ? ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཱ ས་མ་ཎ་པ་རི་སཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པ་རི་སཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་པ་རི་སཱ མཱ་ར་པ་རི་སཱ བྲ་ཧྨ་པ་རི་སཱ’’ཏི, ཨི་མཱ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ. སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱིཏི སེ་ཊྛ་ནཱ་དཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་དི་སཾ ཝཱ ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ སཱི་ཧོ ས་ཧ་ན་ཏོ ཙེ་ཝ ཧ་ན་ན་ཏོ ཙ སཱི་ཧོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཧ་ན་ཏོ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཧ་ན་ན་ཏོ སཱི་ཧོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ སཱི་ཧ་སྶ ནཱ་དཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ སཱི་ཧོ སཱི་ཧ་བ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱི་ཧོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ, ‘‘ཨི་ཏི རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱི’’ཏི.

བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨནྟི སེ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ, ཝི་སུ་དྡྷ་སྶ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ པ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ, ཀ་རུ་ཎཱ་པ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ཝ་ཧཾ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཝཱ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. དཱི་པ་ངྐ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཉྷི ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏེ་སུ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ, དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ར་ས་ཉཱ་ཎཾ.

ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཨི་མི་ནཱ ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་ཏི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏི རཱུ་པནྟི ཨི་དཾ རཱུ་པཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ རཱུ་པཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ རཱུ་པཾ ན་ཏྠཱི་ཏི རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཉྩ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ, ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༠) ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་པི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ.

ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཁཱ་དི་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་དི་ཕ་སྶཱ་དི་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་ད་ཉྩ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ས་མྤི ཝི་ཏྠཱ་རོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༠) རཱུ་པེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཏཱི་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་པ་ད་མྤི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ.

ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏི ཨི་དཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་པ་རོ སཱི་ཧ་ནཱ་དོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཕ་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶུ་པྤཱ་དཱ ཨི་དཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨི་དཾ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀེ པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ས་ཏི ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཕ་ལཾ ན ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨི་དཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཕ་ལཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཏཾ ཧོ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ ཀ་ཐི་ཏོ. དྷ་མྨོཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨོ. ཨུ་ཏྟཱ་ནོཏི ཨ་ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏོ. ཝི་ཝ་ཊོཏི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ. པ་ཀཱ་སི་ཏོཏི དཱི་པི་ཏོ ཛོ་ཏི་ཏོ. ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོཏི པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཚི་ནྣཾ བྷི་ནྣཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སི་བྦི་ཏ་ག་ཎྛི་ཏཾ ཛི་ཎྞ་ཝ་ཏྠཾ, ཏཾ ཡ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཧ་ཏྠཾ ན་ཝ་ཧ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ཧ་ཏ་སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྠོ, སོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ཏཱ་དི་སོ. ན ཧེ་ཏྠ ཀོ་ཧ་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་སི་བྦི་ཏ་ག་ཎྛི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི. ཨ་པི་ཙ ཁུ་དྡ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀོ་པི པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ ཡ་སྶ ན་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་ན་ཝ་ཧ་ཏྠོ མ་ཧཱ་པ་ཊོ ཨ་ཏྠི, སོ་པི ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ, ཨ་པ་ག་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨ་ཉྪ་ནྟོ ཀི་ལ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ས་མ་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ དྷ་མྨཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱ ཀི་ལ་མ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཧ་ཏྠ་ན་ཝ་ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པཱ་རུ་པ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྪི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀི་ཙྩཾ; ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨི་མྤི དྷ་མྨེ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི མ་ཡཱ་ཝ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟོ སུ་ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཏི ཨི་ད་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ ཀ་ཙ་ཝ་རོ་པི པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་མ་སྨི་ཉྩ སཱ་ས་ནེ ས་མ་ཎ་ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ནཱ་མ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –

‘‘ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝཾ ནི་དྡྷ་མ་ཐ, ཀ་ས་མྦུཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཐ;

ཏ་ཏོ པ་ལཱ་པེ ཝཱ་ཧེ་ཐ, ཨ་སྶ་མ་ཎེ ས་མ་ཎ་མཱ་ནི་ནེ.

‘‘ནི་དྡྷ་མི་ཏྭཱ་ན པཱ་པི་ཙྪེ, པཱ་པ་ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རེ;

སུ་དྡྷཱ སུ་དྡྷེ་ཧི སཾ་ཝཱ་སཾ, ཀ་པྤ་ཡ་ཝ྄ཧོ པ་ཏི་སྶ་ཏཱ;

ཏ་ཏོ ས་མ་གྒཱ ནི་པ་ཀཱ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༨.༡༠);

ཨི་ཏི ས་མ་ཎ་ཀ་ཙ་ཝ་ར་སྶ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.

ཨ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ནཱཏི ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ནཱཏི དྭེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཡ་ས་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ས་ཙེ པ་ན ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན. ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏུནྟི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཙ་ཏུ་ར་ངྒཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཏ་ཙོ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ, ནྷཱ་རུ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཊྛི ཨེ་ཀཾ, མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན ན་ཝ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་མཱ་དྷཱ་ཏ་བྦཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟེ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ པུ་རི་མ་ཡཱ་མེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ག་མ་ནེ ཋཱ་ནེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ས་ཡ་ནེ་ཏི.

དུ་ཀྑཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་སཱི་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཡོ ཀུ་སཱི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, སོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. བཱ་ཧི་ར་ས་མ་ཡེ པ་ན ཡོ ཀུ་སཱི་ཏོ, སོ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཝོ་ཀི་ཎྞོཏི མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏོ. ས་ད་ཏྠནྟི སོ་བྷ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཾ ས་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཾ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏཱིཏི ཧཱ་པེ་ཏི ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧི ཚ དྭཱ་རཱ་ནི ཨ་གུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀཾ སཱི་ལཾ ཨ་པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ, བྷི་ནྣཱ་ཛཱི་ཝོ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏི. སོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨ་ཀྑི་མྷི པ་ཏི་ཏ་ར་ཛཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་རོ ཧུ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པཱི་ཋ་མ་དྡ་ནོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ལ་ཎྜ་པཱུ་ར་ཀོ ཙ, ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, དུ་ལླ་བྷཾ ཁ་ཎཾ ཝི་རཱ་དྷེ་ཏི, ཏེ་ན བྷུ་ཏྟོ ར་ཊྛ་པི་ཎྜོ་པི ན མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི.

ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ས་ནེ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. བཱ་ཧི་ར་ས་མ་ཡེ པ་ན ཡོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ, སོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཝི་ཝི་ཏྟོཏི ཝི་ཝི་ཏྟོ ཝི་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. ས་ད་ཏྠཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཧི ཚ དྭཱ་རཱ་ནི སུ་གུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀཾ སཱི་ལཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨ་ཀྑི་མྷི སུ་སཱི་ཏ་ལ་ཉྫ་ནཾ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ག་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ནཱ་པོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ས་ཏྠཱ ཧི –

‘‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, ཀ་པྤཾ ཏི་ཊྛ མ་ཧཱ་མུ་ནཱི’’ཏི –

ཨེ་ཝཾ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཝ་ནྡི་ཏོ, ‘‘ན ཁོ, གོ་ཏ་མི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –

‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པ་ཧི་ཏ་ཏྟེ, ནི་ཙྩཾ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མེ;

ས་མ་གྒེ སཱ་ཝ་ཀེ པ་སྶ, ཨེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་ན ཝ་ནྡ་ནཱ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༢.༡༧༡);

ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, དུ་ལླ་བྷཾ ཁ་ཎཾ ན ཝི་རཱ་དྷེ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ས་ཕ་ལཱ ཧོ་ཏི ས་ཨུ་དྲ་ཡཱ, ར་ཊྛ་པི་ཎྜོ་པི ཏེ་ན བྷུ་ཏྟོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི.

ཧཱི་ནེ་ན ཨ་གྒ་སྶཱཏི ཧཱི་ནཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ཧཱི་ནེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཧཱི་ནཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཧཱི་ནེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཧཱི་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་གྒེ་ན ཙ ཁོཏི ཨ་གྒེ་ཧི ས་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་གྒ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. མ་ཎྜ་པེ་ཡྻནྟི པ་ས་ནྣ་ཊྛེ་ན མ་ཎྜཾ, པཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན པེ་ཡྻཾ. ཡ་ཉྷི པི་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཏི་ཏོ ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཊ་ཀཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་སྶཱ་མི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ས་ནྣ་མྤི ན པཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན སཱ་ས་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣ་ཉྩ པཱ་ཏ་བྦ་ཉྩཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ཎྜ་པེ་ཡྻ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷོ མ་ཎྜོ – དེ་ས་ནཱ་མ་ཎྜོ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་མ་ཎྜོ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཎྜོ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ དེ་ས་ནཱ་མ་ཎྜོ? ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ…པེ… ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ…པེ… ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ་མ་ཎྜོ. ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་གྒ་ཧ་མ་ཎྜོ? བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ ཝཱ པ་ན་ཉྙེ་པི ཀེ་ཙི ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ, ཨ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་མ་ཎྜོ. ཀ་ཏ་མོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཎྜོ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཎྜོ. ཨ་པི་ཙ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་མ་ཎྜོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཀ་ས་ཊོ, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཀ་ས་ཊཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་མ་ཎྜཾ པི་ཝ་ཏཱི་ཏི མ་ཎྜ་པེ་ཡྻ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༨) ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏྠཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཝ་ཐ ཨེ་ཏཾ མ་ཎྜཾ. བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཉྷི བྷེ་ས་ཛྫ་མ་ཎྜ་མྤི ཝེ་ཛྫ་སྶ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ པི་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་མ་ནཾ ཝཱ ནི་གྒ་མ་ནཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐཱ ཧོ་ཏི. ཝེ་ཛྫ་ས་མྨུ་ཁཱ པ་ན ‘‘ཝེ་ཛྫོ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནི་རཱ་ས་ངྐཱ པི་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་སྶཱ་མི ས་ཏྠཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཝ་ཐཱ་ཏི མ་ཎྜ་པཱ་ནེ ནེ་སཾ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཕ་ལཱཏི སཱ་ནི་སཾ་སཱ. ས་ཨུ་དྲ་ཡཱཏི ས་ཝ་ཌྜྷི. ཨི་དཱ་ནི ནི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ཏྠཾ ཝཱ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ཏྠནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཏུནྟི ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ. པ་ར་ཏྠནྟི པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཱ་ནི་སཾ་སཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨུ་པ་ནི་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ‘‘ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ན་ཏོཏི ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ. པ་སྶ་ཏོཏི པ་སྶ་ནྟ་སྶ. དྭེ་པི པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ཛཱ་ན་ཏོ’’ཏི ཉཱ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པུ་གྒ་ལཾ ནི་དྡི་ས་ཏི. ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྷི ཉཱ་ཎཾ. ‘‘པ་སྶ་ཏོ’’ཏི ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. པ་སྶ་ན་པྤ་བྷཱ་ཝ་ཉྷི ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ ཙ་ཀྑུ་མཱ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཱ་ནི, ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ཝ་ཊེ དྷ་མྨེ པ་སྶ་ཏི. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཁཱི་ཎཱ་ཀཱ་རོ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ངྒོ་པི མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི་པི. ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༤༣༨; ཝི་བྷ. ༨༣༡) ཧི ཁཱི་ཎཱ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཝ་ཡོ བྷེ་དོ པ་རི་བྷེ་དོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༣༥༤) ཨེ་ཏྠ བྷ་ངྒོ.

‘‘སེ་ཀྑ་སྶ སི་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ, ཨུ་ཛུ་མ་གྒཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ;

ཁ་ཡ་སྨིཾ པ་ཋ་མཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ’’ཏི. (ཨི་ཏི་ཝུ. ༦༢); –

ཨེ་ཏྠ མ་གྒོ. སོ ཧི ཨཱ་ས་ཝེ ཁེ་པེ་ནྟོ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ. ཏ་ཉྷི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁཱི་ཎ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨཱ་རཱ སོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི; (དྷ. པ. ༢༥༣) –

ཨེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཨཱ་ག་མྨ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ནོ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ནོ ཨ་པ་སྶ་ཏོཏི ཡོ པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ནོ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ཡེ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ་པི སཾ་སཱ་རཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ སུ་དྡྷིཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. པུ་རི་མེ་ན པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ཡཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོཏི པུ་ཙྪཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ན་ནཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ. ད་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨེ་ཝ ཧི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཚ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀོ་ཙི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཏ་སྶ ཨཱི་དི་སཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ སཱ ཛཱ་ན་ནཱ ས་གྒ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཡོ པ་ན སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་ཏི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ནྟེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཡ་སྨིཾ ཁ་ཡེ་ཉཱ་ཎནྟི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཊི་ལ་དྡྷེ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཁ་ཡ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཁ་ཡེ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཨུ་པ་ནི་སནྟི ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི. སཱ ཧི་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཝི་རཱ་གོཏི མ་གྒོ. སོ ཧི ཀི་ལེ་སེ ཝི་རཱ་ཛེ་ནྟོ ཁེ་པེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ ཝི་རཱ་གོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་བྦི་དཱཏི ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་ཏེ་ན བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི བྷ་ཡ་ཏཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ ཉཱ་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཉཱ་ཎཾ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎེ ཉཱ་ཎཾ ས་མྨ་ས་ནེ ཉཱ་ཎཾ མ་གྒཱ་མ་གྒེ ཉཱ་ཎ་ནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མཱ་དྷཱིཏི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི. སོ ཧི ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སུ་ཁནྟི ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་སུ་ཁཾ. ཏ་ཉྷི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི. སཱ ཧི ཨ་པྤ་ནཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་སྶ སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. པཱི་ཏཱིཏི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི. སཱ ཧི ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. པཱ་མོ་ཛྫནྟི དུ་བྦ་ལ་པཱི་ཏི. སཱ ཧི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ས་དྡྷཱཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་དྡྷཱ. སཱ ཧི དུ་བྦ་ལ་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑནྟི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་པ་རཱ་པ་ར་ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཏཱིཏི ས་ཝི་ཀཱ་རཱ ཁ་ནྡྷ་ཛཱ་ཏི. སཱ ཧི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. བྷ་ཝོཏི ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ. (སོ ཧི ས་ཝི་ཀཱ་རཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.) ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་ས་པ་དཱ་ནི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེཏི མ་ཧཱ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ. པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ནྡ་རཾ ནཱ་མ ‘ཀ’ནྟི་ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན དཱ་རི་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་བྷི་ནྣོ པ་བྦ་ཏ་པ་དེ་སོ, ཡོ ‘‘ནི་ཏ་མྦོ’’ཏི་པི ‘‘ན་དཱི་ཀུ་ཉྪོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ད་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་མཱ་སེ དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟེ ཕ་ལི་ཏོ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ. སཱ་ཁཱཏི ཀུ་སུ་མྦྷ་གཱ་མི་ནི་ཡོ ཁུ་དྡ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡོ. ཀུ་སོ་བྦྷཱཏི ཁུ་དྡ་ཀ་ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ. མ་ཧཱ་སོ་བྦྷཱཏི མ་ཧཱ་ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ. ཀུ་ནྣ་དི་ཡོཏི ཁུ་དྡ་ཀ་ན་དི་ཡོ. མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོཏི ག་ངྒཱ་ཡ་མུ་ནཱ་དི་ཀཱ མ་ཧཱ་ས་རི་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱུ་པ་ནི་སཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་བྦ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ མེ་གྷོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ནྡ་རཱ་ད་ཡོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི སཱ་ག་རོ་ཏི.

ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ དེ་ཝོ ཝ་སྶི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་རཱ་དཱི་ནི པཱུ་རེ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ སཱ་ག་རཾ པཱུ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མེ་གྷ་སྶ ཝ་སྶ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཧི བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷི་ལཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ. ཨི་ཏི པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝུ་ཊྛ་དེ་ཝ་སྶ ཀ་ནྡ་རཱ་ད་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝུ་ཊྛ་སྶ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མེ་གྷ་སྶ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཝ་ཊྚཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ. བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ག་ཧི་ཏ་མྤི ‘‘ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ཧི ཏ་སྶ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཝི་ཀཱ་རཱ ཛཱ་ཏི ནཱ་མ. སོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝ་ཊྚ་དོ་ས་དཱི་པ་ཀཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཊཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་ཝི་ཀཱ་རཱ ཁ་ནྡྷ་ཛཱ་ཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑེ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་དྡྷཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སོ པ་བྦ་ཛྫཱ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ནི་སྶ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ནྟོ དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ནི་ཛྫ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ད་སྶ ས་དྡྷཱུ་པ་ནི་སཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཏཾ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ, སཱ ཨ་པྤ་ནཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་སུ་ཁ་སྶ, ཏཾ སུ་ཁཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་སྶ. སོ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་ལླ་ཏཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཙྩ་སྶ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ, བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་སྶ, མ་གྒོ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ག་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་ག་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པཱ་ཝི་སཱིཏི པ་ཝི་ཊྛོ. སོ ཙ ན ཏཱ་ཝ པ་ཝི་ཊྛོ, ‘‘པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ‘‘གཱ་མཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟ་པུ་རི་སོ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ་པི ‘‘ཀ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘གཱ་མཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ. ཨ་ཏི་པྤ་གོཏི ཏ་དཱ ཀི་ར ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཏི་པྤ་གོ་ཡེ་ཝ ནི་ཀྑ་ནྟ་དི་ཝ་སོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཏི་པྤ་གོ་ཡེ་ཝ ནི་ཀྑ་ནྟ་བྷི་ཀྑཱུ བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎེ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་པ་ཉྩཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཐེ་ར་སྶ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་དྭེ་ཀ་ཐཱ་ཝཱ་རེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧནྟི ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོཏི སོ ཀི་ར ཨཱ་རཱ་མོ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་ར་སྶ ཙ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ་དེ་སུ. ཀིཾ་ཝཱ་དཱི ཀི་མ་ཀྑཱ་ཡཱིཏི ཀིཾ ཝ་ད་ཏི ཀིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཀིཾ ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ད་སྶ་ན་ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟི. དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱཏི, བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་པཱ་ཏོཏི པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཱ་ནུ་པཱ་ཏོ ཝཱ་ད་པྤ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀོ་ཙི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཀ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ? ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཀ་ཐཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི?

ཨི་ཏི ཝ་དནྟི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ་དེ་སུ. ཏེ ཝ་ཏ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཕ་སྶཱཏི ཨི་དཾ ‘‘ཏ་ད་པི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ སཱ་དྷ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཧི ན ཝི་ནཱ ཕ་སྶེ་ན དུ་ཀྑ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཏ་ད་པི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཨ་ཡཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ དི་ནྣོ, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་ཝི་ཊྛོ, ཨ་ཧ་མྤི པཱ་ཝི་སིཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་སྶེ་ཝ སཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ ཛཱ་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཛཱ་ཏ་པུ་བྦཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.

ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏནྟི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཝི་མྷ་ཡ་དཱི་པ་ན་མེ་ཝ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་བྦྷུ་ཏཾ. ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ནཱཏི ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན. ཨེ་ཏེ་ན ཧི ས་བྦ་ཝཱ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་སེ་ཝ་ཏྠོཏི ཨེ་སོ་ཡེ་ཝ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཏྠོ. ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱུཏི ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ. ཨི་དཱ་ནི ཐེ་རོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ཡ ཏཾ ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩེ་ཝ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་ས་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ ཡཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་དེ་ཝ པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཚ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. བྷཱུ་མི་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༥-༢༦. པ་ཉྩ་མེ བྷཱུ་མི་ཛོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན་པི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི མ་ན་སཱ་པི, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, པ་རེ་ན་པི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ས་མྤ་ཛཱ་ནེ་ན་པི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནེ་ན་པི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་པ་ར་མྤི པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀཱ་ཡེ ཝཱ ཧཱ་ན་ནྡ, ས་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏཱུཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ. ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ ན་ཝ་ཧི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་སཱ་ཏི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ས་ཏྟ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙཱཏི ཨི་དཾ ཏཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷེ་དཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ པ་རེ་ཧི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏོ སཱ་མཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་རོ་ཏི, པ་རེ་ཧི ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ནཱ་པི ཀ་རོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཀ་རོ་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་ནྟཱ དཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཡ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨི་མ་སྶ པ་ན ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

ཨི་མེ་སུ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཡེ ཨི་མེ ‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ ཚ་ས་ཏྟ་ཏི དྭེ་ས་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ, ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ. ས་བྦེ་པི ཧི ཏེ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སོ ཀཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཀཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་མ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་པི་ཙ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀཱ་ཡོ, ཝཱ་ཙཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཙཱ, མ་ནོ་པི ཀ་མྨ་མ་ནོ་ཡེ་ཝ. དྭཱ་ར་ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཀཱ་ཡོ. ཝཱ་ཙཱ་མ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཀ་ཐ་མ་སྶ ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན ཧི ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏི ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ. ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ཏྟེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཏེ ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ཁེ་ཏྟཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཝི་རུ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཏཾ ཁེ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ཏྠུ ན ཧོ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི. ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཉྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, སཱ ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་རུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་སྶ ནེ་ཝ ཁེ་ཏྟཾ, ན ཝ་ཏྠུ ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

ཚ་ཊྛཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ་སུ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༧-༢༨. ས་ཏྟ་མེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ད་ཡོ་པི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོཏི མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྤ་ནྣོ. ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨནྟི མ་གྒ་ས་དྡྷ་མྨཾ ཨཱ་ག་ཏོ. པ་སྶ་ཏཱིཏི མ་གྒ་ས་དྡྷ་མྨ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ནེ་ཝ. སེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨེ་ཝ. དྷ་མྨ་སོ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ནྣོཏི མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་མེ་ཝ དྷ་མྨ་སོ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ. ཨ་རི་ཡོཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨ་མ་ཏཾ ནཱ་མ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ས་ཏྟ་མ་ཨ་ཊྛ་མཱ་ནི.

༩. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༩-༣༠. ན་ཝ་མཾ ཨ་ཀྑ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ ཧི པ་རཱིཏི ཨུ་པ་ས་གྒཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

ད་ས་མེ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. ད་ས་མཾ.

ད་ས་བ་ལ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.