༩. ཝ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༡. ཝ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཛ་ན་པ་ད་སྶ སུ་ལ་བྷ་བྷི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མཱཏི ཝི་ཝེ་ཀཾ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཀཱ་མོཏི ཏ་ཡོ ཝི་ཝེ་ཀེ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟོ. ནི་ཙྪ་ར་ཏཱི བ་ཧི་དྡྷཱཏི བཱ་ཧི་རེ་སུ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཙ་ར་ཏི. ཛ་ནོ ཛ་ན་སྨིནྟི ཏྭཾ ཛ་ནོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཛ་ནེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ ཝི་ན་ཡ་སྶུ. པ་ཛ་ཧཱ་སཱིཏི པ་ཛ་ཧ. བྷ་ཝཱ་སཱིཏི བྷ་ཝ. ས་ཏཾ ཏཾ སཱ་ར་ཡཱ་མ་སེཏི ས་ཏི་མ་ནྟཾ པ་ཎྜི་ཏཾ ཏཾ མ་ཡ་མྤི སཱ་ར་ཡཱ་མ, ས་ཏཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ མ་ཡཾ ཏཾ སཱ་ར་ཡཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཏཱ་ལ་ར་ཛོཏི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ན པཱ་ཏཱ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀི་ལེ་ས་ར་ཛོ. མཱ ཏཾ ཀཱ་མ་ར་ཛོཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ར་ཛོ ཏཾ མཱ ཨ་ཝ་ཧ་རི, ཨ་པཱ་ཡ་མེ་ཝ མཱ ནེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཾ་སུ་ཀུ་ནྠི་ཏོཏི པཾ་སུ་མ་ཀྑི་ཏོ. ཝི་དྷུ་ནནྟི ཝི་དྷུ་ན་ནྟོ. སི་ཏཾ ར་ཛནྟི ས་རཱི་ར་ལ་གྒཾ ར་ཛཾ. སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དཱིཏི དེ་ཝ་ཏཱ་པི ནཱ་མ མཾ ཨེ་ཝཾ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་མཱ་པ་ནྣོ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཝཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ར་མ་ཝི་ཝེ་ཀཾ མ་གྒ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༢. དུ་ཏི་ཡེ སུ་པ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, སོ དཱུ་རེ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཛཱ་ཏ་སྶ་རཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ཏུཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནཱི་ཙ་མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་མ་ནྟོ་ཝ ནི་པ་ནྣོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶཱ་པི ཧི ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་པ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ སུ་པ་ཏི, དི་ཝཱ་སོ་པྤ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ‘‘ཙོ་དེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཨཱ་ཏུ་ར་སྶཱཏི ཛ་རཱ་ཏུ་རོ རོ་གཱ་ཏུ་རོ ཀི་ལེ་སཱ་ཏུ་རོ་ཏི ཏ་ཡོ ཨཱ་ཏུ་རཱ, ཏེ་སུ ཀི་ལེ་སཱ་ཏུ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ལླ་ཝི་དྡྷ་སྶཱཏི ས་ཝི་སེ་ན ས་ཏྟི་ས་ལླེ་ན ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་ཝི་ཊྛེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླེ་ན ཧ་ད་ཡེ ཝི་དྡྷ་སྶ. རུ་པྤ་ཏོཏི གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ན་སྶ.
ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟཱི ཨ་ནི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་སི་ཏནྟི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཨ་ནི་སྶི་ཏཾ. ཀ་སྨཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཏ་པེཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ དི་ཝཱ་སོ་པྤཾ ན ཏ་པ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པ་ན ཀ་སྨཱ ན ཏ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཝ་ད་ཏི. ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – བ་དྡྷེ་སུ མུ་ཏྟཾ ཨ་སི་ཏཾ མཱ་དི་སཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཀ་སྨཱ དི་ཝཱ་སོ་པྤཾ ཏ་པེ, ན ཏ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི? སེ་ས་གཱ་ཐཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཧི ཝ་ཙ་ན་པ་ཀྑེ – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ དི་ཝཱ་སོ་པྤཾ ན ཏ་པ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པ་ན ཀ་སྨཱ ན ཏ་པེ་སྶ་ཏི? ཏ་པེ་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ. ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ན་པ་ཀྑེ – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མཱ་དི་སཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཀ་སྨཱ དི་ཝཱ་སོ་པྤཾ ཏ་པེ? ན ཏ་པ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཝི་ན་ཡཱཏི ཝི་ན་ཡེ་ན. ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན. ཏཾ ཉཱ་ཎནྟི ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎཾ. པ་ར་མོ་དཱ་ནནྟི པ་ར་མ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. པ་བྦ་ཛི་ཏནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ. ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡནྟི པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་རི་ཡཾ. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཚེ་ཏནྟི ཨེ་ཀཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀཾ. ཨོ་ཝ་ད་ཏཱིཏི སོ ཀི་ར མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ པཱ་ཏོ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘མི་གེ ཝ་དྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཨེ་ཀཾ རོ་ཧི་ཏ་མི་གཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཏྟི་ཡཱ ནཾ པ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ན པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ནཱ་མེ་ས ཨ་པཱ་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ, ས་ཀྐཱ ཨ་ཉྙེ་ན་པི ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨེ་ན དཱ་ར་བྷ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ, མཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི ‘‘མ་ཧཱ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ར་ཝེ་ན ཋ་ཏྭཱ སོ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨ་ཐ་སྶ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཛ་ནེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཐེ་རོ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཀཾ ཛཱ་ལཱ་པེ་སི. སོ ཨ་ཀྑཱི་ཧི་པི པ་སྶ་ཏི, ཀ་ཎྞེ་ཧི་པི སུ་ཎཱ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་ན་སྶ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ མི་གོ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་སུ་ཀ་ཏི་ཏྠཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ, ཏ་ཏྠ ནཾ ག་ནྟྭཱ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ སེ་སཾ ཀཱ་ཛེ་ནཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟ་ཀེ ཏོ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ མི་ག་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་དཾ དྷཱ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཨ་དཱ་རུཾ ཏ་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཁེ་ཏྟེ ཝ་པྤ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཀ་མྨཾ ནཱ་སེ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི ཙོ་དེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨ་བྷཱ་སི.
ཨ་པྤ་པ་ཉྙནྟི ནི་པྤ་ཉྙཾ. ཨ་ཙེ་ཏ་སནྟི ཀཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ར་ཧི་ཏཾ. མ་ནྡོ་ཝཱཏི ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ ཝི་ཡ. སུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ཏ་ཝ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ན ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠ་མ་སྶ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏཱིཏི ཏ་ཝ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀ་ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཛ་ལ་ནྟཾ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཀཾ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི. ན པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ནེ་ཝ ཏེ་ལཾ ན ཝ་ཊྚི ན དཱི་པ་ཀ་པ་ལླི་ཀཱ, ཐེ་ར་སྶ པ་ན ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཡཾ ཛ་ལ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན པ་སྶ་ཏི. ད་ས པ་ཛྫོ་ཏེཏི ད་ས་སུ ཨ་ངྒུ་ལཱི་སུ ད་ས པ་དཱི་པེ. རཱུ་པཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་རཱུ་པཱ་ནི. ཙ་ཀྑཱུཏི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ. སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དཱིཏི ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ་ཏི? ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ར་མ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱཏི བ་ཧཱུ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ ཙ. ཝི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. པ་ཀྐ་མིཾ་སཱུཏི ཏེ ཀི་ར ཏ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཀོ་ཛ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ད་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཾ ‘‘དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཙི་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཐེ་རོ མ་ནུ་ཉྙཾ བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ན་མ་ཀཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་ས་ནྣཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣེ ཋཱ་ནེ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་དི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏུ་མྷེ་ཧི ག་རུ་ཀ་སྶ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, བུ་དྡྷ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ དུ་ལླ་བྷོ. མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ དི་ཝ་སེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡུ་ཉྫ་ནྟི གྷ་ཊེ་ནྟི. ཀ་དཱ་ཙི ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཀཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་དི་ཝ་སེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་དི་ཝ་སེ བྱ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. པ་དྷཱ་ན་དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནེ ག་ཎྜིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ་ཝ ཙ་ངྐ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱཏི ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ མ་དྷུ་རཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་ཉྷཱ་ཀ་ཐ་ནཾ ཀུ་ཏོ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ.
ཁཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཀོ མེཏི ཀ་ཧཾ ཨི་མེ. ཝ་ཛྫི་བྷཱུ་མི་ཡཱཏི ཝ་ཛྫི་ར་ཊྛཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ག་ཏཱ. མ་གཱ ཝི་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ མ་གཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཝཱ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ – ‘‘ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཏུ་ས་ནྟ་ཀཾ པི་ཏུ་ས་ནྟ་ཀཾ པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཡ་ཏྠེ་ཝ ནེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཕཱ་སུ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་རི་པ་ནྠཱ་བྷཱ་ཝོ ཙ, ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཀེ་ཏཱ ཨ་གེ་ཧཱ བྷི་ཀྑ་ཝོ་པི ‘‘ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀོ པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠེ་ཝ ནེ་སཾ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལ་ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་ཉྩ སུ་ལ་བྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༥. པ་ཉྩ་མེ ཨཱ་ན་ནྡོཏི དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཏྠེ་རོ. ཨ་ཏི་ཝེ་ལནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཝེ་ལཾ. གི་ཧི་ས་ཉྙ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོཏི ར་ཏྟི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ བ་ཧུ་ཀཱ་ལཾ གི་ཧཱི ས་ཉྙཱ་པ་ཡ་ནྟོ. བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མ, ག་ཙྪ ཏྭཾ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ – ‘‘བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏུ་མྷེ པུ་བྦེ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐ. ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠ? ཨི་དཱ་ནི ཀ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཐ? ཀ་སྶ མུ་ཁོ་ད་ཀཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དེ་ཐ, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཐ, ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི བ་ཧུཾ ཝ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝིཾ་སུ. ཐེ་རོ – ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཙི་ཏྠ, མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ སཱ་ཡ་མྤི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི. ཐེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨོ་ཝ་ད་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི གི་ཧཱི ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པུ་པྥ་རཱ་སི ཝི་ཡ ཋི་ཏཾ, དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཙོ་དེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་སི.
པ་ས་ཀྐི་ཡཱཏི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཧ་ད་ཡ་སྨིཾ ཨོ་པི་ཡཱཏི ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ཧ་ད་ཡ་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ནཾ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཧ་ད་ཡ་མྷི ཨོ་པེ་ཏི ནཱ་མ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡེ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི. ཛྷཱ་ཡཱཏི དྭཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཛྷཱ་ཡི་ཀོ བྷ་ཝ. བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀཱཏི ཨ་ཡཾ གི་ཧཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀ་ཐཱ. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༦. ཚ་ཊྛེ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱཏི ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི. སོ་བྷ་སཱིཏི པུ་བྦེ་པི སོ་བྷ་སི, ཨི་དཱ་ནི་པི སོ་བྷ་སི. དུ་གྒ་ཏཱཏི ན ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ དུ་གྒ་ཏཱ. ཏཱ ཧི སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ པ་ན དུ་གྒ་ཏཱ. ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཧི ཏཱ ནི་ར་ཡེ་པི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི དུ་གྒ་ཏཱ. པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་སྨིཾ ཧི པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི – ར་ཏྟོ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, དུ་ཊྛོ དོ་ས་ཝ་སེ་ན… མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན… ཝི་ནི་བ་དྡྷོ མཱ་ན་ཝ་སེ་ན… པ་རཱ་མ་ཊྛོ དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན… ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན… ཨ་ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན… ཝི་ཀྑེ་པ་ག་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏཱ་པི ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཝ. ན་ར་དེ་ཝཱ་ནནྟི དེ་ཝ་ན་རཱ་ནཾ.
ན་ཏྠི དཱ་ནཱིཏི སཱ ཀི་ར དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཐེ་རེ བ་ལ་ཝ་སི་ནེ་ཧཱ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཊི་ག་ནྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཀཱ་ལེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི. ཐེ་རོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཐེ་ར་སྶ ཛི་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙོ་ལ༹་ཀ་བྷི་ཀྑཾ ཙ་ར་ཏོ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ དི་བྦ་དུ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི. ཐེ་རོ ཏཾ དི་སྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དུ་སྶ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘དུ་སྶ་མེ་ཏ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ལཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ཙཱ་ཏི ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ སཱུ་ཙིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏོ དེ་ཝ་ཏཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི. སཱ ཀཱ་ལེ་ན ཨེ་ཀི་ཀཱ, ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ཏ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ – ‘‘མ་ཡཾ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ མ་ན་སཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་རཱུ་པཾ མཱ་པེ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ – ‘‘ཨེ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི, ས་བྦཱ ནཱི་ལ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཏཱ ཐེ་ར་སྶ མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ཝ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཐེ་རོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི ཏཱ ས་མ་ཛྫཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཨེ་ཀཱ་པི གཱ་ཡི, ཨེ་ཀཱ་པི ན་ཙྩི, ཨེ་ཀཱ་པི ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི. ཐེ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨོ་ཀྑི་པི. ཏ་ཏོ – ‘‘ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ ཐེ་རོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ སི་ནེ་ཧཾ ཝཱ ས་ནྠ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ནྟུ་མཱ་ར་དྡྷཱ. ཐེ་རོ ཏཱ་སཾ ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘མཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪིཾ་སཱུ’’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཀྑཱི་ཎོཏི ཁཱི་ཎོ. ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རོཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏོ སཾ་སཱ་རོ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ནཱ་ག་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ཏི་ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་སེ ཀོ་ཊི་ས་མྨུ་ཉྫ་ནི་ཡཱ ཐོ་ཀཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཏི་དི་ཝཱཏི ཡཱ་གུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ – ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ པ་ཎཱི་ཏཾ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི. དི་ཝཱ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱཏི ཨ་ཏི་ཀཱ་ལེ པ་ཝི་ཊྛེ་ན ནཱ་མ ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏྭཾ པ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དི་ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཏཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱ་ཡཱ་མི ནཱ་ག་ད་ཏྟནྟི ཏཾ ནཱ་ག་ད་ཏྟཾ ཨ་ཧཾ བྷཱ་ཡཱ་མི. སུ་པྤ་ག་བྦྷནྟི སུ་ཊྛུ པ་ག་བྦྷཾ. ཀུ་ལེ་སཱུཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཱ་དི་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལེ་སུ. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཀུ་ལ་གྷ་ར་ཎཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷ་པྤ་ཏྟོཏི ཨོ་གཱ་ཧ་པྤ་ཏྟོ. སོ ཀི་ར ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་ཧི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀུ་ལཾ ཏ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་དཱ་སི. བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ པུ་ན སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨི་དྷེ་ཝ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ མེ ཨེ་ཏཾ ཀུ་ལཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི སཱ ཀི་ར ཐེ་ར་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ གྷ་རཾ, ན རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་ད་ཏི, ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཨོ་གཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཱ པ་ཊི་གཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ས ཨི་མཾ ཀུ་ལཾ དཱུ་སེ་ཡྻ, ཙོ་དེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ས་ཎྛཱ་ནེཏི ན་ག་ར་དྭཱ་ར་སྶ ཨཱ་ས་ནྣེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་མ་ན་ཊྛཱ་ནེ. ས་ངྒ་མྨཱཏི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ. མ་ནྟེ་ནྟཱིཏི ཀ་ཐེ་ནྟི. མ་ཉྩ ཏ་ཉྩཱཏི མ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཀི་མ་ནྟ་རནྟི ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? བ་ཧཱུ ཧི ས་དྡཱ པ་ཙྩཱུ་ཧཱཏི བ་ཧུ་ཀཱ ཨེ་ཏེ ལོ་ཀ་སྨིཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ས་དྡཱ. ན ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པ་སྶི་ནཱ ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཏེ་ནཱཏི ན ཧི ཏེ་ན པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟོ ཀི་ལི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ཀི་ལི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝཱ་ཏ་མི་གོ ཡ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཝ་ནེ ཝཱ་ཏ་མི་གོ ཝཱ་ཏེ་རི་ཏཱ་ནཾ པ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡེ་ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ ས་དྡ་པ་རི་ཏྟཱ་སཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ ཝ་ཏནྟི ཏ་སྶ ལ་ཧུ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏཾ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཐེ་རོ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྟཱ ས་མྤ་ནྣ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༩. ན་ཝ་མེ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀོཏི ཝ་ཛྫི་ར་ཊྛེ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཚ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཙཱ་རོཏི ཀ་ཏྟི་ཀ་ན་ཀྑ་ཏྟཾ གྷོ་སེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཙཱ་རོ. ཨི་ད་ཉྷི ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཡཱ་ཝ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཏཱུ་རི་ཡ་ཏཱ་ལི༹་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ནི་གྒྷོ་ས་ས་དྡནྟི བྷེ་རི་ཨཱ་དི་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏཱ་ལི༹་ཏཱ་ནཾ ཝཱི་ཎཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝཱ་དི་ཏཱ་ནཾ ནི་གྒྷོ་ས་ས་དྡཾ. ཨ་བྷཱ་སཱིཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཀི་ར ས་ཏྟ རཱ་ཛ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ ཙ རཱ་ཛཱ་ནོ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རཱ་ཛ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སུ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ མ་ཧཱ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ན་བྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏཾ ཙ་ནྡཾ དི་སྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ་ཝ ཝ་ན་སྨིཾ དཱ་རུ་ཀནྟི ཝ་ཏྠ་ཝེ་ཋ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་དཱ་རུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏཾ. པཱ་པི་ཡོཏི ལཱ་མ་ཀ་ཏ་རོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠི. པི་ཧ་ཡ་ནྟཱིཏི ཐེ་རོ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཏི བ་ཧཱུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་གྒ་གཱ་མི་ནནྟི ས་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ག་ཏཱ་ན་མྤི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༠. ད་ས་མེ ཡཾ སུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་བ་ཧུ་ལོཏི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཀཱ་ལཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ. སོ ཀི་ར ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ་ཝ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཝཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་ལཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླེ ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ནྷ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་དེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ས་རཱི་རཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་དྡཾ ཁ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི. ཏ་ཏོ སེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཾ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོཏི ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཙ ནི་རུ་སྶུ་ཀྐོ. ས་ངྐ་སཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ དཱ་ནི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, སོ མེ ཨ་ཏྠོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ. ཀིཾ མེ ཨི་དཱ་ནི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ? ཀེ་ན ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་བྦེ ཝི་ཡ མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏཱ ཨ་བྷཱ་སི.
དྷ་མྨ་པ་དཱ་ནཱིཏི ཨི་དྷ ས་བྦ་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ནཱ་དྷཱི་ཡ་སཱིཏི ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སི. ནཱ་དི་ཡ་སཱི་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ན ག་ཎྷཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་སཾ་སནྟི དྷ་མྨ་བྷཱ་ཎ་ཀོ པ་སཾ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ་ཏི་སྶ པ་སཾ་སི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཝི་རཱ་གེ་ནཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན. ཨ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ནི་ཀྑེ་པ་ནནྟི ཏ་སྶ དི་ཊྛ་སུ་ཏཱ་དི་ནོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ས་ནྟོ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཐེ་རོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ན ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ན – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་སྶཱ་ཧཾ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ཨཱ་དྷཱ་རོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ད་ས་མཾ.
༡༡. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༡. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཝི་ཏ་ཀྐེཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན. སོཏི སོ ཏྭཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝ་ཛྫེ་ཧི. ས་ཏྠཱ་རནྟི ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པཱི་ཏི་སུ་ཁ་མ་སཾ་ས་ཡནྟི ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཉྩ སུ་ཁ་ཉྩ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་སི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
༡༢. མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༢. དྭཱ་ད་ས་མེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ དེ་ཝ་ཏཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ན་ནྡ་ན་ཝ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. དྭཱ་ད་ས་མཾ.
༡༣. པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༣. ཏེ་ར་ས་མཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཛ་ནྟུ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཏེ་ར་ས་མཾ.
༡༤. ག་ནྡྷ་ཏྠེ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤. ཙུ་དྡ་ས་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ནཱ་ལེ༹ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་དུ་མཾ སི་ངྒྷ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ་ཝ – ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛོ ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, སྭཱ་ཡཾ ཨ་ཛྫ ཨུ་པ་སི་ངྒྷཾ སྭེ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཨུ་པ་སི་ངྒྷི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ སཱ ག་ནྡྷ་ཏ་ཎྷཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་སེ་སྶ་ཏི, མཱ མ་ཡི པ་སྶ་ནྟི་ཡཱ ན་སྶ་ཏུ, ཙོ་དེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཨེ་ཀ་ངྒ་མེ་ཏཾ ཐེ་ཡྻཱ་ནནྟི ཐེ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ངྒཾ, ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཧ་རཱ་མཱིཏི ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་མི. ཨཱ་རཱཏི དཱུ་རེ ནཱ་ལེ༹ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་མེ་ཏྭཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏོ ཨུ་པ་སི་ངྒྷཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ན.
ཡྭཱ་ཡནྟི ཡོ ཨ་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀོ ཏཱ་པ་སོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷི་ས་ཁ་ན་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ཀ་མྨ་ནྟོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཨ་ཁཱི་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཀ་མྨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ག་ནྡྷ་ཙོ་རོ་ཏི ཝཱ པུ་པྥ་ཙོ་རོ་ཏི ཝཱ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ལུ་དྡོཏི བ་ཧུ་པཱ་པོ གཱ་ལ༹ྷ་པཱ་པོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྷཱ་ཏི་ཙེ་ལཾ་ཝ མ་ཀྑི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ དྷཱ་ཏི་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྠ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་པཾ་སུ་མ་སི་ཀ་དྡ་མཱ་དཱི་ཧི མ་ཀྑི་ཏཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ རཱ་ག་དོ་སཱ་དཱི་ཧི མ་ཀྑི་ཏོ. ཨ་ར་ཧཱ་མི ཝ་ཏྟ་ཝེཏི ཨ་ར་ཧཱ་མི ཝ་ཏྟུཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཙོ་ད་ནཱ ཀི་ར སུ་ག་ཏཱ་ནུ་སི་ཊྛི་ས་དི་སཱ, ན ཏཾ ལཱ་མ་ཀཱ ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ བྷ་བྦ་རཱུ་པཱ པུ་གྒ་ལཱ ཏཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
སུ་ཙི་ག་ཝེ་སི་ནོཏི སུ་ཙཱི་ནི སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎཱ་ནི ག་ཝེ་ས་ནྟ་སྶ. ཨ་བྦྷཱ་མ་ཏྟཾ ཝཱཏི ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་མ་ཏྟཾ ཝི་ཡ. ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི སུ་དྡྷོ ཨ་ཡ་ནྟི ཛཱ་ནཱ་སི. ཝ་ཛྫཱ་སཱིཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི. ནེ་ཝ ཏཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝཱ་མཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠི མེ ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ, སཱ མཾ ཙོ་དེ་སྶ་ཏི སཱ་རེ་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་མཱ་ད་མྤི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ, ནཱ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏྭ་མེ་ཝཱཏི ཏྭཾ་ཡེ་ཝ. ཛཱ་ནེ་ཡྻཱཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི. ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. ཙུ་དྡ་ས་མཾ.
ཨི་ཏི སཱ་ར་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ
སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཝ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.