༩. ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༧. ན་ཝ་མེ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོཏི པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མོ ཐེ་རོ. སུ་ཙི་ར་སྶེ་ཝཱཏི ཀཱི་ཝ་ཙི་ར་སྶ? དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི. ཚ་དྡ་ནྟ་བྷ་ཝ་ནེ མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ཀ་སྨཱ? ཝི་ཧཱ་ར་ག་རུ་ཏཱ་ཡ. སོ ཧི པ་ཉྙ་ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཡ་ཐེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ གུ་ཎཱ པ་ཏྠ་ཊཱ་ཝ. དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་གྒ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ནྟི. ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ན་ཉྩ ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཐེ་རོ ཙ ཝི་ཧཱ་ར་ག་རུ་ཀོ, ཏེ་ན་སྶ སོ པ་པ་ཉྩོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་ཏི ཝི་ཧཱ་ར་ག་རུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་སི.
ཨ་པ་ར་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ – བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་བྦ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཝ་སྶ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ས་ན་མྷི ས་ཏྠ་རི ནི་སི་ནྣེ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་པ་སྶེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་པ་སྶེ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཏེ་སཾ པི་ཊྛི་བྷཱ་གེ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. སེ་སཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི. དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྟཱ ཙ ཐེ་རེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཐེ་རཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཾ ཝི་ཡ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་ཡ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ དྷུ་རཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ནྟཱ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཧ་རཱ་ཡ་ནྟི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ་ཧི དྷུ་རཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, ཏེ ཨི་དཱ་ནི དྷུ་རཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ནྟཱ མ་མ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཧ་རཱ་ཡ་ནྟི, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ པ་ཏི་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ན་པ་དེ ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ, ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི.
ཐེ་རོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཚ་དྡ་ནྟ་བྷ་ཝ་ནེ མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་ཏཱི་རཾ ག་ཏོ. པུ་བྦེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཧ་སྶཱ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏ’’ནྟི ན་ཁེ་ཧི ཙ་ངྐ་མ་ནཾ ནི་ཏྟི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་སཱ་ཁཱ ཧ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཙེ ཧི མ་ཡཾ ‘ཨ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མ, ཐེ་རོ བ་ཧུ་ཉཱ་ཏི་ཀ་གཱ་མཾ ག་ཏོ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་དྷོ་ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཏྟེ་ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཝཱ་རེ་ན ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཀ་སྶ པ་ན ཝཱ་རེ པ་ཏྟེ སེ་སེ་ཧི་པི ན་པྤ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝཱ་རཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཝཱ་རི་ཀ་ནཱ་གོ པཱ་ཏོ་ཝ ཐེ་ར་སྶ མུ་ཁོ་ད་ཀ་ཉྩ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏི, ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི.
མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ནཱ་མ ཙེ་སཱ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ སེ་ཝཱ་ལོ ཝཱ པ་ཎ་ཀཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཀ་ཊི་པྤ་མཱ་ཎེ ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠ་ཏཾ སེ་ས་པ་དུ་མ་ཝ་ནཾ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་མེ་ཝ ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ར་ཏྟ་ཀུ་མུ་ད་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ སེ་ཏ་ཀུ་མུ་ད་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ སུ་ག་ནྡྷ་ར་ཏྟ་སཱ་ལི་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀ་ལཱ་བུ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནི མ་དྷུ་ར་ར་སཱ་ནི ཝ་ལླི་ཕ་ལཱ་ནི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠཱ་ར་མེ་ཝ ཨུ་ཙྪུ་ཝ་ནཾ, ཏ་ཏྠ པཱུ་ག་རུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨུ་ཙྪཱུ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ད་ལི་ཝ་ནཾ, ཡ་ཏོ དུ་ཝེ པ་ཀྐཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱ ཀི་ལ་མ་ནྟི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཙཱ་ཊི་པྤ་མཱ་ཎ་ཕ་ལཾ པ་ན་ས་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཛ་མྦུ་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཀ་པི་ཏྠ་ཝ་ན་ནྟི. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ད་ཧེ ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཕ་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀུ་སུ་མཱ་ནཾ པུ་པྥ་ན་ས་མ་ཡེ ཝཱ་ཏོ རེ་ཎུ་ཝ་ཊྚིཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་དུ་མི་ནི་པ་ཏྟེ་སུ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀེ་ན པ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་པ་ཡོ་གྷ་ནི་ཀཱ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་མ་དྷུ ནཱ་མ, ཏཾ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. མུ་ལཱ༹་ལཾ ན་ངྒ་ལ་སཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. བྷི་སཾ མ་ཧཱ་བྷེ་རི་པོ་ཀྑ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་བྦེ པཱ་ད་གྷ་ཊ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཁཱི་རཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཱི་ནི མ་དྷུ་ས་ཀྑ་རཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི. ཨུ་ཙྪུཾ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དེ་ན ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏ་ཏོ ར་སོ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ སོ་ཎྜི་ཨཱ་ཝཱ་ཊེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀེ་ན པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཁཱི་ར་པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. པ་ན་ས་ཀ་ད་ལི་ཨ་མྦ་པ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ན་ཏྠི.
ཀེ་ལཱ་ས་པ་བྦ་ཏེ ནཱ་ག་ད་ཏྟོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཝ་ས་ཏི. ཐེ་རོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཏ་སྶ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ན་ཝ་ས་པྤི་པོ་ཀྑ་ར་མ་དྷུ་ཙུ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ནི་རུ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཏི. སོ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སུ་ག་ནྡྷ་ས་པྤི་ནཱ ཁཱི་ར་ས་ལཱ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ན་སྶེ་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཧ་ཏྠི་ནཱ་གེ་ཧི མཾ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ཧི དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏཾ, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.
ནཱ་མ་ཉྩཱཏི ཀ་སྨཱ ནཱ་མཾ སཱ་ཝེ་ཏི? ཐེ་ར་ཉྷི ཀེ་ཙི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི, ཀེ་ཙི ན ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཡེ མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ‘ཀོ ཨེ་ས པ་ཎྜ་ར་སཱི་སོ ཨོ་བྷ་གྒོ གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་དཱུ་སེ་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ པ་ན མཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ – ‘ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ཏྠཱ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀོ’ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་སྶ་ནྟི, ཏེ ས་གྒཱུ་པ་གཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་མ་གྒཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ས་གྒ་མ་གྒཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ནཱ་མཾ སཱ་ཝེ་ཏི.
བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷོཏི པ་ཋ་མཾ ས་ཏྠཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བུ་ཛ྄ཛྷི, པ་ཙྪཱ ཐེ་རོ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷོ་ཏི, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏི་བྦ་ནི་ཀྐ་མོཏི བཱ་ལ༹ྷ་ཝཱི་རི་ཡོ. ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནནྟི ཏི་ཎྞཾ ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནཾ. ཏེ་ཝི་ཛྫོ, ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀོ་ཝི་དོཏི ཚ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཙ་ཏ་སྶོ ཝ་ད་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ དྭེ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཝུ་ཏྟཱ, ཐེ་རོ པ་ན ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ་ཝ. ཨི་མི་སྶཱ ཙ གཱ་ཐཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་རི་སཱ ས་ནྣི་སཱི་དི. པ་རི་སཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. ཀ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་སི ཀོ་ཎྜ་ཉྙཱ་ཏི? ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ཧི མེ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠི་ནཱ་གེ་ཧི དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏཾ, ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི.
ཐེ་རོ ད་ས་བ་ལཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ – ‘‘པུ་བྦཾ ཏཾ མེ, བྷ་ནྟེ, པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནཾ, ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ད་སྶ་ན’’ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ, དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏོ – ‘‘མཱ སོ་ཙི་ཏྠ, མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ, བུ་དྡྷཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་བྷི་ཛྫ་ན་ཀཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་མྨ མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་ཏཱི་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ནྷ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝཱ་ས་ནོ ཀ་ཏུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཡོ ཡཱ་མེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཐེ་ར་སྶ ས་ཧ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ ཧི་མ་ཝ་ཏི ས་བྦ་རུ་ཀྑཱ པུ་པྥེ་ཧི ཙ ཕ་ལེ་ཧི ཙ ཨོ་ན་ཏ་ཝི་ན་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཝཱ་རི་ཀ་ནཱ་གོ ཐེ་ར་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ པཱ་ཏོ་ཝ མུ་ཁོ་ད་ཀ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཱ ཐེ་ར་སྶ ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ? པུ་བྦེ ཨ་ཡྻོ པཱ་ཏོ་ཝ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, མུ་ཁཾ དྷོ་ཝ་ཏི. ཨ་ཛྫ པ་ན པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཏོ་པི ན ནི་ཀྑ་མ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཊི་དྭཱ་རཾ ཀ་མྤེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཐེ་རཾ ནི་སི་ནྣ་ཀ་མེ་ཝ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཐེ་རོ’’ཏི སོ་ཎྜཾ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝི. ས་ཀ་ལ་ཧི་མ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ནི་ནྣཱ་དོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཊྛ་ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་སྶ ཀུ་མྦྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་པུ་པྥི་ཏ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ས་ཀྐོ ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀཱ དེ་ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ སཱི་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨུ་ཎྷ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, པུ་ན བྲ་ཧྨཱ་ནོ དེ་ཝཱ་ན་ནྟི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨ་དཾ་སུ. ཨེ་ཀེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཙ་ནྡ་ན་གྷ་ཊི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཙི་ཏ་ཀོ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཙི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པ་ཡིཾ་སུ. པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཀཾ་སུ. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི, བ་ཧཱུ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཙི་ཏ་ཀཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་རི་སཱ་ཝ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཧ་ཏྠེ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ དྷཱ་ཏུ་པ་རི་སཱ་ཝ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ར་ཛ་ཏ་བུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ནི་ཀྑ་མི. ས་ཏྠཱ ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཙེ་ཏི་ཡེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ནི་དྷེ་སི. ཨ་ཛྫཱ་པི ཀི་ར ཏཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ དྷ་ར་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ན་ཝ་མཾ.