༡. ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༧. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ མ་ག་དྷེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིནྟི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ གི་རི་ནོ ད་ཀྑི་ཎ་བྷཱ་གེ ཛ་ན་པ་དོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ, ཏ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཀ་ནཱ་ལཱ༹་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེཏི ཨེ་ཀ་ནཱ་ལཱ༹་ཏི ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ ནཱ་མཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷོ་གོ ཨེ་ཝ ཝཱ སོ. ཏ་སྨཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཡཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལ༹ཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་གི་རི་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན. ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶཱཏི སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀ་སིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ཏི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ་ཏི ཙ་སྶ གོ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩ པ་མཱ་ཎཱ་ནི, ཨ་ནཱུ་ནཱ་ནི ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ་ན་ངྒ་ལ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནི, བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡུ་གེ ཡོ་ཏྟེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝ་པྤ་ཀཱ་ལེཏི ཝ་པྤ་ན་ཀཱ་ལེ བཱི་ཛ་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མ་ཡེ. ཏ་ཏྠ དྭེ ཝ་པྤཱ་ནི ཀ་ལ་ལ་ཝ་པྤ་ཉྩ པཾ་སུ་ཝ་པྤ་ཉྩ. པཾ་སུ་ཝ་པྤཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སེ མ་ངྒ་ལ་ཝ་པྤཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ – ཏཱི་ཎི བ་ལི་བ་དྡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ས་བྦེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི སི་ངྒཱ་ནི པ་ཊི་མུ་ཀྐཱ་ནི, ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ ཁུ་རཱ, ས་བྦེ སེ་ཏ་མཱ་ལཱ་ཧི ཙེ་ཝ ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྩ་ངྒཱ ས་བྦ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀཱ་ལཱ༹ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ སེ་ཏཱ ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ར་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀ་མྨཱ་སཱ མ་སཱ་ར་ག་ལླ་ཝ་ཎྞཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀ་སྶ་ཀཱ ས་བྦེ ཨ་ཧ་ཏ་སེ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པུ་པྥ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཱ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ལ་ཉྫ་ནུ་ཛྫ་ལ་ག་ཏྟཱ ད་ས ད་ས ན་ངྒ་ལཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་གུ་མྦཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ན་ངྒ་ལཱ་ནཾ སཱི་ས་ཉྩ ཡུ་ག་ཉྩ པ་ཏོ་དཱ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ཁ་ཙི་ཏཱ. པ་ཋ་མ་ན་ངྒ་ལེ ཨ་ཊྛ བ་ལཱི་བ་དྡཱ ཡུ་ཏྟཱ, སེ་སེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀི་ལ་ནྟ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་གུ་མྦེ ཨེ་ཀེ་ཀ་བཱི་ཛ་ས་ཀ་ཊཾ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཀ་ས་ཏི, ཨེ་ཀེ་ཀོ ཝ་པྤ་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན པ་གེ་ཝ མ་སྶུ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཝི་ལི་ཏྟོ པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ དྭེ དྭེ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡོ ཀ་ཎྞེ་སུ སཱི་ཧ་ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ནི སཱི་སེ བྲ་ཧྨ་ཝེ་ཋ་ནཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཾ ཀ་ཎྛེ ཀ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཝོ་སཱ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཀ་ཊེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་ག་མཱ་སི. གེ་ཧ་མྤི་སྶ ཧ་རི་ཏུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ལཱ་ཛཾ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊ་ཀ་ད་ལི་དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི སུ་ཀ་ཏ་བ་ལི་ཀ་མྨཾ, ཁེ་ཏྟ་ཉྩ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་མུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི. པ་རི་ཛ་ན་ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨོ་ས་ཊ་པ་རི་སཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ས་ཧ་སྶཱ ཨ་ཧོ་སི, ས་བྦེ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ, ས་བྦེ་སཾ པཱ་ཡཱ་ས་བྷོ་ཛ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་ས་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ན་ངྒ་ལ་བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀ་སྶ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཀཾ་ས་ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་མ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི དཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སེ་ན པ་རི་ཝི་ས་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ར་ཏྟ་བ་ནྡྷི་ཀཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་དྷ པཱ་ཡཱ་སཾ དེ་ཐ, ཨི་དྷ ས་པྤིཾ དེ་ཐ, ཨི་དྷ ས་ཀྑ་རཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝོ་སཱ་ས་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཝ་ཏྟི.
ཝི་ཧཱ་རེ པ་ན ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནེ་སཾ དེ་ཝ་སི་ཀཾ པ་ཉྩ ཀི་ཙྩཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩ་ནྟི.
ཏ་ཏྲི་དཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ – བྷ་ག་ཝཱ ཧི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ས་རཱི་ར་ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠ་ཉྩ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ, ཏཱ་ཝ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་ཀོ ཀ་དཱ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི ཀ་དཱ་ཙི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ མུ་དུ་ག་ཏི་ཡོ ཝཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝིཾ སོ་དྷེ་ནྟི, ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩ་ནྟཱ མ་གྒེ རེ་ཎུཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་པ་རེ ཝཱ་ཏཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨུ་པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་གྒེ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི. ཨུ་ནྣ་ཏཱ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སཱ ཨོ་ན་མ་ནྟི, ཨོ་ན་ཏཱ ཨུ་ནྣ་མ་ནྟི. པཱ་ད་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མ་ཡེ ས་མཱ་ཝ བྷཱུ་མི ཧོ་ཏི, སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ་ནི པ་དུ་མ་པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ པཱ་དེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི. ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟེ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ས་རཱི་རཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་སི་ཉྩ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཙི་ཏྲ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཡ ཙ པཱ་སཱ་ད་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཝི་ཧ་ངྒཱ་ད་ཡོ ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ མ་དྷུ་རེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ བྷེ་རི་ཝཱི་ཎཱ་དཱི་ནི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱ་ནི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི. ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཛཱ་ན་ནྟི ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི. ཏེ སུ་ནི་ཝ་ཏྠཱ སུ་པཱ་རུ་ཏཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ད་ས བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱི་ས་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟི.
བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཏེ་སཾ ས་ནྟཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀེ་ཙི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ, ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ, ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་ནྡྷ་མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ པཱ་ད་པཱི་ཋེ ཋ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐ, དུ་ལླ་བྷོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, དུ་ལླ་བྷོ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, དུ་ལླ་བྷཱ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི, དུ་ལླ་བྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱ, དུ་ལླ་བྷཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་བྦེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཉྙཾ, ཀེ་ཙི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཀེ་ཙི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནཾ…པེ… ཀེ་ཙི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ན་ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨ་ཐ ས་མ་སྶཱ་སི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ཏི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཡ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཀཱ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨི་དཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ.
སོ ཨེ་ཝཾ ནི་ཊྛི་ཏ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ས་ཙེ ག་ཏྟཱ་ནི ཨོ་སི་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, བུ་དྡྷཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ག་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ཏུཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ་པི བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ སུ་ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ མུ་ཧུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་མྨ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ པུ་རི་མ་ཡཱ་མཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཨི་དཾ པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ.
པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་སུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་སུ ས་ཀ་ལ་ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཏུ་ར་ཀྑ་ར་མྤི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཨི་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ.
པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཾ པ་ན ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ས་ཛྫཱ་པཱི་ལི༹་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ཀི་ལཱ་སུ་བྷཱ་ཝ་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་པུ་གྒ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ.
ཏ་དཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཏ་ཏྠ མ་ཡི ག་ཏེ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རོ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ མ་མ སཱ་ས་ནེ ཝི་པྤ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡནྟི བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ. ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི, ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ བྷ་མ་རོ ཝི་ཡ ཝི་ཀ་སི་ཏ་པ་དུ་མ་དྭ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་སེ་ལ་མ་ཡ་པ་ཏྟོ ཧ་ཏྠ་དྭ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་རུ་ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཀ་མྨ་ནྟོ ག་ནྟ་བྦོ, ཏེ་ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀ་སྨཱ པ་ན ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སཱུ་ཏི? ཡ་དཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སཱི་ད་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ནྟི ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་དྡྷཱ ཀ་ཉྩི ཨེ་ཝ ཝི་ནེ་ཏ་བྦ་པུ་གྒ་ལཾ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་དཱ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སཱུ་ཏི.
པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ ཀ་སྶ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཝི་ས་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ན་ཕཱ་སུ་ཀེ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཋ་ཏྭཱ ཙ ར་ཛ་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་པི་ཉྫ་རཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་བྷཾ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཾ མུ་ཉྩི, ཡཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟ་སཱ་ལཱ་བྷི་ཏྟི་རུ་ཀྑ་ཀ་སི་ཏ་མ་ཏྟི་ཀ་པི་ཎྜཱ་ད་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ མ་ནུ་སྶཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཙ ཀ་ས་ནྟཱ ཙ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་ཝཱ་རཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ས་རཱི་རཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཾ བཱ་ཧུ་ཡུ་ག་ལཾ ཛ་ངྒ་མཾ ཝི་ཡ པ་དུ་མ་ས་རཾ, ར་སྨི་ཛཱ་ལ་ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་མི་ཝ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ, ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཝི་ན་དྡྷ་མི་ཝ ཙ ཀ་ན་ཀ་སི་ཁ་རཾ སི་རི་ཡཱ ཛ་ལ་མཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཋི་ཏཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ཨ་ཧཾ ཁོ, ས་མ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙཱཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཀིཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཨུ་ཏྟ་མ་ད་མ་ཐ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནཾ ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ་པི ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ མ་ཙྪེ་རེ་ནཱ་ཏི? ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ནོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟཾ ཛ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་མྨ་བྷ་ངྒཾ མེ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ – ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ ཀ་མྨ་ནྟེ ཨ་པྤ་ཡོ་ཛ་ཡི་སྶ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱི་སེ ཙཱུ་ལཱ༹་མ་ཎི ཝི་ཡ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཀོ ནཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ ན ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ལ་ས་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟེ ཨ་པྤ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི་པི་སྶ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ས་མ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙ, ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཡཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟཱ ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཙ་མྷི ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, ཏྭ་མྤི ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫ་སྶུ, ཀོ ཏེ ཨ་ཏྠོ ན ས་མྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙཱ་ཡཾ ཨ་སྶོ་སི – ‘‘ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, སོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨ་ཡཾ སོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀི་ལ་ནྟོ་སཱི’’ཏི ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟོ བྷ་ཎ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནོ ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠ་མྤི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ཀ་སྶ་ཀ་ཝ་པྤ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཧ་མྤི ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ’’ ‘ཨ་ཧ་མྤི ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙཱ’ཏི བྷ་ཎ་ཏི. ན ཙ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནི ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཀ་སི་བྷ་ཎྜཱ་ནི པ་སྶཱ་མི, ཀིཾ ནུ ཁོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་ད་ཏ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀེ་ས་གྒཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ, ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་མ་སྶ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མུ་སཱ བྷ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་བ་ཧུ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་མ་ཎ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ གོ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་མཱ་ནོ ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ པ་སྶཱ་མ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཡ་སྨཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ནྟོ ས་དྡྷཱ བཱི་ཛནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཀཱ པ་ནེ་ཏྠ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ? ན་ནུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ན་ངྒ་ལཱ་དི་ཀ་སི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མཱ་ཡོ་གཾ པུ་ཊྛོ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཀ་ཐཱ་པི ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཧོ་ཏི? ན ཧི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ན་པི པུ་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དི་ཀ་སི་ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་སིཾ པུ་ཙྪི་ཏོ. སོ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ’’ནྟི ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མཱུ་ལཾ ས་ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ས་མྦྷཱ་རཾ ས་ཕ་ལཾ ཀ་སིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བཱི་ཛཾ ཀ་སི་ཡཱ མཱུ་ལཾ, ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ, ཏ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ. བཱི་ཛེ ཧི ས་ཏི ཀ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན ཨ་ས་ཏི. བཱི་ཛ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ཀུ་ས་ལཱ ཀ་སྶ་ཀཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ནྟི, ན ཨཱུ་ནཾ ‘‘མཱ ནོ ས་སྶཾ པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’’ཏི, ན ཨ་དྷི་ཀཾ ‘‘མཱ ནོ མོ་གྷོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ བཱི་ཛ་མེ་ཝ མཱུ་ལཾ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་སི་ས་མྦྷཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་སི་ཡཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་སི་ཡཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པུ་ཙྪི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཙྪཱ ཀིཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཨ་ཡཾ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཉྙ་ཝཱ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀུ་ལེ པ་ན ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་ར་ཧི་ཏོ, ས་དྡྷཱ་ར་ཧི་ཏོ ཙ པ་ཉྙ་ཝཱ པ་རེ་སཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝི་ས་ཡེ ཨ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་སེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་ལུ་སྶི་ཡ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་པི ཙ་སྶ དུ་བྦ་ལཱ ས་དྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཧ་སཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷིཾ ན ཀ་རོ་ཏི ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་དྷུ་རེ ཡུ་ཏྟོ གོ་ཎོ ཝི་ཡ. ཨི་ཏི་སྶ ས་དྡྷཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཏི ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ན པ་ཙྪཱ་པི ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ. བཱི་ཛ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཝུ་ཊྛི, སཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ས་མ་ཏྠཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཙྪཱ་པི ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ, ཨ་ཉྙོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱི་སཱ་ཡོ་ཏྟཱ་དི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ས་མྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ, ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ. བཱི་ཛནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ བཱི་ཛཾ མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཕ་ལུ་བཱི་ཛཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མ་ནྟི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཝི་རུ་ཧ་ཎ་ཊྛེ་ན བཱི་ཛ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་སི་ཡཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ བཱི་ཛཾ དྭེ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ མཱུ་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཨ་ངྐུ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་སི་ཡཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ས་དྡྷཱ ཧེ་ཊྛཱ སཱི་ལ་མཱུ་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་རི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ན་ངྐུ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ མཱུ་ལེ་ན པ་ཐ་ཝི་ར་སཾ ཨཱ་པོ་ར་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ལེ༹་ན དྷ་ཉྙ་པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ སཱི་ལ་མཱུ་ལེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ནཱ་ལེ༹་ན ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་ཉྙ་པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ སུ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ངྐུ་ར་པ་ཎྞ་ནཱ་ལ༹་ཀ་ཎྜ་པ་ས་ཝེ་ཧི ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ པ་ཏྭཱ ཁཱི་རཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་ལི་ཕ་ལ་བྷ་རི་ཏཾ སཱ་ལི་སཱི་སཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་སཱ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཚ་ཧི ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཧི ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ པ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཁཱི་རཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་བྷི་ཉྙཱ་བྷ་རི་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ པ་རོ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝ ‘‘བཱི་ཛ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? བཱི་ཛ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ་ཀི་ཙྩཾ. སཱ ཙ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་དྡྷཱ་ཛཱ་ཏོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༨༣).
ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཏ་པ་ཏཱི་ཏི ཏ་པོ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ཏ་ངྒ་དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝུ་ཊྛཱིཏི ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛཱི་ཏི་ཨཱ་དི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ, ཨི་དྷ ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི་ས་མ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཾ བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་མཱུ་ལ་ཀ་ཉྩ ས་སྶཾ ཝི་རུ་ཧ་ཏི ན མི་ལཱ་ཡ་ཏི ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ས་མ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་དྡྷཱ, ས་དྡྷཱ་མཱུ་ལཱ ཙ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཝི་རུ་ཧ་ནྟི, ན མི་ལཱ་ཡ་ནྟི ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་པོ ཝུ་ཊྛཱི’’ཏི.
པ་ཉྙཱ མེཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟོ མེ-ས་དྡོ པུ་རི་མ་པ་དེ་སུ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ ‘‘ས་དྡྷཱ མེ བཱི་ཛཾ, ཏ་པོ མེ ཝུ་ཊྛཱི’’ཏི ཏེ་ན ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཡ་ཐཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཡཱ ཝ་པི་ཏེ ཁེ་ཏྟེ ས་ཙེ ཝུ་ཊྛི ཨ་ཏྠི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཏཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ མ་ཡཱ ཧི་རི་ཨཱི་སེ པ་ཉྙཱ་ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལེ མ་ནོ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཀ་ཏེ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཱི་བ་དྡེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཏི་པཱ་ཙ་ནེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཁེ་ཏྟ་མྷི ས་དྡྷཱ་བཱི་ཛེ ཝ་པི་ཏེ ཝུ་ཊྛི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ པ་ན མེ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཏ་པོ ཝུ་ཊྛཱི་ཏི.
པ་ཉྙཱཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལནྟི ཡུ་ག་ཉྩ ན་ངྒ་ལ་ཉྩ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཉྙཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཡུ་གཾ ཨཱི་སཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཧོ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཙ ཨཱི་སཱ་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཡོ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཧོ་ཏི, བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་མ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ ཧི་རི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༨༣; ༡༠.༥༨) ཙ, ‘‘པ་ཉྙཱ ཧི སེ་ཊྛཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝ་ད་ནྟི, ན་ཀྑ་ཏྟ་རཱ་ཛཱ་རི་ཝ ཏཱ་ར་ཀཱ་ན’’ནྟི (ཛཱ. ༢.༡༧.༨༡) ཙ. ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཊྛེ་ན པུ་ར་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སཱི་ལཾ སི་རཱི ཙཱ་པི ས་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨོ, ཨ་ནྭཱ་ཡི་ཀཱ པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཧི་རི་ཝི་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ན ཨཱི་སཱ་བ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ཏྟ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཡོ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏོ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་མ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ན་ངྒ་ལཾ ཕཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ས་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཐ་ཝི་གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏི་ས་མཱུ་ཧ་ཀི་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎ་གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ལེ་ཏི. སཱ ཙ ཁོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ, ཨི་ཏ་རཱ པ་ན ལོ་ཀི་ཀཱ་པི སི་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྙཱ མེ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལ’’ནྟི.
ཧི་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི་ཏི ཧི་རཱི. ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨཱི་སཱཏི ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལ་ས་ནྡྷཱ་རི་ཀཱ རུ་ཀྑ་ལ་ཊྛི. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨཱི་སཱ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཧི་རཱི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏི ཧི་རི་ཨ་བྷཱ་ཝེ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱི་སཱ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ ཀི་ཙྩ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙ་ལཾ ཨ་སི་ཐི་ལཾ, ཨེ་ཝཾ ཧི་རི་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཙ པ་ཉྙཱ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཙ་ལཱ ཨ་སི་ཐི་ལཱ ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞཱ ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧི་རཱི ཨཱི་སཱ’’ཏི. མུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨི་དྷ པ་ན མ་ནོ་སཱི་སེ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡོ་ཏྟནྟི ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཨཱི་སཱ་ཡ ས་ཧ ཡུ་ག་སྶ བ་ནྡྷ་ནཾ, ཡུ་གེ་ན ས་ཧ བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཾ, སཱ་ར་ཐི་ནཱ ས་ཧ བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་བ་ནྡྷ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡོ་ཏྟཾ ཨཱི་སཱ་ཡུ་ག་བ་ལཱི་བ་དྡེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཀི་ཙྩེ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱ་དྷི ས་བྦེ་ཝ ཏེ ཧི་རི་པ་ཉྙཱ་ཝཱི་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཀི་ཙྩེ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ནོ ཡོ་ཏྟ’’ནྟི.
ཙི་ར་ཀ་ཏཱ་དི་མ་ཏྠཾ ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཏི. ཕཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཕཱ་ལོ. པཱ་ཛེ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པཱ་ཛ་ནཾ. ཏཾ ཨི་དྷ ‘‘པཱ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཏོ་ད་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཕཱ་ལོ ཙ པཱ་ཙ་ན་ཉྩ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཕཱ་ལོ ན་ངྒ་ལཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཙ་སྶ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ས་མཱ་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་སཱ ‘‘ས་ཏཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༡༠.༢༠) ཝི་ཡ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པྤ་མུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་སྶཱ པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་ཏི་པ་རི་ཙི་ཏེ ཧི དྷ་མྨེ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ པ་མུ་ཊྛེ. ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་ཙ་ནཾ བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟཾ སཾ་སཱི་དི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ཐ་ག་མ་ནཾ ཝཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཱི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ཀོ་ས་ཛྫ་སཾ་སཱི་ད་ནཾ ན དེ་ཏི, ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙཱ་རཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟཱི ཨུ་པྤ་ཐ་ག་མ་ནཾ ཝཱ་རེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི མེ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟོཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན གུ་ཏྟོ. ཝ་ཙཱི་གུ་ཏྟོཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན གུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་པི པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཏོ སཾ་ཡ་ཏོ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོཏི ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོ སཾ་ཡ་ཏོ མི་ཏ་བྷོ་ཛཱི, ཨཱ་ཧཱ་རེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བཱི་ཛཾ ཝ་པི་ཏྭཱ ས་སྶ་པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝ་ཏིཾ ཝཱ རུ་ཀྑ་ཝ་ཏིཾ ཝཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཝཱ ཀ་རོ་སི, ཏེ་ན ཏེ གོ་མ་ཧིཾ་ས་མི་ག་ག་ཎཱ པ་ཝེ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ས་སྶཾ ན ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མ་ཧ་མྤི ཏཾ ས་དྡྷཱ་བཱི་ཛཾ ཝ་པི་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་སྶ་པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཨཱ་ཧཱ་ར་གུ་ཏྟི་མ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷཾ པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་མི, ཏེ་ན མེ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་གོ་མ་ཧིཾ་ས་མི་ག་ག་ཎཱ པ་ཝེ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་ས་སྶཾ ན ཝི་ལུ་མྤ་ནྟཱི་ཏི.
ས་ཙྩཾ ཀ་རོ་མི ནི་དྡཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ ས་ཙྩཾ. ནི་དྡཱ་ནནྟི ཚེ་ད་ནཾ ལུ་ན་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ཊ་ནཾ. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ‘‘ས་ཙྩེ་ན ཀ་རོ་མི ནི་དྡཱ་ན’’ནྟི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཡ་ཐཱ ཏྭཾ བཱ་ཧི་རཾ ཀ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་སྶ་དཱུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨ་སི་ཏེ་ན ཝཱ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་སི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལ་ས་སྶ་དཱུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏི་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩེ་ན ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ས་ཙྩནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་དྡཱ་ནནྟི ཚེ་ད་ཀཾ ལཱ་ཝ་ཀཾ ཨུ་པྤཱ་ཊ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཏྭཾ དཱ་སཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཾ ཝཱ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་སི, ‘‘ནི་དྡེ་ཧི ཏི་ཎཱ་ནཱི’’ཏི ཏི་ཎཱ་ནཾ ཚེ་ད་ཀཾ ལཱ་ཝ་ཀཾ ཨུ་པྤཱ་ཊ་ཀཾ ཀ་རོ་སི, ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ས་ཙྩཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཙྩནྟི དི་ཊྛི་ས་ཙྩཾ. ཏ་མ་ཧཾ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་མི, ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཾ ལུ་ནི་ཏ་བྦཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏ་བྦཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཝི་ཀ་པྤེ་སུ ཨུ་པ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏི.
སོ་ར་ཙྩཾ མེ པ་མོ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཏཾ ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ’’ཏི སཱི་ལ་མེ་ཝ ‘‘སོ་ར་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ‘‘ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ཏཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏཾ ཧི སུ་ནྡ་རེ ནི་བྦཱ་ནེ ར་ཏ་ཏྟཱ ‘‘སོ་ར་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་མོ་ཙ་ནནྟི ཡོ་ག་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ པ་མོ་ཙ་ནཾ པུ་ན་པི སཱ་ཡ་ནྷེ ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཝཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨ་པྤ་མོ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན མ་མ ཨེ་ཝཾ. ན ཧི མ་མ ཨ་ནྟ་རཱ མོ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཧཾ ཧི དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལེ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཱི་བ་དྡེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི མ་ཧཱ་ཀ་སིཾ ཀ་ས་ནྟོ ཏཱ་ཝ ན མུ་ཉྩིཾ, ཡཱ་ཝ ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷིཾ. ཡ་དཱ ཙ མེ ས་བྦཾ ཏཾ ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་བྦ་གུ་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་དཱ མ་ཡཱ ཏཾ ས་བྦུ་སྶུ་ཀྐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ པ་མུ་ཏྟཾ, ན དཱ་ནི པུ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘སོ་ར་ཙྩཾ མེ པ་མོ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧནྟི ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ. དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧནྟི དྷུ་རཱ་ཡཾ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ, དྷུ་རཱ་ཝ་ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷུ་རཱ་ཡཾ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ ན་ངྒ་ལཾ བྷཱུ་མི་གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི ཙ པ་དཱ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལཾ ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི ཙ པ་དཱ་ལེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་རི་མ་དྷུ་རཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ དྷུ་རཱ, མཱུ་ལ་དྷུ་རཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ, དྷུ་རཱ ཙ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ ཙ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ངྒ་ལེ ཙ་ཏུ་བ་ལཱི་བ་དྡ་པ་བྷེ་དཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཾ ཏི་ཎ་མཱུ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ས་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ སཱ་དྷེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཏུ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་བྷེ་དཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་གྷཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ སཱ་དྷེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧ’’ནྟི.
ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ན་ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ མ་མ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཾ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ ན་ངྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ནྟཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཁེ་ཏྟ་ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ དཱི་པ་ངྐ་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ ན་ངྒ་ལེ་ན ཚི་ནྣཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི པུ་ན ཨ་པ་ར་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་པི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛེ ཀི་ལེ་སེ, དུ་ཏི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ, ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏེ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟནྟི ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ར་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏནྟི ཏཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟ་ཉྩ ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་སྶ་ཀོ ཨ་སོ་ཀོ ཝི་ར་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི. ཨེ་ཏཾ པ་ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི. ཡ་ཏྠ ས་ཏི་པཱ་ཙ་ནེ་ན ཨེ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཙོ་དེ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ མཱ་དི་སོ ཀ་སྶ་ཀོ ཨ་སོ་ཀོ ཝི་ར་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི, ཏཾ ས་བྦ་སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ནི་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མེ་སཱ ཀ་སཱིཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་སྶ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་སཱ ས་དྡྷཱ་བཱི་ཛཱ ཏ་པོ་ཝུ་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཀ་སཱི པ་ཉྙཱ་མ་ཡཾ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ ཧི་རི་མ་ཡ་ཉྩ ཨཱི་སཾ མ་ནོ་མ་ཡེ་ན ཡོ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལེ་ན ས་ཏི་ཕཱ་ལཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ས་ཏི་པཱ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཨཱ་ཧཱ་ར་གུ་ཏྟི་ཡཱ གོ་པེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཾ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ར་ཙྩ་པ་མོ་ཙ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ ཝཱ་ཧ་ནྟེ་ན ཀ་ཊྛཱ ཀ་སཱི ཀ་མྨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ པཱ་པི་ཏཱ, སཱ ཧོ་ཏི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ, སཱ ཨེ་སཱ ཀ་སཱི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི. ཨ་མ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི་སཾ་སཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ ཀ་སཱི ན མ་མེ་ཝེ་ཀ་སྶ ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡོ ཀོ་ཙི ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཝེ་སྶོ ཝཱ སུ་དྡོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཀ་སིཾ ཀ་ས་ཏི, སོ ས་བྦོ་པི ཨེ་ཏཾ ཀ་སི་ཏྭཱ་ན ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠཾ དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘མ་མ ཀ་སི་ཕ་ལཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ན་པི དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཚཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན ཀ་སཱི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ, ཏ་སྶ ཕ་ལཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷུ་ཉྫ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཏོ པ་ར་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.