༡. བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༢. བྲ་ཧྨ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞོ ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཀ་དཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི? བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལེ ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཉྩ ཨོ་ས་དྷ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀ་ཉྩ ཁཱ་དི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ལོ་ཀ་པཱ་ལེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ པ་ཙྩ་གྒྷེ སེ་ལ་མ་ཡ་པ་ཏྟེ ཏ་པུ་སྶ་བྷ་ལླི་ཀཱ་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷེ ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟ་སྶ.
ཨ་དྷི་ག་ཏོཏི པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ. དྷ་མྨོཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨོ. ག་མྦྷཱི་རོཏི ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. དུ་དྡ་སོཏི ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ་ཝ དུ་དྡ་སོ དུ་ཀྑེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ, ན ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན ད་ཊྛུཾ. དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ་ཝ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ, ན ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ. ས་ནྟོཏི ནི་བྦུ་ཏོ. པ་ཎཱི་ཏོཏི ཨ་ཏ་པྤ་ཀོ. ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོཏི ཏ་ཀྐེ་ན ཨ་ཝ་ཙ་རི་ཏ་བྦོ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏ་བྦོ ན ཧོ་ཏི, ཉཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝ་ཙ་རི་ཏ་བྦོ. ནི་པུ་ཎོཏི ས་ཎྷོ. པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོཏི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱཏི ས་ཏྟཱ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨཱ་ལ་ཡཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཝཱ ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་པི ཨཱ་ལ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ཧི ཨཱ་ལ་ཡེ་ཧི ར་མ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ. ཨཱ་ལ་ཡེ་སུ ར་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ. ཨཱ་ལ་ཡེ་སུ སུ་ཊྛུ མུ་དི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ པུ་པྥ་ཕ་ལ་བྷ་རི་ཏ་རུ་ཀྑཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ རཱ་ཛཱ ཏཱ་ཡ ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ར་མ་ཏི, ས་མྨུ་དི་ཏོ ཨཱ་མོ་དི་ཏ་པ་མོ་དི་ཏོ ཧོ་ཏི, ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏི, སཱ་ཡ་མྤི ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་མེ་ཧི་པི ཀཱ་མཱ་ལ་ཡ་ཏ་ཎྷཱ་ལ་ཡེ་ཧི ས་ཏྟཱ ར་མ་ནྟི, སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ས་མྨུ་དི་ཏཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ ཝ་ས་ནྟི. ཏེ་ན ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཝི་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཋཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡཾ ཨི་ད’’ནྟི, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཙ སཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཙཱ་ཏི ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ. ས་ངྑཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཡ་སྨཱ ཧི ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ས་མ་ནྟི, ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ ས་བྦེ ཨུ་པ་དྷ་ཡོ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, ས་བྦཱ ཏ་ཎྷཱ ཁཱི་ཡ་ནྟི, ས་བྦེ ཀི་ལེ་ས་རཱ་གཱ ཝི་ར་ཛྫ་ནྟི, ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཱ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝཾ, ཕ་ལེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་མྨཾ ཝི་ན་ཏི སཾ་སི་བྦ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཝཱ་ན་ཏོ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. སོ མ་མ་སྶ ཀི་ལ་མ་ཐོཏི ཡཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ, སོ མ་མ ཀི་ལ་མ་ཐོ ཨ་སྶ, སཱ མ་མ ཝི་ཧེ་སཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཧེ་སཱ ཙ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟེ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ཨ་པི་སྶཱུཏི ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. སོ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཡཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨི་མཱ་པི གཱ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཾ་སཱུ’’ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱཏི ཨ་ནུ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ. པ་ཊི་བྷཾ་སཱུཏི པ་ཊི་བྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ གོ་ཙ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
ཀི་ཙྪེ་ནཱཏི དུ་ཀྑེ་ན, ན དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. པཱ་ར་མཱི་པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ན ས་རཱ་ག་ས་དོ་ས་ས་མོ་ཧ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ སཱི་སཾ ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ག་ལ་ལོ་ཧི་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ སུ་ཨ་ཉྫི་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་པྤ་དཱི་པཾ པུ་ཏྟཾ མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནིཾ བྷ་རི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཁ་ནྟི་ཝཱ་དི་ས་དི་སེ་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ ཚེ་ཛྫ་བྷེ་ཛྫཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པ་ཊི་པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཧ་ལནྟི ཨེ་ཏྠ ཧ-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟོ, ཨ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཀཱ་སི་ཏུནྟི དེ་སི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་ལཾ དེ་སི་ཏུཾ པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དེ་སི་ཏུཾ. ཀོ ཨ་ཏྠོ དེ་སི་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? རཱ་ག་དོ་ས་པ་རེ་ཏེ་ཧཱིཏི རཱ་ག་དོ་ས་ཕུ་ཊྛེ་ཧི རཱ་ག་དོ་སཱ་ནུ་ག་ཏེ་ཧི ཝཱ.
པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མིནྟི ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་སོ་ཏཾ, ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ ཨ་སུ་བྷ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ. རཱ་ག་ར་ཏྟཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན བྷ་ཝ་རཱ་གེ་ན དི་ཊྛི་རཱ་གེ་ན ཙ ར་ཏྟཱ. ན ད་ཀྑ་ནྟཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ ཨ་སུ་བྷ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ན པ་སྶི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨ་པ་སྶ་ནྟེ ཀོ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏུཾ. ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཊཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་རཱ་སི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཱ.
ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡཱཏི ནི་རུ་སྶུ་ཀྐ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ན་མི? ན་ནུ ཨེ་ས མུ་ཏྟོ མོ་ཙེ་སྶཱ་མི, ཏི་ཎྞོ ཏཱ་རེ་སྶཱ་མི –
‘‘ཀིཾ མེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཝེ་སེ་ན, དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏེ་ནི་དྷ;
ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, ཏཱ་ར་ཡི་སྶཾ ས་དེ་ཝ་ཀ’’ནྟི. (བུ. ཝཾ. ༢.༥༦) –
པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ན་མི. ཏ་སྶ ཧི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ན་ཏཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཙ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ན་ཏཱ ཙ དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ ཙ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ. ཨ་ཐ་སྶ – ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཀ་ཉྫི་ཡ་པུ་ཎྞཱ ལཱ་བུ ཝི་ཡ, ཏ་ཀྐ་བྷ་རི་ཏཱ ཙཱ་ཊི ཝི་ཡ, ཝ་སཱ་ཏེ་ལ་པཱི་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ཝི་ཡ, ཨ་ཉྫ་ན་མ་ཀྑི་ཏ་ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཙ ཀི་ལེ་ས་བྷ་རི་ཏཱ ཨ་ཏི་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ རཱ་ག་ར་ཏྟཱ དོ་ས་དུ་ཊྛཱ མོ་ཧ་མཱུ་ལ༹ྷཱ, ཏེ ཀིཾ ནཱ་མ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ན་མི.
‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ དྷ་མྨོ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ག་མྦྷཱི་རོ, པ་བྦ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ སཱ་ས་པོ ཝི་ཡ དུ་དྡ་སོ, ས་ཏ་དྷཱ བྷི་ནྣ་སྶ ཝཱ་ལ་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊི་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ. ན་ནུ མ་ཡཱ ཧི ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟེ་ན ཨ་དི་ནྣཾ དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ ཀཱ་ཙི པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ མེ ནི་རུ་སྶཱ་ཧཾ ཝི་ཡ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ན ཀ་མྤི་ཏྠ, པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶཱ་པི ན ཀ་མྤི་ཏྠ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ནྟ་སྶཱ་པི ན ཀ་མྤི་ཏྠ, པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ པ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ མེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤི་ཏྠ. ཨི་ཏི མཱ་དི་སེ་ནཱ་པི ཏི་ཀྑ་ཉཱ་ཎེ་ན ཀི་ཙྪེ་ནེ་ཝཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ. ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ན་མཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཡཱ་ཙི་ཏེ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ་པི་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ན་མི. ཛཱ་ནཱ་ཏི ཧི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མ་མ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ ན་མ་མཱ་ནེ མཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙི་སྶ་ཏི, ཨི་མེ ཙ ས་ཏྟཱ བྲ་ཧྨ་ག་རུ་ཀཱ. ཏེ ‘ས་ཏྠཱ ཀི་ར དྷ་མྨཾ ན དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ དེ་སཱ་པེ་སི. ས་ནྟོ ཝ་ཏ བྷོ དྷ་མྨོ, པ་ཎཱི་ཏོ ཝ་ཏ བྷོ དྷ་མྨོ’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་སྶཱུ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་ད་མྤི་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མི, ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཧ་མྤ་ཏི་སྶཱཏི སོ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ས་ཧ་ཀོ ནཱ་མ ཐེ་རོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲ ནཾ ‘‘ས་ཧ་མྤ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་ཧ་མྤ་ཏི་སྶཱ’’ཏི. ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ བྷོཏི སོ ཀི་ར ཨི་མཾ ས་དྡཾ ཏ་ཐཱ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི, ཡ་ཐཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ སུ་ཏྭཱ ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡ་སྨིཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ. པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱིཏི ཏེ་ཧི ད་ས་ཧི བྲ་ཧྨ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱཏི པ་ཉྙཱ་མ་ཡེ ཨ་ཀྑི་མྷི ཨ་པྤཾ པ་རི་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ར་ཛཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱཏི ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡ. བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མྥ་སྶཾ, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནཱ་ར་ཧཱ ན ཨེ་ཀོ, ན དྭེ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱིཏི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི. ས་མ་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏོཏི ས་མ་ལེ་ཧི ཚ་ཧི ས་ཏྠཱ་རེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏོ. ཏེ ཧི པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཀ་ཎྚ་ཀེ པ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, ཝི་སཾ སི་ཉྩ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཙ ས་མ་ལཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡིཾ་སུ. ཨ་པཱ་པུ་རེ་ཏནྟི ཝི་ཝ་རཾ ཨེ་ཏཾ. ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རནྟི ཨ་མ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ. སུ་ཎ་ནྟུ དྷ་མྨཾ ཝི་མ་ལེ་ནཱ་ནུ་བུ་དྡྷནྟི ཨི་མེ ས་ཏྟཱ རཱ་གཱ་དི་མ་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་མ་ལེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟུ ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི.
སེ་ལེ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོཏི སེ་ལ་མ་ཡེ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནེ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏོ་ཝ. ན ཧི ཏ་སྶ ཋི་ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ གཱི་ཝུ་ཀྑི་པ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཐཱུ་པ་མནྟི ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ སེ་ལ་པ་བྦ་ཏཱུ་པ་མཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ སེ་ལ་པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི ཋི་ཏོ་ཝ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཛ་ན་ཏཾ པ་སྶེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཏྭ་མྤི སུ་མེ་དྷ སུ་ནྡ་ར་པ་ཉྙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་མ་ཡཾ པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཡཾ ཨ་པེ་ཏ་སོ་ཀོ སོ་ཀཱ་ཝ་ཏི་ཎྞཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶུ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་ཐཱ ཧི པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ས་མ་ནྟཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ཀེ་དཱ་ར་པཱ་ལཱི༹་སུ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡོ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ཨ་གྒིཾ ཛཱ་ལེ་ཡྻུཾ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཨ་སྶ, ཨ་ཐ ཏ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ནེ་ཝ ཁེ་ཏྟཾ ན ཀེ་དཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཡོ ན ཀུ་ཊི་ཡོ ན ཏ་ཏྠ ས་ཡི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻུཾ. ཀུ་ཊི་ཀཱ་སུ པ་ན ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཡེ ཏེ ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ ས་ཏྟཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ད་ཀྑི་ཎ་ཛཱ་ཎུ་པ་སྶེ ནི་སི་ནྣཱ་པི བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ར་ཏྟིཾ ཁི་ཏྟཱ ས་རཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཱ, ཏེ ཨེ་ཝ་སྶ དཱུ་རེ་པི ཋི་ཏཱ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི སོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘དཱུ་རེ ས་ནྟོ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི, ཧི་མ་ཝ་ནྟོ་ཝ པ་བྦ་ཏོ;
ཨ་ས་ནྟེ་ཏྠ ན དི་སྶ་ནྟི, ར་ཏྟིཾ ཁི་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ས་རཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༣༠༤);
ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནནྟི ཡཱ་ཙ་ནཾ. བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཙ. ཨི་མེ་སཾ ཧི དྭི་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ‘‘བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི ནཱ་མཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ‘‘ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི, ཏི་ཎྞཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི. ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་མྷི རཱ་གཱ་དི་ར་ཛཾ ཨ་པྤཾ, ཏེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ. ཡེ་སཾ ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ, ཏེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ. ཡེ་སཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏི་ཀྑཱ་ནི, ཏེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ. ཡེ་སཾ ཏཱ་ནི མུ་དཱུ་ནི, ཏེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡཱ. ཡེ་སཾ ཏེ་ཡེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ཀཱ་རཱ སུ་ནྡ་རཱ, ཏེ སྭཱ་ཀཱ་རཱ. ཡེ ཀ་ཐི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟི, སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ, ཏེ སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡཱ. ཡེ པ་ར་ལོ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཛྫ་ཉྩ བྷ་ཡ་ཏོ པ་སྶ་ནྟི, ཏེ པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ནཱ་མ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ལི༹ – ‘‘ས་དྡྷོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑོ, ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་གྒ་ལོ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑོ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ, ཀུ་སཱི་ཏོ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི. ས་མཱ་ཧི་ཏོ, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ. པ་ཉྙ་ཝཱ, དུ་པྤ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑོ. ཏ་ཐཱ ས་དྡྷོ པུ་གྒ་ལོ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡོ…པེ… པ་ཉྙ་ཝཱ པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, དུ་པྤ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ན པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི. ལོ་ཀོ་ཏི ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལོ་ཀོ, དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀོ, ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ལོ་ཀོ, ས་མྤ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ལོ་ཀོ, ཝི་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ལོ་ཀོ, ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ལོ་ཀོ. ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. དྭེ ལོ་ཀཱ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ. ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ལོ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ. པ་ཉྩ ལོ་ཀཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཚ ལོ་ཀཱ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ཏྟ ལོ་ཀཱ ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ཨ་ཊྛ ལོ་ཀཱ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ. ན་ཝ ལོ་ཀཱ ན་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ. ད་ས ལོ་ཀཱ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. དྭཱ་ད་ས ལོ་ཀཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ལོ་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཝ་ཛྫ་ནྟི ས་བྦེ ཀི་ལེ་སཱ ཝ་ཛྫཱ, ས་བྦེ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ ཝ་ཛྫཱ, ས་བྦེ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཝ་ཛྫཱ, ས་བྦེ བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ ཝ་ཛྫཱ, ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ལོ་ཀེ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ཝ་ཛྫེ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀེ ཝ་དྷ་ཀེ. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༢).
ཨུ་པྤ་ལི་ནི་ཡནྟི ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ནེ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནཱིཏི ཡཱ་ནི ཨ་ནྟོ ནི་མུ་གྒཱ་ནེ་ཝ པོ་སི་ཡ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཋི་ཏཱ་ནཱི ཏི ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི ཨ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཋི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མྥ་སྶཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཋི་ཏཱ་ནི ཨ་ཛྫ པུ་པྥ་ན་ཀཱ་ནི. ཡཱ་ནི པ་ན ས་མོ་ད་ཀཾ ཋི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི སྭེ པུ་པྥ་ན་ཀཱ་ནི. ཡཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནི ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནི, ཏཱ་ནི ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པུ་པྥ་ན་ཀཱ་ནི. ཨུ་ད་ཀཱ པ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ས་རོ་ག་ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡཱ་ནི ནེ་ཝ པུ་པྥི་སྶ་ནྟི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑཱ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏཱ་ནི པཱ་ལི༹ཾ ནཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི. ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ ནེ་ཡྻོ པ་ད་པ་ར་མོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ཧ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་ཝེ་ལཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ. ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ ཝི་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ. ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཏོ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཡྻོ. ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བ་ཧུ་མྤི སུ་ཎ་ཏོ བ་ཧུ་མྤི བྷ་ཎ་ཏོ བ་ཧུ་མྤི དྷཱ་ར་ཡ་ཏོ བ་ཧུ་མྤི ཝཱ་ཙ་ཡ་ཏོ ན ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ པ་ད་པ་ར་མོ (པུ. པ. ༡༤༨-༡༥༡). ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ནཱ་དི་ས་དི་སཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཛྫ པུ་པྥ་ན་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ, སྭེ པུ་པྥ་ན་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ, ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པུ་པྥ་ན་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ནེ་ཡྻོ, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ པ་ད་པ་ར་མོ’’ཏི ཨ་དྡ་སྶ. པ་སྶ་ནྟོ ཙ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ཝ ཨ་དྡ་ས.
ཏ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏི. པ་ད་པ་ར་མཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ན ས་བྦེ་པི ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ས་ཏྟེ བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ? ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་སྶ་དྡྷཱ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀཱ དུ་པྤ་ཉྙཱ ཨ་བྷ་བྦཱ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ, ཨི་མེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟཱ བྷ་བྦཱ? ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ ན ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན…པེ… ཨི་མེ ཏེ ས་ཏྟཱ བྷ་བྦཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༢༧; པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༥). ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་པི ཨ་བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལེ པ་ཧཱ་ཡ བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལེ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ དོ་ས-མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐ-ས་དྡྷཱ-བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
པ་ཙྩ་བྷཱ་སཱིཏི པ་ཏི་ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་པཱ་རུ་ཏཱཏི ཝི་ཝ་ཊཱ. ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. སོ ཧི ཨ་མ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ དྭཱ་རཾ, སོ མ་ཡཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་མུ་ཉྩ་ནྟུ ས་དྡྷནྟི ས་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཾ པ་མུ་ཉྩ་ནྟུ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟུ. པ་ཙྪི་མ་པ་ད་དྭ་ཡེ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཨ་ཧ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་གུ་ཎཾ སུ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏ་མྤི ཨི་མཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཀི་ལ་མ་ཐ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ན བྷཱ་སིཾ. ཨི་དཱ་ནི པ་ན ས་བྦོ ཛ་ནོ ས་དྡྷཱ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུ, པཱུ་རེ་སྶཱ་མི ཏེ་སཾ ས་ངྐ་པྤ་ནྟི.
ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱིཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ, ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་ཏེ ཙ པ་ན ཏ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨཱ་ལཱ༹་རུ་ད་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ན་ཉྩ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.