༩. སུ་སི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༠. ན་ཝ་མེ ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ རུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་ཏྠཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཝ་ཎྞོ ཙ ནཱ་མེ་ས ཝི་ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཐི་ཏོ ཧི མ་ཏྠ་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. སོ ཧི ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ. ‘‘ཀིཾ ཏ་སྶ སཱི་ལཾ? གོ་རཱུ་པ་སཱི་ལོ སོ. ཀིཾ ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙོ སཱི་ལ་ཝཱ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ’’ཏི ཝཱ? ‘‘པ་ཉྙ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཀིཾ པ་ཉྙོ སོ? ཀིཾ ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙོ པ་ཉྙ་ཝཱ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ’’ཏི? ཝཱ, ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་བྷཱ་གོ, པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ དེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་དཱ་ར་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གུ་ཎེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཧི – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཀ་པྤེ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏོ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཝ ཐེ་རཾ མ་མཱ་ཡ་ཏི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི – ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ མ་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ མུ་ཁོ་ད་ཀ་དཱ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་ན་ནྡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ གུ་ཎེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཝ ཏཾ མ་མཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཏ་ཏྠ ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤཱིཏི ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ པི-ཀཱ་རོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཙཱ་རོ གོ་ཙ་རོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏ་པ་སཱ་ར་ཎཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ རུ་ཙྩ་ཏི, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ རུ་ཙྩ་ཏི. ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
ཏ་ཏོ ཐེ་རོ སཱ་ཊ་ཀ་ནྟ་རེ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སོ བ་ལ་ཝ་མ་ལློ ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཏྠཱ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ལ་བྷི་སྶཱ་མི ནོ ཨ་ཛྫ, དཱི་པ་དྷ་ཛ་བྷཱུ་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་མྦུཾ ཝི་དྷུ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ནྟ་ར་ཏོ ཙ་ནྡཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི པུ་གྒ་ལ་པ་ལཱ་པེ ཧ་ར་ནྟོ ཀ་སྶ ཧི ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བཱ་ལ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བཱ་ལོ ཧི བཱ་ལ་ཏཱ་ཡ, དུ་ཊྛོ དོ་ས་ཏཱ་ཡ, མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧེ་ན, ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་ཙི་ཏྟོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝ་ཎྞཾ ‘‘ཝ་ཎྞོ’’ཏི ཝཱ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ‘‘ཨ་ཝ་ཎྞེ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ, ཨ་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་བཱ་ལཱ་ད་ཡོ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་བཱ་ལ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན རུ་ཙྩེ་ཡྻཱཏི བཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧི སོ ན རུ་ཙྩེ་ཡྻ, ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ན རུ་ཙྩེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ལཱ་པེ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སོ་ལ༹་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ཎྜི་ཏོ, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏོཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ས་ལླེ་སུ ཋི་ཏ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ‘པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༢༤). མ་ཧཱ་པ་ཉྙོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྲི་དཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ (པ་ཊི. མ. ༣.༤) – ཀ་ཏ་མཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ? མ་ཧ་ནྟེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ, མ་ཧ་ནྟེ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ, པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ. མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི, མ་ཧ་ནྟེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ, མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, བ་ལཱ་ནི, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི, མ་ཧ་ནྟེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ, མ་ཧ་ནྟཱ་ནི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི, མ་ཧཱ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ, མ་ཧ་ནྟཾ པ་ར་མ་ཏྠཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ.
སཱ པ་ན ཐེ་ར་སྶ དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྐ་སྶ་ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ཋི་ཏེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་ཏེ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ.
ཀ་ཏ་མཱ པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ? པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཁ་ནྡྷེ་སུ, (ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ.) པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་མ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠེ་སུ, དྷ་མྨེ་སུ ནི་རུ་ཏྟཱི་སུ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི-པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི-ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ, བ་ལེ་སུ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་སུ, སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ་སུ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཛ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ དྷ་མྨེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ར་མ་ཏྠེ ནི་བྦཱ་ནེ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོ ཏུ་ཊྛི་བ་ཧུ་ལོ པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཾ, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ, སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ, ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷཾ, པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཾ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི, ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, བ་ལཱ་ནི, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ, ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཝེ་ད་ཏུ་ཊྛི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ པ་ར་མ་ཏྠཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ.
ཐེ་རོ ཙ ས་ར་དོ ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏཾ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ སཱི་ལ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙོ.
ཀ་ཏ་མཱ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ? ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. དུ་ཀྑ་ཏོ ཁི་པྤཾ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. ཙ་ཀྑུ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན, དུ་ཀྑཾ བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན, ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཙ་ཀྑུ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན…པེ… ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཙ་ཀྑུ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ? ཁི་པྤཾ ཀི་ལེ་སེ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ. ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ རཱ་གཾ… དོ་སཾ… མོ་ཧཾ… ཀོ་དྷཾ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧཾ… མ་ཀྑཾ… པ་ལཱ༹་སཾ… ཨི་སྶཾ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… མཱ་ཡཾ… སཱ་ཋེ་ཡྻཾ… ཐ་མྦྷཾ… སཱ་ར་མྦྷཾ… མཱ་ནཾ… ཨ་ཏི་མཱ་ནཾ… མ་དཾ… པ་མཱ་དཾ… ས་བྦེ ཀི་ལེ་སེ… ས་བྦེ དུ་ཙྩ་རི་ཏེ… ས་བྦེ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ… ས་བྦེ བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི, བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི, ཙ་ཏ་སྶོ ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡོ, ཚ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཕ་སྶི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ.
ཐེ་རོ ཙ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ དཱི་གྷ་ན་ཁ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི.
ཀ་ཏ་མཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོ བ་ཧི་མུ་ཁོ ན ར་མ་ཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ, ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ. ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ… མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ… ཀོ་དྷཾ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧཾ…པེ… ས་བྦེ བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨེ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ.
ཨ་པྤི་ཙྪོཏི ས་ནྟ་གུ་ཎ་ནི་གུ་ཧ་ན་ཏཱ, པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཨེ་ཏཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ནྟུ་ཊྛོཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཏི, ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ཝི་ཝི་ཏྟོཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏཱ་ནཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ནི་རུ་པ་དྷཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ་ན་ནྟི, ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི. ཨ་སཾ་ས་ཊྛོཏི ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ ས་མུ་ལླ་པ་ན་སཾ་ས་གྒོ པ་རི་བྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ་ཏི, ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི སཾ་ས་གྒེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ སཾ་ས་གྒོ རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་སི་ཀཱ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཧི པུ་གྒ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, སོ ས་བྦོ་པི ཐེ་ར་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་རི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ག་མ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཋཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཋཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ནི་ས་ཛྫཾ, ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ སེ་ཡྻཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཐེ་རོ པ་ན ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཝ་སྶཱ་ནི མ་ཉྩེ པི་ཊྛིཾ ན པ་སཱ་རེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝ་ཏྟཱཏི ཨོ་དྷུ་ན་ན་ཝ་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, སྭེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ཐཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨོ་ཝ་ད་ཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཁ་མ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཧི པ་ར་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ཏི, ས་ཡཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཐེ་རོ པ་ན པ་ར་སྶ་པི ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ཏི, ས་ཡཾ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ་པི སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ – ‘‘བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཀ་ཎྞོ ཨོ་ལ་མྦ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི.
‘‘ཏ་ད་ཧུ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་ནྟོ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ;
སོ་པི མཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི མ་ཏྠ་ཀེ’’ཏི. (མི. པ. ༦.༤.༨) –
ཨཱ་ཧ.
ཙོ་ད་ཀོཏི ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཝཱ ཨ་ནོ་ཏི་ཎྞེ ཝཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ག་ནྟ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སི་ཊྛིཾ དེ་ཏི.
པཱ་པ་ག་ར་ཧཱིཏི པཱ་པ་པུ་གྒ་ལེ ན པ་སྶེ, ན ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎེ, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་པི ན ཝ་སེ་ཡྻཾ.
‘‘མཱ མེ ཀ་དཱ་ཙི པཱ་པི་ཙྪོ, ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ;
ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཨ་ནཱ་ད་རོ, ས་མེ་ཏོ ཨ་ཧུ ཀ་ཏྠ་ཙཱི’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལེ་པི ག་ར་ཧ་ཏི, ‘‘ས་མ་ཎེ་ན ནཱ་མ རཱ་ག་ཝ་སི་ཀེ་ན དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སི་ཀེ་ན ན ཧོ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ དོ་སོ མོ་ཧོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་དྷ་མྨེ་པི ག་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ‘‘པཱ་པ་ག་ར་ཧཱི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ཐེ་ར་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཎྞ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ ཀ་ཏེ – ‘‘ཀིཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཀ་ཐེ་ཏུ ཀིཾ པ་ན ཏེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཀིཾ སོ ས་བྦ་ཉྙཱུ’’ཏི? ཀོ་ཙི པཱ་པ་པུ་གྒ་ལོ ཝ་ཏྟུཾ མཱ ལ་བྷ་ཏཱུ་ཏི ས་ཏྠཱ ཏཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནཾ ཨ་ཀུ་པྤཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཛི་ན་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ལ་ཉྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཙ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན ཙ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ བྷུ་མ་ཊྛ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ སོ་ལ༹་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ སཱི་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨུ་ཎྷ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཏི ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ སོ་ལ༹་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ སུ་སཱི་མོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཀཱི་ལ༹ཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶེ་ཝ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, ག་ཙྪཱ་མི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ, ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི, སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཐ ཁོ སུ་སཱི་མོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱཏི ཨ་ཉྙེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨུ་ཙྩཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཧཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཙཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ. ཏ་སྶཱ ཀི་ར དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ ནཱི་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ནཱི་ལཾ, པཱི་ཏ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏི་པཱི་ཏ་ཀཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ལོ་ཧི་ཏཾ, ཨོ་དཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཙྩོ་དཱ་ཏ་ནྟི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི. ཏེ་ནེ་ཝ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མཱཏི ཙ་ཏ་སྶོ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ སུ་བྷོཏི སུ་ནྡ་རོ. ཛཱ་ཏི་མཱཏི ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ. སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོཏི དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན སུ་ཊྛུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ. པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟོཏི ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ ཋ་པི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཎི ཝི་ཡ ས་བྦཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་རོ་ཙི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ནི་ཀྑནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཀ་ཏ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ. ཏ་ཉྷི གྷ་ཊྚ་ན་མ་ཛྫ་ན་ཀྑ་མཾ ཧོ་ཏི. ཛ་མྦོ་ན་དནྟི མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་དི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་ཕ་ལ་ར་སེ ཝཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛེ སུ་ཝ་ཎྞ་ངྐུ་རཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏེ་ན སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཀ་ཏ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ནྟི་པི ཨ་ཏྠོ. ད་ཀྑ་ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁ་སུ་ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཧ་ཊྛནྟི སུ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟེ་ན ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ པ་ཙི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧ་ཊྛཾ. དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒེ (མ. ནི. ༣.༣༥༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨ་ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜཾ.
ཝི་དྡྷེཏི དཱུ་རཱི་བྷཱུ་ཏེ. དེ་ཝེཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ. ན་བྷཾ ཨ་བྦྷུ་སྶ་ཀྐ་མཱ་ནོཏི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྷི་ལ་ངྒྷ་ནྟོ. ཨི་མི་ནཱ ཏ་རུ་ཎ་སཱུ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. སོ་ར་ཏོཏི སོ་ར་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ནྟོཏི ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ. ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞཱ་བྷ་ཏོཏི ས་ཏྠཱ་རཱ ཨཱ་བྷ་ཏ་ཝ་ཎྞོ. ས་ཏྠཱ ཧི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘སེ་ཝ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༣༧༡) ན་ཡེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཏི ཐེ་རོ ཨཱ་བྷ་ཏ་ཝ་ཎྞོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ལཾ ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧི ནེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཏྠེ་ཏི, དི་ཝ་ས་ས་ངྑེ་པཾ ཝེ་ཏ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཀཱ་ལཾ པ་ན པ་ཏྠེ་ཏི, ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༡༠༠༡-༡༠༠༢); ན་ཝ་མཾ;