༦. ཨ་ཙྪ་རཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎ་ས་ངྒྷུ་ཊྛནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་ར དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཾ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མོ ས་ཡ་ན་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཏ་སྨི་མྤི ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘པ་མཱ་ད་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི མ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ ནི་རཱ་ཧཱ་རོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡིཾ་སུ. སོ དྷུ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཝཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཏྠ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཝཱ ཙ་ངྐ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སཱི་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ ཝཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦོ སོ དྷུ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ནེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ མ་ཧཱ་ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཨ་ནྟོ་ཝི་མཱ་ནེ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཝི་མཱ་ན་སཱ་མི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཏོ, ར་མ་ཡི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ན ཏཱ་ཝ ཙུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དི་སྭཱ ལ་ཛྫཱི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཾ གྷ་ན་དུ་ཀཱུ་ལཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨོ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་མ་ཎ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཡྻ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ, ན ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎོ་ཀཱ་སོ, ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནོ་ཀཱ་སོ’’ཏི. སོ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཡཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏཱི’’ཏི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. སོ ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨཱ་དཱ་སཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. སོ ཚཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཙུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ན མ་ཡཱ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏོ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ’’ཏི ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི, ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྭཱ ཡུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་མ་ལློ མཱུ་ལ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ. སོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ སུ་ལ་བྷཱ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ དུ་ལླ་བྷོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣེ་ནེ་ཝ སཱི་ལེ་ན ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎ་ས་ངྒྷུ་ཊྛནྟི ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎེ་ན གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ས་དྡེ་ཧི ས་ངྒྷོ་སི་ཏཾ. པི་སཱ་ཙ་ག་ཎ་སེ་ཝི་ཏནྟི ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎཾ པི་སཱ་ཙ་ག་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ཝ་ནནྟི ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ནི་ཡཱ་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན དེ་ཝ་ག་ཎཾ ‘‘དེ་ཝ་ག་ཎོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན རོ་ཙེ་ཏི. ‘‘པི་སཱ་ཙ་ག་ཎོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ན་ནྡ་ན་ཝ་ན་ཉྩ ‘‘ན་ནྡ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘མོ་ཧ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཀ་ཐཾ ཡཱ་ཏྲཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཀ་ཐཾ ནི་གྒ་མ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ མེ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཏི་ས་ལླི་ཁ་ཏེ་ཝ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་ད’’ནྟི? ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཛྫཱ་པི་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣེ་ན སཱི་ལེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. བུ་དྡྷཱ ཙ ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནོ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རོ བྷི་ཏྟི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ – ‘‘སཱི་ལཾ ཏཱ་ཝ སོ་དྷེ་ཧི, ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི པ་ཋ་མཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, ཀཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་བྷི་ནྣ་སཱི་ལོ, ཨེ་ཀོ མ་གྒོ ཨ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ་ཏི སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨུ་ཛུ་ཀོ ནཱ་མཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཛུ་ཀོཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཨུ་ཛུ་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་བྷ་ཡཱ ནཱ་མ སཱ དི་སཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ ཧི ཀི་ཉྩི བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ ཝཱ པ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཨ་བྷ་ཡཱ ནཱ་མ སཱ དི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ར་ཐོ ཨ་ཀཱུ་ཛ་ནོཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ར་ཐོ ཨ་ཀྑེ ཝཱ ཨ་ན་བྦྷ་ཉྫི་ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་སུ ཝཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷེ་སུ ཀཱུ་ཛ་ཏི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ་པི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟེ་སུ ན ཀཱུ་ཛ་ཏི ན ཝི་ར་ཝ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཀཱུ་ཛ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏྟོ.
ཧི་རཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧི་རི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་པཱ་ལ་མྦོཏི ཡ་ཐཱ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ར་ཐ་སྶ ར་ཐེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཡོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་རུ་མ་ཡཾ ཨ་པཱ་ལ་མྦ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་པཱ་ལ་མྦ་ནཾ. ས་ཏྱ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་ཎནྟི ར་ཐ་སྶ སཱི་ཧ་ཙ་མྨཱ་དི་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ཎཾ. དྷ་མྨནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝཱ ཨ་སྶ པུ་བྦ་ཡཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝོ, ཏཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝཾ. ཡ་ཐཱ ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་ཧི ཀཱ་ཎ་ཀུ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ནཱི་ཧ་ར་ཎེ་ན མ་གྒེ སོ་དྷི་ཏེ པ་ཙྪཱ རཱ་ཛཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ སོ་དྷི་ཏེ་སུ པ་ཙྪཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཝ་ཊྚཾ པ་རི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྷ་མྨཱ་ཧཾ སཱ་ར་ཐིཾ བྲཱུ་མི, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝ’’ནྟི.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དཱི་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙོ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ ཀ་བ་ལེ༹ ཨུ་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏོ ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ནྟེ་པི ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. ཚ་ཊྛཾ.