༥. ཨཱ་དི་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. ཨཱ་དི་ཏྟ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན ཙཱཏི དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མེ་ཏཾ, རཱ་གཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་གྒཱི་ཧི ལོ་ཀོ ཨཱ་དི་ཏྟོ་ཝ. དཱ་ནེ་ནཱཏི དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ. དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི སུ་ནཱི་ཧ་ཏནྟི དཱ་ན་པུ་ཉྙ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི དཱ་ཡ་ཀ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི གྷ་ར་སཱ་མི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ནཱི་ཧ་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ, ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་དི་ནྣེ བྷོ་གེ ཙོ་རཱ་པི ཧ་ར་ནྟི རཱ་ཛཱ་ནོ་པི, ཨ་གྒི་པི ཌ་ཧ་ཏི, ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་པི ན་སྶ་ནྟི. ཨ་ནྟེ་ནཱཏི མ་ར་ཎེ་ན. ས་རཱི་རཾ ས་པ་རི་གྒ་ཧནྟི ས་རཱི་ར་ཉྩེ་ཝ ཙོ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ན་ཊྛ་བྷོ་གེ ཙ. ས་གྒ་མུ་པེ་ཏཱིཏི ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཀིཾ་ད་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ནྣ་དོཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝཱ་པི དྭེ ཏཱི་ཎི བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བྷུ་ཏྭཱ པ་ན དུ་བྦ་ལོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནྣ་དོ བ་ལ་དོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝ་ཏྠ་དོཏི ཡ་སྨཱ སུ་རཱུ་པོ་པི དུ་ཙྩོ་ལོ༹ ཝཱ ཨ་ཙོ་ལོ༹ ཝཱ ཝི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏི ཨོ་ཧཱི་ལི༹་ཏོ དུ་དྡ་སི་ཀོ, ཝ་ཏྠ་ཙྪ་ནྣོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝ་ཏྠ་དོ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་དོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡཱ་ན་དོཏི ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ཡ་ཀོ. ཏེ་སུ པ་ན –
‘‘ན ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཀ་པྤ་ཏི,
ན ཨ་སྶ་ཡཱ་ནཾ, ན ར་ཐེ་ན ཡཱ་ཏུཾ;
ཨི་ད་ཉྩ ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཀ་པྤ་ཏི,
ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ར་ཀྑ་ཏོ སཱི་ལ་ཁ་ནྡྷ’’ནྟི.
ཏ་སྨཱ ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ན་ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཀོ, ཡོ ཙ མ་གྒཾ སོ་དྷེ་ཏི, ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཏུཾ ཀ་རོ་ཏི, ནཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏི, ས་བྦོ་པི ཡཱ་ན་དོ་ཝ ཧོ་ཏི. སུ་ཁ་དོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡཱ་ན་སྶ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ སུ་ཁ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་དོཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟཱ་ན་མྤི རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པ་དོ ཙ་ཀྑུ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ས་མྤ་ད་མྤི ལ་བྷ་ཏི.
ས་བྦ་ད་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ བ་ལཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏི. དྭེ ཏ་ཡོ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏ་སྶཱ་པི སཱི་ཏ་ལཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཏི་སྶ་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ མ་ཉྩེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཧི ཀཱ་ཡེ བ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཙ ཀཱ་ཡེ ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ཧི ཛྷཱ་ཡ་ཏི, པ་ཏི་སྶ་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཙ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་ནྟ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ས་བྷཱ་ག་ས་ནྟ་ཏི ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ པཱ་དེ ཀ་ཎྚ་ཀོ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཁཱ་ཎུ པ་ཧ་ར་ཏི, ས་རཱི་ས་པཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡོ ཙེ་ཝ ཙོ་ར་བྷ་ཡ་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཏི་སྶ་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ ནི་པ་ནྣ་སྶ ས་བྦེ་ཏེ པ་རི་སྶ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ དྷ་མྨ་པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཙ སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཀྑཱི་ནི ཕ་ནྡ་ནྟི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀྑ་ཎེ ཀཱུ་པེ ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ པ་ན ཨ་ཀྑི་པ་སཱ་དོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སོ ཙ ས་བྦ་ད་དོ ཧོ་ཏི, ཡོ ད་དཱ་ཏི ཨུ་པ་སྶ་ཡ’’ནྟི.
ཨ་མ་ཏཾ་ད་དོ ཙ སོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་མ་ར་ཎ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ དེ་ཏི. ཡོ དྷ་མྨ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱིཏི ཡོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, པཱ་ལི༹ཾ ཝཱ་ཙེ་ཏི, པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦོ་པེ་ས དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ནཱ་མ. ས་བྦ་དཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨི་དཾ དྷ་མྨ་དཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་གྒ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ས་བྦ་དཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ ཛི་ནཱ་ཏི,
ས་བྦ་ར་སཾ དྷ་མྨ་ར་སོ ཛི་ནཱ་ཏི;
ས་བྦ་ར་ཏིཾ དྷ་མྨ་ར་ཏི ཛི་ནཱ་ཏི,
ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༣༥༤); དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. ཨ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱིཏི པ་ཏྠེ་ནྟི. བྷ་ཛ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ག་ཧ་པ་ཏི་སཱི་ཝ་ལི་ཏྠེ་རཱ་དི་ཀེ ཝི་ཡ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་ནྣ་དཱ་ཡ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ, ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཎྷཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. དྭཱི་ཧི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དྭི་རཱ་ཝ་ཊྚཱ. སཱ ཙ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི མ་ལེ་ཧི ཏི་མ་ལཱ. ཏ་ཏྲཱ་སྶཱ མོ་ཧོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱ མ་ལཾ ཧོ་ཏི, རཱ་ག་དོ་སཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ. པ་ཉྩ པ་ན ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཨ་སྶཱ པ་ཏྠ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱ, ཏེ་སུ སཱ པ་ཏྠ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་པ་ཏྠ་རཱ. སཱ ཙ ཨ་པཱུ་ར་ཎཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ས་མུ་དྡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ་སུ པ་ནེ་སཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཏི པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དྭཱ་ད་སཱ་ཝ་ཊྚཱ. ཨ་པ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ན པ་ན པཱ་ཏཱ་ལོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཾ…པེ… པཱ་ཏཱ་ལཾ, ཨ་ཏ་རི ཨི་སི, ཨུ་ཏྟ་རི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨ་ནོ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མནྟི ས་བྦ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་ནཱ་མཾ, པ་རི་པཱུ་ར་ནཱ་མ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནི་པུ་ཎ་ཏྠ་ད་སྶིནྟི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མེ ཁ་ནྡྷ་ནྟ་རཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠེ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་པུ་ཎ་ཏྠ་ད་སྶཱི. པ་ཉྙཱ་ད་དནྟི ཨ་ནྭ་ཡ་པ་ཉྙཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ དཱ་ཡ་ཀཾ. ཀཱ་མཱ་ལ་ཡེ ཨ་ས་ཏྟནྟི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ལ་ཡེ ཨ་ལ་གྒཾ. ཀ་མ་མཱ་ནནྟི བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ་ཡེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ག་ཏོ, ན ཨི་དཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཏཱི་ཏཾ པ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧེ་སིནྟི མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་སི་ཏཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ་ར་ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨ་ཙྪ་རཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎ་ས་ངྒྷུ་ཊྛནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་ར དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཾ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མོ ས་ཡ་ན་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཏ་སྨི་མྤི ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘པ་མཱ་ད་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི མ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ ནི་རཱ་ཧཱ་རོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡིཾ་སུ. སོ དྷུ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཝཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཏྠ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཝཱ ཙ་ངྐ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སཱི་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ ཝཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦོ སོ དྷུ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ནེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ མ་ཧཱ་ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཨ་ནྟོ་ཝི་མཱ་ནེ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཝི་མཱ་ན་སཱ་མི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཏོ, ར་མ་ཡི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ན ཏཱ་ཝ ཙུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དི་སྭཱ ལ་ཛྫཱི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཾ གྷ་ན་དུ་ཀཱུ་ལཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨོ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་མ་ཎ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཡྻ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ, ན ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎོ་ཀཱ་སོ, ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནོ་ཀཱ་སོ’’ཏི. སོ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཡཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏཱི’’ཏི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. སོ ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨཱ་དཱ་སཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. སོ ཚཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཙུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ན མ་ཡཱ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏོ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ’’ཏི ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི, ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྭཱ ཡུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་མ་ལློ མཱུ་ལ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ. སོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ སུ་ལ་བྷཱ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ དུ་ལླ་བྷོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣེ་ནེ་ཝ སཱི་ལེ་ན ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎ་ས་ངྒྷུ་ཊྛནྟི ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎེ་ན གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ས་དྡེ་ཧི ས་ངྒྷོ་སི་ཏཾ. པི་སཱ་ཙ་ག་ཎ་སེ་ཝི་ཏནྟི ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎཾ པི་སཱ་ཙ་ག་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ཝ་ནནྟི ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ནི་ཡཱ་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན དེ་ཝ་ག་ཎཾ ‘‘དེ་ཝ་ག་ཎོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན རོ་ཙེ་ཏི. ‘‘པི་སཱ་ཙ་ག་ཎོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ན་ནྡ་ན་ཝ་ན་ཉྩ ‘‘ན་ནྡ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘མོ་ཧ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཀ་ཐཾ ཡཱ་ཏྲཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཀ་ཐཾ ནི་གྒ་མ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ མེ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཏི་ས་ལླི་ཁ་ཏེ་ཝ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་ད’’ནྟི? ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཛྫཱ་པི་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣེ་ན སཱི་ལེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. བུ་དྡྷཱ ཙ ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནོ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རོ བྷི་ཏྟི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ – ‘‘སཱི་ལཾ ཏཱ་ཝ སོ་དྷེ་ཧི, ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི པ་ཋ་མཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, ཀཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་བྷི་ནྣ་སཱི་ལོ, ཨེ་ཀོ མ་གྒོ ཨ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ་ཏི སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨུ་ཛུ་ཀོ ནཱ་མཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཛུ་ཀོཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཨུ་ཛུ་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་བྷ་ཡཱ ནཱ་མ སཱ དི་སཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ ཧི ཀི་ཉྩི བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ ཝཱ པ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཨ་བྷ་ཡཱ ནཱ་མ སཱ དི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ར་ཐོ ཨ་ཀཱུ་ཛ་ནོཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ར་ཐོ ཨ་ཀྑེ ཝཱ ཨ་ན་བྦྷ་ཉྫི་ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་སུ ཝཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷེ་སུ ཀཱུ་ཛ་ཏི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ་པི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟེ་སུ ན ཀཱུ་ཛ་ཏི ན ཝི་ར་ཝ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཀཱུ་ཛ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏྟོ.
ཧི་རཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧི་རི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་པཱ་ལ་མྦོཏི ཡ་ཐཱ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ར་ཐ་སྶ ར་ཐེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཡོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་རུ་མ་ཡཾ ཨ་པཱ་ལ་མྦ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་པཱ་ལ་མྦ་ནཾ. ས་ཏྱ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་ཎནྟི ར་ཐ་སྶ སཱི་ཧ་ཙ་མྨཱ་དི་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི མ་གྒ་ར་ཐ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ཎཾ. དྷ་མྨནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝཱ ཨ་སྶ པུ་བྦ་ཡཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝོ, ཏཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝཾ. ཡ་ཐཱ ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་ཧི ཀཱ་ཎ་ཀུ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ནཱི་ཧ་ར་ཎེ་ན མ་གྒེ སོ་དྷི་ཏེ པ་ཙྪཱ རཱ་ཛཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ སོ་དྷི་ཏེ་སུ པ་ཙྪཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཝ་ཊྚཾ པ་རི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྷ་མྨཱ་ཧཾ སཱ་ར་ཐིཾ བྲཱུ་མི, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཛ་ཝ’’ནྟི.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དཱི་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙོ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ ཀ་བ་ལེ༹ ཨུ་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏོ ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ནྟེ་པི ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཝ་ན་རོ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧. ས་ཏྟ་མེ དྷ་མྨ་ཊྛཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱཏི ཀེ དྷ་མྨ་ཊྛཱ, ཀེ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ ཐཱ་ཝ་ར་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དཱི་པེ་ནྟོ ཨཱ་རཱ་མ་རོ་པཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་རཱ་མ་རོ་པཱཏི པུ་པྥཱ་རཱ་མ་ཕ་ལཱ་རཱ་མ་རོ་པ་ཀཱ. ཝ་ན་རོ་པཱཏི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏེ ཨ་རོ་པི་མ་ཝ་ནེ སཱི་མཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་བོ་དྷི་ཙ་ངྐ་མ་ན་མ་ཎྜ་པ་ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀཱ ཚཱ་ཡཱུ་པ་གེ རུ་ཀྑེ རོ་པེ་ཏྭཱ ད་ད་མཱ་ནཱ་པི ཝ་ན་རོ་པཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. སེ་ཏུ་ཀཱ་ར་ཀཱཏི ཝི་ས་མེ སེ་ཏུཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀེ ནཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ནྟི. པ་པནྟི པཱ་ནཱི་ཡ་དཱ་ན་སཱ་ལཾ. ཨུ་ད་པཱ་ནནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དིཾ. ཨུ་པ་སྶ་ཡནྟི ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཡ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ.
ས་དཱ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟ་སྶ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཝཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཡ་དཱ ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་དཱ ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་དཱ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་ཊྛཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱཏི ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ན་པི སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཊྛཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ད་ས ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པཱུ་རེ་ནྟི, ཏེ་སུ ཋི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཊྛཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨི་དཾ ཧི ཏཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནནྟི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཙེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨི་སི་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏཾ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཀ་མྨཾ ཝི་ཛྫཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨནྟི མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཝི་ཛྫཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ. དྷ་མྨོཏི ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ དྷ་མྨཱ. སཱི་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མུ་ཏྟ་མནྟི སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཝི་ཛྫཱཏི དི་ཊྛི་ས་ངྐ་པྤཱ. དྷ་མྨོཏི ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷ་ཡོ. སཱི་ལནྟི ཝཱ་ཙཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཛཱི་ཝཱ. ཛཱི་ཝི་ཏ་མུ་ཏྟ་མནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་མཾ. ཨེ་ཏེ་ན མ་ཙྩཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒེ་ན ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ མ་གྒེ་ན སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན གོ་ཏྟ་དྷ་ནེ་ཧི, ཏ་སྨཱ. ཡོ་ནི་སོ ཝི་ཙི་ནེ དྷ་མྨནྟི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་ཙི་ནེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ་ནི་སོ ཝི་ཙི་ནེ དྷ་མྨནྟི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཾ ཝི་ཙི་ནེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝཱཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝ སེ་ཡྻོ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨུ་པ་ས་མེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཨུ་པ་ས་མེ་ན. པཱ་རཾ ག་ཏོཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཏོ. ཡོ ཀོ་ཙི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ, སོ ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མོ སི་ཡཱ, ན ཐེ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. མ་ཙྪ་རི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩. ན་ཝ་མེ མ་ཙྪ་རི་ནོཏི མ་ཙྪེ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑུཾ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ་པི ན ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ཐ, ས་མྤ་ནྣོ པ་དེ་སོ, པ་ཊི་བ་ལཱ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ས་དྡྷོ ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ’’ཏི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཐེ་རོ ཏ་སྶ གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, གྷ་རཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏི. ས་ཙེ་པི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧ་ཏྠེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ བྷི་ཀྑཾ དེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཐེ་རོ ས་ཀ་ལ་གཱ་མཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཏུ་ཙྪ་པ་ཏྟོ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ མུ་དུ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ནཱ་མ, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་དཱ་ཡ་ཀོ་པི དཱ་ཡ་ཀོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ, ‘‘ཐེ་རཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་དཱ རུ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ སི་ལཱ་ཐ་མྦྷོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཐ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, སཱ་མཱི་ཙི་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི. ཀ་ད་རི་ཡཱཏི ཨི་དཾ མ་ཙྪ་རི་ནོ་ཏི པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. མུ་དུ་ཀ་མྤི ཧི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ‘‘མ་ཙྪ་རི་ཡ’’ནྟེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཐ་དྡྷཾ པ་ན ཀ་ད་རི་ཡཾ ནཱ་མ. པ་རི་བྷཱ་ས་ཀཱཏི བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋི་ཏེ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷེ ཀ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཝ་པི་ཏྭཱ, ལཱ་ཡི་ཏྭཱ? མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ན ལ་བྷཱ་མ, ཀུ་ཏོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, སཱི་གྷཾ ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཏ་ཛྫ་ཀཱ. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱཏི དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ, པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀཱ.
ས་མྤ་རཱ་ཡོཏི པ་ར་ལོ་ཀོ. ར་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ར་ཏི. ཁི་ཌྜཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཁི་ཌྜཱ་དི་ཀཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཁི་ཌྜཱ. དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ་ས ཝི་པཱ་ཀོཏི ཏ་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟ་བྷ་ཝ་ནེ དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཨེ་ས ཝི་པཱ་ཀོ. ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ དུ་གྒ་ཏཱིཏི ‘‘ཡ་མ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ དུ་གྒ་ཏི.
ཝ་ད་ཉྙཱུཏི བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋི་ཏཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏུ་ཎྷཱི་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན – ‘‘བྷི་ཀྑཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ ཡེ ‘‘མ་ཡཾ པ་ཙཱ་མ, ཨི་མེ པ་ན ན པ་ཙ་ནྟི, པ་ཙ་མཱ་ནེ པ་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཀུ་ཧིཾ ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཝ་ད་ཉྙཱུ ནཱ་མ. པ་ཀཱ་ས་ནྟཱིཏི ཝི་མཱ་ན་པྤ་བྷཱ་ཡ ཛོ་ཏ་ནྟི. པ་ར་ས་མྦྷ་ཏེ་སཱུཏི པ་རེ་ཧི ས་མྤི་ཎྜི་ཏེ་སུ. ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ སུ་གྒ་ཏཱིཏི, ‘‘ཨེ་ཏེ ས་གྒཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ས་མྤ་རཱ་ཡེ སུ་ག་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ས་མྤ་རཱ་ཡེ་པི དུ་གྒ་ཏི་སུ་ག་ཏི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. གྷ་ཊཱི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ད་ས་མེ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་སེཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ཝི་མུ་ཏྟཱཏི ཨ་ཝི་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ. མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧནྟི ཨི་དྷ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. དི་བྦ་ཡོ་གནྟི པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཨུ་པ་ཙྩ་གུནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨུ་པ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཀུ་ས་ལཱི བྷཱ་ས་སཱི ཏེ་སནྟི, ‘‘ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱི, ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཏྭཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ས་སི, ཐོ་མེ་སི པ་སཾ་ས་སི, པ་ཎྜི་ཏོ་སི དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏཾ ཏེ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཏེ ཐེ་རཱ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ག་མྦྷཱི་རནྟི ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠཾ. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ནི་རཱ་མི་སོཏི ནི་རཱ་མི་ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ནཱ་མ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧུ་ཝཱཏི ཨ་ཧོ་སི. ས་གཱ་མེ་ཡྻོཏི ཨེ་ཀ་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི. པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་གཱ་ཐཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨཱ་དི་ཏྟ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.