༤. ས་ཏུ་ལླ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ས་བྦྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ས་ཏུ་ལླ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ཏུ་ལླ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱཏི ས་ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་ལླ་པེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ས་ཏུ་ལླ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར ས་མུ་དྡ་ཝཱ་ཎི་ཛཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཁི་ཏྟ་ས་ར་ཝེ་གེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པྤཱ་ཏི་ཀཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ཨཱུ་མི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ནཱ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ནྟི. ནཱ་ཝཱ་ཡ ནི་མུ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ པ་རི་དེ་ཝི. ཏེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ བྷ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ས་ར་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ སཱི་ལཱ་ནི ཙ དི་སྭཱ ཡོ་གཱི ཝི་ཡ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏ་རེ ས་བྷ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘ཨ་མྦྷོ ཨ་ཧཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རཱུ་ཧ་ན་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ར་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ སཱི་ལཱ་ནི ཙ ཨ་གྒ་ཧེ་སིཾ, ཏེ་ན མེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཀིཾ པ་ན སཱ་མི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི? ཨཱ་མ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་ན ཧི ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི དེ་ཐཱ་ཏི. སོ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ས་ཏཾ ས་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི, ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཏེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཛ་ངྒྷ་ས་ཏཾ གོ་པྥ་ཀ་མ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀེ ཋི་ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, དུ་ཏི་ཡཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཏྟེ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཊི་མ་ཏྟེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ནཱ་བྷི་མ་ཏྟེ, པ་ཉྩ་མཾ ཐ་ན་མ་ཏྟེ, ཚ་ཊྛཾ ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ, ས་ཏྟ་མཾ མུ་ཁེ་ན ལོ་ཎོ་ད་ཀེ པ་ཝི་ས་ནྟེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ཏེ་སཾ སཱི་ལཱ་ནི ད་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, སཱི་ལ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི. ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་པི ཛ་ངྒྷ་ས་ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ ག་ཧི་ཏ་སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ, ཏེ་སཾ གྷ་ཊཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ས་བྦེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་མཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨ་ཝ་སེ་ནཱ་ནི ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཧེ་ཊྛི་མཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ལཱ་བྷཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ག་ཙྪཱ་མ ཏཱ་ཝ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ས་མ་ན་ནྟ་རེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སིཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ས་བྦྷི་རེ་ཝཱཏི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི, ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི ཨེ་ཝ. ར-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ས་མཱ་སེ་ཐཱཏི ས་ཧ ནི་སཱི་དེ་ཡྻ. དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ, ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ས་བྦྷི་རེ་ཝ ས་ཧ ཀུ་བྦེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་བྦེ་ཐཱཏི ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ནྠ་ཝནྟི མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝཾ. ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྠ་ཝོ པ་ན ན ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ཏ་བྦོ, མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝོ བུ་དྡྷ-པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ-བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་ཧ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏནྟི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ. ས་དྡྷ་མྨནྟི པ་ཉྩ་སཱི་ལ་ད་ས་སཱི་ལ་ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་དྡྷ་མྨཾ, ཨི་དྷ པ་ན པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. སེ་ཡྻོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷི ཧོ་ཏི. ན པཱ་པི་ཡོཏི ལཱ་མ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ན ཧོ་ཏི. ནཱ་ཉྙ་ཏོཏི ཝཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་ཏོ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏི་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཎྜི་ཏ་མེ་ཝ སེ་ཝ་ནྟོ བྷ་ཛ་ནྟོ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. སོ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷེཏི སོ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ སོ་ཀཱ་ནུ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ན སོ་ཙ་ཏི བ་ནྡྷུ་ལ་མ་ལླ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙོ་ར་ས་ཏཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ ཙ.
ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཏི་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་ཀི་ཙྩ་ཐེ་ར་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི. སོ ཀི་ར ཐེ་ར་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, མ་ཧ་ལླ་ཀོ་སི ཛཱ་ཏོ, ག་ཙྪ, ཝ་སྶཱ་ནི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཧི, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སྶཱ་མི ཏ’’ནྟི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཙོ་ར་ཨ་ཊ་ཝི་ཡཱ ཨོ་ར་བྷཱ་གེ བྷ་གི་ནི་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི, ཏཾ བྷ་གི་ནཱི དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་སི. སོ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཝ་སྶཱ་ནི པུ་ཙྪི. སཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, མཱ་ཏཱ མེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ སོ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨ་ཧཾ མཱ་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཊ་ཝིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ. ཏ་མེ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཙོ་ར་པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཙོ་རཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཙོ་རཱ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ ཀི་རེ་ཀོ ཨ་ཊ་ཝིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ, ག་ཙྪ་ཐ ནཾ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘མཱ་རེ་མ ན’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་མཱ་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ སེ་ཁོ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཨི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨུ་པ་མཾ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨ་ཧུ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨ་ར་ཉྙ་སྨིཾ བྲ་ཧཱ་ཝ་ནེ;
ཙེ་ཏོ ཀཱུ་ཊཱ་ནི ཨོ་ཌྜེ་ཏྭཱ, ས་ས་ཀཾ ཨ་ཝ་དྷཱི ཏ་དཱ.
‘‘ས་ས་ཀ་ཉྩ མ་ཏཾ དི་སྭཱ, ཨུ་བྦི་གྒཱ མི་ག་པ་ཀྑི་ནོ;
ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཨ་པ་ཀྐཱ་མུཾ, ‘ཨ་ཀི་ཙྩཾ ཝ་ཏྟ་ཏེ ཨི་དྷ’.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ ས་མ་ཎཾ ཧ་ནྟྭཱ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཾ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ;
ཨ་དྡྷི་ཀཱ ནཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི, དྷ་ན་ཛཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙྩཾ ཁོ ས་མ་ཎོ ཨཱ་ཧ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནོ;
ཨ་དྡྷི་ཀཱ ནཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི, དྷ་ན་ཛཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ཊི་པ་ཐེ དི་སྭཱ, ནཱ་རོ་ཙེ་སྶ་སི ཀ་སྶ་ཙི;
ཏ་ཝ ས་ཙྩ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟོ, ག་ཙྪ བྷ་ནྟེ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁ’’ནྟི.
སོ ཏེ་ཧི ཙོ་རེ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཉཱ་ཏ་ཡོ་པི དི་སྭཱ ཏེ་ས་མྤི ན ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ཏེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ཙོ་རཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡིཾ་སུ, ཨུ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ན་ཉྩ་སྶ མཱ་ཏ་རཾ ཙོ་རཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཀིཾ ཏེ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ, ཨུ་ད་རེ ཝ་སི་ཀོ ཨ་སི;
པུ་ཊྛཱ མེ ཨ་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནེ་མུ ཏཾ མ་ཡ’’ནྟི.
‘‘ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཧཾ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཛ་ན་ཀོ པི་ཏཱ;
བྷ་གི་ནཱི བྷཱ་ཏ་རོ ཙཱ་པི, ས་བྦེ་ཝ ཨི་དྷ ཉཱ་ཏ་ཡོ.
‘‘ཨ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ, ཡཾ དི་སྭཱ ན ནི་ཝཱ་ར་ཡེ;
ཨེ་ཏཾ ཁོ ཝ་ཏྟཾ ས་མ་ཎཱ་ནཾ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཛཱི་ཝི་ནཾ.
‘‘ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ, ཡཾ དི་སྭཱ ན ནི་ཝཱ་ར་ཡེ;
ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ སུ་ཙི་ཎྞེ་ན, ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ས་བྦེ་ཝ ཨ་བྷ་ཡཾ པ་ཏྟཱ, སོ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟུ ཉཱ་ཏ་ཡོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏེ ཙོ་རེ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ –
‘‘ཏ་ཝ ཏཱ་ཏ སུ་ཙི་ཎྞེ་ན, ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ས་བྦེ་ཝ ཨ་བྷ་ཡཾ པ་ཏྟཱ, སོ་ཏྠིཾ པ་ཙྩཱ་ག་མ་མྷ་སེ’’ཏི.
ཏེ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཙོ་རཱ པ་སཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. སོ ཏེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཙྪཱ ཏེ པ་ཉྩ་ས་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི. ཏེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཐེ་ར་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋི་ཏཱ ས་བྦེ ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་ཏཾ ས་དྡྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སཱ་ཏ་ཏནྟི ས་ཏ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་བྦཱ་སཾ ཝོཏི ས་བྦཱ་སཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ སེ་ཡྻོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྙཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷེ ན སོ་ཙ་ཏི, ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, སུ་ག་ཏི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཙི་རཾ སུ་ཁཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་ཀ་ལ་སྨཱ པ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱ་པི མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. མ་ཙྪ་རི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ མ་ཙྪེ་རཱ ཙ པ་མཱ་དཱ ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་གཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཝ ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ཙ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ‘ཨི་དཾ མེ དེ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་མི་སྶ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ གྷ་ར་མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན དཱ་ནཾ ན དེ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཁི་ཌྜཱ་དི་པ་སུ་ཏ་ཏྟཱ ‘དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དཱ་ནཾ ན དཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ས་དཱ་ཡ་ཀཾ སི་རཱི་དཱ་ཡ་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟི་དཱ་ཡ་ཀཾ སུ་ཁ་དཱ་ཡ་ཀཾ དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི. པུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནེ་ནཱཏི པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ པུ་ཉྙཾ ཨི་ཙྪ་མཱ་ནེ་ན. དེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཛཱ་ན་ཏཱཏི ཨ་ཏྠི དཱ་ན་སྶ ཕ་ལ་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟེ་ན དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཏ་མེ་ཝ བཱ་ལཾ ཕུ་ས་ཏཱིཏི ཏཾ་ཡེ་ཝ བཱ་ལཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀེ་སུ ཛི་གྷ་ཙྪཱ ཙ པི་པཱ་སཱ ཙ ཕུ་ས་ཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཏ་མེ་ཝ ཕུ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་རནྟི མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ ཝི་ནེ་ཏྭཱ. ད་ཛྫཱ དཱ་ནཾ མ་ལཱ་བྷི་བྷཱུཏི མ་ལཱ་བྷི་བྷཱུ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ.
ཏེ མ་ཏེ་སུ ན མཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན མ་ཏེ་སུ ན མཱི་ཡ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཏོ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ བ་ཧུ་མྷི་པི ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དི་མྷི ‘‘ཨི་དཾ ཨི་མ་སྶ ཧོ་ཏུ, ཨི་དཾ ཨི་མ་སྶཱ’’ཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ སཾ་ཝི་བྷཱ་གཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལོ་པཱི་ཏི མ་ཏ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལ་སྶ ཙ བྷོ་གཱ ས་མ་ས་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན དཱ་ན་སཱི་ལཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ མ་ཏེ་སུ ན མཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ནྠཱ་ནཾ་ཝ ས་ཧ ཝ་ཛཾ, ཨ་པྤ་སྨིཾ ཡེ པ་ཝེ་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒཾ ས་ཧ ཝ་ཛ་ནྟཱ པ་ཐི་ཀཱ ས་ཧ ཝ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་སྨིཾ པཱ་ཐེ་ཡྻེ སཾ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་ཙྪ་ནྟི ད་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡེ པ་ན ཨ་ན་མ་ཏ་གྒཾ སཾ་སཱ་ར་ཀ་ནྟཱ་རཾ ས་ཧ ཝ་ཛ་ནྟཱ ས་ཧ ཝ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་སྨི་མྤི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ སཾ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཏེ མ་ཏེ་སུ ན མཱི་ཡ་ནྟི.
ཨེ་ས དྷ་མྨོ ས་ན་ནྟ་ནོཏི ཨེ་ས པོ་རཱ་ཎ་ཀོ དྷ་མྨོ, ས་ན་ནྟ་ནཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ས དྷ་མྨོ་ཏི. ཨ་པྤ་སྨེ་ཀེཏི ཨ་པྤ་སྨིཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀེ. པ་ཝེ་ཙྪ་ནྟཱིཏི ད་ད་ནྟི. བ་ཧུ་ནེ་ཀེ ན དི་ཙྪ་རེཏི བ་ཧུ་ནཱ་པི བྷོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ན ད་ད་ནྟི. ས་ཧ་སྶེ་ན ས་མཾ མི་ཏཱཏི ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ མི་ཏཱ, ས་ཧ་སྶ དཱ་ན་ས་དི་སཱ ཧོ་ཏི.
དུ་ར་ནྭ་ཡོཏི དུ་ར་ནུ་ག་མ་ནོ, དུ་པྤཱུ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཾ ཙ་རེཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི. ཡོ་པི ས་མུ་ཉྫ་ཀ་ཉྩ་རེཏི ཡོ ཨ་པི ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་སོ་དྷ་ན་པ་ལཱ་ལ་པོ་ཋ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ཉྫ་ཀ་ཉྩ་ར་ཏི. དཱ་ར་ཉྩ པོ་སནྟི དཱ་ར་ཉྩ པོ་ས་ནྟོ. ད་དཾ ཨ་པྤ་ཀ་སྨིནྟི ཨ་པྤ་ཀ་སྨིཾ པ་ཎྞ་སཱ་ཀ་མ་ཏྟ་སྨི་མྤི སཾ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ད་ནྟོ་ཝ སོ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི. ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎི་ཏཱ་ནཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་ཏཾ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ་སྶ་ཡཱ་གི་ནནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ ཡཱ་གོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ཡཱ་གོ་པི ས་ཧ་སྶ་ཡཱ་གོ. སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཧ་སྶ་ཡཱ་གི་ནོ, ཏེ་སཾ ས་ཧ་སྶ་ཡཱ་གི་ནཾ. ཨེ་ཏེ་ན ད་ས་ནྣཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ཀོ་ཊཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཝཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཀོ་ཊཱི་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ད་ད་ནྟི, ཏེ ཀ་ལ་མྤི ན་གྒྷ་ནྟི ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཡྭཱ་ཡཾ ས་མུ་ཉྫ་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ་པི དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི, དཱ་རཾ པོ་སེ་ནྟོ་པི, ཨ་པྤ་ཀ་སྨིཾ ད་ད་ནྟོ་པི, ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶ ཨེ་ཏེ ས་ཧ་སྶ་ཡཱ་གི་ནོ ཀ་ལ་མྤི ན་གྒྷ་ནྟི. ཡཾ ཏེ་ན ད་ལི་དྡེ་ན ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝཱི་ས་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ཝཱ དི་ནྣཾ, ཏ་སྶ དཱ་ན་སྶ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏེ་སཾ དཱ་ནཾ ཀ་ལཾ ན་གྒྷ་ཏཱི་ཏི. ཀ་ལཾ ནཱ་མ སོ་ལ༹་ས་བྷཱ་གོ་པི ས་ཏ་བྷཱ་གོ་པི ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་གོ་པི. ཨི་དྷ ས་ཏ་བྷཱ་གོ ག་ཧི་ཏོ. ཡཾ ཏེ་ན དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ ས་ཏ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟེ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ད་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་དཱ་ནཾ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མྤི ན་གྒྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ དཱ་ན་སྶ ཨ་གྒྷཾ ཀ་རོ་ནྟེ ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་ནཾ པཱ་དེ་ན པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་ས་ཏི་ཀེ ཝི་ཡ ན་ར་ཀེ པ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨི་དཾ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལེ པ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར’’ནྟི ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ནཱཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. མ་ཧ་གྒ་ཏོཏི མ་ཧ་ཏྟཾ ག་ཏོ, ཝི་པུ་ལ་སྶེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མེ་ན དི་ནྣ་སྶཱཏི ས་མེ་ན དི་ནྣ་སྶ དཱ་ན་སྶ. ཨ་ཐ་སྶཱ བྷ་ག་ཝཱ དཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ད་ད་ནྟི ཧེ་ཀེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ས་མེ ནི་ཝི་ཊྛཱཏི ཝི་ས་མེ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཚེ་ཏྭཱཏི པོ་ཐེ་ཏྭཱ. ཝ་དྷི་ཏྭཱཏི མཱ་རེ་ཏྭཱ. སོ་ཙ་ཡི་ཏྭཱཏི པ་རཾ སོ་ཀ་ས་མ་པྤི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱཏི ཨ་སྶུ་མུ་ཁ་ས་མྨི་སྶཱ. པ་རཾ རོ་དཱ་པེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་དཱ་ན་ཉྷི ཨ་སྶུ་མུ་ཁ་དཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ད་ཎྜཱཏི ད་ཎྜེ་ན ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ནྣ་ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ད་ཎྜཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝནྟི ནཱ་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཕ་ལཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མི པ་རི་ཏྟ་ཀ་དཱ་ནཾ ཝཱ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ནཱ་མ. ཨི་དཾ པ་ན མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཕ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རཾ པ་རི་ཏྟ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. སཱ་དྷུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱིཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་དཱ་ཧ་རི. ཡ་ཐཱ ཧི ཡཾ ཏེ་ལཾ མཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་སྶ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཛ་ལཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨོ་གྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡཾ པཱི་ཏི་ཝ་ཙ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཏཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱི་ཏི་མ་ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷཱ་ཡ་པི སཱ་ཧུ དཱ་ནནྟི ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཉྩ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ་པི དི་ནྣ་དཱ་ནཾ སཱ་ཧུ ལ་དྡྷ་ཀཾ བྷ་དྡ་ཀ་མེ་ཝ. ཨཱ་ཧཱུཏི ཀ་ཐེ་ནྟི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ས་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཛཱི་ཝི་ཏ་བྷཱི་རུ་ཀོ ཧི ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཁ་ཡ་བྷཱི་རུ་ཀོ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ ར་ཀྑི་སྶཱ་མི ཡུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མི ཙཱ’’ཏི ཧི ཝ་ད་ནྟོ ན ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏེ པ་ན ཨཱ་ལ་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ, ‘‘ཚེ་ཛྫཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ར་ཎཾ ཝཱ, ག་ཎྷི་སྶཱ་མེ་ཏཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ’’ནྟི ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟོ་ཝ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘‘བྷོ་གེ ཙ ར་ཀྑི་སྶཱ་མི, དཱ་ན་ཉྩ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ན ད་དཱ་ཏི. བྷོ་གེ་སུ པ་ན ཨཱ་ལ་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟོ་ཝ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་ཉྩ ཡུ་དྡྷ་ཉྩ ས་མཾ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ? ཨ་པྤཱ་པི ས་ནྟཱ བ་ཧུ་ཀེ ཛི་ན་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ ཙ ཡུ་དྡྷེ ཨ་པྤ་ཀཱ་པི ཝཱི་ར་པུ་རི་སཱ བ་ཧུ་ཀེ བྷཱི་རུ་པུ་རི་སེ ཛི་ན་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་དི་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟོ བ་ཧུ་མ་ཙྪེ་རཾ མ་དྡ་ཏི, བ་ཧུ་ཉྩ དཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི དཱ་ན་ཉྩ ཡུ་དྡྷ་ཉྩ ས་མཱ་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ཨ་པྤ་མྤི ཙེ ས་དྡ་ཧཱ་ནོ ད་དཱ་ཏི,
ཏེ་ནེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི སུ་ཁཱི པ་ར་ཏྠཱ’’ཏི.
ཨི་མ་སྶ ཙ པ་ན་ཏྠ་སྶ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ ཙ ཨ་ངྐུ་ར་ཝ་ཏྠུ ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
དྷ་མྨ་ལ་དྡྷ་སྶཱཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ལ་དྡྷ་སྶ བྷོ་ག་སྶ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷ་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཨེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ལ་དྡྷ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཨ་དྷི་ག་ཏ་དྷ་མྨོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ. ཨི་ཏི ཡཾ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷ་སྶ བྷོ་ག་སྶ དཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ དཱི་ཡ་ཏི, ཏ་མྤི སཱ་དྷཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷ་སྶཱཏི ཨི་མ་སྨི་མྤི གཱ་ཐཱ་པ་དེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཙ ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ བྷོ་ག་སྶ. ཝེ་ཏ་ར་ཎིནྟི དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཡ་མ་སྶ པ་ན ཝེ་ཏ་ར་ཎི་མྤི ས་ཉྫཱི་ཝ་ཀཱ་ལ༹་སུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ་པི ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ་པི ས་བྦ་སོ་ཝ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་ཙེ་ཡྻ དཱ་ནནྟི ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དྭེ ཝི་ཙི་ན་ནཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝི་ཙི་ན་ན་ཉྩ. ཏེ་སུ ལཱ་མ་ཀ་ལཱ་མ་ཀེ པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏེ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ ནཱ་མ. ཝི་པ་ནྣ་སཱི་ལེ ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཉྩ་ན་ཝུ་ཏི་པཱ་ས་ཎྜ་བྷེ་དེ ཝཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ པ་ཧཱ་ཡ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ཙེ་ཡྻ དཱ་ནཾ. སུ་ག་ཏ་པྤ་ས་ཏྠནྟི སུ་ག་ཏེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བཱི་ཛཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཡ་ཐཱཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཝི་པ་ནྣ་བཱི་ཛ་ས་དི་སཱ ཧི ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཱ་ཏི.
པཱ་ཎེ་སུ་པི སཱ་དྷུ སཾ་ཡ་མོཏི པཱ་ཎེ་སུ སཾ་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝོ་པི བྷ་དྡ་ཀོ. ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏ་རཱ་ཧི ཀ་ཐི་ཏཾ དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷཱ. ཨ་ཧེ་ཋ་ཡཾ ཙ་རནྟི ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ནྟོ ཙ་ར་མཱ་ནོ. པ་རཱུ་པ་ཝཱ་དཱཏི པ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡེ་ན. བྷ་ཡཱཏི ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཱ. དཱ་ནཱ ཙ ཁོ དྷ་མྨ་པ་དཾ་ཝ སེ་ཡྻོཏི དཱ་ན་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ དྷ་མྨ་པ་ད་མེ་ཝ སེ་ཡྻོ. པུ་བྦེ ཙ ཧི པུ་བྦ་ཏ་རེ ཙ ས་ནྟོཏི པུ་བྦེ ཙ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷཱ་དི་ཀཱ་ལེ པུ་བྦ་ཏ་རེ ཙ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་བུ་དྡྷཱ་དི་ཀཱ་ལེ, ས་བྦེ་པི ཝཱ ཨེ་ཏེ པུ་བྦེ ཙ པུ་བྦ་ཏ་རེ ཙ ས་ནྟོ ནཱ་མཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ན་ས་ནྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀ་མ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཨ་པུ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ པུ་རི་སོ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཱཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏཱ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཱ ཨ་པུ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ས་ཏྟཱ ན པུ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་པུ་ནཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀཱ་མེ་སུ བ་དྡྷོ ཙ པ་མ་ཏྟོ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཚ་ནྡ་ཛནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་གྷནྟི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དུ་ཀྑཾ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཚ་ནྡ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་གྷ་ཝི་ན་ཡོཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ན་ཡོ. ཨ་གྷ་ཝི་ན་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་ན་ཡོཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཝི་ནཱི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྲཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གོཏི ས་ངྐ་པྤི་ཏ་རཱ་གོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མོ ཀཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ པ་སཱུ་ར་སུ་ཏྟེ་ན (སུ. ནི. ༨༣༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. པ་སཱུ་ར་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཧི ཐེ་རེ་ན ‘‘ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གོ པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ –
‘‘ན ཏེ ཀཱ་མཱ ཡཱ་ནི ཙི་ཏྲཱ་ནི ལོ་ཀེ,
ས་ངྐ་པྤ་རཱ་ག་ཉྩ ཝ་དེ་སི ཀཱ་མཾ;
ས་ངྐ་པྤ་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཝི་ཏ་ཀྐེ,
བྷི་ཀྑཱུ་པི ཏེ ཧེ་ཧི་ནྟི ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ཨ་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏེ ཙེ ཀཱ་མཱ ཡཱ་ནི ཙི་ཏྲཱ་ནི ལོ་ཀེ,
ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གཾ ན ཝ་དེ་སི ཀཱ་མཾ;
པ་སྶ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི,
ས་ཏྠཱ་པི ཏེ ཧེ་ཧི་ཏི ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི.
སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡཱ་ནི, གྷཱ་ཡ་ནྟོ ག་ནྡྷཱ་ནི;
སཱ་ཡ་ནྟོ ར་སཱ་ནི, ཕུ་ས་ནྟོ ཕ་སྶཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི;
ས་ཏྠཱ་པི ཏེ ཧེ་ཧི་ཏི ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི’’ཏི.
ཨ་ཐེ་ཏྠ དྷཱི་རཱཏི ཨ་ཐ ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཎྜི་ཏཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ ཝི་ན་ཡ་ནྟི. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་བྦནྟི ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཨ་ཀི་ཉྩ་ནནྟི རཱ་ག་ཀི་ཉྩ་ནཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ནཱ་ནུ་པ་ཏ་ནྟི དུ་ཀྑཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱ པ་ན ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི ན པ་ཏ་ནྟི. ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱཏི, ‘‘པ་ཧཱ་སི ས་ངྑ’’ནྟི གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལོ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཐེ་རོ ‘‘ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ག་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ ཝཱ ཧུ་རཾ ཝཱཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཝཱ པ་ར་ལོ་ཀེ ཝཱ. ན་རུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རཾ ན་རཱ་ནནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི ས་བྦེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ན་རུ་ཏྟ་མཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཙ་རཱ ཙ ན་རཱ་ནཾ, ཐེ་རོ པ་ན ད་ས་བ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཡེ ཏཾ ན་མ་སྶ་ནྟི པ་སཾ་སི་ཡཱ ཏེཏི ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ན་མ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ ཡེ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ན་མ་སྶ་ནྟི, ཏེ ཀིཾ པ་སཾ་སི་ཡཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་པ་སཾ་སི་ཡཱ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ཏི མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨནྟི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ས་ངྒཱ་ཏི་གཱ ཏེ་པི བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ཡེ ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ན་མ་སྶ་ནྟི. ཏེ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ངྒཱ་ཏི་གཱ་པི ཧོ་ནྟི, པ་སཾ་སི་ཡཱ་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥. པ་ཉྩ་མེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་ཀཱཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱི དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ན་ཏྠི, ཨི་མཱ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏཱ་སཾ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར-པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པ-རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ན་པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ས་ནྟོ་ས་སྶེ་ཝ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ས་ཡཾ པ་ན པ་ཏྟུ་ཎྞ་དུ་ཀཱུ་ལ ཁོ་མཱ་དཱི་ནི པ་ཎཱི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏི, རཱ་ཛཱ་ར་ཧཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ཀ་པྤཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ ས་ཡ་ཏི, ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཝ་ཙ་ན་མ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏོ’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཏཱ་སཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ‘‘ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་ཀཱ’’ཏི ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ.
ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་ནྟནྟི ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱུ་ཏཾ. ནི་ཀ་ཙྩཱཏི ནི་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝ་ཉྩ་ནཱ་ཡ, ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ཏ་ཝ་སྶེ་ཝཱཏི ཀི་ཏ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏི སཱ་ཀུ་ཎི་ཀོ. སོ ཧི ཨ་གུ་མྦོ་ཝ ས་མཱ་ནོ སཱ་ཁ་པ་ཎྞཱ་དི་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན གུ་མྦ་ཝ་ཎྞཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཏེ མོ་ར་ཏི་ཏྟི་རཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎེ མཱ་རེ་ཏྭཱ དཱ་ར་བྷ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ ཀི་ཏ་ཝ་སྶ ཨི་མཱ་ཡ ཝ་ཉྩ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ས་ཀུ་ཎ་མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ ཀུ་ཧ་ཀ་སྶཱ་པི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་ཚེ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་མཱ་ན་སྶ ཝི་ཙ་ར་ཏོ. བྷུ་ཏྟཾ ཐེ་ཡྻེ་ན ཏ་སྶ ཏནྟི ས་བྦོ་པི ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ ཐེ་ཡྻེ་ན པ་རི་བྷུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ ཛཱ་ན་ནྟི. ཨི་ཏི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་པི མ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ན་ཡི་དནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ལ༹ྷཱཏི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ལ༹ྷཱ ཐི་རཱ. ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ དྷཱི་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཛྷཱ་ཡི་ནོ མཱ་ར་བ་ནྡྷ་ནཱ པ་མུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ བྷཱ་སི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ས་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཝེ དྷཱི་རཱ པ་ཀུ་བྦ་ནྟཱིཏི དྷཱི་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ ཝི་དི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀ་སྶ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏཱ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀཾ ཏི་ཎྞཱ ཨེ་ཝཾ ན ཀུ་བྦ་ནྟི, མ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ན ཀ་ཐེ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ཨ་ཀཱ་ར་ཀ་མེ་ཝ མ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་མྷཱ’’ཏི ལ་ཛྫ་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ནི ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི གཱ་ར་ཝཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དུ་རཱ་ས་དཾ ཀ་ཏྭཱ པ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྩ་ཡོཏི ཨ་པ་རཱ་དྷོ. ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩཱ་ག་མཱཏི ཨ་མྷེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ. ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦནྟི གྷ་ཊྚ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡཱ་ཏི དྭཱི་ཧི་པི གྷ་ཊྚ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན གྷ་ཊྚ་ཡིཾ་སུ, ཀི་ཏ་ཝོ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་ས་བྦྷི་ཝཱ་དཾ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ གྷ་ཊྚ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཨ་མ་ཉྙི་མྷཱ་ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱུཏི ཁ་མ་ཏུ. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ, པུ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷ་སྶ དོ་ས་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ.
སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སཱིཏི ཨ་གྒ་ད་ནྟེ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཧ་ཊྛཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཀ་སྨཱ? ཏཱ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཁ་མཱ་པེ་ནྟི, ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཉྩ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘པ་ར་ཏོ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ བུ་དྡྷ་བ་ལཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཁ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སི. བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན. ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སཱིཏི ཀུ་པི་ཏོ ཨེ་ས ཨ་མྷཱ་ཀ་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ན པ་ཊི་ག་ཎྷ་ཏཱིཏི ན ཁ་མ་ཏི ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. ཀོ་པ་ནྟ་རོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀོ་པོ. དོ་ས་ག་རཱུཏི དོ་སཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ས ཝེ་རཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏཱིཏི སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏཾ ཝེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནི པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏི ཋ་པེ་ཏི, ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྩ་ཡོ ཙེ ན ཝི་ཛྫེ་ཐཱཏི ས་ཙེ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ནོ ཙི་དྷཱ་པ་ག་ཏཾ སི་ཡཱཏི ཡ་དི ཨ་པ་རཱ་དྷོ ནཱ་མ ན བྷཱ་ཝེ་ཡྻ. ཀེ་ནཱི་དྷ ཀུ་ས་ལོ སི་ཡཱཏི ཡ་དི ཝེ་རཱ་ནི ན ས་མྨེ་ཡྻུཾ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་ས་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཀ་སྶ་ཙྩ་ཡཱཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཀ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ ན་ཏྠི? ཀ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷོ ན་ཏྠི? ཀོ ས་མྨོ་ཧཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི? ཀོ ནི་ཙྩ་མེ་ཝ པ་ཎྜི་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ? ཨི་མཾ ཀི་ར གཱ་ཐཾ བྷ་ཎཱ་པ་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སི་ཏ་པཱ་ཏུ་ཀ་མྨཾ. ཏ་སྨཱ ཨི་དཱ་ནི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་བ་ལཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ཁ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. བུ་དྡྷ་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ. ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་ས་ཡ་ནྟཱི་ནནྟི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་ས་ཡ་ནྟཱི་ནཾ…པེ… ས ཝེ་རཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ སཱ་དྷུ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཏཾ ཝེ་རཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ན པ་ཏྠ་ཡཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མི ཝོ་ཙྩ་ཡནྟི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཁ་མཱ་མཱི་ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ས་དྡྷཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ ས་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ཧོ་ཏཱིཏི པུ་རི་ས་སྶ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཙེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ས་ཧཱ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ནོ ཙེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཨ་ཝ་ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཡ་དི ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་སོཏི པ་རི་ཝཱ་རོ. ཀི་ཏྟཱིཏི ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནཾ. ཏ་ཏྭ་སྶ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ཨ་སྶ ཧོ་ཏི. ནཱ་ནུ་པ་ཏ་ནྟི ས་ངྒཱཏི རཱ་ག་ས་ངྒཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ ས་ངྒཱ ན ཨ་ནུ་པ་ཏ་ནྟི. པ་མཱ་ད་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཱིཏི ཡེ པ་མཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, ཏེ ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟི ནཱ་མ. དྷ་ནཾ སེ་ཊྛཾ་ཝ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་སཱ་རཱ་དི་ཨུ་ཏྟ་མ་དྷ་ནཾ ཝི་ཡ ར་ཀྑ་ཏི. ཛྷཱ་ཡ་ནྟོཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཙ ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ. ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. མ་གྒོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཕ་ལཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ན ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ར་མཾ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་ཏྟ་མེ ས་ཀྐེ་སཱུཏི ‘‘ས་ཀྱཱ ཝ་ཏ, བྷོ ཀུ་མཱ་རཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༦༧) ཨུ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཀྐཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ས་ཀྐེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. མ་ཧཱ་ཝ་ནེཏི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏེ ཨ་རོ་པི་མེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ མ་ཧ་ཏི ཝ་ནེ. ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧཱིཏི ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – སཱ་ཀི་ཡ་ཀོ་ལི་ཡཱ ཧི ཀི་ར ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་ར་སྶ ཙ ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ རོ་ཧི་ཎིཾ ནཱ་མ ན་དིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་སྶཱ་ནི ཀཱ་རེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་མཱ་སེ ས་སྶེ་སུ མི་ལཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཨུ་བྷ་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ན་མྤི ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཧོ་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ས་སྶཾ ཨེ་ཀེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ནེ་ཝ ནི་པྥ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཝཱ་སི་ནོ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ་སུ ཀོ་ཊྛེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ མ་ཡཾ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་པ་སི་བྦ་ཀཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ས་སྶཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀེ་ན ནི་པྥ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན མ་ཡཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡ་མྤི ན ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི, སོ་པི ཨ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཛཱ་ཏིཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡིཾ་སུ.
ཀོ་ལི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཏུ་མྷེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཝཱ་སི་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཛྫ་ཐ, ཡེ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་གི་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝ་སིཾ་སུ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠི་ནོ ཙ ཨ་སྶཱ ཙ ཕ་ལ་ཀཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? སཱ་ཀི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཏུ་མྷེ དཱ་ནི ཀུ་ཊྛི་ནོ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཛྫ་ཐ, ཡེ ཨ་ནཱ་ཐཱ ནི་གྒ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཀོ་ལ་རུ་ཀྑེ ཝ་སིཾ་སུ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠི་ནོ ཙ ཨ་སྶཱ ཙ ཕ་ལ་ཀཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ནི་ཡུ་ཏྟ་ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སུཾ, ཨ་མ་ཙྩཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སུཾ. ཏ་ཏོ སཱ་ཀི་ཡཱ – ‘‘བྷ་གི་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝ་སི་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཐཱ་མ་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཀོ་ལི་ཡཱ་པི – ‘‘ཀོ་ལ་རུ་ཀྑ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཐཱ་མ་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨི་མེ ཨེ་ཝཾ ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫེ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ཨ་དྡ་ས. དི་སྭཱ – ‘‘མ་ཡི ག་ཏེ ཨ་ཡཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མྨི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་ལ་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ ཀ་ལ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མྨི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ སཱ་མ་གྒི་དཱི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྭེ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ པ་བྦཱ་ཛེ་སྶཱ་མི, ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་སུ ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫེ་སུ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ དྭི་ནྣཾ སེ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཝཱ་སི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ་ཝ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ. དི་ཊྛོ ནུ ཁོ ཏེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ལ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་ག་ཏེ ཨ་མྷེ་ཧི པ་ར་སྶ ས་རཱི་རེ ས་ཏྠཾ པཱ་ཏེ་ཏུཾ. ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་མྷེ ཧ་ན་ནྟུ ཝཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ’’ཏི. ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ, ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཙྪི? ‘‘ན, བྷ་ག་ཝཱ, ཏི་ཏྠ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ན པ་བྦ་ཏ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ, ན ན་དཱི་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ, ན གི་རི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝོ ཀ་ལ་ཧོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨུ་ད་ཀཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨུ་ད་ཀཾ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨ་པྤཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨ་ན་གྒྷཱ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ནྟཱི་ཏི? ཁ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་ན་གྒྷཱ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨ་པྤ་མཱུ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀི་མ་ཏྠཾ ཨ་ན་གྒྷེ ཁ་ཏྟི་ཡེ ནཱ་སེ་ཐ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ལ་ཧེ ཨ་སྶཱ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀ་ལ་ཧ་ཝ་སེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཝེ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ བ་དྡྷཱ་གྷཱ་ཏོ ས་ཀ་ལ་མྤི ཨི་མཾ ཀ་པྤཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཕ་ནྡ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༣.༡༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི’’. ཏ་ཏོ ‘‘པ་ར་པ་ཏྟི་ཡེ་ན ནཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྶ ས་ས་ཀ་སྶ ཀ་ཐཱ་ཡ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ག་ཎཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྡི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ པ་ར་པ་ཏྟི་ཡེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ, པ་ཐ་ཝཱི་ཨུ་ནྡྲི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏོ ‘‘ཀ་དཱ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དུ་བྦ་ལོ་པི མ་ཧཱ་བ་ལ་སྶ ར་ནྡྷཾ ཝི་ཝ་རཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི མ་ཧཱ་བ་ལོ དུ་བྦ་ལ་སྶ. ལ་ཊུ་ཀི་ཀཱ་པི ཧི ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ གྷཱ་ཏེ་སཱི’’ཏི ལ་ཊུ་ཀི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༥.༣༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ལ་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ སཱ་མ་གྒི་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྭེ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་སི. ཀ་ཐཾ? ‘‘ས་མ་གྒཱ་ན་ཉྷི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ཨོ་ཏཱ་རཾ ནཱ་མ པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ, རུ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡.༧༤) ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏོ ‘‘ས་མ་གྒཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ཝི་ཝ་རཾ ད་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི. ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཝཱ་ད་མ་ཀཾ་སུ, ཨ་ཐ ཏེ ནེ་སཱ་ད་པུ་ཏྟོ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཏོ་ཏི ཝི་ཝཱ་དེ ཨ་སྶཱ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ཝ་ཊྚ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡.༡༡༨) ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༩༤༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི.
རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ས་ནྣཱ – ‘‘ས་ཙེ ས་ཏྠཱ ནཱ་ག་མི་སྶ, མ་ཡཾ ས་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་ན་དིཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏ་རོ ཙ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ན པ་སྶེ་ཡྻཱ་མ, སཱ་ས་ན་པ་ཊི་སཱ་ས་ན་མྤི ནོ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀོ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ. ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་དྡྷཾ. ས་ཙེ པ་ན ས་ཏྠཱ ཨཱ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ དཱི་པ་ས་ཧ་སྶ་དྭ་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་དཱི་པ་ར་ཛྫ་མ་སྶ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ ཁོ པ་ན་སྶ པུ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཏ་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཝི་ཙ་རི་སྶ. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ས ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟོ. ཨི་དཱ་ནི་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཨ་དཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་སཾ ག་རུ་གཱ་ར་ཝེ་ན ན ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡོ་པི ཏེ་སཾ – ‘‘ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟུ, གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ན ས་ཎྛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་ནྟི. ཏེ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏེ་སཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ མཱ་དི་སེ་ན བུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་ནྟཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟི, ཧ་ནྡ ནེ་སཾ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་མཱི’’ཏི ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཏཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་ནྟི? ཨཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཐ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི. ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ག་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ཐ, ཨ་ཧཾ མ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧེ ཡེ་སཾ མ་ཙྪཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ མ་མཾ པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི.
ཏེ པུ་ཙྪིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐེ་སི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ, མ་ཙྪཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ རུ་ཀྑཱ་ན་མྤི པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ས་ཀུ་ཎཱ་ན་མྤི ནཱ་མཱ་ནི པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ དྭཱི་ཧི ས་ཀུ་ཎེ་ཧི མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཌཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ད་ཎྜ་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཀུ་ཎཱ་ལ་ས་ཀུ་ཎ་རཱ་ཛཱ པུ་ར་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨུ་བྷོ་སུ ཙ པ་སྶེ་སུ ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨེ་ས, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སཾ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཏ་སྶཱ’’ཏི མ་ཉྙཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡ་མྤི མ་མེ་ཝ ཝཾ་སོ མ་མ པ་ཝེ་ཎཱི་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཝ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ ས་ཀུ་ཎེ པ་སྶཱ་མ. ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི མ་མེ་ཝ ཝཾ་སོ མ་མ པ་ཝེ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཏཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་མྷཱ་ཏི. སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ་ཏི? ཨཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ས་ཏེ་ཧི མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཙ ནེ་སཾ ཨི་དྡྷི་པི ཨཱ་ག་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཧོ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སཱི་ད་ཐ. ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་སི, ཏ་ཏྠ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ནོ ཨི་དཱ་ནི ཨི་དྷ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ན ཁོ པ་ན ཨ་མྷེ་ཧི ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ མ་ཡ’ནྟི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་རི་ས་པུ་རི་སེ་ཧི ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏེ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་བྦྷཱ་ར་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་སུ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ, ལ་དྡྷུ་པཱ་ཡ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ལ་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ག་ཙྪ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’ཏི མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ མ་ཡཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཏོ ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཏྠེ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏོ ཨ་པ་རོ ཏ་ཏོ ཨ་པ་རོཏི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི པ་དུ་མི་ནི་ཡཾ པ་དུ་མཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་ཀ་སིཾ་སུ. ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་བྷི་ཀྑུ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ད་ས་བ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རོ་པི ཨ་པ་རོ་པཱིཏི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི? ན་ཏྠཱི’’ཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་དྡ་ས ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་དྡ་ས་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་བྦེ་པི ཏེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ན ཀ་ཐེ་སི, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ན ཀ་ཐེ་སི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཀི་ར དྭེ ཨཱ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཁི་པྤ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ནི་དྷི་ལ་དྡྷ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཨོ་ས་ཊ་མ་ཏྟེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ པཱ་ཙཱི་ན་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཨ་བྦྷཱ མ་ཧི་ཀཱ དྷཱུ་མོ ར་ཛོ རཱ་ཧཱུ་ཏི, ཨི་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡ་མ་ཧཱ་ཨཱ་དཱ་ས་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ, ནེ་མི་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ན་ར་ཛ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ས་སྶི་རི་ཀཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ, ཨ་ནི་ལ་པ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྠ. ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁ་ཎེ ལ་ཡེ མུ་ཧུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི.
ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་སྶ ཝཾ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏེ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་སྶ ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་ག་བྦྷེ ཛཱ་ཏོ, ཏེ་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་ག་བྦྷེ ཛཱ་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ་པི རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏེ་པི རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ་པི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏེ་པི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཱ་ནི ར་ཛྫཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ ཨོ་ཀཱ་སེ, པ་རི་སུ་དྡྷེ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ, ས་ཡཾ པ་རི་སུ་དྡྷོ པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་པ་རི་ཝཱ་རོ, ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་པ་རི་ཝཱ་རོ, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ནི་ཏྟ་ཎྷོ ནི་ཏྟ་ཎྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ནི་ཀྐི་ལེ་ས་པ་རི་ཝཱ་རོ, ས་ནྟོ ས་ནྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ད་ནྟོ ད་ནྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ, མུ་ཏྟོ མུ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི་ཏི. ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མི ནཱ་མེ་སཱ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི.
ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ནཱཏི བ་ཧུ་ཏ་རཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, མ་ནྡཱ ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ཙ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཀྐ་མོ – མ་ཧཱ་ཝ་ན་སྶ ཀི་ར སཱ་མ་ནྟཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙ་ལིཾ་སུ, ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ བྷོ! བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ. ཨཱ་ཡཱ་མ ཨཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི! མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ ཏཾ་མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ཙ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ས་དྡ་ནྟ་ར་ཨ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་གཱ་ཝུ་ཏ་ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཡོ་ཛ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶེ་སུ, ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ དོ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ, ཚ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ པ་ཊྚ་ན་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ, ཚ་པ་ཎྞཱ་སཱ་ཡ ར་ཏ་ནཱ་ཀ་རེ་སཱུ་ཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ, པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་མྷི, དྭཱི་སུ པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ས་ཧ་སྶེ་སཱུ་ཏི ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹, ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཉྷི ཨི་དྷ ད་ས་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ད་ས་ཧི ཙ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱུ་ཙཱི་ཧི ཝི་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཙྩ་ཏྟ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ ཀི་ར ས་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་མོ པཱ་སཱ་ཎོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་དྷོ ཁི་ཏྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཋ་ཏྭཱ ཁི་ཏྟཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ དྷཱུ་མོ ཝཱ ཨུ་པ་རི ག་ནྟུཾ, ཨུ་པ་རི ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཁི་ཏྟ་སཱ་ས་པཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ནྟ་རཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ནྟ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཡ་ཐཱ ཁོ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ, པ་ར་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ན ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝཱ ཙ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ས་ནྣཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ་ལ་གྒ་ནི་ཏྟུ་ད་ན་མ་ཏྟེ པ་དེ་སེ ད་ས་པི ཝཱི་ས་ཏི་པི དེ་ཝཱ སུ་ཁུ་མེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ས་བྦ་པ་ར་ཏོ ས་ཊྛི ས་ཊྛི དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནནྟི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཝཱ་སཱི་ནཾ. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ ནཱ་མ སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨ་ཧོ་སི? ཏེ ཀི་ར བྲ་ཧྨཱ་ནོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝུ་ཊྛི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་བྷ་ཝ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ བྷ་ཏྟ་གེ་ཧཾ ཝི་ཡ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཏ་ཏོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མཱ་ག་མོ མ་ཧཱ, མ་ཡཾ ཨོ་ཧཱི་ནཱ, ཨོ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཨོ་ཀཱ་སོ དུ་ལླ་བྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་མ. ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མེ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཁོ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི, ཨེ་ཀོ ད་ཀྑི་ཎ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ, ཨེ་ཀོ པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ, ཨེ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱི་ལ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མ་ཎི་ཝ་མྨཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི ནཱ་མ ཀེ་ན་ཙི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ད་ཀྑི་ཎ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྷཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ར་སྨི་ཡོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ར་ཏྟ་ཝ་ར་ཀ་མྦ་ལེ་ན པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་ཏྟ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་མ་ན་ཀུ་སུ་མ་པ་ཊཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཡ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པ་ན ད་སྶི་ཏོ. གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ས་ནཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོཏི མ་ཧཱ་ས་མཱུ་ཧོ. པ་ཝ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ན་ས་ཎྜོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨ་ཛྫ མ་ཧཱ་ས་མཱུ་ཧོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཡེ་སཾ སོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ས་མཱ་ག་ཏཱཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱཏི དེ་ཝ་གྷ་ཊཱ. ཨཱ་ག་ཏ་མྷ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ས་མ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ག་ཏེ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡེ དི་སྭཱ མ་ཡ་མྤི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ད་ཀྑི་ཏཱ་ཡེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་ས་ངྒྷནྟི ཀེ་ན་ཙི ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏ་ཡོ མཱ་རེ མ་དྡི་ཏྭཱ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མཾ ཨི་མཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་ས་ངྒྷཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ པ་ན, བྲ་ཧྨཱ, ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ བྷཱ་སི་ཏྭཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ, པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ. ས་མཱ་ད་ཧཾ་སཱུཏི ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཡོ་ཛེ་སུཾ. ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ས་བྦེ ཝ་ངྐ་ཀུ་ཊི་ལ་ཛི་མྷ་བྷཱ་ཝེ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨ་ཀ་རིཾ་སུ. སཱ་ར་ཐཱི་ཝ ནེ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་སུ སི་ནྡྷ་ཝེ་སུ ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོ སཱ་ར་ཐཱི ས་བྦ་ཡོ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ ས་བྦེ་པེ་ཏེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ར་ཀྑ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ, ཨེ་ཏེ ད་ཊྛུཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏ་མྷཱ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི, སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཏ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཚེ་ཏྭཱ ཁཱི་ལནྟི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཁཱི་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. པ་ལི་གྷནྟི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་པ་ལི་གྷ་མེ་ཝ. ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལནྟི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་མེ་ཝ. ཨཱུ་ཧ་ཙྩ མ་ནེ་ཛཱཏི ཨེ་ཏེ ཏ་ཎྷཱ་ཨེ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨཱུ་ཧ་ཙྩ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི. སུ་དྡྷཱཏི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ. ཝི་མ་ལཱཏི ནི་མྨ་ལཱ. ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟེ་ན. སུ་ད་ནྟཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཏོ་པི ད་ནྟཱ སོ་ཏ་ཏོ་པི གྷཱ་ན་ཏོ་པི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏོ་པི ཀཱ་ཡ་ཏོ་པི མ་ན་ཏོ་པི ད་ནྟཱ. སུ་སུ་ནཱ་གཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ནཱ་གཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་གཱ, ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་གཱ, ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་གཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ (མ་ཧཱ་ནི. ༨༠) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པི་ཙ –
‘‘ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ཏི ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ,
ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ག ཝི་ས་ཛྫ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི;
ས་བྦ་ཏྠ ན ས་ཛྫ་ཏཱི ཝི་མུ་ཏྟོ,
ནཱ་གོ ཏཱ་དི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཏ་ཐ་ཏྟཱ’’ཏི. –
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སུ་སུ་ནཱ་གཱཏི སུ་སཱུ ནཱ་གཱ, སུ་སུ་ནཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ད་མི་ཏེ ཏ་རུ་ཎ་ནཱ་གེ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་མྷ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ག་ཏཱ་སེཏི ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀ་ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ག་ཏཱ. སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ས་ཀ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨. ཨ་ཊྛ་མེ མ་དྡ་ཀུ་ཙྪི་སྨིནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ. ཏ་ཉྷི ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་མྷི ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ ཏ་སྶ མཱ་ཏ་རཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ག་བྦྷོ ར་ཉྙོ ས་ཏྟུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ’’ཏི? ག་བྦྷ་པཱ་ཏ་ན་ཏྠཾ ཀུ་ཙྪི མ་དྡཱ་པི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘མ་དྡ་ཀུ་ཙྪཱི’’ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ. མི་གཱ་ནཾ པ་ན ཨ་བྷ་ཡ་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་ཏྟཱ མི་ག་དཱ་ཡོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཧི ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ ཙ དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀ་ཉྩ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ས་ཧ་ཏྠེ་ནེ་ཝ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ སི་ལཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཝི་ཛ྄ཛྷི. མ་ཧཱ་ཐཱ་མ་ཝཱ ཀི་རེ་ས པ་ཉྩ་ནྣཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཡཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཉྙཱ སི་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. དྭི་ནྣཾ སི་ལཱ་ནཾ ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན མ་ཧ་ནྟོ པཱ་སཱ་ཎ་སྶ ས་ཀ་ལི་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཊྛི་པཱ་ད་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཧ་ནི, པཱ་དོ མ་ཧཱ་ཕ་ར་སུ་ནཱ པ་ཧ་ཏོ ཝི་ཡ ས་མུ་གྒ་ཏ་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ལཱ་ཁཱ་ར་ས་མ་ཀྑི་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བ་ཧུ ཏ་ཡཱ མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ཡོ ཏྭཾ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. བྷི་ཀྑཱུ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལོ ཝི་ས་མོ, བ་ཧཱུ་ནཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནོ་ཀཱ་སོ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ མ་ཉྩ་སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་དྡ་ཀུ་ཙྪིཾ ན་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དོ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
བྷུ་སཱཏི བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡོ. སུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. དུ་ཀྑནྟི སུ་ཁ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཏི་བྦཱཏི བ་ཧ་ལཱ. ཁ་རཱཏི ཕ་རུ་སཱ. ཀ་ཊུ་ཀཱཏི ཏི་ཁི་ཎཱ. ཨ་སཱ་ཏཱཏི ཨ་མ་དྷུ་རཱ. ན ཏཱ་སུ མ་ནོ ཨ་པྤེ་ཏི, ན ཏཱ མ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་མ་ནཱ་པཱ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཝེ་ད་ནཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི ཨ་པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ, ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་སཱ་ཡི་ཏཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཝ་སཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ.
སཱི་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་སེ་ཡྻཱ, པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ, སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཡྻཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ས་ཏྟཱ ཝཱ་མེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་སུ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡཱ་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་ཏཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ. ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཧི ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཛ་ཊི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ སེ་ནྟི. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི ཨ་ནུ་པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ཧི སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ དྭེ པུ་རི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ, ‘པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་ད་པ་ཙྪི་མ་པཱ་ད་ན་ངྒུ་ཊྛཱ་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི, དི་ཝ་ས་མྤི ས་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ན ཨུ་ཏྲ་ས་ནྟོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱི་སཾ པ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི’. ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ན་ཡི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ན སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡ་ཏི, ན གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ པ་ན ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མི་ད’’ནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཾ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ཀེ་ས་ར་བྷཱ་རཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སེ་ཡྻཱ པ་ན ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ.
པཱ་དེ པཱ་དནྟི ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ, ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པེ་ཏྭཱ. གོ་པྥ་ཀེ་ན ཧི གོ་པྥ་ཀེ ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཝཱ ཛཱ་ཎུ་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ན ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པི་ཏེ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫི. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཡ་ན་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙ’’ནྟི པ་ནེ་ཏྠ ན ཝུ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ན་སེ་ཡྻཱ ཧེ་སཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ.
ས་ཏྟ་ས་ཏཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་བྦཱ་པི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ གི་ལཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱིཏི གི་ལཱ་ན་སེ་ཡྻཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དོ་མ་ན་སྶེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཨི་མཱ་སཾ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ! ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་སུ ནཱ་མ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་སུ ཝི་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི, སི་རཱི་ས་ཡ་ནེ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ཉྫ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ནི་པ་ནྣོ, ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ཨཱ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཏི ཝི་ཀ་སི་ཏཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ར་ཝི་ནྡཾ ཨ་སྶ མུ་ཁཾ སོ་བྷ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་པི ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨི་དཱ་ནི སུ་ས་མྨ་ཊྛ་ཀ་ཉྩ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི.
ནཱ་གོ ཝ་ཏ བྷོཏི, ཨེ་ཏྠ བྷོཏི དྷ་མྨཱ་ལ་པ་ནཾ. བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཊྛེ་ན ནཱ་གོ. ནཱ་ག་ཝ་ཏཱཏི ནཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན. སཱི་ཧོ ཝ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་ནྟཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ཧོ. བྱ་ཏྟ་པ་རི་ཙ་ཡ་ཊྛེ་ན ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ. ཨ་པྤ་ཊི་ས་མ་ཊྛེ་ན ནི་ས་བྷོ. ག་ཝ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧི ཨུ་ས་བྷོ, ག་ཝ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ, ག་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ནི་ས་བྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ས་མ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ཨི་དྷ ‘‘ནི་ས་བྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དྷུ་ར་ཝཱ་ཧ་ཊྛེ་ན དྷོ་ར་ཡ྄ཧོ. ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ད་ནྟོ.
པ་སྶཱཏི ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏཱ་ཎ་ཏྟི. ས་མཱ་དྷིནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷིཾ. སུ་ཝི་མུ་ཏྟནྟི ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. རཱ་གཱ་ནུ་ག་ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ན་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, དོ་སཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་པ་ན་ཏཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ན ཙཱ་བྷི་ན་ཏཾ ན ཙཱ་པ་ན་ཏནྟི ཨཱ་ཧ. ན ཙ ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ག་ཏནྟི ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལེ་སེ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་རི་ཏ་ཝ་ཏཾ, ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ན ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཝ་ཏཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦནྟི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏ་བྦཾ གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ད་སྶ་ནཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ. ཨ་ཉྙཱ་ཎཱི ཧི ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་ཏྠ་རི ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ་ཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ གྷ་ཊྚ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི.
པ་ཉྩ་ཝེ་དཱཏི ཨི་ཏི་ཧཱ་ས་པ་ཉྩ་མཱ་ནཾ ཝེ་དཱ་ནཾ དྷཱ་ར་ཀཱ. ས་ཏཾ ས་མནྟི ཝ་སྶ་ས་ཏཾ. ཏ་པ་སྶཱིཏི ཏ་པ་ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཙ་རནྟི ཙ་ར་ནྟཱ. ན ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟནྟི ས་ཙེ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཙི་ཏྟ་ཉྩ ནེ་སཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི. ཧཱི་ན་ཏྟ་རཱུ་པཱ ན པཱ་རཾ ག་མཱ ཏེཏི ཧཱི་ན་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཏེ ནི་བྦཱ་ན་ངྒ་མཱ ན ཧོ་ནྟི. ‘‘ཧཱི་ན་ཏྠ་རཱུ་པཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཧཱི་ན་ཏྠ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ནྣཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཱ. ཝ་ཏ་སཱི་ལ་བ་དྡྷཱཏི ཨ་ཛ་ཝ་ཏ་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཙ ཝ་ཏེ་ཧི ཏཱ་དི་སེ་ཧེ་ཝ ཙ སཱི་ལེ་ཧི བ་དྡྷཱ. ལཱུ་ཁཾ ཏ་པནྟི པ་ཉྩཱ་ཏ་པ་ཏཱ་པ་ནཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་སེ་ཡྻཱ་དི་ཀཾ ཏ་པཾ. ཨི་དཱ་ནི སཱ དེ་ཝ་ཏཱ སཱ་ས་ན་སྶ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི ན མཱ་ན་ཀཱ་མ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་པ་ཛྫུ་ནྣ་དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩. ན་ཝ་མེ པ་ཛྫུ་ནྣ་སྶ དྷཱི་ཏཱཏི པ་ཛྫུ་ནྣ་སྶ ནཱ་མ ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ. ཨ་བྷི་ཝ་ནྡེཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡཱ་མི. ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན. དྷ་མྨོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོཏི, ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡཱ པུ་བྦེ པ་རེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀེ་ཝ་ལཾ སུ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. སཱ་ཧཾ དཱ་ནཱིཏི, སཱ ཨ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི. ས་ཀྑི ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི. ཝི་ག་ར་ཧ་ནྟཱཏི, ‘‘ཧཱི་ན་ཀྑ་ར་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ག་ར་ཧ་ནྟཱ. རོ་རུ་ཝནྟི, དྭེ རོ་རུ་ཝཱ – དྷཱུ་མ་རོ་རུ་ཝོ ཙ ཛཱ་ལ་རོ་རུ་ཝོ ཙ. ཏ་ཏྠ དྷཱུ་མ་རོ་རུ་ཝོ ཝི་སུཾ ཧོ་ཏི, ཛཱ་ལ་རོ་རུ་ཝོ་ཏི པ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཏྟཱ ཨ་གྒི་མྷི ཛ་ལ་ནྟེ ཛ་ལ་ནྟེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ར་ཝཾ ར་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སོ ‘‘རོ་རུ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. གྷོ་རནྟི དཱ་རུ་ཎཾ. ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མེ་ན ཨུ་པེ་ཏཱཏི རུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཁ་ནྟི་ཡཱ ཙ རཱ་གཱ་དི་ཨུ་པ་ས་མེ་ན ཙ ཨུ་པེ་ཏཱ་ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཛྫུ་ནྣ་དྷཱི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠. ད་ས་མེ དྷ་མྨ་ཉྩཱཏི ཙ ས་དྡེ་ན ས་ངྒྷ་ཉྩ, ཨི་ཏི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱིཏི, ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏི་ཡོ. བ་ཧུ་ནཱ་པི ཁོ ཏནྟི ཡཾ དྷ་མྨཾ སཱ ཨ་བྷཱ་སི, ཏཾ དྷ་མྨཾ བ་ཧུ་ནཱ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཧཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཾ. ཏཱ་དི་སོ དྷ་མྨོཏི, ཏཱ་དི་སོ ཧི ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨོ, ཏཾ་ས་ཎྛི་ཏོ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ བ་ཧཱུ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ལ་པ་ཡི་སྶཱ་མཱིཏི, ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ མེ མ་ན་སཱ པ་རི་ཡ་ཏྟནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཾ མ་ཡཱ མ་ན་སཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཊཾ, ཏ་སྶ་ཏྠཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ མ་དྷུ་པ་ཊ་ལཾ པཱི་ལེ༹་ནྟཱི ཝི་ཡ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.
ས་ཏུ་ལླ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.