༢. ན་ནྡ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༢. དུ་ཏི་ཡེ ན་ནྡ་ཏཱིཏི ཏུ་སྶ་ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི. པུ་ཏྟི་མཱཏི བ་ཧུ་པུ་ཏྟོ. ཏ་སྶ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ པུ་ཏྟཱ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་ཉྙ་སྶ ཀོ་ཊྛེ པཱུ་རེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝ་ཎི་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ན་གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ནྟི. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སི་རིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ མཱ་ཏཱ ཝཱ པི་ཏཱ ཝཱ ན་ནྡ་ཏི. ཚ་ཎ་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ ཝཱ མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཏེ པུ་ཏྟེ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནེ དི་སྭཱ ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི, ‘‘ན་ནྡ་ཏི པུ་ཏྟེ་ཧི པུ་ཏྟི་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. གོ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ པུ་ཏྟི་མཱ པུ་ཏྟེ་ཧི, ཏ་ཐཱ གོ་སཱ་མི་ཀོ་པི ས་མྤ་ནྣཾ གོ་མ་ཎྜ་ལཾ དི་སྭཱ གཱ་ཝོ ནི་སྶཱ་ཡ གོ་ར་ས་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ གོ་ཧི ན་ནྡ་ཏི. ཨུ་པ་དྷཱི ཧི ན་ར་སྶ ན་ནྡ་ནཱཏི, ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་དྷཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པ་དྷཱི – ཀཱ་མཱུ་པ་དྷི, ཁ་ནྡྷཱུ་པ་དྷི, ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷི, ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་དྷཱི་ཏི. ཀཱ་མཱ་པི ཧི ‘‘ཡཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༦༦) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ སུ་ཁ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨུ་པ་དྷི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠ སུ་ཁ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ་པི ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཀི་ལེ་སཱ་པི ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་པི བྷ་ཝ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་མཱུ་པ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. པ་ཉྩ ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དི་པཱ་སཱ་ད-ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་ཡ་ན-ཝ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་ར-ནཱ་ཊ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་མཱ་ནཱ ན་རཾ ན་ནྡ་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ པུ་ཏྟཱ ཙ གཱ་ཝོ ཙ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་པི ཨུ་པ་དྷཱི ཧི ན་ར་སྶ ན་ནྡ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི སོ ན་ནྡ་ཏི ཡོ ནི་རཱུ་པ་དྷཱིཏི ཡོ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ར་ཧི་ཏོ ད་ལི་དྡོ དུ་ལླ་བྷ་གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ནོ, ན ཧི སོ ན་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ནུ་སྶ་པེ་ཏོ ཙ མ་ནུ་སྶ་ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཙ ཀིཾ ན་ནྡི་སྶ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ.

ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ སོ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ན་ནྡ་ཝ་ཏྠུཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་མ་སྶཱ དཱི་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཕ་ལེ་ན ཕ་ལཾ པཱ་ཏེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཏ་སྶཱ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ སོ་ཙ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སོ་ཙ་ཏི པུ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཝི་དེ་ས་ག་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པུ་ཏྟེ་སུ ན་ཊྛེ་སུ་པི ན་སྶ་ནྟེ་སུ་པི ཨི་དཱ་ནི ན་སྶི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་ས་ས་ངྐཱི་པི སོ་ཙ་ཏི, ཏ་ཐཱ མ་ཏེ་སུ་པི མ་ར་ནྟེ་སུ་པི ཙོ་རེ་ཧི རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་ཧི ག་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་སུ ཝཱ མ་ར་ཎ་ས་ངྐཱི་པི ཧུ་ཏྭཱ སོ་ཙ་ཏི. རུ་ཀྑ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ཏི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣེ་སུ་པི བྷི་ཛྫ་ནྟེ་སུ་པི བྷེ་ད་ས་ངྐཱི་པི ཧུ་ཏྭཱ སོ་ཙ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་ཏྟེ་ཧི པུ་ཏྟི་མཱ, གོ་སཱ་མི་ཀོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ན་ཝ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི གོ་ཧི སོ་ཙ་ཏི. ཨུ་པ་དྷཱི ཧི ན་ར་སྶ སོ་ཙ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཙ པུ་ཏྟ་གཱ་ཝོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎོ་པ་དྷཱི་པི –

‘‘ཏ་སྶ ཙེ ཀཱ་མ་ཡཱ་ན་སྶ, ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཛ་ནྟུ་ནོ;

ཏེ ཀཱ་མཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ས་ལླ་ཝི་དྡྷོ་ཝ རུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི. (སུ. ནི. ༧༧༣) –

ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ན་རཾ སོ་ཙ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ན་ར་སྶ སོ་ཙ་ནཱ སོ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི སོ སོ་ཙ་ཏི, ཡོ ནི་རཱུ་པ་དྷཱིཏི ཡ་སྶ པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་པེ་ཏེ ཨུ་པ་དྷི་ཡོ ན་ཏྠི, སོ ནི་རུ་པ་དྷི མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཀིཾ སོ་ཙི་སྶ་ཏི, ན སོ་ཙ་ཏི དེ་ཝ་ཏེ་ཏི.

ན་ནྡ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.