༨. གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ, དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ. ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ངྐ་མཱ་ནོཏི ཙ་ཎྜ་པ་ཛྫོ་ཏོ ནཱ་མེ་ས རཱ་ཛཱ བི་མྦི་སཱ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ཛཱི་ཝ་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫ་ཀཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ་ཝ ཛཱ་ཏོ, སོ ‘‘ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏཱ གྷཱ་ཏི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ པི་ཡ་མི་ཏྟཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨེ་ས ར་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི མ་ཉྙ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ས་ཧཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་ས་ཏི ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ངྐཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ངྐ་མཱ་ནོ’’ཏི. ཀ་མྨ་ནྟོཏི བ་ཧི་ན་ག་རེ ན་ག་ར་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་རཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ནཾ.
ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི མ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མ, ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷོ ས་ངྒ་ཧེ ཀ་ཏེ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱིཏི ཏེ་ཧི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧི. ས་བྦེ་ན ས་བྦནྟི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་བྦཾ. ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦནྟི ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ས་བྦཾ. ཀིཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི? ཚ ཧི ས་ཏྠཱ་རོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏ་ཀུ་ལེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏཱ, སཱ་ཝ་ཀཱ་པི ནེ་སཾ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏ་ཀུ་ལེ་ཧེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཏེ ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝི་ཝཱ་དཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ མ་ཧཱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ཝཱ་དོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ པ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ཙ དྷ་ར་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ ནཱ་ཧོ་སི. ཡོ་པི ཨ་ཧོ་སི, སོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན་སྶ – ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷཾ སི་ནེ་རུཾ ཨ་པ་ཝཱ་ཧི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ཝཱ་ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞཾ ཀིཾ ཋ་སྶ་ཏི, ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཏྟ་སྶ ས་ཏྠུ ཨ་ལ་ཛྫ་མཱ་ནོ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ ཀ་སྶ ལ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་སཾ་ཝེ་གཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ ཛཱ་ཏཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་པ་ས་ནྟུ་པ་ས་ནྟཱ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ནུ་ས་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨ་ནུ་ས་ཉྫཱ་ཡ་མཱ་ནོ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ ཛ་ན་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཝཱ.
༨༠. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོཏི ཨ་ཡ་མྤི ཧེ་ཊྛི་མ་པུ་ཙྪ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེཏི ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ. ཀོ ཧེ་ཏུ སཱ་མ་གྒི་ཡཱཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ. དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱཏི དྷ་མྨོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, དྷ་མྨོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༨༡. པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི པ་གུ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་མཱཏི ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི ཙ ཋི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་རེ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན ཀི་ར ནོ བྷ་ཝ་ནྟོ ཀཱ་རེ་ནྟི དྷ་མྨོ ནོ ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ནོ ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ན ཀི་ར བྷ་ཝ་ནྟོ ཀཱ་རེ་ནྟི, དྷ་མྨོ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
༨༣. ཏ་གྒྷཱཏི ཨེ་ཀཾ་སེ ནི་པཱ་ཏོ. ཀ་ཧཾ པ་ན བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོཏི ཀིཾ ཐེ་ར་སྶ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི? ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་སྶ པ་ན ཨ་ནེ་ན ཨཱ་ར་ཀྑཱ དི་ནྣཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཏེ་ན ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་ཀྑཱ དི་ནྣཱ? སོ ཀི་ར ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་རཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཱ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ – ‘‘མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཨེ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ ཁ་མཱ་པེ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ཁ་མཱ་པེ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ གོ་ན་ངྒ་ལ་མ་ཀྐ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཐཱ་ཡ དྭེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པ་ཙྪཱ མེ མ་ཀྐ་ཊ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ རུ་ཀྑེ རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཀྐ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ‘‘ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་གྒྷཱཏི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀཾ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་གྒྷ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཀྐཾ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཧ་མྤི ཐེ་རཾ ཨུ་ཀྐཾ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༨༤. ན ཙ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི ཐེ་རོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཝ་ཎྞི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྷཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཨི་མ་སྶ མུ་ཁཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏུཾ ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ, པ་ཉྷཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཏྟུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་སཱིཏི ཨི་དྷ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཡཾ ནོ མ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨུ་སཱུ་ཡ་ཏི, ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷ་སྶ ཨ་ཀ་ཐ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནོ ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཉྷཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི, མ་ཡཱ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷཾ པ་ན ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ནྟོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་དེ་ས་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.