༩. མ་ཧཱ་པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ད་ཧཱུཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཧུ, ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ས་ནེ་ན ཝཱ ཨུ་པེ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤི་ན, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁོ ཝི་སཱ་ཁེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༨.༥༣) སཱི་ལཾ. ‘‘སུ་དྡྷ་སྶ ཝེ ས་དཱ ཕ་གྒུ, སུ་དྡྷ་སྶུ་པོ་ས་ཐོ ས་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༧༩) ཨུ་པ་ཝཱ་སོ. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༢༤༦) པ་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༡) ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏ་བྦ་དི་ཝ་སོ. ཨི་དྷཱ་པི སོ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ པ་ནེ་ས ཨ་ཊྛ་མཱི་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ནྣ་ར་སཱི་བྷེ་དེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ. ཏ་སྨཱ སེ་ས་དྭ་ཡ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ནྣ་ར་སེཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི. མཱ་ས་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་ཎྞཱ སཾ་པུ་ཎྞཱ་ཏི པུ་ཎྞཱ. མཱ-ཨི་ཏི ཙ་ནྡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ཨེ་ཏྠ པུ་ཎྞོ་ཏི པུ་ཎྞ་མཱ. ཨེ་ཝཾ པུ་ཎྞཱ་ཡ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཱ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ད་དྭ་ཡེ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དེ་སནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱཏི ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་སཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ས་ཊྛི བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ཏི, ཏེ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ནྟི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ཐེ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་དཱི་ནི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏཱ པ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནི ན་ཏྠི, ཨི་མེ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡ་པི་ཝ་ན་ཀཱ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ནེ་སཾ པ་མཱ་ད་ཀི་རི་ཡཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཧཾ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ཨེ་ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ག་ཧེ་ཏྭཱ ནེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་ཏྠཱ ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ་པི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཏུཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་ད་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ཏི, ཙ་ནྡོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ནི་སི་ནྣོ. ཙ་ནྡ་སྶ པ་བྷཱ ན་ཏྠི, སཱུ་རི་ཡ་སྶ པ་བྷཱ ན་ཏྠི, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་བྷཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞཱ ཡ་མ་ཀ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ པུ་ཉྫཱ པུ་ཉྫཱ ཧུ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་སུ དྷཱ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མི ནཱ་མེ་སཱ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶེ་ཝེ་ཏྠ ཐཱ་མོ པ་མཱ་ཎཾ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. དུ་ཀྐ་ཐི་ཏ་ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཉྷ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ས་ཙེ ཨི་མ་སྨིཾ ཋི་ཏ་ཀེ པུ་ཙྪ་ནྟེ ‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ནོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ’ཏི སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ནི་སི་ནྣཱ་ཝ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎི་སྶ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ པ་ན ནི་སི་ནྣེ ཏེ་པི ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་མེ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེཏི ཝི་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཐེ་རོ པ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་མ་ཏི. ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ’’ནྟི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཝི་ཡ པུ་ཙྪི་ཏེ པ་ན ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཙ ཨེ་ཏྟོ ཙ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི. ཀོ་ཙི པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི. ཐེ་རོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཱཏི ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡནྟི ས་ཙེ ཨོ་དཱ་ཏོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ སི་ཡ་ནྟི པ་ཏྠེ་ཏི. ས་ཙེ ཀཱ་ལོ༹ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞོ ཝཱ ཨ་ཏ་སཱི་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ སི་ཡ་ནྟི པ་ཏྠེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོཏི ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནོ ཝཱ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནོ ཝཱ སི་ཡ་ནྟི པ་ཏྠེ་ཏི. ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ཏྠ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པ་ཏྠེ་ནྟེ་ནཱ་པི ཙ ན ས་ཀྐཱ ཏཾ ལ་དྡྷུཾ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཧོ་ཏི, ན ཧི ཨོ་དཱ་ཏོ ཀཱ་ལ༹་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀཱ་ལོ༹ ཧོ་ཏི, ན ཀཱ་ལོ༹ ཝཱ ཨོ་དཱ་ཏོ, དཱི་གྷོ ཝཱ ར་སྶོ, ར་སྶོ ཝཱ དཱི་གྷོ, དཱ་ནཾ པ་ན ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ཝཱ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ ཧོ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ’’ཏི པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ.
ཁ་ནྡྷཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཎྞ་ཏྟི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.
མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཧེ་ཏཱུཏི ‘‘ཏ་ཡོ ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༡༤༤༡) ཧི ཧེ་ཏུ་ཧེ་ཏུ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཨུ་ཏྟ་མ་ཧེ་ཏུ. ཨི་དྷ པ་ཙྩ་ཡ་ཧེ་ཏུ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཕ་སྶོཏི ‘‘ཕུ་ཊྛོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ཙེ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༩༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཕ་སྶོ ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཏཱ་ཝ ས་དྡྷིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས རཱུ་པཱ་ནི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ. ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ རཱུ་པཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མཾ. ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ.
༨༧. ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེཏི ཨི་དཾ ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ནུ ཁོ་ཏི ཝ་ཊྚཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཝི་ཝ་ཊྚཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༨༨. ཨ་ཡཾ རཱུ་པེ ཨ་སྶཱ་དོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཙེ་ཝ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཡཾ རཱུ་པེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཙེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཉྩ. ཨི་དཾ རཱུ་པེ ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཙེ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཉྩ. ཡེ ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༨༩. བ་ཧི་དྡྷཱཏི པ་ར་སྶ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ. ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སཱུཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་མྤི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ‘‘ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཀཱ་ཡོ ག་ཧི་ཏོ་ཝ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི.
༩༠. ཨ་ན་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནི. ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱིཏི ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཋ་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟཱི་ཏི ས་སྶ་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ནཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཛེ་ཊྛ་ཀེ་ན. ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ས་ནྟཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.