༥. ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཝ་ནེ སཱ་ལ་ཝ་ནེཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏེ་ན ཏཾ དེ་ཝ་ཝ་ན་ནྟི་པི སཱ་ལ་ཝ་ན་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨོ་པཱ་སཱ་དཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཨོ་པཱ་སཱ་ད་ནཱ་མ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ ཝ་ས་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ཏཱ་ཡ མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཡོ་ག་ཏྟཱ་ཝ སེ་ས་པ་དེ་སུ. ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཏོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟུ་སྶ་དནྟི ས་ཏྟེ་ཧི ཨུ་སྶ་དཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ, བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཡ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་མོ་ར་མི་གཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏྟ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ གཱ་མོ བ་ཧི ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏེ་ན ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ གྷཱ་ས་ཏི་ཎེ་ན ཙེ་ཝ གེ་ཧ་ཙྪ་ད་ན་ཏི་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣོ, ཏ་ཐཱ དཱ་རུ་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཙེ་ཝ གེ་ཧ་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཙ, ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝ་ཊྚ་ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ་དི་ས་ཎྛཱ་ནཱ བ་ཧཱུ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ, ཛ་ལ་ཛ་ཀུ་སུ་མ་ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ བ་ཧི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ནི་ཙྩ་བྷ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛོ་ད་ཀནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཧ དྷ་ཉྙེ་ན ས་དྷ་ཉྙཾ, པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཾ བ་ཧུ་དྷ་ཉྙ་ས་ནྣི་ཙ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ལཱི་ལཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ས་མི་དྡྷི་ས་མྤ་ཏྟི དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. རཱ་ཛ་ཏོ ལ་དྡྷཾ བྷོ་གྒཾ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒཾ. ཀེ་ན དི་ནྣ་ནྟི ཙེ, ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣཾ. རཱ་ཛ་དཱ་ཡནྟི ར་ཉྙོ དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ, དཱ་ཡ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་དེ་ཡྻནྟི སེ་ཊྛ་དེ་ཡྻཾ, ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ས་ངྑེ་པེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒནྟི ས་བྦཾ ཚེ་ཛྫ་བྷེ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟེ་ན ཏི་ཏྠ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ སུ་ངྐཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣཾ རཱ་ཛ་དཱ་ཡནྟི. ཨེ་ཏྠ ར་ཉྙཱ དི་ནྣ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་དཱ་ཡཾ, དཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ཛ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ན་སྶ ‘‘ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. བྲ་ཧྨ་དེ་ཡྻནྟི སེ་ཊྛ་དེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐཱ དི་ནྣཾ ན པུ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི ནི་སྶ་ཊྛ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ དི་ནྣ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༢༣. བ་ཧཱུ བ་ཧཱུ ཧུ་ཏྭཱ སཾ་ཧ་ཏཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ. ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ ས་ངྒྷོ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒྷཱི. པུ་བྦེ གཱ་མ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ག་ཎཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཎཱ ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི ག་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཨུ་ཏྟ་རེ་ན་མུ་ཁཱཏི ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ. ཁ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཁ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ, ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨཱ་ག་མེ་ནྟཱུཏི མུ་ཧུ་ཏྟཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟུ, ཨ་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༤༢༤. ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནནྟི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ ར་ཛྫེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏཱ ཝཱ ནི་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ, ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏེ་ན ཡ་ཉྙུ་པཱ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ཀི་ཙྩེ་ན. ཏེ ཏ་སྶ ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ, ཙ་ངྐཱི, ཨུ་གྒ་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཨ་ཉྙེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན ག་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ མཱ་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ས་ར་ཎཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི གེ་ཧ་དྭཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཧ་ནྡ་སྶ ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོཏི དྭཱི་ཧི པ་ཀྑེ་ཧི. མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙཱཏི, བྷོ་ཏོ མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, མཱ་ཏུ་མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཏ་སྶཱ་པི མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི. པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, པི་ཏུ་པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་སྶ་པི པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ, མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ. སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོཏི སཾ་སུ་དྡྷཱ ཏེ མཱ་ཏུ ག་ཧ་ཎཱི, སཾ་སུ་དྡྷཱ ཏེ མཱ་ཏུ ཀུ་ཙྪཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི ཨེ་ཏྠ པི་ཏུ པི་ཏཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ, པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཡུ་གཾ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཡུ་གནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ལཱ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཝ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་བྦེ་པི པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་སོ, ཏཱ་ཝ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཀྑི་ཏྟོཏི ཨ་པ་ནེ་ཐ ཨེ་ཏཾ, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ན་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོཏི ན ཨུ་པ་ཀུ་ཊྛོ, ན ཨ་ཀྐོ་སཾ ཝཱ ནི་ནྡཾ ཝཱ པ་ཏྟ་པུ་བྦོ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན, ཨི་ཏི་པི ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨེ་སོ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན.
ཨ་ཌྜྷོཏི ཨི་སྶ་རོ. མ་ཧ་དྡྷ་ནོཏི མ་ཧ་ཏཱ དྷ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷོ་ཏོ ཧི གེ་ཧེ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཾ་སུ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ བ་ཧུ དྷ་ནཾ, ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ ཨ་དྷ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་ད་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷོ་གོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཨུ་པ་བྷོ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ གུ་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་གུ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་མཱ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་བྷི་རཱུ་པོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་རཱུ་པོ. ད་སྶ་ནཱི་ཡོཏི དི་ཝ་ས་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཡོ་གྒོ, ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ. པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཝ་ཎྞ་སྶ པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ, ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ན པོ་ཀྑ་རནྟི ས་རཱི་རཾ ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ. ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཝ་ཎྞོ ཙ པོ་ཀྑ་ར་ཉྩ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་རཱ་ནི, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ. ཨི་ཏི པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཎྞཱིཏི སེ་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱི, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞེ་སུ་པི སེ་ཊྛེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ་ནེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཙྪ་སཱིཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་རཱི་ར་ས་དི་སེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི བྷོ་ཏོ ས་རཱི་རེ ད་སྶ་ན་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཁུ་དྡ་ཀོ མ་ཧཱ. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ་ནེ་ཝ, ཏཱ་ནི ཙཱ་པི མ་ཧ་ནྟཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
སཱི་ལ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱི་ལ་ཝཱ. ཝུ་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི. ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལེ་ནཱཏི ཝུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཡུ་ཏྟོ, ཨི་དཾ ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི.
ཀཱ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སུ་ནྡ་རཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ. ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་དྷུ་རཾ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ. ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎ་ནྟི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷོ་སོ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ ཝཱ བྷ་ཝ་ཏྟཱ པོ་རཱི. ནཱ་ག་རི་ཀི་ཏྠི་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟ་ནེ་ན ས་དི་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. ཏཱ་ཡ པོ་རི་ཡཱ. ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཡ, ས་ནྡི་ཊྛ་ཝི་ལ་མྦི་ཏཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡཱཏི ཨེ་ལ་ག་ལེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ལཾ ག་ལ་ཏི, ལཱ་ལཱ ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཁེ་ལ༹་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ལ་ག་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་བྦི་པ་རི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. སེ་ས་མེ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཎྞེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤༢༥. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ, ཙ་ངྐཱི, ‘‘ཨི་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཏུ་སྶ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝ་ཎྞ་མ་སྶ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མ་མ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་ནྟི, ན ཁོ པ་ན མེ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ ར་ཛྫི་ཏུཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཧི, བྷོ, མ་མཱ་པི སུ་ཎཱ་ཐཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ་པི ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ས་དི་སཱ གུ་ཎཱ, ཏེ་པི ‘‘ཀོ ཙཱ་ཧཾ, ཀེ ཙ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རེ་ཡེ་ཝ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. མ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་མཱཏི ཨེ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ནྟོ ཙེ་ཏྠ ཨི་དཾ དཱི་པེ་ཏི – ཡ་དི གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ སཱ་ས་པོ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ གོ་པ་ད་ཀཾ, ས་ཏྟ་སུ མ་ཧཱ་ས་རེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡུ པ་རི་ཏྟོ ལཱ་མ་ཀོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎཱ པ་རི་ཏྟཱ ལཱ་མ་ཀཱ, ཏ་སྨཱ མ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་མ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ནྟི.
བྷཱུ་མི་ག་ཏ་ཉྩ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཙེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཙ སུ་དྷཱ་མ་ཊྛཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པི་ཏཾ དྷ་ནཾ བྷཱུ་མི་ག་ཏཾ ནཱ་མ, པཱ་སཱ་ད་ནི་ཡཱུ་ཧཱ་ད་ཡོ པ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་ངྑོ ཨེ་ལོ ཨུ་པྤ་ལོ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ནི་དྷ་ཡོ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ཏེ་སུ ས་ངྑོ གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ, ཨེ་ལོ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ, ཨུ་པྤ་ལོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ་ཏི. ཏེ་སུ་པི ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ད་ཧ་རོ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎོ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནཱ་ཝ་ཀཱ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུཾ – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ ཀི་ར གོ་ཏ་མ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་ར་སྶ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝེ་ལུ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཝེ་ལུ༹ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཎུ་མ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ དྭེ ཝེ་ལཱུ༹ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི, བྷ་ག་ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝེ་ལཱུ༹་ནཾ ཨུ་པ་རི དྭི་ཝེ་ཎུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ, ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཎྷཱ་མཱི་ཏི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་ཙེ་པི ཏྭཾ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝེ་ལུ༹ཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་སི, ནེ་ཝ མེ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི. ན ཧི མ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཏ་ཐཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ མེ པ་རོ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏུ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པ་དེ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏཾ པི་ཝིཾ་སུ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཝ་ཏྠུ – རཱ་ཧུ ཀི་ར ཨ་སུ་རི་ནྡོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩོ, བཱ་ཧ་ནྟ་ར་མ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ལ་ཏཱ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ངྒུ་ལི་པ་བྦཱ་ནི པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, བྷ་མུ་ཀ་ནྟ་རཾ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་ལཱ་ཊཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, སཱི་སཾ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ. སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་ཙྩོ་སྨི, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཎྞཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཀ་ཏ་རེ་ན ད་སྶེ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཋི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ ནཱི་ཙོ་པི ཨུ་ཙྩོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནི་པ་ནྣོ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. རཱ་ཧུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་པ་ནྣཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱི་ཝཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ན་བྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ཝི་ཡ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏི. ཀི་མི་དཾ ཨ་སུ་རི་ནྡཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ག་ཙྪི་ནྟི. ན མ་ཡཱ ཨ་སུ་རི་ནྡ ཨ་དྷོ་མུ་ཁེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, ཨུ་དྡྷ་གྒཾ མེ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དི་ནྣ་ནྟི. ཏཾ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཧུ ས་ར་ཎཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ.
ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་ན སཱི་ལ་ཝཱ. ཏཾ པ་ན སཱི་ལཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལཱིཏི. ཏ་དེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཏེ་ནཱ་ཧ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལཱིཏི. ཀུ་ས་ལེ་ན སཱི་ལེ་ནཱཏི ཨི་ད་མ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་མ་ཏཾ པི་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི.
ཁཱི་ཎ་ཀཱ་མ་རཱ་གོཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཎཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཏེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ན་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་ཙཱ་པ་ལློཏི ‘‘པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་མ་ཎྜ་ནཱ སེ་ནཱ་ས་ན་མ་ཎྜ་ནཱ ཨི་མ་སྶ ཝཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་སྶ…པེ… ཀེ་ལ་ནཱ པ་ཊི་ཀེ་ལ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཙཱ་པ་ལྱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ཨ་པཱ་པེ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡཱཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཛཱ་ཡ. (ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧི སོ) ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཛཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ན པཱ་པུ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ, ན པཱ་པཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, པཱ་པཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྶ? བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཡ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཏྠི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏི་རོ་ར་ཊྛཱཏི པ་ར་ར་ཊྛ་ཏོ. ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱཏི པ་ར་ཛ་ན་པ་ད་ཏོ. སཾ་པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ནྡྷ་བྦཱ་ད་ཡོ ཙ པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ དོ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི པུ་ཙྪ་ནྟི, ཀེ་ས་ཉྩི བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏི་ཡོ ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་མི་ཡོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨ་ཏི་ཐཱི ནོ ཏེ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ན་ཝ་ཀཱ པཱ་ཧུ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་མཱིཏི ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་ཎྞོཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ནཱ་པི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཝ་ཎྞོ, པ་གེ་ཝ མཱ་དི་སེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘བུ་དྡྷོ་པི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ཎེ་ཡྻ ཝ་ཎྞཾ,
ཀ་པྤ་མྤི ཙེ ཨ་ཉྙ་མ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ;
ཁཱི་ཡེ་ཐ ཀ་པྤོ ཙི་ར་དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེ,
ཝ་ཎྞོ ན ཁཱི་ཡེ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི.
ཨི་མཾ པ་ན གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ ‘‘ཡ་ཐཱ, ཙ་ངྐཱི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ནོ་མ་གུ་ཎོ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ གུ་ཎེ ཛཱ་ན་མཱ་ནེ་ན ཁོ པ་ན ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སི་ཏཾ, ཧ་ནྡ ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ.
༤༢༦. ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏཱིཏི པ་ཝེ་སེ་ཏི. སཾ་པུ་རེ་ཀྑ་རོ་ནྟཱིཏི པུ་ཏྟ་མ་ཏྟ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ས་མཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི.
༤༢༧. མ་ནྟ་པ་དནྟི མ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ མ་ནྟ་པ་དཾ, ཝེ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི་ཧི་ཏི་ཧ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཀི་རཱ་ཏི པ་ར་མྤ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི པཱ་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ. སཱ་ཝི་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚ་ནྡ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝ་གྒ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙཱཏི ཏ་སྨིཾ མ་ནྟ་པ་དེ. པ་ཝ་ཏྟཱ་རོཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏཱ་རོ. ཡེ་སནྟི ཡེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ. མ་ནྟ་པ་དནྟི ཝེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ནྟ་མེ་ཝ. གཱི་ཏནྟི ཨ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི པ་ད་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ. པ་ཝུ་ཏྟནྟི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཝཱ་ཙི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མི་ཧི་ཏནྟི ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷཾ རཱ་སི་ཀ་ཏཾ, པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ད་ནུ་གཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏཾ ཏེ་ཧི པུ་བྦེ གཱི་ཏཾ ཨ་ནུ་གཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཝཱ་དེ་ནྟི. ཏ་ད་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི ཏཾ ཨ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟི, ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི ཏེ་ཧི བྷཱ་སི་ཏཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ ཨ་ནུ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི. ཝཱ་ཙི་ཏ་མ་ནུ་ཝཱ་ཙེ་ནྟཱིཏི ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ་ཙི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཙེ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དནྟི ཏེ ཀ་ཏ་མེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི, ཏེ ཀི་ར དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཧ སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ མ་ནྟེ ག་ནྠེ་སུཾ, ཨ་པ་རཱ་པ་རེ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་རུ་དྡྷེ ཨ་ཀཾ་སུ.
༤༢༨. ཨ་ནྡྷ་ཝེ་ཎཱིཏི ཨ་ནྡྷ་པ་ཝེ་ཎཱི. ཨེ་ཀེ་ན ཧི ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ཡ་ཊྛི་ཡཱ ཀོ་ཊིཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྡྷོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ཨ་ནྡྷཾ ཨ་ཉྙོ, ཏཾ ཨ་ཉྙོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཎྞཱ་ས ས་ཊྛི ཨ་ནྡྷཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ གྷ་ཊི་ཏཱ ཨ་ནྡྷ་ཝེ་ཎཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ར་མྤ་རཱ་སཾ་ས་ཏྟཱཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ལ་གྒཱ, ཡ་ཊྛི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན་པི ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱ ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀོ ཀི་ར དྷུ་ཏྟོ ཨ་ནྡྷ་ག་ཎཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མེ ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཾ སུ་ལ་བྷ’’ནྟི ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ‘‘ཏ་ཏྠ ནོ སཱ་མི ནེ་ཧི, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཏེ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ མ་ཧ་ནྟཾ ག་ཙྪཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ག་ནྟྭཱ པུ་རི་མ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཙྪི་མ་སྶ ཀ་ཙྪཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི, ག་ཙྪ་ཐ ཏཱ་ཝ ཏུ་མྷེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི. ཏེ དི་ཝ་ས་མྤི ག་ནྟྭཱ མ་གྒཾ ཨ་ཝི་ནྡ་མཱ་ནཱ ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷོ, ཙ་ཀྑུ་མཱ ཀ་ཧཾ མ་གྒོ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ མ་གྒཾ ཨ་ཝི་ནྡ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་རིཾ་སུ. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ར་མྤ་རཱ་སཾ་ས་ཏྟཱ’’ཏི. པུ་རི་མོ་པཱིཏི པུ་རི་མེ་སུ ད་ས་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པཱིཏི མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི. པ་ཙྪི་མོ་པཱིཏི ཨི་དཱ་ནི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི.
པ་ཉྩ ཁོཏི པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཏ་ཡོ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. དྭེ་དྷཱ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི བྷཱུ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝཱ. ནཱ་ལ་མེ་ཏྠཱཏི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ཝི་ཉྙུ་ནཱ ‘‘ཡཾ མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟུཾ ནཱ་ལཾ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨུ་པ་རི པུ་ཙྪཱ་ཡ མ་གྒཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི.
༤༣༠. ཨི་དྷ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, བྷི་ཀྑཱུཏི ཛཱི་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཝ་ཙྪ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༡༩༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ལོ་བྷ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ལོ་བྷ་དྷ་མྨེ་སུ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༤༣༢. ས་དྡྷཾ ནི་ཝེ་སེ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་ས་དྡྷཾ ནི་ཝེ་སེ་ཏི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏཱིཏི ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་ད་ཏི. སོ་ཏནྟི པ་སཱ་ད་སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི. དྷ་མྨནྟི དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. དྷཱ་རེ་ཏཱིཏི པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏི. ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཝཱི་མཾ་ས་ཏི. ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟཱིཏི ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི, ཨི་དྷ སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་དྷ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ནྡོཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཚ་ནྡོ. ཨུ་སྶ་ཧ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཏུ་ལེ་ཏཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཱི་རེ་ཏི. པ་ད་ཧ་ཏཱིཏི མ་གྒ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི. ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ པ་ར་མ་ས་ཙྩནྟི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཀི་ལེ་སེ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་སྶ་ཏི.
༤༣༣. ས་ཙྩཱ་ནུ་བོ་དྷོཏི མ་གྒཱ་ནུ་བོ་དྷོ. ས་ཙྩཱ་ནུ་པྤ་ཏྟཱིཏི ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ, ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷཾ མ་གྒ་ཝཱ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཏེ་སཾ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. པ་དྷཱ་ནནྟི མ་གྒ་པ་དྷཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་ཙྩཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ, མ་གྒེ ཨ་ས་ཏི ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.