༥. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒོ
༡. བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིནྟི མ་ཧ་ཏཱཏི གུ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི མ་ཧ་ཏཱ, ས་ངྑྱཱ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི. སོ ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ གུ་ཎེ་ཧི་པི མ་ཧཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ, ས་ངྑྱཱ་ཡ་པི མ་ཧཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ངྑྱ་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ངྒྷེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན, དི་ཊྛི་སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་མ་ཎ་ག་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ. པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧཱིཏི པ་ཉྩ མ་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི. མ་ཏྟཱ་ཏི པ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟེ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་མཱ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི. ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི.
ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོཏི ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀ་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོ. ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནནྟི ཨི་རུ་ཝེ་ད་ཡ་ཛུ་ཝེ་ད་སཱ་མ་ཝེ་དཱ་ནཾ. ཨོ་ཊྛ་པ་ཧ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པཱ་རཾ ག་ཏོ་ཏི པཱ་ར་གཱུ. ས་ཧ ནི་གྷ་ཎྜུ་ནཱ ཙ ཀེ་ཊུ་བྷེ་ན ཙ ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ཀེ་ཊུ་བྷཱ་ནཾ, ནི་གྷ་ཎྜཱུཏི ནཱ་མ་ནི་གྷ་ཎྚུ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཀཾ ས་ཏྠཾ. ཀེ་ཊུ་བྷནྟི ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་པྤ་ཝི་ཀ་པྤོ ཀ་ཝཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ས་ཏྠཾ. ས་ཧ ཨ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དེ་ན ས་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དོཏི སི་ཀྑཱ ཙ ནི་རུ་ཏྟི ཙ. ཨི་ཏི་ཧཱ་ས་པ་ཉྩ་མཱ་ནནྟི ཨཱ་ཐ་བྦ་ཎ་ཝེ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏི་ཧ ཨཱ་ས ཨི་ཏི་ཧ ཨཱ་སཱ’’ཏི ཨཱི་དི་ས་ཝ་ཙ་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ པུ་རཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨི་ཏི་ཧཱ་སོ པ་ཉྩ་མོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨི་ཏི་ཧཱ་ས་པ་ཉྩ་མཱ, ཏེ་སཾ ཨི་ཏི་ཧཱ་ས་པ་ཉྩ་མཱ་ནཾ. པ་ད་ཉྩ ཏ་ད་ཝ་སེ་ས་ཉྩ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་དྷཱི་ཡ་ཏི པ་ཝེ་དེ་ཏི ཙཱ་ཏི པ་ད་ཀོ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ. ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་ད་ས་ཏྠཾ. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎནྟི མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་དཱི་པ་ཀཾ དྭཱ་ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ག་ནྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་ཏྠཾ, ཡ་ཏྠ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶ་གཱ་ཐཱ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ཡ བུ་དྡྷ་མ་ནྟཱ ནཱ་མ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཡེ་སཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨི་མི་ནཱ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ, བུ་དྡྷ་མཱ་ཏཱ, བུ་དྡྷ་པི་ཏཱ, ཨ་གྒུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཨ་གྒུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཉཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་ཡོཏི ཨི་མེ་སུ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏ་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨ་ནཱུ་ནོ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི, ཨ་ཝ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝ་ཡོ ནཱ་མ ཡོ ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ག་ནྠ་ཏོ ཙ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༤༣༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༣༨༤. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ’ཏི ཨུ་གྒ་ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན མེ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་ཉྷི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་ཀྐ་མ་ན་མྤི ག་རུ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཏྠོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ མ་མ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘བུ་དྡྷོ ཝཱ ནོ ཝཱ’ཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི ཏ་སྨཱ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟནྟི ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཏ་ཐཱ ས་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཨི་ད་ཉྷི ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ་ཁྱཱ་ན་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷོ, ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ ས་ཀྐཱ སོ ཉཱ་ཏུཾ, ཏ་ཐཱ མེ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱཏི ཝཱ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ. ཀ་ཐནྟི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་པུ་ཙྪཱ, ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀི་ར ནཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ – ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཋི་ཏོ པ་ཐ་ཝིཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ཡ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ ཋི་ཏོ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ཡ ཝ་ད་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཁོ ཏཱ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མ་ནྟེ་སཱུཏི ཝེ་དེ་སུ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀི་ར ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ དེ་ཝཱ ཝེ་དེ་སུ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷ་མ་ནྟཱ ནཱ་མ ཨེ་ཏེ’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝེ་སེ་ན ཝེ་དེ ཝཱ་ཙེ་ནྟི ‘‘ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ ས་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏེ་ན པུ་བྦེ ཝེ་དེ་སུ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ན་ཏྠི. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶཱཏི པ་ཎི་དྷི་ས་མཱ་དཱ་ན་ཉཱ་ཎ་ཀ་རུ་ཎཱ་དི་གུ་ཎ་མ་ཧ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ. དྭེ་ཡེ་ཝ ག་ཏི་ཡོཏི དྭེ ཨེ་ཝ ནི་ཊྛཱ. ཀཱ་མ་ཉྩཱ་ཡཾ ག་ཏི་ས་དྡོ – ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ག་ཏི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༥༣) བྷ་ཝ་བྷེ་དེ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘‘ག་ཏི མི་གཱ་ནཾ པ་ཝ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་རི. ༣༣༩) ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནེ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ག་ཏི་མ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༦༡) པ་ཉྙཱ་ཡ, ‘‘ག་ཏི་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ས་ཊ་བྷཱ་ཝེ, ཨི་དྷ པ་ན ནི་ཊྛཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི, ན ཏེ་ཧེ་ཝ བུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཛཱ་ཏི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ པ་ན ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཡ་དི ཨ་གཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙ ལོ་ཀཾ ར་ཉྫ་ན་ཏོ རཱ་ཛཱ. ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐེ་ཧི ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏེ་ཧི ཙ པ་རཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཨེ་ཏྠ ཙ རཱ་ཛཱ་ཏི སཱ་མ་ཉྙཾ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཝི་སེ་ས་ནཾ. དྷ་མྨེ་ན ཙ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ, ཉཱ་ཡེ་ན ས་མེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. པ་ར་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝཱ དྷ་མྨི་ཀོ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཙ་ཏུ་ར་ནྟཱ་ཡ ཨི་སྶ་རོ་ཏི ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོ, ཙ་ཏུ་ས་མུ་དྡ་ནྟཱ་ཡ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་དཱི་པ་བྷཱུ་སི་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨི་སྶ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཱ་དི་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཛེ་སཱི་ཏི ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི. ཛ་ན་པ་ད་ཏྠཱ་ཝ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོཏི ཛ་ན་པ་དེ ཐཱ་ཝ་ར་བྷཱ་ཝཾ དྷུ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ, ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ, ཛ་ན་པ་དོ ཝཱ ཏ་མྷི ཐཱ་ཝ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ནུ་སྶུ་ཀྐོ ས་ཀ་མྨ་ནི་ར་ཏོ ཨ་ཙ་ལོ ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དྷཱི་ཏི ཛ་ན་པ་ད་ཏྠཱ་ཝ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཏཱ་ནི ཀ་ཏ་མཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྐ་ཉྩ ཏཾ ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཏྠེ་ན ར་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ར་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཡཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ་ན ཨ་ཛི་ཏཾ ཛི་ནཱ་ཏི, ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཏ་ནེ་ཧི ཝི་ཛི་ཏེ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ཏི, པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནེ་ན ཝི་ཛི་ཏ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི, སེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་བྷོ་ག་སུ་ཁ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. པ་ཋ་མེ་ན ཙ་སྶ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ས་ཏྟི་ཡོ་གོ, ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་བྷུ་ས་ཏྟི་ཡོ་གོ, པ་ཙྪི་མེ་ན མ་ནྟ་ས་ཏྟི་ཡོ་གོ སུ་པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏྠི་མ་ཎི་ར་ཏ་ནེ་ཧི ཏི་ཝི་དྷ་ས་ཏྟི་ཡོ་ག་ཕ་ལཾ. སོ ཨི་ཏྠི་མ་ཎི་ར་ཏ་ནེ་ཧི བྷོ་ག་སུ་ཁ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, སེ་སེ་ཧི ཨི་སྶ་རི་ཡ་སུ་ཁཾ. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ་སྶ པུ་རི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་དོ་ས་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཛ་ནི་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནི ཨ་ལོ་བྷ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཛ་ནི་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, པ་ཙྪི་མ་མེ་ཀཾ ཨ་མོ་ཧ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཛ་ནི་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟ་སྶ (སཾ. ནི. ༥.༢༢༢-༢༢༣) ཨུ་པ་དེ་ས་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ བཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟེ་པི (མ. ནི. ༣.༢༥༥) ཨི་མེ་སཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི.
པ་རོ་ས་ཧ་སྶནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ. སཱུ་རཱཏི ཨ་བྷཱི་རུ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་ས་དི་ས་ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝོ – ཝཱི་རཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་སཱུ་རཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཝཱི་རཱ་ནཾ ཨ་ངྒཾ ཝཱི་ར་ངྒཾ, ཝཱི་ར་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝཱི་ར་ངྒཾ རཱུ་པཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱ, ཝཱི་རི་ཡ་མ་ཡ་ས་རཱི་རཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནཱཏི ས་ཙེ པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ པ་ར་སེ་ནཱ, ཏཾ མ་དྡི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དྷ་མྨེ་ནཱཏི ‘‘པཱ་ཎོ ན ཧ་ནྟ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་དྷ་མྨེ་ན.
ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཚ་ད་ནེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ལོ་ཀེ ཏཾ ཚ་ད་ནཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ཏཱ་ལོ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མེ་ན པ་དེ་ན པཱུ་ཛཱ་ར་ཧ་ཏཱ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ཧེ་ཏུ ཡ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་ད་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཝི་ཝ་ཊྚོ ཙ ཝི་ཙྪ་དོ ཙཱ་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ, ཝ་ཊྚ་ར་ཧི་ཏོ ཚ་ད་ན་ར་ཧི་ཏོ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཨ་ར་ཧཾ ཝ་ཊྚཱ་བྷཱ་ཝེ་ན, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཚ་ད་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་པ་ད་དྭ་ཡ་སྶེ་ཝ ཧེ་ཏུ་དྭ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ན ཙེ་ཏྠ པུ་རི་མ་སི་དྡྷི, པ་ཋ་མེ་ན དུ་ཏི་ཡ་སི་དྡྷི, ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ཧི ཏ་ཏི་ཡ་སི་དྡྷི ཧོ་ཏི. པུ་རི་མ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ, དུ་ཏི་ཡཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏྭཾ མ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ་སྶ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནེ་ཏི.
༣༨༥. སོ་པི ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཝི་ག་ཏ་ས་མྨོ་ཧོ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་མ་ནྟེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ, བྷོཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ, བྷོ, མཾ ཏྭཾ ཝ་ད་སི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ས་མ་ནྣེ་སཱིཏི ག་ཝེ་སི, ཨེ་ཀཾ དྭེ་ཏི ཝཱ ག་ཎ་ཡ་ནྟོ ས་མཱ་ན་ཡི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོཏི ཀ་ཐཾ ཨ་དྡ་ས? བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཀོ་ཙི ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ བུ་དྡྷཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཝཱ ཙ་ངྐ་མཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པེ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཨ་དྡ་ས. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ནཱཏི པཱ་ཡེ་ན, བ་ཧུ་ཀཱ་ནི ཨ་དྡ་ས, ཨ་པྤཱ་ནི ན ཨ་དྡ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཡཱ་ནི ན ཨ་དྡ་ས, ཏེ་སཾ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭེཏི. ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏཱ་ནི ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཀི་ཙྪ་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི ད་ཊྛུཾ. ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨ་ཡ’’ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་སཱ་དཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ངྑཱ་ཡ ཝཱ དུ་བྦ་ལཱ ཝི་མ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ, ཨ་ན་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཏཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་ཏཱི, ཨ་ས་མྤ་སཱ་དེ་ན ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ལུ་སྶི་ཡ་བྷཱ་ཝོ. ཀོ་སོ་ཧི་ཏེཏི ཝ་ཏྠི་ཀོ་སེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ. ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧེཏི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝཱ་ར་ཎ་སྶེ་ཝ ཀོ་སོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ པ་དུ་མ་ག་བྦྷ་ས་མཱ་ནཾ, ཏཾ སོ ཝ་ཏྠ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ, ཨ་ནྟོ་མུ་ཁ་ག་ཏཱ་ཡ ཙ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ པ་ཧཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཀ་ངྑཱི ཨ་ཧོ་སི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི དྭེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ན ད་སྶེ་སྶཱ་མི, ནི་ཀྐ་ངྑོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ ཀ་ངྑཱ་ཡ ས་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ་པི་སྶ ནི་ཀྐ་ངྑོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ན ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ན སོ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཾ ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཏཱི་ཎི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ན ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན ནི་ཀྐ་ངྑེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ་པི་སྶ ནི་ཀྐ་ངྑོ མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ཙ མ་ཡཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ. ད་སྶེ་སྶཱ་མི་སྶ ཏཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི.
ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཀཱ་སི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཾ? ཀི་མེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ? ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་རེ་ནེ་ཝ མི་ལི་ནྡ་ར་ཉྙཱ པུ་ཊྛེ་ན –
ཨཱ་ཧ ཙ དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏ་ནྟི. ཀིཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཧི་རི་ཀ་ར་ཎོ་ཀཱ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཨུ་ཏྟ་ར་སྶ ཙ བཱ་ཝ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི་ནཾ སོ་ལ༹་ས་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ སེ་ལ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཏི་ས་ཏ་མཱ་ཎ་ཝཱ་ན་ཉྩ ད་སྶེ་སི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝཱ གུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶེ་ཏི, ཚཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ས་ན་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷཾ ཙཱི་ཝ་ར་པཱ་རུ་ཏཾ ཚཱ་ཡཱ་རཱུ་པ་ཀ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་སི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. ཚཱ་ཡཾ དི་ཊྛེ ས་ཏི དི་ཊྛོ་ཡེ་ཝ. ན་ནུ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ དི་སྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཡྻ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི. ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ་ཏི.
ནི་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱཏི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་མ་སཱིཏི ཀ་ཐི་ན་སཱུ་ཙིཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མ་ཛྫི. ཏ་ཐཱ ཀ་ར་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ, ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཱ་ནུ་མ་ས་ནེ་ན དཱི་གྷ་བྷཱ་ཝོ, ནཱ་སི་ཀ་སོ་ཏཱ་ནུ་མ་ས་ནེ་ན ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ན་ལཱ་ཊ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན པུ་ཐུ་ལ་བྷཱ་ཝོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་བྷོ་པི ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་སུ མ་ལཾ ཝཱ ཛ་ལླི་ཀཱ ཝཱ ན་ཏྠི, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ར་ཛ་ཏ་པ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ནཱ་སི་ཀ་སོ་ཏེ་སུ, ཏཱ་ནི་པི ཧི སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་ཀ་ཉྩ་ན་པ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ ཙ མ་ཎི་པ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཛི་ཝ྄ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ན་སཱུ་ཙིཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཁ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཾ པ་ཝེ་སེ་སི, ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ནཱ་སི་ཀ་སོ་ཏཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ནཱ་སི་ཀ་སོ་ཏཾ པ་ཝེ་སེ་སི, ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ཐུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ར་ཏྟ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ན ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡཾ ཝི་ཡ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་ཊ་ལེ་ན ཝི་ཛྫུ་ཛོ་ཏ་ས་དི་སཱ་ཡ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ན་ལཱ་ཊ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སི.
ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧནྟི ཀ་སྨཱ ཙི་ནྟེ་སི? ཨ་ཧ་ཉྷི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་མ་ནྣེ་སི་ཏྭཱ ག་ཏོ ‘‘དི་ཊྛཱ་ནི ཏེ, ཏཱ་ཏ, མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཨཱ་མ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ པ་ན མཾ ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་སྶ ཀཱི་དི་ས’’ནྟི པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ མ་ཡཱ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ པེ་སི་ཏོ, ཀ་སྨཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ནྣཱུ་ནཱ་ཧ་ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. བྷ་ག་ཝཱ ནྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཊྛཱ་ནཾ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨོ་རོ་དྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཋཱ་ནཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་ས་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡ་མྤི ཨོ་ཀཱ་ས་མ་ཀཱ་སི.
ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མཱ་ཎ་ཝོ ཨུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ‘བུ་དྡྷོ ཝཱ ནོ ཝཱ’ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཙ་ར་ཏི, བུ་དྡྷ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ནཱ་མཱ་ཡ’’ནྟི པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ. ཡ་མྷི ཡ་མྷི ཋཱ་ནེ བུ་དྡྷཱ ཝ་ས་ནྟི, པ་ཉྩ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཁ་ཙི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨུ་ཏྟ་རོ་པི ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སཱི་ད་ཏི. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་དྡྷཱ མ་ནུ་སྶཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ་མྤི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་མྷེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏྭ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རོ་པི པ་ད་ཝཱ་རེ པ་ད་ཝཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི. ཀུ་ལ་གེ་ཧཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི. བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ ས་ཛྫེ་ནྟི. སོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་སི་ནྣོ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ ག་ནྡྷ་མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ནི་སཱི་ད་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, མཱ་ཎ་ཝོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པྤ་མུ་ཁེ ཋི་ཏོ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, མཱ་ཎ་ཝོ་པི པ་ཝི་ས་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཉྩེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ནི་སཱི་ད་ཏི, མཱ་ཎ་ཝོ་པི ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་སོ་ཀྐ་མ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི, – ‘‘བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་ཝེ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ཎ་ཝོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧ་ནྟོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་ད་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ ས་མཱ་དི་ནྣ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ སུ་དྡྷུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་ནྡྷ་མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹ཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ན་ག་ཏོ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ་པི ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་རི་སཾ ཨུ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ཝཱ ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟོ ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི ཨ་ཀྑ་ར་ཀྑ་རཾ པ་དཾ པ་དཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. མཱ་ཎ་ཝོ ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ས་ཏྟ མཱ་སེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་ཀྑ་ལི་ཏཾ ན ཨ་དྡ་ས. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ, ཡཾ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝོ ན པ་སྶེ་ཡྻ, ཡ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ མཱ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་དི་སྭཱ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ –
‘‘ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ, ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ པ་དཱ་པ་དཾ;
ཨོ་ཏཱ་རཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪི་སྶཾ, ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ཏཱི་མ་ཏོ’’ཏི. (སུ. ནི. ༤༤༨) –
ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ཏྟ མཱ་སེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ ཀི་ཉྩི ཝ་ཛྫཾ ན པ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཉྙེ་པི ས་ཏྟ མཱ་སེ ས་ཏྟ ཝཱ ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཝཱ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཾ, ནེ་ཝ་སྶ ཝ་ཛྫཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཁོ པ་ན་སྶ མེ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་གུ་ཎེ་ནེ་ཝ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀ་ཉྩ པ་ན ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཀ་ཙྩི, ཏཱ་ཏ ཨུ་ཏྟ་ར, ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཀིཾ ཝ་དེ་སི? ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ, བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་ཏི་ནཱི་ཙཾ, ཏ་སྶ ཧི, བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཡ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟོ གུ་ཎ་ག་ཎོ. ཏ་ཐཱ་ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ, བྷོ, ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཱ་ནི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཀི་རི་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་ཏྟ་རོ མཱ་ཎ་ཝོ…པེ… ཨེ་དི་སོ ཙ ཨེ་དི་སོ ཙ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཏོ ཙ བྷི་ཡྻོ’’ཏི.
༣༨༦. ཏ་ཏྠ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་དོཏི ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་དཾ ཋ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཏ་ལཾ ཝཱ པ་ཎྷི ཝཱ པ་སྶཾ ཝཱ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཝཱ པ་ན ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་གྒ་ཏ་ལཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ. ཏ་སྶ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀ་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ པཱ་ད་ཏ་ལཾ བྷཱུ་མིཾ ཕུ་ས་ཏི, བྷཱུ་མི་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་དོ ཁོ པ་ན སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་ཏཱ་ཡ – ས་ཙེ་པི ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པོ་རི་སཾ ན་ར་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི པཱ་དཾ ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་པཱུ་རི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་ར་བྷ་སྟཾ ཨུ་ནྣ་མི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ནྣ་ཏ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་ཏི. དཱུ་རེ ཨ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ སི་ནེ་རུ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི པ་བྦ་ཏོ སེ་དི་ཏ་ཝེ་ཏྟ་ངྐུ་རོ ཝི་ཡ ན་མི་ཏྭཱ པཱ་ད་ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི པཱ་དེ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏོ པ་བྦ་ཏོ ན་མི་ཏྭཱ པཱ་ད་ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ག་ཏོ, སོ ཏཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མི. ན ཧི ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ས་མཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཁཱ་ཎུ ཝཱ ཀ་ཎྜ་ཀོ ཝཱ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལཱ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ ཁེ་ལ༹་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ་དཱི་ནི ཝཱ པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ཝ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན པ་ཉྙཱ་ཏེ་ཛེ་ན དྷ་མྨ་ཏེ་ཛེ་ན ད་ས་ནྣཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ས་མཱ མུ་དུ པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མཾ པཱ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་མཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ས་བྦཱ་ཝ་ནྟེ་ཧི པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི བྷཱུ་མིཾ ཕུ་ས་ཏི.
ཙ་ཀྐཱ་ནཱིཏི དྭཱི་སུ པཱ་དེ་སུ དྭེ ཙ་ཀྐཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཨ་རཱ ཙ ནེ་མི ཙ ནཱ་བྷི ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ. ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ་ནཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཏེ་སཾ ཀི་ར ཙ་ཀྐཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་བྷི དི་སྶ་ཏི, ནཱ་བྷི་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཝ་ཊྚ་ལེ་ཁཱ དི་སྶ་ཏི, ནཱ་བྷི་མུ་ཁ་པ་རི་ཀྑེ་པ་པ་ཊྚོ དི་སྶ་ཏི, པ་ནཱ་ལི༹་མུ་ཁཾ དི་སྶ་ཏི, ཨ་རཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨ་རེ་སུ ཝ་ཊྚ་ལེ་ཁཱ དི་སྶ་ནྟི, ནེ་མཱི དི་སྶ་ནྟི, ནེ་མི་མ་ཎི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་རོ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, སོ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ – ས་ཏྟི སི་རི ཝ་ཙྪོ ན་ནྡི སོ་ཝ་ཏྟི་ཀོ ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀཾ མ་ཙྪ་ཡུ་ག་ལཾ བྷ་དྡ་པཱི་ཋཾ ཨ་ངྐུ་སཾ ཏོ་མ་རོ པཱ་སཱ་དོ ཏོ་ར་ཎཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཁ་གྒོ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ མོ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀོ ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནཱི ཨུ་ཎྷཱི་སཾ པ་ཏྟོ མ་ཎི ཀུ་སུ་མ་དཱ་མཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ ར་ཏྟུ་པྤ་ལཾ སེ་ཏུ་པྤ་ལཾ པ་དུ་མཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊོ པུ་ཎྞ་པཱ་ཏི ས་མུ་དྡོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལོ༹ ཧི་མ་ཝཱ སི་ནེ་རུ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་དཱི་པཱ དྭེ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ པ་རི་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦོ ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རོ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་པ་ཎྷཱིཏི དཱི་གྷ་པ་ཎྷི, པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཎྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་གྒ་པཱ་དོ དཱི་གྷོ ཧོ་ཏི, པ་ཎྷི་མ་ཏྠ་ཀེ ཛ་ངྒྷཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, པ་ཎྷི ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨ་གྒ་པཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཛ་ངྒྷཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨཱ་ར་གྒེ་ན ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཝི་ཡ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ གེ་ཎྜུ་ཀ་ས་དི་སཱ པ་ཎྷི ཧོ་ཏི.
དཱི་གྷ་ངྒུ་ལཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀཱ་ཙི ཨ་ངྒུ་ལི དཱི་གྷཱ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཙི ར་སྶཱ, ན ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན མ་ཀྐ་ཊ་སྶེ་ཝ དཱི་གྷ་ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཡོ མཱུ་ལེ ཐཱུ་ལཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་གྒེ ཏ་ནུ་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ས་ཏེ་ལེ་ན མ་དྡི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚི་ཏ་ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཝ་ཊྚི་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དཱི་གྷ་ངྒུ་ལཱི’’ཏི.
མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོཏི ས་པྤི་མ་ཎྜེ ཨོ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ས་ཏ་ཝཱ་ར་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དཱུ, ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཙ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཏ་ལུ་ནཱ ཙ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨ་སྶཱ་ཏི མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ.
ཛཱ་ལ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོཏི ན ཙ་མྨེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རོ. ཨེ་དི་སོ ཧི ཕ་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཀོ པུ་རི་ས་དོ་སེ་ན ཨུ་པ་ཧ་ཏོ པ་བྦ་ཛྫ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཧ་ཏྠ་ངྒུ་ལི་ཡོ པ་ཉྩ་པི པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ་ཡ ཡ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནཱ ཡོ་ཛི་ཏ་ཛཱ་ལ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཛཱ་ལ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ’’ཏི.
ཨུ་དྡྷཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་གོ་པྥ་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ངྑཱ པཱ་དཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨུ་སྶ་ངྑ་པཱ་དོ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི པི་ཊྛི་པཱ་དེ གོ་པྥ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཏེ་སཾ པཱ་དཱ ཨཱ་ཎི་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཐ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ན ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ན དི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི གོ་པྥ་ཀཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན་སྶ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷོ་ཀཱ་ཡོ་ཝ ཨི་ཉྫ་ཏི. སུ་ཁེ་ན པཱ་དཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨུ་བྷ་ཡ་པ་སྶེ་སུ་པི ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཙྪ་ཏོ་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཎི་ཛ་ངྒྷོཏི ཨེ་ཎི་མི་ག་ས་དི་ས་ཛ་ངྒྷོ མཾ་སུ་སྶ་དེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཛ་ངྒྷོ, ན ཨེ་ཀ་ཏོ བ་དྡྷ་པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མ་ས་ཎྛི་ཏེ་ན མཾ་སེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཧི སུ་ཝ་ཊྚི་ཏཱ་ཧི སཱ་ལི་ག་བྦྷ་ས་དི་སཱ་ཧི ཛ་ངྒྷཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནོ་ན་མ་ནྟོཏི ཨ་ན་མ་ནྟོ. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ ཨ་ཁུ་ཛྫ་ཨ་ཝཱ་མ་ན་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ. ཨ་ཝ་སེ་ས་ཛ་ནཱ ཧི ཁུ་ཛྫཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ་མ་ནཱ ཝཱ, ཁུ་ཛྫཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, ཝཱ་མ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ. ཏེ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ནོ་ན་མ་ནྟཱ ཛ་ཎྞུ་ཀཱ་ནི པ་རི་མ་ཛྫི་ཏུཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ་ཏི.
ཨུ་ས་བྷ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀ་ས་དི་སེ ཀོ་སེ ཨོ་ཧི་ཏཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀོ་སོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧོ. ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧནྟི ཝ་ཏྠེ་ན གཱུ་ཧི་ཏ་བྦཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོཏི ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀེ་ན མ་ཛྫི་ཏྭཱ དཱི་པི་དཱ་ཋཱ་ཡ གྷཾ་སི་ཏྭཱ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་གྷ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀ་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ གྷ་ན་སི་ནི་དྡྷ་ས་ཎྷ་ས་རཱི་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙོཏི ཝུ་ཏྟཾ, པུ་རི་མ་སྶ ཝཱ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ.
ར་ཛོ་ཛ་ལླནྟི ར་ཛོ ཝཱ མ་ལཾ ཝཱ. ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱིཏི ན ལ་གྒ་ཏི, པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝ་ན་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨུ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཙ བུ་དྡྷཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ནཱ་པི ཙ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ.
ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མོཏི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་དྡྷ་གྒཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ མུ་ཁ་སོ་བྷཾ ཨུ་ལློ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཋི་ཏཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མོ.
བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟོཏི བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ཨུ་ཛུ་ག་ཏྟོ, ཨུ་ཛུ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཏ་དཱི་གྷ་ས་རཱི་རོ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷེ ཀ་ཊི་ཡཾ ཛཱ་ཎཱུ་སཱུ་ཏི ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ན་མ་ནྟི. ཏེ ཀ་ཊི་ཡཾ ན་མ་ནྟཱ པ་ཙྪ་ཏོ ན་མ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པུ་ར་ཏོ. དཱི་གྷ་ས་རཱི་རཱ པ་ནེ་ཀེ པ་སྶ་ཝ་ངྐཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀེ མུ་ཁཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ག་ཎ་ཡ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཙ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀེ ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ སཱུ་ལ་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན ཨུ་ཛུ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ དཱི་གྷ་པྤ་མཱ་ཎོ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ཨུ་སྶི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟུ་སྶ་དོཏི དྭེ ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛི་ཡོ དྭེ པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཡོ དྭེ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཱ་ནི ཁ་ནྡྷོ་ཏི ཨི་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་རི་པུ་ཎྞ་མཾ་སུ་སྶ་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ཏྟུ་སྶ་དོ. ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པི་ཊྛཱི་སུ ནྷཱ་རུ་ཛཱ་ལཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡོ, ཏེ མ་ནུ་སྶ་པེ་ཏཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་རི་པུ་ཎྞ་མཾ་སུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ནི་གཱུ་ལ༹ྷ་ནྷཱ་རུ་ཛཱ་ལེ་ཧི ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ་ལི་ངྒ་ས་དི་སེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན སི་ལཱ་རཱུ་པ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་རཱུ་པ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི.
སཱི་ཧ་སྶ པུ་བྦ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི སཱི་ཧ་པུ་བྦ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ. སཱི་ཧ་སྶ ཧི པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡོ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན སཱི་ཧ་སྶ པུ་བྦ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ་ཝ ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞོ. སོ་པི སཱི་ཧ་སྶེ་ཝ ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ན་ཏུ་ནྣ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་སྶ་ཎྛི་ཏ་ཝི་ས་ཎྛི་ཏོ, དཱི་གྷ་ཡུ་ཏྟ་ཋཱ་ནེ པ་ན དཱི་གྷོ, ར་སྶ་ཀི་ས་ཐཱུ་ལ་ཨ་ནུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘མ་ནཱ་པི་ཡེ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི དཱི་གྷེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི དཱི་གྷཱ་ནི ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ར་སྶེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ར་སྶཱ་ནི ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཐཱུ་ལེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཐཱུ་ལཱ་ནི ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཀི་སེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཀི་སཱ་ནི ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཝ་ཊྚེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཝ་ཊྚཱ་ནི ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨི་ཏི ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ན པུ་ཉྙ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟི་ཏོ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ས་ཛྫི་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ ལོ་ཀེ ས་བྦ་སི་པྤི་ནོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཝཱ པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི.
ཙི་ཏ་ནྟ་རཾ་སོཏི ཨ་ནྟ་རཾ་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྭི་ནྣཾ ཀོ་ཊྚཱ་ན་མ་ནྟ་རཾ, ཏཾ ཙི་ཏཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་མ་སྶཱ་ཏི ཙི་ཏ་ནྟ་རཾ་སོ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི ཏཾ ཋཱ་ནཾ ནི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, དྭེ པི་ཊྛི་ཀོ་ཊྚཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཀ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཾ་ས་པ་ཊ་ལཾ ཡཱ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་གྒ་མྨ ས་མུ་སྶི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཕ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པི་ཊྛིཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ.
ནི་གྲོ་དྷ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལོཏི ནི་གྲོ་དྷོ ཝི་ཡ པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ. ཡ་ཐཱ པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ཏ་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་མ་ཀྑ་ནྡྷ་སཱ་ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ དཱི་གྷ་ཏོ་པི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་ཏོ་པི བྱཱ་མ་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀཱ་ཡོ ཝཱ དཱི་གྷོ ཧོ་ཏི བྱཱ་མོ ཝཱ, ན ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་མ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀྭ་སྶ ཀཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀྭ་སྶ.
ས་མ་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ས་མ་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ ཀོ་ཉྩཱ ཝི་ཡ བ་ཀཱ ཝི་ཡ ཝ་རཱ་ཧཱ ཝི་ཡ ཙ དཱི་གྷ་ག་ལཱ ཝ་ངྐ་ག་ལཱ པུ་ཐུ་ལ་ག་ལཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ སི་རཱ་ཛཱ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, མ་ནྡོ ས་རོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན སུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལི་ངྒ་ས་དི་སོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ སི་རཱ་ཛཱ་ལཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, མེ་གྷ་སྶ ཝི་ཡ ག་ཛྫ་ཏོ ས་རོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི.
ར་ས་གྒ་ས་གྒཱིཏི ཨེ་ཏྠ ར་སཾ ག་ས་ནྟཱི་ཏི ར་ས་གྒ་སཱ, ར་ས་ཧ་ར་ཎཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཱ ཨ་གྒཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ར་ས་གྒ་ས་གྒཱི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི ས་ཏྟ ར་ས་ཧ་ར་ཎི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་གྒཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཊི་མུ་ཀྐཱ་ནི. ཏི་ལ་ཕ་ལ་མ་ཏྟོ་པི ཨཱ་ཧཱ་རོ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པི་ཏོ ས་བྦཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཕ་ར་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ཧི་པི ཀཱ་ལཱ༹་ཡ་ཡཱུ་ས་པ་ས་ཏེ་ནཱ་པི ཀཱ་ཡ་སྶ ཡཱ་པ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ན ས་ཀ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཛཱ ཕ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཏེ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་སྶ་ནྡ་ཕ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི.
སཱི་ཧ་སྶེ་ཝ ཧ་ནུ ཨ་སྶཱ་ཏི སཱི་ཧ་ཧ་ནུ. ཏ་ཏྠ སཱི་ཧ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཧ་ནུ་མེ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ན ཨུ་པ་རི་མཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན སཱི་ཧ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཝི་ཡ དྭེ་པི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི དྭཱ་ད་སི་ཡཾ པ་ཀྑ་སྶ ཙ་ནྡ་ས་དི་སཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ད་ནྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་རི་མ་ཧ་ནུ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཝཱི་ས་ཏི, ཧེ་ཊྛི་མེ ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ད་ནྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ད་ནྟོ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི པ་རི་པུ་ཎྞ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི དྭ་ཏྟིཾ་ས ད་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ.
ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཀེ་ཙི ད་ནྟཱ ཨུ་ཙྩཱ ཀེ་ཙི ནཱི་ཙཱ་ཏི ཝི་ས་མཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཡ་པ་ཊྚ་ཚི་ནྣ་ས་ངྑ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ ས་མཱ.
ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ནཾ ཝི་ཡ ད་ནྟཱ ཝི་ར་ལཱ༹ ཧོ་ནྟི, མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱ་ནཾ ད་ནྟ་ནྟ་རཾ པཱུ་ར་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཀ་ན་ཀ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་སྶཱ་པི་ཏ་ཝ་ཛི་ར་པ་ནྟི ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ར་ལཱ༹ ཏུ་ལི་ཀཱ་ཡ ད་སྶི་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཝི་ཡ ད་ནྟཱ ཧོ་ནྟི.
སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོཏི ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ པཱུ་ཏི་ད་ནྟཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏེ་ན ཀཱ་ཙི དཱ་ཋཱ ཀཱ་ལཱ༹་པི ཝི་ཝ་ཎྞཱ་པི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་བྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་དཱ་ཋོ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོ’’ཏི.
པ་ཧཱུ་ཏ་ཛི་ཝ྄ཧོཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ ཐཱུ་ལཱ་པི ཧོ་ཏི ཀི་སཱ་པི ར་སྶཱ་པི ཐ་དྡྷཱ་པི ཝི་ས་མཱ་པི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན མུ་དུ དཱི་གྷཱ པུ་ཐུ་ལཱ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ མུ་དུ་ཀ་ཏྟཱ ཏཾ ཛི་ཝ྄ཧཾ ཀ་ཐི་ན་སཱུ་ཙིཾ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ནཱ་སི་ཀ་སོ་ཏཱ་ནི པ་རཱ་མ་ས་ཏི, དཱི་གྷ་ཏྟཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཱ་ནི པ་རཱ་མ་ས་ཏི, པུ་ཐུ་ལ་ཏྟཱ ཀེ་ས་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་མྤི ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ མུ་དུ་དཱི་གྷ་པུ་ཐུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཀ་ངྑཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ ཛི་ཝ྄ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པ་ཧཱུ་ཏ་ཛི་ཝ྄ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
བྲ་ཧྨ་སྶ་རོཏི ཨ་ཉྙེ ཚི་ནྣ་སྶ་རཱ་པི བྷི་ནྣ་སྶ་རཱ་པི ཀཱ་ཀ་སྶ་རཱ་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་ར་ས་དི་སེ་ན ས་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཧི པི་ཏྟ་སེ་མྷེ་ཧི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་རོ ཝི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་པི ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཏྠུཾ སོ་དྷེ་ཏི, ཝ་ཏྠུ་སྶ སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ས་རོ ཝི་སུ་དྡྷོ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀ་ར་ཝི་ཀོ ཝི་ཡ བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི ཀ་ར་ཝི་ཀ་བྷཱ་ཎཱི, མ་ཏྟ་ཀ་ར་ཝི་ཀ་རུ་ཏ་མ་ཉྫུ་གྷོ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཀ་ར་ཝི་ཀ་རུ་ཏ་སྶ མ་ཉྫུ་ཏཱ་ཡ – ཀ་ར་ཝི་ཀ་ས་ཀུ་ཎེ ཀི་ར མ་དྷུ་ར་ར་སཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་གྒྷ་རི་ཏཾ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཀྑེ་ན ཏཱ་ལཾ ད་ཏྭཱ ཝི་ཀཱུ་ཛ་མཱ་ནེ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་དཱི་ནི མ་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཡ ལ་ལི༹་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི. གོ་ཙ་ར་པྤ་སུ་ཏཱ་པི ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ མུ་ཁ་ག་ཏཱ་ནི་པི ཏི་ཎཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟི, ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ ཁུ་དྡ་ཀ་མི་གེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པཱ་དཾ ཨ་ནུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནུ་བ་དྡྷ་མི་གཱ་པི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ ཧི་ཏྭཱ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡ་པ་ཀྑི་ནོ་པི པ་ཀྑེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀེ མ་ཙྪཱ་པི ཀ་ཎྞ་པ་ཊ་ལཾ ཨ་པྥོ་ཊེ་ནྟཱ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་མཱ་ནཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་ཉྫུ་རུ་ཏཱ ཀ་ར་ཝི་ཀཱ.
ཨ་ས་ནྡྷི་མི་ཏྟཱ་པི དྷ་མྨཱ་སོ་ཀ་སྶ དེ་ཝཱི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷ་ས་དྡེ་ན ས་དི་སོ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡོ’’ཏི ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཏྠི ཀ་ར་ཝི་ཀ་ས་ཀུ་ཎ་སྶཱ་ཏི. ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀུ་ཎཱ་ཏི? ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ཏི. སཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ, – ‘‘དེ་ཝ, ཀ་ར་ཝི་ཀ་ས་ཀུ་ཎཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཉྫ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ར་ཝི་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. པ་ཉྫ་རོ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ར་ཝི་ཀ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ‘‘རཱ་ཛཱ་ཎཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ པ་ཉྫ་རོ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ག་ནྟུ’’ནྟི ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི. པ་ཉྫ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཀ་ར་ཝི་ཀཾ ས་དྡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ‘‘ཀ་ཐཾ བྷ་ཎེ ཨི་མེ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ? ཉཱ་ཏ་ཀེ དི་སྭཱ དེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨཱ་དཱ་སེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཚཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ མེ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ཀྑེ་ན ཏཱ་ལ༹ཾ ད་ཏྭཱ མ་ཉྫུ་སྶ་རེ་ན མ་ཎི་ཝཾ་སཾ དྷ་མ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝི. ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཏྟཱ ཝི་ཡ ལ་ལི༹ཾ་སུ. ཨ་ས་ནྡྷི་མི་ཏྟཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཏཱ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་རོ ས་དྡོ, ཀཱི་དི་སོ ནུ ཁོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སི་རི་པྤ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ པཱི་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི ཛ་ངྒྷ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་རོ ཀ་ར་ཝི་ཀ་ས་དྡོ. ཏ་ཏོ ས་ཏ་བྷཱ་གེ་ན ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་གེ་ན ཙ མ་དྷུ་ར་ཏ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་དྡོ, ལོ་ཀེ པ་ན ཀ་ར་ཝི་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ མ་དྷུ་ར་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཀ་ར་ཝི་ཀ་བྷཱ་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་བྷི་ནཱི་ལ་ནེ་ཏྟོཏི ན ས་ཀ་ལ་ནཱི་ལ་ནེ་ཏྟོ་ཝ, ནཱི་ལ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན་སྶ ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ས་དི་སེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཧོ་ནྟི. པཱི་ཏ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ས་དི་སེ་ན པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞེ་ན, ལོ་ཧི་ཏ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པུ་པྥ་ས་དི་སེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞེ་ན, སེ་ཏ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀ་ས་དི་སེ་ན སེ་ཏ་ཝ་ཎྞེ་ན, ཀཱ་ལ༹་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་དྡཱ་རི་ཊྛ་ཀ་ས་དི་སེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་མཱ་ནེ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་མ་ཎི་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་ས་དི་སཱ་ནི ཁཱ་ཡ་ནྟི.
གོ་པ་ཁུ་མོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཁུ་མནྟི ས་ཀ་ལཾ ཙ་ཀྑུ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ བ་ཧ་ལ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ར་ཏྟ་ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ, ཏཾ་མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏ་ར་ཏྟ་ཝ་ཙྪ་ས་དི་ས་ཙ་ཀྑུ་བྷ་ཎྜོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི ཨ་ཀྑི་བྷ་ཎྜཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ཧ་ཏྠི་མཱུ་སི་ཀ་ཀཱ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀྑི་ས་དི་སེ་ཧི ཝི་ནི་གྒ་ཏེ་ཧི ག་མྦྷཱི་རེ་ཧི་པི ཨ་ཀྑཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་མ་ཎི་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ མུ་དུ་སི་ནི་དྡྷ་ནཱི་ལ་སུ་ཁུ་མ་པ་ཁུ་མཱ་ཙི་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི.
ཨུ་ཎྞཱཏི ཨུ་ཎྞ་ལོ་མཾ. བྷ་མུ་ཀ་ནྟ་རེཏི དྭི་ནྣཾ བྷ་མུ་ཀཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་སི་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏཱ. ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ན ན་ལཱ་ཊ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་དཱ་ཏཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀ་ཝ་ཎྞཱ. མུ་དཱུཏི ས་པྤི་མ་ཎྜེ ཨོ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ས་ཏ་ཝཱ་ར་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལ་ས་དི་སཱ. ཏཱུ་ལ་ས་ནྣི་བྷཱཏི སི་མྦ་ལི་ཏཱུ་ལ་ལ་ཏཱ་ཏཱུ་ལ་ས་མཱ་ནཱ, ཨ་ཡ་མ་སྶཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བཱ་ཧུ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཧོ་ཏི, ཝི་སྶ་ཊྛཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞ་ཕ་ལ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པི་ཏ་ར་ཛ་ཏ་པུ་པྥུ་ལ༹་ཀཱ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་མཱ་ནཱ ཁཱི་ར་དྷཱ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་རུ་ཎ་པྤ་བྷཱ་ར་ཉྫི་ཏེ ག་མ་ན་ཏ་ལེ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏི་མ་ནོ་ཧ་རཱ་ཡ སི་རི་ཡཱ ཝི་རོ་ཙ་ཏི.
ཨུ་ཎྷཱི་ས་སཱི་སོཏི ཨི་དཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ན་ལཱ་ཊ་ཏ་ཉྩེ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ས་ཏ་ཉྩཱ་ཏི དྭེ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཾ་ས་པ་ཊ་ལཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལཾ ན་ལཱ་ཊཾ ཚཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ར་ཉྙོ བ་དྡྷ་ཨུ་ཎྷཱི་ས་པ་ཊྚོ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀི་ར ཨི་མཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་དི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱི་ས་པ་ཊྚཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙེ པ་ན ཛ་ནཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་སཱ ཧོ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཀ་པྤ་སཱི་སཱ, ཀེ་ཙི ཕ་ལ་སཱི་སཱ, ཀེ་ཙི ཨ་ཊྛི་སཱི་སཱ, ཀེ་ཙི ཏུ་མྦ་སཱི་སཱ, ཀེ་ཙི པ་བྦྷཱ་ར་སཱི་སཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨཱ་ར་གྒེ་ན ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ སུ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨུ་ད་ཀ་པུ་པྥུ་ལ༹་ས་དི་སཾ སཱི་སཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཨུ་ཎྷཱི་ས་ཝེ་ཋི་ཏ་སཱི་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨུ་ཎྷཱི་ས་སཱི་སོ. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ་ན ཨུ་ཎྷཱི་སཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཏྠ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་སཱི་སོ་ཏི ཨུ་ཎྷཱི་ས་སཱི་སོ.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི་སཾ་ས་ནྟི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ལ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི སུ་ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༣.༢༠༠-༢༠༢) ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷོ, སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོཏི, བྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨི་མེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ས་མུ་སྶི་ཏ་ར་ཏ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷོ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལློ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ ཝི་ཡ སེ་ལ་ནྟ་ར་མྷི སུ་པུ་པྥི་ཏ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ག་ག་ན་ཏ་ལ་མི་ཝ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ སི་རི་ཝི་བྷ་ཝེ་ན ལོ་ཀཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་ཏྠ་མྤི དཱི་པེ་ཏྭཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཁོ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༣༨༧. ད་ཀྑི་ཎེ་ནཱཏི བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཋ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ག་མ་ནཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དོ་ཝ པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་ཏ་ཏ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀི་རེ་ཏཾ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏཱིཏི ཏཾ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དཾ ན ཨ་ཏི་དཱུ་རེ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ཨ་ཏི་དཱུ་ར་ཉྷི ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ་ན ཝཱ་མ་པཱ་དོ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནོ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དོ་པི དཱུ་རཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཨཱ་ས་ནྣེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི པ་ད་ཝི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ པ་ན པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཏེ ཝཱ་མ་པཱ་དོ་པི པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཡ་ཏི, པ་མཱ་ཎེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཏོ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་པི པ་མཱ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ནེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་ད་ཀི་ཙྩཾ ཝཱ་མ་པཱ་དེ་ན ནི་ཡ་མི་ཏཾ, ཝཱ་མ་པཱ་ད་ཀི་ཙྩཾ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ་ན ནི་ཡ་མི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནཱ་ཏི་སཱི་གྷནྟི དི་ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་བྷ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ན ཨ་ཏི་སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ཏི. ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན ཨ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་དྡུ་ཝེ་ན ཨ་དྡུ་ཝནྟི ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ན ཛ་ཎྞུ་ཀཾ, ན ས་ཏྠིཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏཱིཏི ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་ཀེ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ན ཨཱུ་རུཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏི. ན ཨོ་ནཱ་མེ་ཏཱིཏི རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཚེ་ད་ན་ད་ཎྜ་ངྐུ་ས་པཱ་དོ ཝི་ཡ ན པ་ཙྪ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐཱ་པེ་ཏི. ན ས་ནྣཱ་མེ་ཏཱིཏི ཨོ་བ་དྡྷཱ་ནཱ་བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི པཱ་དཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟོ ཝི་ཡ ན ཐ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ན ཝི་ནཱ་མེ་ཏཱིཏི ཡ་ནྟ་རཱུ་པ་ཀཾ ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ན ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཙཱ་ལེ་ཏི. ཨ་དྷ་ར་ཀཱ་ཡོ་ཝཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ་ཝ ཨི་ཉྫ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི. དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཧི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ནཱཏི བཱ་ཧཱ ཁི་པ་ནྟོ ས་རཱི་ར་ཏོ སེ་དེ་ཧི མུ་ཙྩ་ནྟེ་ཧི ན ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. ས་བྦ་ཀཱ་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི གཱི་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་དེ ཝུ་ཏྟ་ནཱ་གཱ་པ་ལོ་ཀི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏི.
ན ཨུ་དྡྷནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ག་ཎེ་ནྟོ ཝི་ཡ ན ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏི, ན་ཊྛཾ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཾ ཝཱ མཱ་ས་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ ན ཨ་དྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ན ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་ད་ཡོ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི. ཡུ་ག་མ་ཏྟནྟི ན་ཝ་ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟེ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ, བྷ་ག་ཝཱ་པི ཡུ་གེ ཡུ་ཏྟོ སུ་ད་ནྟ་ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཝི་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་སྶ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རཱིཏི ཡུ་ག་མ་ཏྟ་ཏོ པ་རཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ན ཧི ཀུ་ཊྚཾ ཝཱ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཝཱ ག་ཙྪོ ཝཱ ལ་ཏཱ ཝཱ ཨཱ་ཝ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རནྟི ཧེ་ཊྛཱ མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟེ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ, ཨི་དྷ གྷ་ར་ཨུ་མྨཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཀཱ་ཡནྟི་ཨཱ་དི པ་ཀ་ཏི་ཨི་རི་ཡ་པ་ཐེ་ནེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ད་ལི་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ནཱི་ཙ་གྷ་ར་ཀཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་པི ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཚ་ད་ནཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི ཝཱ ཨོ་ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེཏི ཨ་ཏི་དཱུ་རེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན ཧི ཨེ་ཀཾ དྭེ པ་ད་ཝཱ་རེ པི་ཊྛི་བྷཱ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེཏི ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀཾ དྭེ པ་ད་ཝཱ་རེ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་སྨིཾ པ་ད་ཝཱ་རེ ཋི་ཏེ་ན པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཨ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
པཱ་ཎི་ནཱཏི ཀ་ཊི་ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཝི་ཡ ན ཨཱ་ས་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. པ་ཀྑི་པ་ཏཱིཏི ཡོ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ པ་ཏ་ཏི, ཡོ་པི ཨོ་རི་མཾ ཨ་ངྒཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ གྷཾ་ས་ནྟོ ཡཱ་ཝ པཱ་རི་མ་ངྒཱ ག་ཙྪ་ཏི, པཱ་རི་མ་ངྒཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཏ་ཐེ་ཝ ཡཱ་ཝ ཨོ་རི་མ་ངྒཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་ས་ནེ ཀཱ་ཡཾ པ་ཀྑི་པ་ཏི ནཱ་མ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏཱུ་ལ་པི་ཙུཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ཎི་ཀཾ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩནྟི པ་ཏྟ་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་ཋ་པ་ནཾ མ་ཀྑི་ཀ་བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ པ་ཎྞ་ཙྪེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ནཱ་དི ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་སཾ་ཡ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ. པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩནྟི པཱ་དེ་ན བྷཱུ་མི་གྷཾ་ས་ནཱ་དི ཨ་སཾ་ཡ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ.
ན ཚ་མྦྷ་ཏཱིཏི ན བྷཱ་ཡ་ཏི. ན ཀ་མྤ་ཏཱིཏི ན ཨོ་སཱི་ད་ཏི. ན ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ན ཙ་ལ་ཏི. ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱིཏི བྷ་ཡ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ་པི ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ་པི ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ ‘‘ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ, པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ, བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི བྷ་ཡ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ‘‘མ་ནཱ་པཱ ནུ ཁོ མེ ཡཱ་གུ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི, མ་ནཱ་པཾ ཨ་ནྟ་ར་ཁ་ཛྫ་ཀ’’ནྟི ཝཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཏ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཝ་ཊྚོཏི ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་བྦཱ་ནེ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཏྟོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི.
ན པ་ཏྟཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཏྟ་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་དཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཏྟཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏི, ཨེ་ཀོ པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨོ་ནཱ་མེ་ཏི, ཨེ་ཀོ བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཕ་ནྡཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱི་ས་ཀཾ ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀནྟི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་པི་ཊྛིཾ ན དྷོ་ཝ་ཏི. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེཏི ཡ་ཐཱ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ དཱུ་རེ པ་ཏ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི. ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེཏི པཱ་ད་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ ན ཚ་ཌྜེ་ཏི. ཝི་ཙྪ་ཌྜ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཝི་ཀི་ར་ནྟོ, ཡ་ཐཱ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཏེ་མ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི.
ནཱ་ཏི་ཐོ་ཀནྟི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་པི་ཙྪོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ མུ་ཊྛི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ. ཨ་ཏི་བ་ཧུནྟི ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ. བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟཱ་ཡཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་སྶ མ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨོ་ད་ན་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷཱ་གོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི བྷ་ཏྟེ མ་ནཱ་པེ བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ནེ མ་ནཱ་པེ བྱ་ཉྫ་ནཾ བ་ཧུཾ. ས་ཏྠཱ པ་ན ཏ་ཐཱ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ན ཙ བྱ་ཉྫ་ནེ་ནཱཏི ཨ་མ་ནཱ་པ་ཉྷི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ, བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ནྟོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ཨཱ་ལོ་པཾ ཨ་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཾ བྱ་ཉྫ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, བྷ་ཏྟ་མྤི བྱ་ཉྫ་ན་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ནི་ཊྛ་ནྟི. དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི པུ་ཐུ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ད་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ད་ནྟེ་ཧི ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ཎྷ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་པི་ཊྛ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ན མུ་ཁེ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱཏི པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ར་ག་ལ་མེ་ཝ ཡཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ ན ཧོ་ཏི. ར་ས་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི མ་དྷུ་ར་ཏི་ཏྟ་ཀ་དུ་ཀཱ་དི་ར་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་ནཱི་ཡེ་པི དི་བྦོ་ཛཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ནེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ར་སོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ར་ས་གེ་དྷོ པ་ན ན་ཏྠི.
ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏནྟི ‘‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ན་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་བྦཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཧ་ཏྠེ་སུ དྷོ་ཏེ་སཱུཏི ས་ཏྠཱ ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཁུ་མ་ཛཱ་ལ་ཧ་ཏྠཾ པེ་སེ་ཏྭཱ དྭེ ཝཱ་རེ ས་ཉྩཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཙ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པུ་ཉྪ་ཏི, ར་ཛེ པ་ཏ་ནྟེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ན ཙ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏི, བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་བྷོ་ག་ནྟ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཨུ་ད་རེ་ན ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི.
ན ཙ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་སྶཱཏི ཡོ ཧི བྷུ་ཏྟ་མ་ཏྟོ་ཝ དཱ་ར་ཀེ་སུ བྷ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ རོ་ད་ནྟེ་སུ ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སྭེ་ཝ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ས་བྦ་ཀ་མྨཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཡོ་པི མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཀ་ཐཾ ཏི་སྶ, ཀ་ཐཾ ཕུ་སྶ, ཀ་ཐཾ སུ་མ་ན, ཀ་ཐཾ ཏི་སྶེ, ཀ་ཐཾ ཕུ་སྶེ, ཀ་ཐཾ སུ་མ་ནེ, ཀ་ཙྩི་ཏྠ ཨ་རོ་གཱ, ས་སྶཾ ས་མྤ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་སྶ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ན ཨོ་ཀཱ་སཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི ནཱ་མ, ས་ཏྠཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཏི.
ན ཏཾ བྷ་ཏྟནྟི ཀིཾ བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ན ག་ར་ཧ་ཏི. ན ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཏྟནྟི སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ པུ་ན་དི་ཝ་སཱ་ཡ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཧི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི. ཡོ ཝཱ – ‘‘ཡཱ་ཝ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་ཐ མེ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀྐ་བྷ་ཏྟ་ཏོ་པི ཐོ་ཀཾ ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཏྠཱ ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ན ཙ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོཏི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པ་ཊི་སཾ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཝེ་གེ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ས་ཏྠཱ པ་ན ན ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཙྩུ་ཀྐ་ཊྛནྟི ཡོ ཧི ཡཱ་ཝ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཏོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པཱ་རུ་པ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཙྩུ་ཀྐ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ ཡཱ་ཝ གོ་པྥ་ཀཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་རུ་པ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཙྩུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཡོ་པི ཨུ་བྷ་ཏོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ད་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཏི, ཏ་སྶ་པི ཨ་ཙྩུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཐ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཏི, ཏ་སྶ་པི ཨ་ཙྩུ་ཀྐ་ཊྛཾ. ས་ཏྠཱ ཏཾ ས་བྦཾ ན ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་ལླཱི་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ སེ་དེ་ན ཏི་ནྟཾ ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠུ. ཨ་པ་ཀ་ཊྛནྟི ཁ་ལི་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ་པི ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝཱ་ཏོཏི ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏོ་པི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. པཱ་ད་མ་ཎྜ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཡ གྷཾ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི པཱ་ད་སོ་བྷཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱཏི པཱ་དེ་ནེ་ཝ པཱ་དཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ. སོ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ན པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ནྟ་ཏཾ པ་ན དི་སྭཱ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨནྟི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ. ན ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི ཀིཾ མ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཀ, ཀིཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏི. ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏཱིཏི ‘‘ཀིཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཀ་ཐཾ ཏེ ཝི་ཧཱ་ར་མ་གྒོ ཉཱ་ཏོ? ཀིཾ བྷ་ཡེ་ན ནཱ་ག་ཙྪ་སི? ན ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ཉྩི ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི, མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝཾ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མེ་ན ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏི.
ཝི་སྶ་ཊྛོཏི སི་ནི་དྡྷོ ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷོ. ཝི་ཉྙེ་ཡྻོཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱི་ཡོ པཱ་ཀ་ཊོ, ཝི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ས ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི. མ་ཉྫཱུཏི མ་དྷུ་རོ. ས་ཝ་ནཱི་ཡོཏི སོ་ཏ་སུ་ཁོ, མ་དྷུ་ར་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ས ས་ཝ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི. བི་ནྡཱུཏི ས་མྤི་ཎྜི་ཏོ. ཨ་ཝི་སཱ་རཱིཏི ཨ་ཝི་ས་ཊོ, བི་ནྡུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ས ཨ་ཝི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ག་མྦྷཱི་རོཏི ག་མྦྷཱི་ར་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ. ནི་ནྣཱ་དཱིཏི ནི་ནྣཱ་ད་ཝཱ, ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ས ནི་ནྣཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་པ་རི་སནྟི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟ་མྤི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་པ་རི་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱཏི ཨ་ངྒུ་ལི་མ་ཏྟ་མྤི པ་རི་ས་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ? སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་དྷུ་ར་སྶ་རོ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཱ མཱ ན་སྶཱི་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ གྷོ་སོ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀེ་ནེ་ཝ ཙ་ར་ཏི.
ཨ་ཝ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱཏི སི་ར་སྨིཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ཝ པ་ཙྩོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་ཏྟཱཏི ཡོ ཧི ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ དི་ཊྛ་སུ་ཏཱ་དི་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ས ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན སུ་ཏ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ག་ཙྪ་ནྟནྟི ར་ཛྫུ་ཡ་ནྟ་ཝ་སེ་ན ར་ཏ་ན་ས་ཏྟུ་བྦེ་དྷཾ སུ་ཝ་ཎྞ་གྒྷི་ཀཾ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ. ཨ་དྡ་སཱ་མ ཋི་ཏནྟི ས་མུ་སྶི་ཏ་ཀ་ཉྩ་ན་པ་བྦ་ཏཾ ཝི་ཡ ཋི་ཏཾ ཨ་དྡ་སཱ་མ. ཏ་ཏོ ཙ བྷི་ཡྻོཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཝ་སེ་སེ གུ་ཎེ སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ཀ་ལཱ་པཾ ཝི་ཡ སུ་ཏྟ་ཀ་བ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཙ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཱ. མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཧི ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ཨ་ན་ནྟཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ གུ་ཎཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་མི་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཏི.
༣༩༠. ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཨཱ་ག་མ་ནོ. པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ་ན ཧི ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ས་མ་ཡེ ཝཱ ཨེ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་བྷ་ཉྫ་ན་ས་མ་ཡེ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛཱ་ཡ་ཏི. པུ་རེ་ཏ་རཾ པ་ན ཨོ་ཀཱ་སེ ཀཱ་རི་ཏེ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་སྶ་ནྟཱ ད་སྶ་ནེ་ན་པི པ་སཱི་ད་ནྟི, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཛཱ་ཡ་ཏི, པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. སོ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ཏེ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི. ཛི་ཎྞོ ཝུ་ཌྜྷོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༣༩༡. ཨོ་ར་མི་ཡ ཨོ་ཀཱ་ས་མ་ཀཱ་སཱིཏི ཝེ་གེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དྭི་དྷཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་ས་མ་ཀཱ་སི.
ཡེ མེཏི ཡེ མ་ཡཱ. ནཱ་རཱི་ས་མཱ་ན་ས་ཝ྄ཧ་ཡཱཏི ནཱ་རཱི་ས་མཱ་ན་ནཱ་མཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ, ཏེ་ན ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ནཱ་རཱི་ས་མཱ་ན་ས་ཝ྄ཧ་ཡཱ, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི. པ་ཧཱུ་ཏ་ཛི་ཝ྄ཧོཏི པུ་ཐུ་ལ་ཛི་ཝ྄ཧོ. ནི་ནྣཱ་མ་ཡེ་ཏནྟི ནཱི་ཧ་ར ཨེ་ཏཾ.
༣༩༣. ཀེ་ཝ་ལཱིཏི ས་ཀ་ལ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ.
༣༩༤. པ་ཙྩ་བྷཱ་སཱིཏི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏེ ཨ་ཊྛ པ་ཉྷེ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཏི་ཨ་བྷཱ་སི. ཡོ ཝེ་དཱིཏི ཡོ ཝི་ད་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་སྶ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོ པཱ་ཀ་ཊོ. ས་གྒཱ་པཱ་ཡ་ཉྩ པ་སྶ་ཏཱིཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཝོ་སི་ཏོཏི ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝོ་སི་ཏོ ཝོ་སཱ་ན་པྤ་ཏྟོ. མུ་ནཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་མོ་ནེ་ཡྻེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
ཝི་སུ་དྡྷནྟི པ་ཎྜ་རཾ. མུ་ཏྟཾ རཱ་གེ་ཧཱིཏི ཀི་ལེ་ས་རཱ་གེ་ཧི མུ་ཏྟཾ. པ་ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎོཏི ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཛཱ་ཏི་པ་ཧཱ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་མ་ར་ཎོ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀེ་ཝ་ལཱིཏི ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀེ་ཝ་ལཱི ས་ཀ་ལ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ས་ཀ་ལ་ཙ་ཏུ་མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ར་གཱུ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ས་བྦེ་སཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ པཱ་རཾ ག་ཏོ, ས་བྦ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ར་གཱུཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་རི་ཉྙཱ་པཱ་ར་གཱུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, པ་ཧཱ་ན་པཱ་ར་གཱུ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་ར་གཱུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནཾ, ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པཱ་ར་གཱུ ནི་རོ་དྷ་སྶ, ས་མཱ་པ་ཏྟི་པཱ་ར་གཱུ ས་བྦ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ན་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. པུ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་གཱུ ཝུ་ཏྟོ་ཏི. བུ་དྡྷོ ཏཱ་དཱི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏཱ་དི་སོ ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པཱ་རཾ ག་ཏོ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ བུ་དྡྷོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཀིཾ པ་ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་བྦེ པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨཱ་མ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ, ཙི་ཏྟཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, མུ་ཏྟཾ རཱ་གེ་ཧཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏཱ་ཝ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི པ་ཋ་མ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. པཱ་ར་གཱུ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝེ་དེ་ཧི ག་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་ད་གཱུ་ཏི དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨི་མཱ་སཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཏེ་ཝི་ཛྫོ་ཏི ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. མུ་ཏྟཾ རཱ་གེ་ཧི ས་བྦ་སོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སོ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་མ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཝོ་སི་ཏོ་ཏི ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀེ་ཝ་ལཱི་ཏི ཙ ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཊྛ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཝོ་སི་ཏོ མུ་ནཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཏྟ་མ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. པཱ་ར་གཱུ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, བུ་དྡྷོ ཏཱ་དཱི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་མ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི.
༣༩༥. དཱ་ན་ཀ་ཐནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. པ་ཙྩ་པཱ་དཱིཏི པ་ཊི་པ་ཛྫི. དྷ་མྨ་སྶཱ་ནུ་དྷ་མྨནྟི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ, ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཏཱི་ཎི ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཊི་ལ་བྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ མཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཧེ་སེ་སཱིཏི མ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ན ཀི་ལ་མེ་སི, ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི པ་ན པ་དེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. སེ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི སེ་ལ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སཱུཏི་ཨཱ་དི པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སེ་ཧཱིཏི ཨ་ཌྜྷེ་ན ཏེ་ལ༹་སེ་ཧི, དྭཱ་ད་ས་ཧི ས་ཏེ་ཧི པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཙ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷི་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ པ་ན སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ས་བྦེ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ. ཀེ་ཎི་ཡོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ, ཛ་ཊི་ལོཏི ཏཱ་པ་སོ. སོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལོ, དྷ་ན་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ར་ཉྙོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་མཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི ཝ་ཎི་ཛྫཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ནི་སྶ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་སྶ་མེ་པི ཙ་སྶ ཨེ་ཀོ ཏཱ་ལ་རུ་ཀྑོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀཾ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ཏཱ་ལ་ཕ་ལཾ མུ་ཉྩ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ དི་ཝཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏི, ཛ་ཊཱ ཙ བ་ནྡྷ་ཏི, ར་ཏྟིཾ ཀཱ་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི པཱ་ན་ཀཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཀེ་ཎི་ཡོ ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ལ་ཛྫཱ་ཡ་མཱ་ནོ – ‘‘ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ ཝི་ར་ཏཱ་ན་མྤི པཱ་ན་ཀཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ སུ་ས་ངྑ་ཏ་བ་ད་ར་པཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ཛ་ས་ཏེ་ཧི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ་སྶ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཀེ་ཎི་ཡ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཧ་རཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༠) པཱ་ལི༹་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ་ཡེ་ཝ.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཀ་སྨཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི? ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ས་ནྣ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ, ན་ཏྠི བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཧེ་ཏུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀོ་ཧ་ཉྙཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི དི་སྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་སྶ་ཏི, སྭེ་ཝ སེ་ལོ ཏཱི་ཧི པུ་རི་ས་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཁོ པ་ན ན་ཝ་ཀེ ཨ་ཉྙ་ཏོ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ག་ནྟུཾ, ཨི་མེ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏོ པེ་སེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟུཾ. ཨ་ཐཱ་པི ས་བྦེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རོ ན་པྤ་ཧོ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་སྶ་ནྟི – ‘‘ཙི་ར་སྶཱ་པི ཀེ་ཎི་ཡོ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑཱི’’ཏི, ས་ཡ་མྤི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཊི་ཀྑེ་པེ པ་ན ཀ་ཏེ ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ‘ཏྭ་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་པི ནི་མ་ནྟེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནི་མ་ནྟེ་སྶ་ཏི, ཏེ ཏེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཧུ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་དྡྷཱ ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཁོ, བྷོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ དཱི་པེ་ཏི, – ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀིཾ ཛཱ་ཏཾ ཡ་དི ཨ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་མྤི དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མི ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤཱི’’ཏི.
ཀཱ་ཡ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཊི་ཀནྟི ཀཱ་ཡ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ. མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹ནྟི དུ་སྶ་མ་ཎྜ་པཾ.
༣༩༧. ཨཱ་ཝཱ་ཧོཏི ཀ་ཉྙཱ་ག་ཧ་ཎཾ. ཝི་ཝཱ་ཧོཏི ཀ་ཉྙཱ་དཱ་ནཾ. སོ མེ ནི་མ་ནྟི་ཏོཏི སོ མ་ཡཱ ནི་མ་ནྟི་ཏོ. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་རི་པ་ཀྐོ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་མ་ཏེ་ནེ་ཝཱ་བྷི་སི་ཏྟོ པ་སཱ་དཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ བུ་དྡྷོ་ཏི, བྷོ ཀེ་ཎི་ཡ, ཝ་དེ་སཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཀེ་ཎི་ཡོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ བུ་དྡྷོ་ཏི, བྷོ སེ་ལ, ཝ་དཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ནཾ པུ་ན་པི ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི, ཨི་ཏ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
༣༩༨. ཨ་ཐ་སྶ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི་པི བུ་དྡྷ་ས་དྡ་སྶེ་ཝ དུ་ལླ་བྷ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་ཏོ. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི. ཨེ་ཏཾ ‘‘གྷོ་སོ་པི ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཧོ་སི. ནཱི་ལ་ཝ་ན་རཱ་ཛཱིཏི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་རུ་ཀྑ་པ་ནྟི. པ་དེ པ་དནྟི པ་ད་པྤ་མཱ་ཎེ པ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཧི ཨ་ཏི་དཱུ་རེ ཝཱ པཱ་དེ ནི་ཀྑི་པ་མཱ་ནེ ས་དྡོ ཨུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སཱི་ཧཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙ་རཱཏི ག་ཎ་ཝཱ་སཱི སཱི་ཧོ སཱི་ཧ་པོ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙ་རོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ཙ་ར་སཱི་ཧེ་ན ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. མཱ མེ བྷོ་ནྟོཏི ཨཱ་ཙཱ་རཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ས་ཙེ ཏུ་མྷེ ཀ་ཐཱ་ཝཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་མ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རེ ཀ་ཐཾ པ་ཝེ་སེ་སྶ་ཐ, ‘‘ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑཱི’’ཏི མ་ཡ྄ཧཾ ག་ར་ཧཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ པ་སྶི་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི. ནོ ཙ ཁོ ནཾ ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཝི་པ་སྶཱི་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཏྠེ་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི, བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་རཱི་ར་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་པི བུ་དྡྷཱ ན ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ནོ ཙ ཁོ ནཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༣༩༩. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡོཏི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཧཱི་ན་ངྒ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་རཱི་རོ. སུ་རུ་ཙཱིཏི སུ་ནྡ་ར་ས་རཱི་ར་པྤ་བྷོ. སུ་ཛཱ་ཏོཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ སུ་ནི་བྦ་ཏྟོ. ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོཏི སུ་ཙི་ར་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཛ་ན་ཀོ མ་ནོ་ཧ་ར་ད་སྶ་ནོ. སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞོ. སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོཏི སུ་ཊྛུ སུ་ཀྐ་དཱ་ཋོ. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ནྟ་རེ་ན ནི་ག་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་མེ་ནྟོ པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་པ་སཱ་ད་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོ, པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ས་དི་ས་མུ་ཁ་ཏཱ་ཡ སུ་མུ་ཁོ, ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ བྲ་ཧཱ, བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཛུ, ཛུ་ཏི་མ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ. ཡ་མྤི ཙེ་ཏྠ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཎ་ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཐོ་མ་ཡ་ཏཱ པུ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་དི་སོ ཧི ཨེ་ཝཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཎྞཱི་ནོཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ. ར་ཐེ་ས་བྷོཏི ཨུ་ཏྟ་མ་སཱ་ར་ཐི. ཛ་མྦུ་ས་ཎྜ་སྶཱཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶ. པཱ་ཀ་ཊེ་ན ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨི་སྶ་རོ ཧོ་ཏི.
ཁ་ཏྟི་ཡཱཏི ཛཱ་ཏི་ཁ་ཏྟི་ཡཱ. བྷོ་གཱིཏི བྷོ་གི་ཡཱ. རཱ་ཛཱ་ནོཏི ཡེ ཀེ་ཙི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱ. རཱ་ཛཱ་བྷི་རཱ་ཛཱཏི རཱ་ཛཱུ་ནཾ པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡོ, ཨ་དྷི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ནུ་ཛི་ནྡོཏི མ་ནུ་སྶཱ་དྷི་པ་ཏི པ་ར་མི་སྶ་རོ ཧུ་ཏྭཱ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཡེ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ ས་ཀ་ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མཾ སེ་ལ་སྶ མ་ནོ་ར་ཐཾ པཱུ་རེ་ནྟོ རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡཾ མཾ ཏྭཾ སེ་ལ ‘‘རཱ་ཛཱ ཨ་ར་ཧ་སི བྷ་ཝི་ཏུ’’ནྟི ཡཱ་ཙ་སི, ཨེ་ཏྠ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛཱ་ཧ་མ་སྨི. ས་ཏི ཙ རཱ་ཛ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙོ རཱ་ཛཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཧུ་ཏྭཱ་པི ཙ་ཏུ་དཱི་པ་པ་རི་ཡ་ནྟ་མ་ཏྟཾ ཝཱ, ནཱ་ཧ་མེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཝི་ས་ཡོ, ཨ་ཧ་ཉྷི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ བྷ་ཝ་གྒ་ཏོ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ནུ་སཱ་སཱ་མི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ཨ་པ་ད་དྭི་པ་དཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་ཏྟཱ, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒོ. ན ཧི མེ ཀོ་ཙི སཱི་ལེ་ན ཝཱ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝཱ པ་ཊི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི, སྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་མི. ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐཾ, ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་མེ་ཝ ཝཱ. ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཡཾ ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ…པེ… ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ སེ་ལོ པུ་ན ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀོ ནུ སེ་ནཱ་པ་ཏཱིཏི ར་ཉྙོ བྷོ་ཏོ དྷ་མྨེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཙ་ཀྐ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཀོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀོ ནཱུ་ཏི པུ་ཙྪི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་ཉྫོ ཝི་ཡ སི་རི་ཡཱ སོ་བྷ་མཱ་ནོ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཧེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཝ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏི་ཛཱ་ཏོ་ཏི ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་སུ ཨ་ཝ་ཛཱ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལོ, སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ནཱ་མ པི་ཏ་རཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ, ཏཱ་དི་སོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཀོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏོ་ཝ པུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ཀོ ནུ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྷཾ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ སེ་ལོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི, ཏ་ཏྲ ནཾ ནི་ཀྐ་ངྑཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་པི་ཙཱ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བུ་དྡྷོ’’ཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻནྟི ཝི་ཛྫཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི ཙ. བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཧེ་ཏུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ན ཕ་ལ་སི་དྡྷི་ཏོ ཏེ་སཾ ཕ་ལཱ་ནི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་ནི་པི ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨི་ད་མྤེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཕ་ལ་ཉྩ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ་སྨཱི’’ཏི ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ནཱ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཏྠཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཙཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ན་ཡ་སྶཱུཏི གཱ་ཐ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོཏི རཱ་གཱ་དི་ས་ལླ་ཀ་ནྟ་ནོ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རོཏི ཡ་ཐཱ བཱ་ཧི་ར་ཝེ་ཛྫེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏ་རོ་གོ ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀུ་པྤ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ. མ་ཡཱ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏ་སྶ པ་ན རོ་ག་སྶ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཨུ་པྤ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོཏི སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཏི་ཏུ་ལོཏི ཏུ་ལཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ, ནི་རུ་པ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནོཏི ཀཱ་མཱ ཏེ པ་ཋ་མཱ སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡ མཱ་ར་སེ་ནཱ་ཡ པ་མ་དྡ་ནོ. ས་བྦཱ་མི་ཏྟེཏི ཁ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཙྩུ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ. ཝ་སཱི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡོཏི ཀུ་ཏོ་ཙི ཨ་བྷ་ཡོ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སེ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་སཱ་དོ པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ བྷོ་ནྟོཏི གཱ་ཐ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་དི་ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཏེ་པི མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་ཉྩེ རུ་ཙྩ་ཏི, བྷོ་ཏོཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཐ སེ་ལོ ཏེ་སུ མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་སུ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཏེ ཙ ད་སྶེ་ནྟོ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙ་ནྟོ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ སེ་ལོ ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ པུ་རི་ས་ས་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་སེ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏ་ཉྩ ཏེ་སཾ ཀ་མྨཾ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཀཱ་ཡ པ་རི་པ་ཀྐཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ. ཨ་ཀཱ་ལི་ཀནྟི མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་ལ་ནྟ་རཾ པ་ཏྟ་བྦ་ཕ་ལཾ. ཡ་ཏྠ ཨ་མོ་གྷཱཏི ཡ་སྨིཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་པཱུ་ར་ཎེ་ན སི་ཀྑ་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་མོ་གྷཱ ཧོ་ཏི, ས་ཕ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏེ ས་བྦེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ སུ་ཝི་ནཱི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཝ་མི་མཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ སེ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༠༠. ཨི་མཱ་ཧཱིཏི ཨི་མཱ་ཧི ཀེ་ཎི་ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི. ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙ་རི་ཡཾ ཝི་ནཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཡ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟ་མུ་ཁཱ ཡ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟ་སེ་ཊྛཱ ཨ་གྒི་ཛུ་ཧ་ན་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་དེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟེ་ཧི པ་ཋ་མཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ, སཱ་ཝི་ཏྟཱི, ‘‘ཚ་ནྡ་སོ མུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སེ་ཊྛ་ཏོ རཱ་ཛཱ ‘‘མུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ན་དཱི་ནཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཏོ པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཏོ ཙ སཱ་ག་རོ ‘‘མུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ནྡ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ ཀ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་ཛྫ རོ་ཧི་ཎཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ སོ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནཾ མུ་ཁཾ ཙ་ནྡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་པ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཏྟཱ ཨཱ་དི་ཙྩོ ‘‘ཏ་པ་ཏཾ མུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཏྟཱ ཝི་སེ་སེ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ས་ངྒྷོ ཨེ་ཝ ཡ་ཛ་ཏཾ མུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ས་ངྒྷོ པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཡཾ ཏཾ ས་ར་ཎནྟི ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ མ་ཡཾ ཨི་ཏོ ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ཏཾ ས་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཏ་ཝ སཱ་ས་ནེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན ད་མ་ཐེ་ན ད་ནྟཱ་མྷཱ, ཨ་ཧོ ཏེ ས་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི.
ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཐོ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཝ་ནྡ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟོ བྷི་ཀྑ་ཝོ ཏི་ས་ཏཱ ཨི་མེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སེ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ་ནྟི ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནནྟི ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝེ་ར་ཛྫེ་ཧི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ཏེ་སུ ཝཱ ར་ཊྛེ་སུ ཛཱ་ཏ་སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ན་ནྟི་པི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝཱཏི ཡ་ཉྙུ་པཱ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཀི་ཙྩེ་ན. ཙཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞིནྟི ཙ་ཏུ་ཝ་ཎྞ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ. མ་ཡཾ པ་ན ནྷཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་སུ་དྡྷི་ཡཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཝ་དཱ་མ, ཨ་ཡུ་ཏྟ་མྤི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཝུ་ཏྟ་སི་རོཏི ཝཱ་པི་ཏ་སི་རོ.
དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱིཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཝཱ་དཱི. དུ་པྤ་ཊི་མ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་མྷཱ་དི་སེ་ཧི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑེ་ན པ་ཊི་མ་ནྟི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ནཱ་མ པ་རཱ་ཛ་ཡོ ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀནྟི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ, ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱ ཡེ་ཧི མ་ནྟེ་ཧི པ་བྦ་ཛ་ནྟི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ ཡེ མ་ནྟེ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི, ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཏཾ ས་བྦཾ བྷོ་ཏཱ ཙ་རི་ཏཾ སི་ཀྑི་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་རཱ་ཛ་ཡོ ན་ཏྠི, ཛ་ཡོ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ.
༤༠༢. དི་སྶ་ནྟི ཁོ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི་བྷི་ནྡ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ལཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོ དི་སྶ་ནྟི. ཏཱ ཁོ པ་ནེ་ཏཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཏུ་ནི་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི, ས་ཉྫཱ་ཏ་པུ་པྥཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་བྦྷི་ནི་ཡོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་ག་བྦྷཱ. ཝི་ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱཏི པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཛ་ན་ཡ་མཱ་ནཱ. པཱ་ཡ་མཱ་ནཱཏི དཱ་ར་ཀེ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡ་ནྟི་ཡོ. ཡོ་ནི་ཛཱ་ཝ ས་མཱ་ནཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒེ་ན ཛཱ་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི. ཀ་ཐཾ? བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ…པེ… བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱཏི. ཡ་དི པ་ན ནེ་སཾ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནཾ སི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ ཀུ་ཙྪི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ མུ་ཁཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘མ་ཡཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ མཱ ལ་བྷ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཡཾ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དོ ཝུ་ཏྟོ.
༤༠༣. ཨ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་སོ ཧོ་ཏི, དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻོ ཧོ་ཏཱིཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་བྷ་རི་ཡོ ཝ་ཎི་ཛྫཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཡོ་ན་ཀ་ར་ཊྛཾ ཝཱ ཀ་མྦོ་ཛ་ར་ཊྛཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ གེ་ཧེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟེ པུ་ཏྟེ ཨ་ས་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི དཱ་སེ་ན ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ དཱ་ར་ཀེ ཛཱ་ཏེ སོ པུ་རི་སོ དཱ་སོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་དཱ་ར་ཀོ པ་ན དཱ་ཡ་ཛྫ་སཱ་མི་ཀོ ཧོ་ཏི. མཱ་ཏི་ཏོ སུ་དྡྷོ པི་ཏི་ཏོ ཨ་སུ་དྡྷོ སོ ཝ་ཎི་ཛྫཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱ་རི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, སོ་པི མཱ་ཏི་ཏོ་ཝ སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི པི་ཏི་ཏོ ཨ་སུ་དྡྷོ. ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མ་ཡ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ས་མྦྷེ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀིཾ བ་ལཾ, ཀོ ཨ་སྶཱ་སོཏི ཡ་ཏྠ ཏུ་མྷེ དཱ་སཱ ཧོ་ནྟཱ ས་བྦེ་ཝ དཱ་སཱ ཧོ་ཐ, ཨ་ཡྻཱ ཧོ་ནྟཱ ས་བྦེ་ཝ ཨ་ཡྻཱ ཧོ་ཐ, ཨེ་ཏྠ ཝོ ཀོ ཐཱ་མོ, ཀོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ, ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ་ཏི ཝ་ད་ཐཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༤༠༤. ཁ་ཏྟི་ཡོ་ཝ ནུ ཁོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ སུ་ཏྟ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
༤༠༨. ཨི་དཱ་ནི ཙཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞི་སུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་དྷ རཱ་ཛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སཱ་པཱ་ན་དོ་ཎི་ཡཱཏི སུ་ན་ཁཱ་ནཾ པི་ཝ་ན་དོ་ཎི་ཡཱ. ཨ་གྒི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི སཱི་ཏ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཱ་དི ཨ་གྒི་ཀི་ཙྩཾ. ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་སྨིཾ ཨ་གྒི་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟེ.
༤༠༩. ཨི་དཱ་ནི ཡ་དེ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཏྠ ཙཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞཱ་ཏི ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི. པ་ཉྩ་མོ ཧི པཱ་ད་སི་ཀ་ཝ་ཎྞོ་པི ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཏེ་སཾ ཝཱ་དེ དོ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ ཨ་མུ་ཏྲ ཙ པ་ནེ་སཱ་ནནྟི ཨ་མུ་སྨི་ཉྩ པ་ན པུ་རི་མ་ན་ཡེ ཨེ་ཏེ་སཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ན ཏེ་ས་མྤི ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཁ་ཏྟི་ཡ་པཱ་ད་སི་ཀོ ནཱ་མ, ཨི་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པཱ་ད་སི་ཀོ ནཱ་མ, ཨེ་ཏེ ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་དེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པུ་ན ཙཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞི་སུ་དྡྷི་ཡཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷེཏི མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟེ. ཐཱ་ལི་པཱ་ཀེཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་བྷ་ཏྟེ. ཡ་ཉྙེཏི ཡ་ཉྙ་བྷ་ཏྟེ. པཱ་ཧུ་ནེཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟེ. ཀིཾ ཧཱིཏི ཀིཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༤༡༠. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦནྟི ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན པུ་བྦེ མ་ཡི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཧཱི་ན་ཏ་རེ ཏུ་མྷེ སེ་ཊྛ་ཏ་རཱ ས་མཱ་ནཱ་པི མ་ཡཱ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་ཏྠ, ཨི་དཱ་ནི ཏུ་མྷེ ཧཱི་ན་ཏ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཡཱ སེ་ཊྛ་ཏ་རེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ཀེ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་ད་པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ཀིཾ ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ཐ? ན ཨེ་ཏྠ ཙི་ནྟཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི མཱ་ཎ་ཝཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨ་སི་ཏོཏི ཀཱ་ལ༹་ཀོ. དེ་ཝ་ལོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན. པ་ཊ་ལི་ཡོཏི ག་ཎ་ངྒ་ཎུ་པཱ་ཧ་ནཱ. པ་ཏྠ་ཎྜི་ལེཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་པ་རི་ཝེ་ཎེ. ཀོ ནུ ཁོཏི ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ. གཱ་མ་ཎྜ་ལ་རཱུ་པོ ཝི་ཡཱཏི གཱ་མ་དཱ་ར་ཀ་རཱུ་པོ ཝི་ཡ. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷོ, ཧོ་མཱིཏི སོ ཨ་ཧཾ, བྷོ, ཨ་སི་ཏ་དེ་ཝ་ལོ ཧོ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་དཱ ཀི་ར མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཀོ་ཎྜ་ད་མ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སཱུཏི ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏཱ་པ་སོ་པི ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་ཝ་ནྡ་ནྟོ ཀོ་ཎྜི་ཏོ ཧོ་ཏི.
༤༡༡. ཛ་ནི་ཀཱ མཱ་ཏཱཏི ཡཱ་ཡ ཏུ་མྷེ ཛ་ནི་ཏཱ, སཱ ཝོ ཛ་ནི་ཀཱ མཱ་ཏཱ. ཛ་ནི་ཀཱ་མཱ་ཏཱུཏི ཛ་ནི་ཀཱ་ཡ མཱ་ཏུ. ཡོ ཛ་ན་ཀོཏི ཡོ ཛ་ན་ཀོ པི་ཏཱ. ‘‘ཡོ ཛ་ནི་ཀོ པི་ཏཱ་ཏེ་ཝ’’ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ཨ་སི་ཏེ་ནཱཏི པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙེ་ན ཨ་སི་ཏེ་ན དེ་ཝ་ལེ་ན ཨི་སི་ནཱ ཨི་མཾ ག་ནྡྷ་བྦ་པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ན ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཡེ་སནྟི ཡེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨི་སཱི་ནཾ. ན པུ་ཎྞོ ད་བྦི་གཱ་ཧོཏི ཏེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨི་སཱི་ནཾ ད་བྦིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ པ་ཙི་ཏྭཱ དཱ་ཡ་ཀོ པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, སོ ད་བྦི་ག་ཧ་ཎ་སི་པྤཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏྭཾ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ ཏེ་སཾ པུ་ཎྞོ་པི ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཉཱ་ཏཾ ད་བྦི་ག་ཧ་ཎ་སི་པྤ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ནོ ས་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི པ་ས་ནྣོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་སི. ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན་ཝཾ་སེ ཛཱ་ཏཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. གྷོ་ཊ་མུ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི གྷོ་ཊ་མུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཁེ་མི་ཡ་མྦ་ཝ་ནེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. དྷ་མྨི་ཀོ པ་རི་བྦ་ཛོཏི དྷ་མྨི་ཀཱ པ་བྦ་ཛྫཱ. ཨ་ད་སྶ་ནཱཏི ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན. ཡོ ཝཱ པ་ནེ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི ཡོ ཝཱ པ་ན ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨོ ས་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, དྷ་མྨོ་ཝ པ་མཱ་ཎ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ‘‘ན་ཝ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རེ ཝི་ཡ བ་ཧུ་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཨི་དྷ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༡༣. ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི ཐེ་ར་སྶ ཀི་ར ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘དྷ་མྨི་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨི་མ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལེ དྭེ ཙ པ་རི་སཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀ་ཏ་རཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཾ པ་སྶ་སཱི’ཏི པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ‘ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཡ་པ་རི་སཱ་ཡ’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ས་ཀ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ‘དྷ་མྨི་ཀོ པ་རི་བྦ་ཛོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
༤༡༤. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཏྟ་ར་ཏྟཱཏི སུ་ཊྛུ ར་ཏྟ་ར་ཏྟཱ. སཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ས་ཀཱ་ར་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ མ་ཡཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, དྷ་མྨོ་ཝ པ་མཱ་ཎ’’ནྟི.
༤༢༡. ཀིཾ པ་ན ཏེཏི གི་ཧི ནཱ་མ ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཝི་ཝེ་ཙ་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. ཀཱ་རཱ་པེ་སཱིཏི མཱ་པེ་སི. ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨེ་ཏ་སྶ ཀི་ར ཛཱ་ན་ན་སི་པྤེ མཱ་ཏ་ར་མྤི པི་ཏ་ར་མྤི གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ཝ གྷཱ་ཏེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏཾ སི་པྤཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཉྙོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ས པ་ན ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ‘‘ཀེ་ནཱ་ཧཾ ཀ་མྨེ་ན ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཛི་ཎྞཱ་ཡ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ངྒྷེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ མ་ནུ་སྶ་ཝེ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ’’ཏི? བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཏྠ་ནྟི. ཀེ་ནེ་སཱ ཀཱ་རི་ཏཱ་ཏི? གྷོ་ཊ་མུ་ཁེ་ནཱ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི སོ ཀུ་ཧི་ནྟི? ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ་ཏི. ཨ་ཏྠི པ་ན་སྶ ཀོ་ཙི ཉཱ་ཏ་ཀོ་ཏི? ཨ་ཏྠི ཨེ་ཀཱ བྷ་གི་ནཱི་ཏི. པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཐ ན་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སུཾ. སོ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ, ཏ་ཝ བྷཱ་ཏཱ, གྷོ་ཊ་མུ་ཁོ ནཱ་མ ཨི་མཾ སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་སུ་ཀེ ཙ ཨ་སུ་ཀེ ཙ ཋཱ་ནེ མ་ཡཱ ཋ་པི་ཏཾ དྷ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཧི, དཱ་ར་ཀེ ཙ པོ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
གྷོ་ཊ་མུ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཝ་ནེ སཱ་ལ་ཝ་ནེཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏེ་ན ཏཾ དེ་ཝ་ཝ་ན་ནྟི་པི སཱ་ལ་ཝ་ན་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨོ་པཱ་སཱ་དཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཨོ་པཱ་སཱ་ད་ནཱ་མ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ ཝ་ས་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ཏཱ་ཡ མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཡོ་ག་ཏྟཱ་ཝ སེ་ས་པ་དེ་སུ. ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཏོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟུ་སྶ་དནྟི ས་ཏྟེ་ཧི ཨུ་སྶ་དཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ, བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཡ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་མོ་ར་མི་གཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏྟ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ གཱ་མོ བ་ཧི ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏེ་ན ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ གྷཱ་ས་ཏི་ཎེ་ན ཙེ་ཝ གེ་ཧ་ཙྪ་ད་ན་ཏི་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣོ, ཏ་ཐཱ དཱ་རུ་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཙེ་ཝ གེ་ཧ་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཙ, ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝ་ཊྚ་ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ་དི་ས་ཎྛཱ་ནཱ བ་ཧཱུ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ, ཛ་ལ་ཛ་ཀུ་སུ་མ་ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ བ་ཧི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ནི་ཙྩ་བྷ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛོ་ད་ཀནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཧ དྷ་ཉྙེ་ན ས་དྷ་ཉྙཾ, པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཾ བ་ཧུ་དྷ་ཉྙ་ས་ནྣི་ཙ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ལཱི་ལཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ས་མི་དྡྷི་ས་མྤ་ཏྟི དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. རཱ་ཛ་ཏོ ལ་དྡྷཾ བྷོ་གྒཾ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒཾ. ཀེ་ན དི་ནྣ་ནྟི ཙེ, ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣཾ. རཱ་ཛ་དཱ་ཡནྟི ར་ཉྙོ དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ, དཱ་ཡ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་དེ་ཡྻནྟི སེ་ཊྛ་དེ་ཡྻཾ, ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ས་ངྑེ་པེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒནྟི ས་བྦཾ ཚེ་ཛྫ་བྷེ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟེ་ན ཏི་ཏྠ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ སུ་ངྐཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣཾ རཱ་ཛ་དཱ་ཡནྟི. ཨེ་ཏྠ ར་ཉྙཱ དི་ནྣ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་དཱ་ཡཾ, དཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ཛ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ན་སྶ ‘‘ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. བྲ་ཧྨ་དེ་ཡྻནྟི སེ་ཊྛ་དེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐཱ དི་ནྣཾ ན པུ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི ནི་སྶ་ཊྛ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ དི་ནྣ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༢༣. བ་ཧཱུ བ་ཧཱུ ཧུ་ཏྭཱ སཾ་ཧ་ཏཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ. ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ ས་ངྒྷོ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒྷཱི. པུ་བྦེ གཱ་མ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ག་ཎཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཎཱ ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི ག་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཨུ་ཏྟ་རེ་ན་མུ་ཁཱཏི ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ. ཁ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཁ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ, ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨཱ་ག་མེ་ནྟཱུཏི མུ་ཧུ་ཏྟཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟུ, ཨ་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༤༢༤. ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནནྟི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ ར་ཛྫེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏཱ ཝཱ ནི་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ, ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏེ་ན ཡ་ཉྙུ་པཱ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ཀི་ཙྩེ་ན. ཏེ ཏ་སྶ ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ, ཙ་ངྐཱི, ཨུ་གྒ་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཨ་ཉྙེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན ག་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ མཱ་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ས་ར་ཎཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི གེ་ཧ་དྭཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཧ་ནྡ་སྶ ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོཏི དྭཱི་ཧི པ་ཀྑེ་ཧི. མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙཱཏི, བྷོ་ཏོ མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, མཱ་ཏུ་མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཏ་སྶཱ་པི མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི. པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, པི་ཏུ་པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་སྶ་པི པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ, མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ. སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོཏི སཾ་སུ་དྡྷཱ ཏེ མཱ་ཏུ ག་ཧ་ཎཱི, སཾ་སུ་དྡྷཱ ཏེ མཱ་ཏུ ཀུ་ཙྪཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི ཨེ་ཏྠ པི་ཏུ པི་ཏཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ, པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཡུ་གཾ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཡུ་གནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ལཱ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཝ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་བྦེ་པི པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་སོ, ཏཱ་ཝ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཀྑི་ཏྟོཏི ཨ་པ་ནེ་ཐ ཨེ་ཏཾ, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ན་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོཏི ན ཨུ་པ་ཀུ་ཊྛོ, ན ཨ་ཀྐོ་སཾ ཝཱ ནི་ནྡཾ ཝཱ པ་ཏྟ་པུ་བྦོ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན, ཨི་ཏི་པི ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨེ་སོ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན.
ཨ་ཌྜྷོཏི ཨི་སྶ་རོ. མ་ཧ་དྡྷ་ནོཏི མ་ཧ་ཏཱ དྷ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷོ་ཏོ ཧི གེ་ཧེ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཾ་སུ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ བ་ཧུ དྷ་ནཾ, ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ ཨ་དྷ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་ད་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷོ་གོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཨུ་པ་བྷོ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ གུ་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་གུ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་མཱ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་བྷི་རཱུ་པོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་རཱུ་པོ. ད་སྶ་ནཱི་ཡོཏི དི་ཝ་ས་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཡོ་གྒོ, ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ. པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཝ་ཎྞ་སྶ པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ, ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ན པོ་ཀྑ་རནྟི ས་རཱི་རཾ ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ. ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཝ་ཎྞོ ཙ པོ་ཀྑ་ར་ཉྩ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་རཱ་ནི, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ. ཨི་ཏི པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཎྞཱིཏི སེ་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱི, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞེ་སུ་པི སེ་ཊྛེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ་ནེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཙྪ་སཱིཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་རཱི་ར་ས་དི་སེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི བྷོ་ཏོ ས་རཱི་རེ ད་སྶ་ན་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཁུ་དྡ་ཀོ མ་ཧཱ. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ་ནེ་ཝ, ཏཱ་ནི ཙཱ་པི མ་ཧ་ནྟཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
སཱི་ལ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱི་ལ་ཝཱ. ཝུ་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི. ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལེ་ནཱཏི ཝུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཡུ་ཏྟོ, ཨི་དཾ ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི.
ཀཱ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སུ་ནྡ་རཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ. ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་དྷུ་རཾ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ. ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎ་ནྟི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷོ་སོ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ ཝཱ བྷ་ཝ་ཏྟཱ པོ་རཱི. ནཱ་ག་རི་ཀི་ཏྠི་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟ་ནེ་ན ས་དི་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. ཏཱ་ཡ པོ་རི་ཡཱ. ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཡ, ས་ནྡི་ཊྛ་ཝི་ལ་མྦི་ཏཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡཱཏི ཨེ་ལ་ག་ལེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ལཾ ག་ལ་ཏི, ལཱ་ལཱ ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཁེ་ལ༹་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ལ་ག་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་བྦི་པ་རི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. སེ་ས་མེ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཎྞེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤༢༥. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ, ཙ་ངྐཱི, ‘‘ཨི་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཏུ་སྶ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝ་ཎྞ་མ་སྶ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མ་མ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་ནྟི, ན ཁོ པ་ན མེ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ ར་ཛྫི་ཏུཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཧི, བྷོ, མ་མཱ་པི སུ་ཎཱ་ཐཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ་པི ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ས་དི་སཱ གུ་ཎཱ, ཏེ་པི ‘‘ཀོ ཙཱ་ཧཾ, ཀེ ཙ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རེ་ཡེ་ཝ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. མ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་མཱཏི ཨེ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ནྟོ ཙེ་ཏྠ ཨི་དཾ དཱི་པེ་ཏི – ཡ་དི གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ སཱ་ས་པོ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ གོ་པ་ད་ཀཾ, ས་ཏྟ་སུ མ་ཧཱ་ས་རེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡུ པ་རི་ཏྟོ ལཱ་མ་ཀོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎཱ པ་རི་ཏྟཱ ལཱ་མ་ཀཱ, ཏ་སྨཱ མ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་མ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ནྟི.
བྷཱུ་མི་ག་ཏ་ཉྩ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཙེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཙ སུ་དྷཱ་མ་ཊྛཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པི་ཏཾ དྷ་ནཾ བྷཱུ་མི་ག་ཏཾ ནཱ་མ, པཱ་སཱ་ད་ནི་ཡཱུ་ཧཱ་ད་ཡོ པ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་ངྑོ ཨེ་ལོ ཨུ་པྤ་ལོ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ནི་དྷ་ཡོ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ཏེ་སུ ས་ངྑོ གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ, ཨེ་ལོ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ, ཨུ་པྤ་ལོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ་ཏི. ཏེ་སུ་པི ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ད་ཧ་རོ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎོ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནཱ་ཝ་ཀཱ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུཾ – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ ཀི་ར གོ་ཏ་མ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་ར་སྶ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝེ་ལུ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཝེ་ལུ༹ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཎུ་མ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ དྭེ ཝེ་ལཱུ༹ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི, བྷ་ག་ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝེ་ལཱུ༹་ནཾ ཨུ་པ་རི དྭི་ཝེ་ཎུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ, ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཎྷཱ་མཱི་ཏི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་ཙེ་པི ཏྭཾ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝེ་ལུ༹ཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་སི, ནེ་ཝ མེ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི. ན ཧི མ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཏ་ཐཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ མེ པ་རོ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏུ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པ་དེ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏཾ པི་ཝིཾ་སུ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཝ་ཏྠུ – རཱ་ཧུ ཀི་ར ཨ་སུ་རི་ནྡོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩོ, བཱ་ཧ་ནྟ་ར་མ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ལ་ཏཱ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ངྒུ་ལི་པ་བྦཱ་ནི པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, བྷ་མུ་ཀ་ནྟ་རཾ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་ལཱ་ཊཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, སཱི་སཾ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ. སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་ཙྩོ་སྨི, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཎྞཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཀ་ཏ་རེ་ན ད་སྶེ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཋི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ ནཱི་ཙོ་པི ཨུ་ཙྩོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནི་པ་ནྣོ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. རཱ་ཧུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་པ་ནྣཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱི་ཝཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ན་བྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ཝི་ཡ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏི. ཀི་མི་དཾ ཨ་སུ་རི་ནྡཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི ན ག་ཙྪི་ནྟི. ན མ་ཡཱ ཨ་སུ་རི་ནྡ ཨ་དྷོ་མུ་ཁེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, ཨུ་དྡྷ་གྒཾ མེ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དི་ནྣ་ནྟི. ཏཾ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཧུ ས་ར་ཎཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ.
ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་ན སཱི་ལ་ཝཱ. ཏཾ པ་ན སཱི་ལཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལཱིཏི. ཏ་དེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཏེ་ནཱ་ཧ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལཱིཏི. ཀུ་ས་ལེ་ན སཱི་ལེ་ནཱཏི ཨི་ད་མ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་མ་ཏཾ པི་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི.
ཁཱི་ཎ་ཀཱ་མ་རཱ་གོཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཎཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཏེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ན་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་ཙཱ་པ་ལློཏི ‘‘པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་མ་ཎྜ་ནཱ སེ་ནཱ་ས་ན་མ་ཎྜ་ནཱ ཨི་མ་སྶ ཝཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་སྶ…པེ… ཀེ་ལ་ནཱ པ་ཊི་ཀེ་ལ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཙཱ་པ་ལྱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ཨ་པཱ་པེ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡཱཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཛཱ་ཡ. (ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧི སོ) ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཛཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ན པཱ་པུ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ, ན པཱ་པཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, པཱ་པཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྶ? བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཡ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཏྠི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏི་རོ་ར་ཊྛཱཏི པ་ར་ར་ཊྛ་ཏོ. ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱཏི པ་ར་ཛ་ན་པ་ད་ཏོ. སཾ་པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ནྡྷ་བྦཱ་ད་ཡོ ཙ པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ དོ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི པུ་ཙྪ་ནྟི, ཀེ་ས་ཉྩི བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏི་ཡོ ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་མི་ཡོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨ་ཏི་ཐཱི ནོ ཏེ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ན་ཝ་ཀཱ པཱ་ཧུ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་མཱིཏི ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་ཎྞོཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ནཱ་པི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཝ་ཎྞོ, པ་གེ་ཝ མཱ་དི་སེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘བུ་དྡྷོ་པི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ཎེ་ཡྻ ཝ་ཎྞཾ,
ཀ་པྤ་མྤི ཙེ ཨ་ཉྙ་མ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ;
ཁཱི་ཡེ་ཐ ཀ་པྤོ ཙི་ར་དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེ,
ཝ་ཎྞོ ན ཁཱི་ཡེ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི.