༩. དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མེ་དཱ་ལུ༹་པནྟི ནཱ་མེ་ཏཾ ཏ་སྶ, ཏ་སྶ ཧི ནི་ག་མ་སྶ མེ་ད་ཝ་ཎྞཱ པཱ་སཱ་ཎཱ ཀི་རེ་ཏྠ ཨུ་སྶ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་སྨཱ མེ་དཱ་ལུ༹་པ་ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ན ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན་ག་ར་ཀནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ས་ཀྱཱ་ནཾ ནི་ག་མཾ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ན ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན, ཨ་ཡཾ པ་ན བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ས་དྡྷིཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྩ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝཱ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟེ ‘‘སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཨ་དཾ་སུ. སཱ པ་ཎྞཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁ་སཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪི. ‘‘ར་ཉྙཱ ཨ་ཡྻེ སེ་ནཱ་པ་ཏི ས་དྡྷིཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ག་ཧཱ་པི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ན་ག་ཏཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠཱ་ཏི ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ པ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀཱ ས་པྤི་ཙཱ་ཊི ནཱི་ཧ་རི་ཏཱ, སཱ ཨུ་མྨཱ་རེ ཨཱ་ཧ་ཙྩ བྷི་ནྣཱ, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སི.
ས་ཏྠཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཀ་ཐཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ – ‘‘ས་པྤི་ཙཱ་ཊི་ཡཱ བྷི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ལླི་ཀཱ པ་ཎྞཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ མ་ཏ་སཱ་ས་ནཾ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་མྤི ན ཙི་ནྟ་ཡཱ་མི, ས་པྤི་ཙཱ་ཊི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀིཾ ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མ་ལླི་ཀེ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ནཱ་མ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. མ་ལླི་ཀཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་སུ་ཎི་སཱ་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ མ་ལླི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རེ བྷི་ནྣ་དོ་སོ ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ན་ཏྠི སཱ་མཱི་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་སྶ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. སོ – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་དོ་ས་ཀཱ་ར་ཀཾ མཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ ཝི་ནཱ་སེ་སི’’ནྟི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་སཱ་དེ ཝཱ ནཱ་ཊ་ཀེ་སུ ཝཱ ར་ཛྫ་སུ་ཁེ་སུ ཝཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི.
དཱི་གྷཾ ཀཱ་རཱ་ཡ་ནནྟི དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ནོ ནཱ་མ བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ མེ མཱ་ཏུ་ལོ ཨ་དོ་ས་ཀཱ་ར་ཀོ ནི་ཀྐཱ་ར་ཎེ་ན གྷཱ་ཏི་ཏོ’’ཏི ར་ཉྙཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧ་ཙྩཱ རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི མ་ཧ་ཏཱ རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, དྷ་ར་ཎི་ཏ་ལཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱ་ག་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝེ་ས་སོ་བྷེ་ན མ་ཧ་ཏཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ནཱིཏི ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ར་ཉྫ་ན་ཀཱ་ནི. པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ནཱིཏི པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ཀཱ་ནི. ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནཱིཏི ནི་སྶ་དྡཱ་ནི. ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནཱིཏི ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྠེ་ན ནི་གྒྷོ་སེ་ན ར་ཧི་ཏཱ་ནི. ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནཱིཏི ཝི་ག་ཏ་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི. མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཱིཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ར་ཧ་སྶ་ཀ་མྨཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི, ར་ཧ་སྶ་མ་ནྟཾ མ་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནཱིཏི ནི་ལཱི་ཡ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི. ཡ་ཏྠ སུ་དཾ མ་ཡནྟི ན ཏེ་ན ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་པུ་བྦོ, ཏཱ་དི་སེ་སུ པ་ན པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་པུ་བྦོ, ཏ་སྨཱ ཡཱ་དི་སེ་སུ སུ་དཾ མ་ཡ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི པ་ཎྜི་ཏོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མ་མཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ས་ཙེ མཾ རཱ་ཛཱ ‘‘ཀ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་ད་ནྡྷཱ་ཡ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཙ་ར་པུ་རི་སེ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨཱ་རཱ་མཾ པཱ་ཝི་སཱིཏི བ་ཧི་ནི་ག་མེ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རཱ་ཡ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཝི་སི.
༣༦༦. ཝི་ཧཱ་རོཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧཾ་སུ. ཨཱ་ལི༹་ནྡནྟི པ་མུ་ཁཾ. ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱཏི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་གྒ་ལ༹ནྟི ཀ་ཝཱ་ཊཾ. ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཧཱིཏི ཨ་གྒ་ན་ཁེ་ན ཨཱི་ས་ཀཾ ཀུ་ཉྩི་ཀ་ཙྪི་དྡ་ས་མཱི་པེ ཀོ་ཊེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྭཱ་རཾ ཀི་ར ཨ་ཏི་ཨུ་པ་རི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ, ཨ་ཏི་ཧེ་ཊྛཱ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀོ་ཊེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་དྡ་ས་མཱི་པེ ཀོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྚ་ཀ་ཝ་ཏྟ་ནྟི དཱི་པེ་ནྟཱ ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ. ཁ་གྒ་ཉྩ ཨུ་ཎྷཱི་ས་ཉྩཱཏི དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ,
ཝཱ་ལ་བཱི་ཛ་ནི་མུ་ཎྷཱི་སཾ, ཁ་གྒཾ ཚ་ཏྟ་ཉྩུ་པཱ་ཧ་ནཾ;
ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ རཱ་ཛཱ ཡཱ་ན་མྷཱ, ཋ་པ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ད་ནྟི. –
ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི པ་ན པ་ཉྩ་པི རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་དཱ་སཱི་ཏི. ཨ་ཏི་ག་རུ་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་ཏ་ཝེ་སེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཙ, ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཝ་སེ་ན ས་མྨོ་དི་སྶཱ་མི ཙཱ་ཏི. པ་ཉྩ་སུ ཧི རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜེ་སུ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏེ་སུ ཏྭཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན ཧོ་ཏི, ས་བྦེ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་དཱ་སི. ར་ཧཱ་ཡ་ཏཱིཏི ར་ཧ་སྶཾ ཀ་རོ་ཏི ནི་གཱུ་ཧ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘‘པུ་བྦེ་པི ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞ་མ་ནྟཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏུ་ལཾ ས་དྡྷིཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ག་ཎྷཱ་པེ་སི, ཨི་དཱ་ནི་པི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞ་མ་ནྟཾ མ་ནྟེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀོ་པ་ཝ་སེ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི.
ཝི་ཝ་རི བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་རནྟི ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི, ཝི་ཝ་ར་ཏཱུ་ཏི པ་ན ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཏ་ཏོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊཱི་སུ དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནེ་ཧི ན ས་ཧ་ཏྠཱ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་ཊཾ. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནེ་ན ཝི་ཝ་ཊཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་ཝ་རི བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་ར’’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཏ་སྨིཾ པ་ན པ་ཝི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་རཱ་ཡ་ནོ པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ‘‘ཚ་ཏྟཾ ས་མྨ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ ཀིཾ ག་ཏོ་ཏི? པི་ཏ་རཾ མཱ པུ་ཙྪ, ས་ཙེ ཏྭཾ ན ཨུ་སྶཱ་པེ་སི, ཏཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་མཱི་ཏི. ‘‘ཨུ་སྶཱ་པེ་མི ས་མྨཱ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཀཱ་རཱ་ཡ་ནོ ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཾ ཨ་སྶ་ཉྩ ཨ་སི་ཉྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཙ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ རཱ་ཛཱ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ, མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་མེ་ཝ ག་ཏོ.
༣༦༧. དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ན་ཡོ ཨ་ནུ་མཱ་ནཾ, ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན་སྶ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡེ་ན ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀནྟི པཱ་ཎོ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཏཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ནྟོ ཀ་རི་ཏྭཱ, མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ་པི ཙ་ར་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཏཾ ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི, ན ཨེ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ མེ, བྷ་ནྟེཏི བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྷི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༣༦༩. ན ཝི་ཡ མ་ཉྙེ ཙ་ཀྑུཾ བ་ནྡྷ་ནྟེཏི ཙ་ཀྑུཾ ཨ་བ་ནྡྷ་ནྟེ ཝི་ཡ. ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཉྷི དི་སྭཱ པུ་ན ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ཙ་ཀྑུཾ ན བ་ནྡྷ་ཏི ནཱ་མ. པཱ་སཱ་དི་ཀཾ དི་སྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ཙ་ཀྑུཾ བ་ནྡྷ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་མེ ཙ ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བ་ནྡྷུ་ཀ་རོ་གོ ནོཏི ཀུ་ལ་རོ་གོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་ལཱ༹་རནྟི མ་ཧེ་ས་ཀྑཾ. པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རནྟི པུ་བྦ་ཏོ ཨ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦེ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ, ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦ་ཏོ ཨ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ.
༣༧༠. གྷཱ་ཏེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུནྟི གྷཱ་ཏེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ. ཛཱ་པེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ ཛཱ་པེ་ཏུནྟི དྷ་ནེ་ན ཝཱ ཛཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་པེ་ཏུཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨ་དྷ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུནྟི ར་ཊྛ་ཏོ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ.
༣༧༣. ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱཏི ཨི་སི་ད་ཏྟོ ཙ པུ་རཱ་ཎོ ཙ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ཨེ་ཀོ ས་དཱ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛོ. མ་མ་བྷ་ཏྟཱཏི མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་མ་བྷ་ཏྟཱ. མ་མ་ཡཱ་ནཱཏི མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་མ་ཡཱ་ནཱ. ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཡ དཱ་ཏཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ དཱ་ཏཱ. ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་མཱ་ནོ. ཏ་དཱ ཀི་ར རཱ་ཛཱ ནི་དྡཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་ནྟོ་ཝ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ཏེ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ‘‘ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཡེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏེ་ན སཱི་སེ ཀ་ཏེ རཱ་ཛཱ པཱ་ད་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡེ་ན རཱ་ཛཱ, ཏེ་ན སཱི་སེ ཀ་ཏེ ས་ཏྠཱ པཱ་ད་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ཏ་ཏོ ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘རཱ་ཛཱ ཀུ་པྤ་མཱ་ནོ ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻ. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ ས་ཀྐོ་མ ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པཱ་ད་ཏོ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི རཱ་ཛཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༣༧༤. པ་ཀྐཱ་མཱིཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀཱ་རཱ་ཡ་ན་སྶ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ, ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨ་དི་སྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཉྙཾ ཨ་དི་སྭཱ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ པུ་ཙྪི. སཱ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. རཱ་ཛཱ – ‘‘ན ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཏ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ, རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ བྷུ་ཉྫི, བ་ཧ་ལ་ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པི་ཝི. ཏ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ན ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མི. སོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ་པི ཝི་ཀཱ་ལེ དྭཱ་རེ་སུ པི་ཧི་ཏེ་སུ པཱ་པུ་ཎི. ‘‘ཨ་ཛྫ སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ཡི་ཏྭཱ སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བ་ཧི་ན་ག་རེ སཱ་ལཱ་ཡ ནི་པ་ཛྫི. ཏ་སྶ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཝཱ་རེ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ད་སཱ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ངྐེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་སེ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཏ་སྶ མ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘དྭཱི་སུ ར་ཛྫེ་སུ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ར་སྶ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཨ་ནཱ་ཐ་སཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཐ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་མི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡེ་ན པ་རི་དེ་ཝི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. མ་ནུ་སྶཱ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སི. ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ, དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཏུ་ལོ ཨ་རོ་གོ ཨ་སྶ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་ནྟུཾ ཡུ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ་པི ཏུ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་རེ་སུཾ.
དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནཱིཏི དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཏཱི་སུ ཧི ར་ཏ་ནེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ ཀ་ཏེ ས་བྦ་ཏྠ ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ ཀ་ཏེ དྷ་མྨོ་པི ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཱིཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཏྟི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.