༣. མ་གྷ་དེ་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་གྷ་དེ་ཝ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་གྷ་དེ་ཝ་ཨ་མྦ་ཝ་ནེཏི པུ་བྦེ མ་གྷ་དེ་ཝོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ རོ་པེ་སི. ཏེ་སུ རུ་ཀྑེ་སུ པ་ལུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཉྙེ་པི རཱ་ཛཱ་ནོ རོ་པེ་སུཾ་ཡེ་ཝ. ཏཾ པ་ན པ་ཋ་མ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་གྷ་དེ་ཝ་མྦ་ཝ་ན་ནྟེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏཾ. སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སཱིཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཝ་སི་ཏ་པུ་བྦཾ ནུ ཁོ མེ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ – ‘‘པུ་བྦེ ཨ་ཧཾ མ་གྷ་དེ་ཝོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ རོ་པེ་སིཾ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ, པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་གྒ་གྒ་ད་ནྟེ ད་སྶེ་ནྟོ སི་ཏཾ པཱ་ཏུ ཨ་ཀཱ་སི.
དྷ་མྨོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ. དྷ་མྨེ་ན རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. དྷ་མྨེ ཋི་ཏོཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ. དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏཱིཏི ས་མཾ ཙ་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སཱུཏི ཡོ་པི སོ པུ་བྦ་རཱ་ཛཱུ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དི་ནྣ་པ་རི་ཧཱ་རོ, ཏཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཏ་ཐཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཀྑ་སྶཱཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཀ་པ་ཀྑོ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཨ་ཊྛ་མཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཧི པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ་ནུ་གྒ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་མི་ཡ་ཉྩ ན་ཝ་མི་ཡ་ཉྩ, ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་པ་ནྣ་ར་སཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ་ནུ་གྒ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ་ར་སི་ཡ་ཉྩ པཱ་ཊི་པ་དེ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ དི་ཝ་སཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཀ་པ་ཀྑཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི.
༣༠༩. དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱཏི དེ་ཝོ་ཏི མ་ཙྩུ, ཏ་སྶ དཱུ་ཏཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. སི་ར་སྨི་ཉྷི པ་ལི་ཏེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ལི་ཏཱ་ནི མ་ཙྩུ་དེ་ཝ་སྶ དཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སི་ར་སྨིཾ པ་ལི་ཏེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ལི་ཏཱ་ནི དེ་ཝ་ས་དི་སཱ དཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཧི ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་ཏ་མ་ཏ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ དི་སྭཱ་ཝ སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཛི་ཎྞ་ཉྩ དི་སྭཱ དུ་ཁི་ཏ་ཉྩ བྱཱ་དྷི་ཏཾ,
མ་ཏ་ཉྩ དི་སྭཱ ག་ཏ་མཱ་ཡུ་ས་ངྑ་ཡཾ;
ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཉྩ དི་སྭཱ,
ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི རཱ་ཛཱ’’ཏི.
ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ལི་ཏཱ་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏ་ཏྟཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཀ་པྤ་ཀ་སྶ གཱ་མ་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་གཱ་མཾ ད་ཏྭཱ. ཀ་སྨཱ ཨ་དཱ་སི? སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་ས་ཏྟཱ. ཏ་སྶ ཧི ཨ་ཉྫ་ལི་སྨིཾ ཋ་པི་ཏཱ་ནི པ་ལི་ཏཱ་ནི དི་སྭཱ་ཝ སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ སཾ་ཝི་གྒོ པ་བྦ་ཛྫཾ རོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སི་རེ དི་སྭཱ་ན པ་ལི་ཏཾ, མ་གྷ་དེ་ཝོ དི་ས་མྤ་ཏི;
སཾ་ཝེ་གཾ ཨ་ལ་བྷཱི དྷཱི་རོ, པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མ་རོ་ཙ་ཡཱི’’ཏི.
ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་རུ་ཧཱ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨི་མེ ཛཱ་ཏཱ ཝ་ཡོ་ཧ་རཱ;
པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ས་མ་ཡོ མ་མཱ’’ཏི.
པུ་རི་ས་ཡུ་གེཏི ཝཾ་ས་ས་མྦྷ་ཝེ པུ་རི་སེ. ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱ་པི ཧི པ་ཋ་མཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཀེ་སེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཛ་ཊཱ་ཀ་ལཱ་པ་དྷ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ པ་ན ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ནྟོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཾ བྷཱ་ཝེ་སི. ཏ་སྨཱ སོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀུ་མཱ་ར་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱི་ལཱི༹ཏི ཨ་ངྐེ་ན ཨ་ངྐཾ པ་རི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱི་ལི༹. མཱ་ལཱ་ཀ་ལཱ་པཾ ཝི་ཡ ཧི ནཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཝ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ར་ཉྙོ མ་གྷ་དེ་ཝ་སྶ པུ་ཏྟོ…པེ… པ་བྦ་ཛཱིཏི ཨི་མ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ མ་ངྒ་ལཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. མ་གྷ་དེ་ཝ་ར་ཉྙོ མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ར་ཉྙོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་མ་ངྒ་ལཾ, ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་སྶ ཚ་ཏྟུ་སྶཱ་པ་ན་མ་ངྒ་ལཾ, ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ར་ཛྫ་མ་ངྒ་ལཾ, ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་མ་ངྒ་ལ་ནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ མ་ངྒ་ལཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ཨུ་ནྣ་ངྒ་ལ་མ་ཧོ་སི.
༣༡༡. པུ་ཏྟ་པ་པུ་ཏྟ་ཀཱཏི པུ་ཏྟཱ ཙ པུ་ཏྟ་པུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་སྶ པ་ར་མྤ་རཱ. པ་ཙྪི་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀི་ར བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ – ‘‘པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནུ ཁོ ཏཾ མ་ཡཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ནི་ཧ་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ན པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་ཏུཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཾ་སེ ཛཱ་ཏ་ར་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཾ་ས་སྶ ནེ་མིཾ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ནི་མཱི་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་ཏི སོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. གུ་ཎེ་ཧི པ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རོ. ཏ་སྶ ཧི ས་བྦ་རཱ་ཛཱུ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ དྭེ གུ་ཎཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་སྶ ཙ ད་སྶ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐི་ཀེ་སུ ཧི རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ་ཏི ག་ཏེ་སུ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཏུ་མྷེ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ ནོ ཝཱ’’ཏི. ཡེ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི ‘‘ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ད་སྶ་ནཾ ན དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡཾ ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ ཀཱ་ལེ བྷོ་ཛ་ནཾ ཀུ་ཧིཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི་པི ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི. ཙ་ཏཱུ་སུ ཧི དྭཱ་རེ་སུ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཙ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི བྷ་ཏྟ་ཙཱ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་སྶུཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ར་ཉྙོ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. དོ་ཝཱ་རི་ཀེ་ན ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ ཏུ་མྷེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཱ ‘‘ཨཱ་མ ཨཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རོ ཨ་ཧོ་སི.
༣༡༢. དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནནྟི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་དེ་ཝཱ་ནཾ. ཏེ ཀི་ར དེ་ཝཱ ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛེ མི་ཐི་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟཱ ར་ཉྙོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ན’’ནྟི.
ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་རི་ག་ཏོ དཱ་ན་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་མཱ་ནོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘དཱ་ནཾ ནུ ཁོ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཧུ སཱི་ལཾ, ཡ་དི དཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ དཱ་ན་མེ་ཝ ད་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ སཱི་ལཾ, སཱི་ལ་མེ་ཝ པཱུ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྶ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨི་དཾ མ་ཧ་ནྟ’’ནྟི ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ཀྐོ ག་ནྟྭཱ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ,…པེ… ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱིཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ར་ཉྙོ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཀ་ངྑ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཾ པ་ཉྷ་ཉྩ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨི་དྷཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙ་ཉྩ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ག་ནྟྭཱ ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀྐོ – ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་སྶ་ཏྠོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ, ཀ་ངྑཾ ཏེ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
རཱ་ཛཱ –
‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
དཱ་ནཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝཱ, ཀ་ཏ་མཾ སུ མ་ཧ་པྥ་ལ’’ནྟི. –
པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ས་ཀྐོ – ‘‘དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀིཾ, སཱི་ལ་མེ་ཝ གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ. ཨ་ཧ་ཉྷི པུ་བྦེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་ས་ནྣཾ ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་ཏོ ན མུ་ཏྟོ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་ཝོ་ཙ –
‘‘ཧཱི་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཁ་ཏྟི་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི;
མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཙ དེ་ཝ་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ན ཧེ་ཏེ སུ་ལ་བྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ཡཱ་ཙ་ཡོ་གེ་ན ཀེ་ན་ཙི;
ཡེ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ནཱ་གཱ་རཱ ཏ་པ་སྶི་ནོ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤༢༩-༤༣༠);
ཨེ་ཝཾ ར་ཉྙོ ཀ་ངྑཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ག་མ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ལཱ་བྷཱ ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་མཱ་ནོཏི ཨ་བྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སཱིཏི ཨ་ཧཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཀུ་ས་ལཾ ས་མཱ་ད་པེ་མི, པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ སུ་ཁཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི.
༣༡༣. ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡ་ནྟ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ བྷ་དྡ་ཀཾ ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝ་ཏྭཱ. ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཡུ་གེ ས་ཧ་སྶ་ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. ཏེ་སཾ པ་ན པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཡོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, མ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. སོ པ་ན དི་བྦ་ར་ཐོ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ན་དྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཐ་སཱི་སཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཨ་ཀྑ་བ་ནྡྷོ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཨ་ཀྑ་བ་ནྡྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གོ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ས་བྦོ ས་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོ. དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ ཨུ་དྡྷཾ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ ཨ་དྷོ, ཏ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ་མུ་ཁཾ ར་ཐཾ པེ་སེ་སཱི་ཏི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན པ་ཀ་ཏི་མ་གྒཾ པེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟེ ནི་ཊྛི་ཏེ ཙ་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ པེ་སེ་སི, ཡ་མ་ཀ་ཙ་ནྡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དི་སྭཱ ‘‘ཡ་མ་ཀ་ཙ་ནྡཱ ཨུ་གྒ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ན ཡ་མ་ཀ་ཙ་ནྡཱ, ཨེ་ཀཾ ཝི་མཱ་ནཾ, ན ཝི་མཱ་ནཾ, ཨེ་ཀོ ར་ཐོ་ཏི. ར་ཐོ་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཀ་ཏི་ར་ཐ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཝ, ཨ་སྶཱ་པི པ་ཀ་ཏི་ཨ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ར་ཐཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པཱ་སཱ་དཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་ཊྛཱ་ནེ ར་ཐཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ས་ཛྫཾ ཋ་པེ་སི.
ཨ་བྷི་རུ་ཧ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི རཱ་ཛཱ – ‘‘དི་བྦ་ཡཱ་ནཾ མེ ལ་དྡྷ’’ནྟི ན ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་རུ་ཧི, ནཱ་ག་རཱ་ནཾ པ་ན ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི ‘‘པ་སྶ་ཐ ཏཱ་ཏཱ, ཡཾ མེ ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝ་ར་ཉྙཱ དི་བྦ་ར་ཐོ པེ་སི་ཏོ, སོ ཙ ཁོ ན ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལ་པྤ་དེ་སཾ ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ པེ་སི་ཏོ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་གུ་ཎེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པེ་སི་ཏོ. ས་ཙེ ཏུ་མྷེ་པི སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་སྶ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི པེ་སེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏཾ སཱི་ལཾ. ནཱ་ཧཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཙི་རཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. ཏ་ཏོ མཱ་ཏ་ལི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ མ་མཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་ས་མྷི དྭེ མ་གྒེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་པི་ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ་ནཱཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ་སུ མ་གྒེ་སུ ཨེ་ཀོ ནི་ར་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ, ཏེ་སུ ཏཾ ཀ་ཏ་མེ་ན ནེ་མི. ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ནྟྭཱ ཡ་ཏྠ པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནྟཱ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡ་ནྟི, ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་སྶི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཛཱ་ཏ་ཀེ་པི –
‘‘ཀེ་ན ཏཾ ནེ་མི མ་གྒེ་ན, རཱ་ཛ་སེ་ཊྛ དི་ས་མྤ་ཏི;
ཡེ་ན ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནྟཱ, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ ཙ ཡེ ན་རཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤༥༠) –
གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ནི་ར་ཡེ ཏཱ་ཝ པ་སྶཱ་མི, ཨཱ་ཝཱ་སེ པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནཾ;
ཋཱ་ནཱ་ནི ལུ་དྡ་ཀ་མྨཱ་ནཾ, དུ་སྶཱི་ལཱ་ན་ཉྩ ཡཱ ག་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤༥༡);
ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ མཾ མཱ་ཏ་ལི ནེ་ཧཱིཏི མཱ་ཏ་ལི དྭཱི་ཧི མ་གྒེ་ཧི མཾ ནེ་ཧི, ཨ་ཧཾ ནི་ར་ཡཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མྤཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏ་མེ་ན ནེ་མཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ ནི་ར་ཡ་མ་གྒེ་ན ནེ་ཧཱི་ཏི. ཏ་ཏོ མཱ་ཏ་ལི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ད་ས མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ད་སྶེ་སི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ –
‘‘ད་སྶེ་སི མཱ་ཏ་ལི ར་ཉྙོ, དུ་གྒཾ ཝེ་ཏ་ར་ཎིཾ ན་དིཾ;
ཀུ་ཐི་ཏཾ ཁཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྟཾ ཨ་གྒི་སི་ཁཱུ་པ་མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤༥༢) –
ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནི་ར་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ནྟྭཱ བཱི་ར་ཎཱི་དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ སོ་ཎ་དི་ནྣ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ག་ཎ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ནེ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ –
‘‘ཡ་དི ཏེ སུ་ཏཱ བཱི་ར་ཎཱི ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀེ,
ཨཱ་མཱ་ཡ་དཱ་སཱི ཨ་ཧུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ;
སཱ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏི་ཐིཾ ཝི་དི་ཏྭཱ,
མཱ་ཏཱ་ཝ པུ་ཏྟཾ ས་ཀི་མཱ་བྷི་ན་ནྡཱི;
སཾ་ཡ་མཱ སཾ་ཝི་བྷཱ་གཱ ཙ,
སཱ ཝི་མཱ་ན་སྨི མོ་ད་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༥༠༧) –
ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏོ པ་ན ཏ་སྶ ར་ཐ་ནེ་མི ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨུ་མྨཱ་རེ པ་ཧ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཝ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཧཱ་ཡ དེ་ཝ་ས་ངྒྷོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ན་མ་ཀཱ་སི, ཏཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ད་རཾ དི་སྭཱ ས་ཀྐོ ཙི་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ – ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ག་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་མ་ཀཱ་སི. ས་ཙེ ཨེ་ཀཾ དྭེ དི་ཝ་སེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, ན མཾ དེ་ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. སོ ཨུ་སཱུ་ཡ་མཱ་ནོ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཝ་སི་ཏུཾ པུ་ཉྙཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙེ་སཾ པུ་ཉྙེ་ན ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ – ‘‘ནཱ་ས་ཀྑི ཛ་ར་ས་ཀྐོ མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, པ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ ཁོ པ་ན ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨ་ལཾ མཱ་རི་སཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཛཱ་ཏ་ཀེ་པི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཾ ཡཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཾ དྷ་ནཾ;
ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མེ་ཝེ ཏཾ, ཡཾ པ་ར་ཏོ དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ;
ན ཙཱ་ཧ་མེ་ཏ་མི་ཙྪཱ་མི, ཡཾ པ་ར་ཏོ དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༥༨༥-༥༨༦) –
ས་བྦཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏི་ཝཱ་རེ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ཏོ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རོ – མ་ནྡྷཱ་ཏུ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ སཱ་དྷི་ན་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ གུ་ཏྟི་ལ་ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀཱ་ལེ ནི་མི་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཏི. སོ མ་ནྡྷཱ་ཏུ་ཀཱ་ལེ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཀཱ་ལཾ ཝ་སི, ཏ་སྨི་ཉྷི ཝ་ས་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཚ་ཏྟིཾ་ས ས་ཀྐཱ ཙ་ཝིཾ་སུ. སཱ་དྷི་ན་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་སི, མ་ནུ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ཏྟ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. གུ་ཏྟི་ལ་ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙ ནི་མི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ཙ མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ཝ་སི, མ་ནུ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༣༡༤. ཏ་ཏྠེ་ཝ མི་ཐི་ལཾ པ་ཊི་ནེ་སཱིཏི པ་ཊི་ནེ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་སི་རི་ག་བྦྷེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
༣༡༥. ཀ་ལཱ༹་ར་ཛ་ན་ཀོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀ་ལཱ༹་ར་ད་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀ་ལཱ༹་ར་ཛ་ན་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ན སོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཨ་ཀཱ་སི, སེ་སཾ ས་བྦཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
༣༡༦. ས་མུ་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝ་ཏྟཾ ཀོ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཀེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣཾ, ཀོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཀེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ཝཱ བྷི་ཀྑུ ‘‘ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ལ་དྡྷུ’’ནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི. དུ་སྶཱི་ལེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཏྟ སེ་ཁཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་གྷ་དེ་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.