༤. པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སཱུཏི ཨ་ངྒཱ་ཡེ་ཝ སོ ཛ་ན་པ་དོ, མ་ཧི་ཡཱ པ་ན་སྶ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཡཱ ཨཱ་པོ, ཏཱ་སཾ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་ར་མ་ཧི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཡཱ ཨཱ་པོ་ཏི, མ་ཧཱ་མ་ཧི་ཡཱ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་མཱ་ཎོ. ཏ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎོ པ་དེ་སོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ ས་མུ་དྡོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ས་ནྟི. ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཧི་མ་ཝཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀཱུ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ནྡ་མཱ་ན་པ་ཉྩ་ས་ཏ་ན་དཱི་ཝི་ཙི་ཏྟོ, ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙེ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཎྞཱ་ས་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧོ ཀ་ཎྞ་མུ་ཎྜ་ད་ཧོ ར་ཐ་ཀཱ་ར་ད་ཧོ ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧོ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧོ མ་ནྡཱ་ཀི་ནཱི་ད་ཧོ སཱི་ཧ་པ་པཱ་ཏ་ད་ཧོ་ཏི ས་ཏྟ མ་ཧཱ་ས་རཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ་སུ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧོ སུ་ད་སྶ་ན་ཀཱུ་ཊཾ ཙི་ཏྲ་ཀཱུ་ཊཾ ཀཱ་ལ༹་ཀཱུ་ཊཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་ཀཱུ་ཊཾ ཀེ་ལཱ་ས་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་བྦ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠ སུ་ད་སྶ་ན་ཀཱུ་ཊཾ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་ངྐཾ ཀཱ་ཀ་མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཏ་མེ་ཝ ས་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཙི་ཏྲ་ཀཱུ་ཊཾ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ. ཀཱ་ལ༹་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ཉྫ་ན་མ་ཡཾ. ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་ཀཱུ་ཊཾ སཱ་ནུ་མ་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ མུ་གྒ་ཝ་ཎྞཾ, མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ སཱ་ར་ག་ནྡྷོ ཕེ་གྒུ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཙ་ག་ནྡྷོ པ་པ་ཊི་ཀ་ག་ནྡྷོ ར་ས་ག་ནྡྷོ པ་ཏྟ་ག་ནྡྷོ པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ ཕ་ལ་ག་ནྡྷོ ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་སྶ་ནྣཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཨོ་ས་དྷ་ས་ཉྪ་ནྣཾ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དི་ཏྟ་མི་ཝ ཨ་ངྒཱ་རཾ ཛ་ལ་ནྟཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀེ་ལཱ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ. ས་བྦཱ་ནི སུ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མཱ་ནུ་བྦེ་དྷ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི, ཏ་མེ་ཝ ས་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་གཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝ་སྶ་ནྟི, ན་དི་ཡོ ཙ ཏེ་སུ ས་ནྡ་ནྟི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ་ན ཏ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་ཛུཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ནྟི ས་ངྑཱ ཨུ་ད་པཱ་དི.
ཏ་ཏྠ མ་ནོ་ཧ་ར་སི་ལཱ་ཏ་ལཱ་ནི ནི་མྨ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་ནི ཕ་ལི་ཀ་ས་དི་ས་ནི་མྨ་ལུ་ད་ཀཱ་ནི ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠཱ་ནི སུ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཡེ་སུ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཙ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཙ ཨི་ས་ཡོ ནྷཱ་ཡ་ནྟི, དེ་ཝ་ཡ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹་ཀཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟི.
ཏ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ སཱི་ཧ་མུ་ཁཾ ཧ་ཏྠི་མུ་ཁཾ ཨ་སྶ་མུ་ཁཾ ཨུ་ས་བྷ་མུ་ཁ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི མུ་ཁཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཡེ་ཧི ཙ་ཏ་སྶོ ན་དི་ཡོ ས་ནྡ་ནྟི. སཱི་ཧ་མུ་ཁེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ སཱི་ཧཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཧ་ཏྠི་མུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཨུ་ས་བྷཱ. པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཱ ཏི་སྶོ ན་དི་ཡོ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ པཱ་ཙཱི་ན་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ས་ཏི. པ་ཙྪི་མ་དི་ས་ཏོ ཙ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་ས་ཏོ ཙ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དི་ཡོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་ར་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཙ ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ད་ཀྑི་ཎ་དི་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི པ་ན ཏཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཨུ་ཛུ་ཀཾ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ་ནེ་ཝ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཀྑེ་པེ་ན ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཏི་ཡ་གྒ་ལེ༹ ནཱ་མ པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཏི་ཏཱ, པཱ་སཱ་ཎོ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་ཝེ་གེ་ན བྷི་ནྣོ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ ཏི་ཡ་གྒ་ལཱ༹ ནཱ་མ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཛཱ་ཏཱ, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཀཱུ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏཱ. ཏ་ཏོ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་མ་ངྒེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཝི་ཉྫྷུཾ ནཱ་མ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ས་དི་སཱ པ་ཉྩ་དྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. སཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ག་ངྒཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ཀཾ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཎྷ་ག་ངྒཱ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཱ་ཏི, ཏི་ཡ་གྒ་ལ༹་པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཱ ཏི་ཡ་གྒ་ལ༹་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏི, ཀཱུ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧ་ལ་ག་ངྒཱ་ཏི, ཨུ་མ་ངྒེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་མ་ངྒ་ག་ངྒཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཉྫྷུཾ ནཱ་མ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི ས་ར་བྷཱུ མ་ཧཱི་ཏི པ་ཉྩ་དྷཱ ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ པ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱ་སུ ཡཱ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མཱི མ་ཧཱི ནཱ་མ, སཱ ཨི་དྷ མ་ཧཱ་མ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་སྶཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཡཱ ཨཱ་པོ, ཏཱ་སཾ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཏྟཱ སོ ཛ་ན་པ་དོ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ.
ཨཱ་པ་ཎཾ ནཱ་མཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ནི་ག་མེ ཝཱི་ས་ཏི ཨཱ་པ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨི་ཏི སོ ཨཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཎ་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཏ་སྶ ཙ ནི་ག་མ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ན་དཱི་ཏཱི་རེ གྷ་ན་ཙྪཱ་ཡོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ཏ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ན ནི་ཡཱ་མི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ན་ཉྙ་ཏ་རོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི པོ་ཏ་ལི་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. པོ་ཏ་ལི་ཡོ་པི ཁོ ག་ཧ་པ་ཏཱིཏི པོ་ཏ་ལི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི. ས་མྤ་ནྣ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎོཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎོ, ཨེ་ཀཾ དཱི་གྷ་ད་སཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྠོ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཧཱིཏི ཚ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ནཱ་ནཱིཏི པ་ལླ་ངྐ་པཱི་ཋ་པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀཱ་དཱི་ནི. ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒ་མྤི ཧི ཨཱ་ས་ན་ནྟེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱཏི ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན. ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏཱིཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཡི་དཾ, བྷོ, གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ན་ཙྪ་ནྣནྟི ན ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ན་པྤ་ཏི་རཱུ་པནྟི ན སཱ་རུ་པྤཾ. ཨཱ་ཀཱ་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. དཱི་གྷ་ད་ས་ཝ་ཏྠ་དྷཱ་ར་ཎ-ཀེ་ས་མ་སྶུ་ན་ཁ་ཋ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཧི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ གི་ཧི་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཏ་སྶ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཀཱ་རཱ, གི་ཧི་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ས་ཎྛི་ཏ་ཏྟཱ ལི་ངྒཱ, གི་ཧི་བྷཱ་ཝ་སྶ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་ལི་ངྒ་ནི་མི་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ. ཏེ་ན ཏཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་རཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐ སོ ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ག་ཧ་པ་ཏི་ཝཱ་དཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ནི་ཡྻཱ་ཏནྟི ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ. ཨ་ནོ་ཝཱ་དཱི ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་དཱིཏི ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀ་ས་ཐ, ཝ་པ་ཐ, ཝ་ཎི་པྤ་ཐཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ན་ཡེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨོ་ཝཱ་དཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ ན ཀ་ས་ཐ, ན ཝ་པ་ཐ, ན ཝ་ཎི་པྤ་ཐཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཐ, ཀ་ཐཾ ཛཱི་ཝི་སྶ་ཐ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཝཱ བྷ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟོ ཨུ་པ་ཝཱ་དཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཏཾ ན ཀ་རོ་མི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནོ་ཝཱ་དཱི ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་དཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་པ་ར་མོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི གྷཱ་ས་མ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་ཉྩ པ་ར་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ན་ཏྠི, ན ཙ པ་ཏྠེ་མཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༣༢. གི་དྡྷི་ལོ་བྷོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོཏི གེ་དྷ་བྷཱུ་ཏོ ལོ་བྷོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་སནྟི ཨ་ནི་ནྡཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་གྷ་ཊྚ་ནཾ. ནི་ནྡཱ་རོ་སོཏི ནི་ནྡཱ་གྷ་ཊྚ་ནཱ. ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་རོཏི བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་རོ་པི པ་ཎྞ་ཏྟི་པི ཝ་ཙ་ན་མྤི ཙེ་ཏ་ནཱ་པི. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཝཱ་ཎི་ཛོ སོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི. (མ. ནི. ༢.༤༥༧) –
ཨ་ཡཾ བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༣༡༣-༡༣༡༥) ཨ་ཡཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་རཱ་མ་ས’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༣༢) ཨ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཊྛ ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧ་རཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༦༧) ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ, ཨ་ཡ་མི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གི་ཧཱི་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཧོ་ཏི. གི་ཧཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི. གི་ཧཱི་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི ཧོ་ཏི. གི་ཧཱི་ཏི བྱ་ཝ་ཧཱ་རོ ན་ཏྠི, ས་མ་ཎོ་ཏི ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝཱ བྱ་ཝ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པེ་ཏེ ལ་བྦྷ་ནྟི.
༣༣. ཡེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶེ་ཝ ཧི ཧེ་ཏུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ན བ་ཧུ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཡེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སཱ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ ཨ་ཧཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀ་མྤི ནཱ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཨ་ཝོ་རོ་པ་ན་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨོ་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨོ་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀིཾ ཨེ་ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་པི ཝི་ཉྙཱུ པ་ཎྜི་ཏཱ ག་ར་ཧེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁོ པ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཏཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎནྟི ད་ས་སུ སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མྤི ‘‘ཨ་ཊྛ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’’ཏི དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཊྚ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ཧི ཧི་ཏ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཊྛེ་ན ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི་པི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ས་ཝཱཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱཏི ཝི་གྷཱ་ཏཱ ཙ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཝི་གྷཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑ་ཉྩ ག་ཧི་ཏཾ, པ་རི་ལཱ༹་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན་པི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ ག་ཧི་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༤-༤༠. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཏེ་སཱ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ ཨི་མི་ནཱ དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་གི་དྡྷི་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ཨ་ན་ཏི་མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུནྟི ཨི་མེ་སུ པ་ན པ་དེ་སུ ཏི་ཎ་ས་ལཱ་ཀ་མྤི ནཱ་མ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཝི་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨོ་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀིཾ ཨི་མ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུཾ? ཧ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ་པི ནཱ་མ ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པི་སུ་ཎཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི གི་དྡྷི་ལོ་བྷཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི. ཀ་ཀ་ཙེ་ན ཨ་ངྒེ་སུ ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ་པི ནཱ་མ པ་རེ་སཾ ནི་ནྡཱ་རོ་སཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ཚི་ནྣ་ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ནཱ་མ ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ. ཨ་དྷི་མཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་མ མཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་མཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་པི མཾ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་མཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀིཾ ཨི་མ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱ་པི མཾ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧེ་ཡྻུ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཏ་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཙ, གི་དྡྷི་ལོ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཙ, ནི་ནྡཱ་རོ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཝ, ཏ་ཐཱ ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ཏི་མཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཙཱ་ཏི དྭེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཨ་ཊྛ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ པུ་ན ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – པུ་རི་མེ་སུ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་ར་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, པ་ཙྪི་མེ་སུ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ནི་ནྡཱ་རོ་ས་ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སེ་སུ ཙ ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་སུ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ, གི་དྡྷི་ལོ་བྷེ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ, ཨ་ཏི་མཱ་ནེ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ, ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ སཱི་ལཾ, ཨ་མུ་སཱ ཨ་པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་སཾ སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི མཱ་ན་སི་ཀ་སཱི་ལཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན་པི གྷ་ཊྚེ་ཏི རོ་སེ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ནྡཱ་རོ་སོ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ཡཱ་ཏི, ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱི་ལ་མྤི ཧོ་ཏི ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཱི་ལ་མྤི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན གི་ཧི་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་དོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀཱ་མཱ་དཱི་ན་ཝ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ཏ་མེ་ནཾ ད་ཀྑོཏི པ་ད་སྶ ཨུ་པ་སུ་མྦྷེ་ཡྻཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཀུ་ཀྐུ་རཾ ཨུ་པ་སུ་མྦྷེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ས་མཱི་པེ ཁི་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལནྟི ཨུ་ར་ཊྛིཾ ཝཱ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཝཱ སཱི་ས་ཊྛིཾ ཝཱ. ཏ་ཉྷི ནི་མྨཾ་ས་ཏྟཱ ཀ་ངྐ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ནི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་ཀྐ་ནྟནྟི ཡ་ཐཱ སུ་ནི་ཀྐ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་ལླི་ཁི་ཏཾ, ཡ་དེ་ཏྠ ཨ་ལླཱི་ན་མཾ་སཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཾ ནི་ལླི་ཁི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་མྨཾ་ས’’ནྟི. ལོ་ཧི་ཏཾ པ་ན མ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི.
བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ, ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་སཾ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ. ཡཱ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཏཱ་ནེ་ཝ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པེ་ཀྑཱ, ཏཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ, སཱ ཧི དི་ཝ་ས་མྤི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཏ་དེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ཡ་ཏྠ ས་བྦ་སོ ལོ་ཀཱ་མི་སཱུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཡ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡཾ ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ལོ་ཀཱ་མི་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་མི་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་མི་སཱཏི ཙ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ, ག་ཧ་ཎ་ཊྛེ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་མེ་ཝཱུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཏཾ ལོ་ཀཱ་མི་སཱུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི.
༤༣. ཨུ་ཌྜཱི་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཝི་ཏ་ཙྪེ་ཡྻུནྟི མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཌཾ་ས་ནྟཱ ཏ་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻུནྟི མཾ་ས་པེ་སིཾ ན་ཁེ་ཧི ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཡྻུཾ.
༤༧. ཡཱ་ནཾ ཝཱ པོ་རི་སེ་ཡྻནྟི པུ་རི་སཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཡཱ་ནཾ. པ་ཝ་ར་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་མ་མ་ཎི་ཉྩ ཀུ་ཎྜ་ལ་ཉྩ. སཱ་ནི ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཎྜ་ཀཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟི.
༤༨. ས་མྤ་ནྣ་ཕ་ལནྟི མ་དྷུ་ར་ཕ་ལཾ. ཨུ་པ་པ་ནྣ་ཕ་ལནྟི ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣཾ བ་ཧུ་ཕ་ལཾ.
༤༩. ཨ་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་བྷ་སྶ་རཾ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ.
༥༠. ཨཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེཏི པ་ཐ་ཝི་ཏོ ན་བྷཾ ཝི་ཡ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ པ་ར་ཏཱི་རཾ ཝི་ཡ ཙ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཧཾ. ཨ་ནཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེཏི གི་ཧི་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀེ. ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ. ཨ་ནཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
པོ་ཏ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.