༢. ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀེཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ས་མོཏི སོ ཧི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ སཱ་ར་པྤ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ ད་ས་མེ ཋཱ་ནེ ག་ཎཱི་ཡ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ད་ས་མོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་རོཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི. ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏོ ཨཱ་རཱ་མོ.
༡༨. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… ཨ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, ཡོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ན་ཏཱ, ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པི་ཏ་ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ས་བྦཾ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏཱ. ཨ་པི་ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཚ་ཧི ཝཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་དི་ག་ཏཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏི་ཝི་སུ་དྡྷེ་ན མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, པ་ར་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱ, ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ, ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་ཙྩཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་དྷ་མྨེ ཝཱ ཛཱ་ན་ཏཱ, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེ པ་སྶ་ཏཱ, ཀི་ལེ་སཱ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ, སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཐོ་མི་ཏེ་ན. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ་ཏི.
༡༩. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི ཀ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ. ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏནྟི ཙེ་ཏ་ཡི་ཏཾ པ་ཀ་པྤི་ཏཾ. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོཏི སོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ. དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ཧི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཝུ་ཏྟོ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཧི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ར་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི. སོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀ་ཐཱ.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི སོ ‘‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨི་ད་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཀིཾ པ་ནི་དཾ སུ་ཏྟཾ ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ’’ནྟི, ཨ་དྡྷཱ ནཱི་ཏ་ཏྠ་ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཏྠི་ཀེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏྟ་བྦོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཚ་ནྡ་རཱ་གེ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ‘‘མཱ སུ་ཏྟཾ མེ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ དཱི་པེ་ཧི. པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ར་སཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཧི ས་གྒེ, ཀུ་ས་ལེ་ན ཝཱ ཨ་པཱ་ཡེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན དོ་ས་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན མོ་ཧ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, མ་ནུ་སྶཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཡཱ ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི སུ་ག་ཏི་ཡོ, ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན དོ་ས་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན མོ་ཧ་ཛེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡཱ ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི དུ་གྒ་ཏི་ཡོ’’ཏི –
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏུ, ནོ ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ག་ཙྪ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་མཱ་ལུ་ཀྱོ་ཝཱ་དེ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟེ་པི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ་པི ས་མ་ཐ་དྷུ་ར་མེ་ཝ དྷུ་རཾ, མ་ཧཱ་མཱ་ལུ་ཀྱོ་ཝཱ་དེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ དྷུ་རཾ, མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནུ་ཏྟ་རཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟཾ ས་མ་ཐུ་ཏྟ་ར་ནྟི.
ཨ་ཡཾ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏི…པེ… ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་བྦཱ་ནི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ནི, ཨི་དྷ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཨ་མ་ཏུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཏྠེ་ན ཝཱ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༢༡. ནི་དྷི་མུ་ཁཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོཏི ནི་དྷིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ. ས་ཀི་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན. ཀ་ཐཾ པ་ན ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ནི་དྷཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་དྷིཾ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ ཙ་ར་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་ཏྠ་ཙ་ར་ཀོ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ བྷོ ཙ་ར་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སོ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་མྨ ཨཱ་ག་ཙྪ, ཨེ་ཏཾ པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཋ་པི་ཏཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀུ་མྦྷི་ཡོ པ་སྶེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ནི་དྷཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ཏ་སྶ སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ ཝཱ གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷ་ནཾ དེ་ནྟི. ཡེ་སཾ གེ་ཧེ ན་ཏྠི, ཏེ ཉཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑ་མྤི ཙ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀི་མ་ངྒཾ པ་ནཱ་ཧནྟི བཱ་ཧི་ར་ཀཱ ཏཱ་ཝ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ་པི སཱ་ས་ནེ སི་པྤ་མ་ཏྟ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ དྷ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི; ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་མ་ཏུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀིཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཀ་རི་སྶཱ་མི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. པ་ཙྩེ་ཀ་དུ་སྶ་ཡུ་གེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སཱིཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ དུ་སྶ་ཡུ་ག་མ་དཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཝི་ཧཱ་རནྟི པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ནི་ཀཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.