༡༠. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙཱ་རི་ཀནྟི ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཾ.
༩༣. ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? སོ ཀི་ར གཱ་མོ ཨ་ཊ་ཝི་དྭཱ་རེ ནི་ཝི་ཊྛོ. ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དི་ཝ་སཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཡཾ ཏཾ གཱ་མཾ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནི པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པཱ་དེ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་པཱ་ན་ཀཱ་ནི ད་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི. ཏེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཀི་ཉྩི ད་སྶ་ནཾ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི? ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ‘‘ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཝི་ནཱ ད་སྶ་ནེ་ན ལོ་ཀོ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ རུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ད་སྶ་ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟཱ. ཨ་པ་ར་དི་ཝ་སེ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ ཏེ་སཾ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་མེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཨ་མྷེ ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཏེ བཱ་ལཱ ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟི? ‘ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ’ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་པི ཨུ་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ནཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟཱ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏཾ, ཨ་ཉྙེ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟཾ, ཨ་ཉྙེ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སུཾ. ཏེ པ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཊྛི་ཡ་མྤི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ས་བྦ་པ་ཙྪཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏེ་སཾ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཏཱི ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ཨ་པ་ཎྞ་ཀོཏི ཨ་ཝི་ར་དྡྷོ ཨ་དྭེ་ཛ྄ཛྷ་གཱ་མཱི ཨེ་ཀཾ་ས་གཱ་ཧི་ཀོ.
༩༤. ན་ཏྠི དི་ནྣནྟི་ཨཱ་དི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧེ་ཊྛཱ སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཏ་བྦི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི.
༩༥. ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སནྟི ཡོ ནེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཡོ ཙ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑོ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཀྑོ, ཏཾ ན པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨ་བྷཱུ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་ཉྙཱ་པ་ནཱ. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ མཾ ཀོ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶ་ནཾ པ་རེ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི. པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶ་ནཾ པ་རེ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རཾ ཧེ་ཊྛཱ ཁི་པ་ཏི. པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ནཱཏི པུ་བྦེ མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ སུ་སཱི་ལྱཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མ་སྶི་མེཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ ཨི་མེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྲཱཏི ཏཱ་སུ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ལ་དྡྷཱི་སུ. ཀ་ལི་གྒ་ཧོཏི པ་རཱ་ཛ་ཡ་གྒཱ་ཧོ. དུ་སྶ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་དི་ནྣོཏི དུ་གྒ་ཧི་ཏོ དུ་པྤ་རཱ་མ་ཊྛོ. ཨེ་ཀཾ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ས་ཀ་ཝཱ་ད་མེ་ཝ ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ‘‘ས་ཙེ ཁོ ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧོ ཧོ་ཏི. རི་ཉྩ་ཏཱིཏི ཝ་ཛྫེ་ཏི.
༩༦. ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཉྙ་ཏྟཱིཏི བྷཱུ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་ཉྙཱ་པ་ནཱ.
ཀ་ཊ་གྒ་ཧོཏི ཛ་ཡ་གྒཱ་ཧོ. སུ་ས་མ་ཏྟོ ས་མཱ་དི་ནྣོཏི སུ་གྒ་ཧི་ཏོ སུ་པ་རཱ་མ་ཊྛོ. ཨུ་བྷ་ཡཾ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཾ པ་ར་ཝཱ་ད་ཉྩ ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ས་ཙེ ཁོ ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧོ ཧོ་ཏི. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཀཾ་ས་ཨུ་བྷ་ཡཾ་སེ་སུ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༩༧. ཀ་རོ་ཏོཏི ས་ཧ་ཏྠཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཀཱ་ར་ཡ་ཏོཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ. ཚི་ནྡ་ཏོཏི པ་རེ་སཾ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ. པ་ཙ་ཏོཏི ད་ཎྜེ་ན པཱི་ལེ༹་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ ཝཱ. སོ་ཙ་ཡ་ཏོཏི པ་ར་སྶ བྷ་ཎྜ་ཧ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི སོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ་པི པ་རེ་ཧི ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ་པི. ཀི་ལ་མ་ཏོཏི ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་ད-བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ས་ཡཾ ཀི་ལ་མ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་རེ་ཧི ཀི་ལ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶཱ་པི. ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོཏི པ་རཾ ཕ་ནྡ་ནྟཾ ཕ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ ས་ཡ་མྤི ཕ་ནྡ་ཏོ པ་ར་མྤི ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ. པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོཏི པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ནྟ་སྶ་པི ཧ་ནཱ་པེ་ནྟ་སྶ་པི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ནྡྷིནྟི གྷ་ར་ས་ནྡྷིཾ. ནི་ལློ་པནྟི མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་པཾ. ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ གྷ་རཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ལུ་མྤ་ནཾ. པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏྠཾ མ་གྒེ ཏི་ཊྛ་ཏོ. ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པཱ་པཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏོ་པི པཱ་པཾ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ན་ཏྠི པཱ་པཾ. ས་ཏྟཱ པ་ན ཀ་རོ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ནཱཏི ཁུ་ར་ནེ་མི་ནཱ, ཁུ་ར་དྷཱ་ར་ས་དི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཝཱ. ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལནྟི ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་རཱ་སིཾ. པུ་ཉྫནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་མཾ་ས་ཁ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ནི་དཱ་ནཾ. ད་ཀྑི་ཎ་ཏཱི་རེ མ་ནུ་སྶཱ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ དཱ་རུ་ཎཱ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཧ་ན་ནྟོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱི་རེ ས་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི པ་ས་ནྣཱ བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀཱ དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀཱ ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀཱ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ད་ད་ནྟོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཛ་ནྟོཏི མ་ཧཱ་ཡཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ད་མེ་ནཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ད་མེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ་ན. སཾ་ཡ་མེ་ནཱཏི སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མེ་ན. ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ནཱཏི ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཨཱ་ག་མོཏི ཨཱ་ག་མ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་ཐཱ་པི པཱ་པ་པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
༡༠༠. ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡོ ཧེ་ཏུ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དི་ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི. ན་ཏྠི བ་ལཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་ཐཱ་མོ, ན་ཏྠི པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཏུཾ ཝཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝཱ བ་ལཾ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ཝཱ པུ་རི་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ ནཱ་མ པུ་རི་ས་ཐཱ་མོ ཝཱ པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མོ ཝཱ ན་ཏྠི.
ས་བྦེ ས་ཏྟཱཏི ཨོ་ཊྛ་གོ་ཎ་ག་དྲ་བྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ ནི་ད་སྶེ་ནྟི. ས་བྦེ པཱ་ཎཱཏི ཨེ་ཀི་ནྡྲི་ཡོ པཱ་ཎོ དྭི་ནྡྲི་ཡོ པཱ་ཎོ་ཏི ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ནྟི. ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱཏི ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཝ་ཏྠི་ཀོ་སེ་སུ བྷཱུ་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི. ས་བྦེ ཛཱི་ཝཱཏི སཱ་ལི་ཡ་ཝ་གོ་དྷུ་མཱ་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་སུ ཧེ་ཏེ ཝི་རུ་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙི་ནོ. ཨ་ཝ་སཱ ཨ་བ་ལཱ ཨ་ཝཱི་རི་ཡཱཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སོ ཝཱ བ་ལཾ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ཝཱ ན་ཏྠི. ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏཱིཏི ནི་ཡ་ཏ་ཏཱ. ས་ངྒ་ཏཱིཏི ཚ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ. བྷཱ་ཝོཏི ས་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ནི་ཡ་ཏི་ཡཱ ཙ ས་ངྒ་ཏི་ཡཱ ཙ བྷཱ་ཝེ་ན ཙ པ་རི་ཎ་ཏཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཾ པ་ཏྟཱ. ཡེ་ན ཧི ཡ་ཐཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སོ ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་ཝ་ཏི. ཡེ་ན ནོ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སོ ན བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. ཚ་སྭེ་ཝཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སཱུཏི ཚ་སུ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཋ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཉྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་བྷཱུ་མི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཚ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ནཱི་ལཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ལོ་ཧི་ཏཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ཧ་ལི་དྡཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི སུ་ཀྐཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི པ་ར་མ་སུ་ཀྐཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ སཱ་ཀུ་ཎི་ཀོ སཱུ་ཀ་རི་ཀོ ལུ་དྡོ མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཙོ་རོ ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ, ཡེ ཝཱ པ་ན་ཉྙེ་པི ཀེ་ཙི ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ, ཨ་ཡཾ ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ནཱ་མ. བྷི་ཀྑཱུ ནཱི་ལཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཀ་ཎྚ་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི. ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ནོ’’ཏི ཨ་ཡ་ཉྷི ནེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ས་མ་ཎ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི་པི ཧི ནེ་སཾ པཱ་ལི༹. ལོ་ཧི་ཏཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི ནཱ་མ ནི་ག་ཎྛཱ ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་མེ ཀི་ར པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་ཎྜ་ར་ཏ་རཱ. གི་ཧཱི ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཧ་ལི་དྡཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ ནི་ག་ཎྛེ་ཧི་པི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཏ་རེ ཀ་རོ་ནྟི. ན་ནྡོ, ཝ་ཙྪོ, ས་ངྐི་ཙྩོ, ཨ་ཡཾ སུ་ཀྐཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཀི་ར པུ་རི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཎྜ་ར་ཏ་རཱ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀེ པ་ན པ་ར་མ་སུ་ཀྐཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ས་བྦེ་ཧི པ་ཎྜ་ར་ཏ་རཱ.
ཏ་ཏྠ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ སཱ་ཀུ་ཎི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ས་ཀྱ་ས་མ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ནི་ག་ཎྛཱ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཏ་ཏོ ན་ནྡཱ་ད་ཡོ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨི་མཱ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ དི་ཊྛཱི་སུ ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛི ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛི ཀ་མྨཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དི་ཊྛི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་པི ཝི་པཱ་ཀོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་པི ཀ་མྨཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏཾ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པེ་ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཀཱ ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝཱ་དཱ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ་སཾ ལ་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟི, ཏེ་སཾ – ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ མི་ཙྪཱ་ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི, པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ནེ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ. ས་ཏྟ་མེ བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་རི་ཊྛ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ས་དི་སཱ.
ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཀོ་ཙི དྭེ, ཀོ་ཙི ཏཱི་ཎི་པི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ་པི དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ་སུ་པི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟོ ས་གྒ་མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ མོ་ཀྑ་མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ, ཨ་བྷ་བྦོ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་གྒ་མྤི ག་ནྟུཾ, པ་གེ་ཝ མོ་ཀྑཾ. ཝ་ཊྚ་ཁཱ་ཎུ ནཱ་མེ་ས ས་ཏྟོ པ་ཐ་ཝཱི་གོ་པ་ཀོ. ཀིཾ པ་ནེ་ས ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཡ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤཱི་ཏི? ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ནི་ཡ་ཏོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཏཾ ཏཾ དི་ཊྛིཾ རོ་ཙེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཏ་སྨཱ ཨ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཛ་ནཾ, ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་མི་ཝོ་ར་གཾ;
ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ, བྷཱུ་ཏི་ཀཱ་མོ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ་ཏི.
༡༠༣. ན་ཏྠི ས་བྦ་སོ ཨཱ་རུ་པྤཱཏི ཨ་རཱུ་པ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ན་ཏྠི. མ་ནོ་མ་ཡཱཏི ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་མ་ཡཱ. ས་ཉྙཱ་མ་ཡཱཏི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་མ་ཡཱ. རཱུ་པཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཏ་ཀྐཱི ཝཱ. ལཱ་བྷཱི ནཱ་མ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི. ཏ་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཀ་ངྑཱ ན་ཏྠི, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀེ ཨ་ཏྠི. སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི སུ་ཎཱ་མི, ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་མི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ ན་ཏྠི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ་ཝ ཨ་ཝི་ར་དྡྷོ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཀྐཱི པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ, ཏ་སྶཱ་པི རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཀ་ངྑཱ ན་ཏྠི, ཨ་རཱུ་པ་ལོ་ཀེ པ་ན ཨ་ཏྠི. སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི སུ་ཎཱ་མི, ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་མི. ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ན་ཏྠི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ་ཝ ཨ་ཝི་ར་དྡྷོ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི.
༡༠༤. བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. སཱ་རཱ་གཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེཏི རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚེ ར་ཛྫ་ན་སྶ ས་ནྟི་ཀེ. སཾ་ཡོ་གཱ་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ. པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཡ་མྤི ལཱ་བྷཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཏ་ཀྐཱི ཝཱ. ལཱ་བྷཱི ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི. ཏ་སྶ ཨཱ་རུ་པྤེ ཀ་ངྑཱ ན་ཏྠི, ནི་བྦཱ་ནེ ཨ་ཏྠི. སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ན་ཏྠཱི་ཏི་པི སུ་ཎཱ་མི, ས་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི. ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ནི་རོ་དྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི. ནོ ཙེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་རུ་པྤེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཀྐཱི པ་ན ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི ན ལཱ་བྷཱི, ཨཱ་རུ་པྤེ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ན་ཏྠི, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷེ ཨ་ཏྠི. སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ན་ཏྠཱི་ཏི་པི སུ་ཎཱ་མི, ས་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ནི་རོ་དྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི. ནོ ཙེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་རུ་པྤེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱ་ཝ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟུ, ན་ཏྠི དི་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི. ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཏཱ་ནི ཧི ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཱ་ནི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ནི.
༡༠༥. ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེཏི ཨ་ཡཾ པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དོ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝཱ་དོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ, ཨཱ་རུ་པྤཱ ན་ཏྠི ནི་རོ་དྷོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཙ དྭེ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཱ ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ ཨེ་ཀོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པུ་གྒ་ལོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.