༧. ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ་ནཱཏི ཏ་ཡོ ཝཱི་མཾ་ས་ཀཱ – ཨ་ཏྠ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ས་ངྑཱ་ར་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ས་ཏྠུ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ་ཏི. ཏེ་སུ, ‘‘པ་ཎྜི་ཏཱ ཧཱ་ཝུ་སོ, མ་ནུ་སྶཱ ཝཱི་མཾ་ས་ཀཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༢) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ་ཏི ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༢༤) ཨེ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ས་ཏྠུ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རཾ ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ. ས་མ་ནྣེ་ས་ནཱཏི ཨེ་ས་ནཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ. ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ.
༤༨༨. དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མ་ནྣེ་སི་ཏ་བྦོཏི ཨི་དྷ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. མ་ཧཱ ཧི ཨེ་ས ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཧི ས་མ་ཡེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི, – ‘‘ཨུ་པ་ཌྜྷ་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ, ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཀ་ལ་མེ་ཝི་དཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐ་སྶ, ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏི, ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ…པེ… ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ…པེ… བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱ. མ་མ་ཉྷི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མྨ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ས་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི. ཛ་རཱ་དྷ་མྨཱ…པེ… སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་ས་དྷ་མྨཱ ས་ཏྟཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢).
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བཱ་ཧི་ར་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི ཨཱ་ཧ – ‘‘བཱ་ཧི་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒ་ནྟི ཀ་རི་ཏྭཱ ནཱ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་ངྒ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཡཾ ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༡༣). མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ས་ལླེ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི, ‘‘པ་རེ པཱ་པ་མི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ལླེ་ཁོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༨༣) ཨཱ་ཧ. མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནི་ཡ་དྷ་མྨེ ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི, ‘‘ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ, མེ་གྷི་ཡ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ པ་རི་པཱ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, མེ་གྷི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༣༡) ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སེ་སི. པི་ཡ་པུ་ཏྟ་སྶ རཱ་ཧུ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ཎྷོ་ཝཱ་དཾ དེ་ནྟོ་པི –
‘‘མི་ཏྟེ བྷ་ཛ་སྶུ ཀ་ལྱཱ་ཎེ, པ་ནྟ་ཉྩ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནཾ;
ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ, མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧོ་ཧི བྷོ་ཛ་ནེ.
ཙཱི་ཝ་རེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཙ, པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནེ;
ཨེ་ཏེ་སུ ཏ་ཎྷཾ མཱ་ཀཱ་སི, མཱ ལོ་ཀཾ པུ་ན་རཱ་ག་མཱི’’ཏི. (སུ. ནི. ༣༤༠, ༣༤༡) –
ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མེ་ཝ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ ཨེ་ས ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མ་ནྣེ་སི་ཏ་བྦོཏི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ས་ཏུ ག་ཝེ་ས་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ཙྩོ་ཏི ཝཱ, ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཝཱ, ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ་ཏི ཝཱ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏོ་ཏི ཝཱ, ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡཱ་ཧཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡེ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, ‘‘པ་ཧོ་ཏི མེ ཨེ་ས ས་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏུ’’ནྟི, སོ མཾ བྷ་ཛ་ཏཱུ་ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. བུ་དྡྷ་སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ཀི་ར ནཱ་མེ་ས སུ་ཏྟ་ནྟོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ དྭེ དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ནྟོ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སཱུཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཏྠུ ཀཱ་ཡི་ཀོ ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ས་མཱ་ཙཱ་རོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ས་མ་ནྣེ་སི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡེ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱཏི ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ ཙ ན ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་ད་ཀེ ཙ་ལ་ནྟེ ཝཱ པུ་པྥུ་ལ༹་ཀེ ཝཱ མུ་ཉྩ་ནྟེ ཨ་ནྟོ མ་ཙྪོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནི ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རེ དི་སྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་པི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ན ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟཱིཏི ན ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི. ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཏེ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཧ་ནྡ དཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཝཱ་རེ་མི ཝོ, ན ཙ མེ ཀི་ཉྩི ག་ར་ཧ་ཐ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ཉྩི ག་ར་ཧཱ་མ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ, ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫཱ་ནེ་ཏཱ, ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, མ་གྒ་ཉྙཱུ མ་གྒ་ཝི་དཱུ མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོ. མ་གྒཱ་ནུ་གཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པ་ཙྪཱ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༢༡༥). ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ. ཨུ་ཏྟ་རོ་པི སུ་དཾ མཱ་ཎ་ཝོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ནཱི་ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་སྶི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཏྟ མཱ་སེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ལི་ཀྑཱ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཨ་དྡ་ས. མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ས བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཀིཾ ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ནཱི་ཡཾ པ་སྶི་སྶ་ཏི? མཱ་རོ་པི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ཏོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་དྡ་ས, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟ་མྤི. མཱ་རོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་སྶི་སྶཱ་མི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནཾ མུ་དྡྷ་ནི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ཨ་དི་སྭཱ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཝ་ཛྫཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ག་མ་ན་ས་མ་ཡེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ –
‘‘མ་ཧཱ་ཝཱི་ར མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཾ, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཡ་ས་སཱ ཛ་ལཾ;
ས་བྦ་ཝེ་ར་བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏཾ, པཱ་དེ ཝ་ནྡཱ་མི གོ་ཏ་མ’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩) –
གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ག་ཏོ.
ཝཱི་ཏི་མི་སྶཱཏི ཀཱ་ལེ ཀ་ཎྷཱ, ཀཱ་ལེ སུ་ཀྐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝོ་མི་སྶ་ཀཱ. ཝོ་དཱ་ཏཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ ནི་ཀྐི་ལེ་སཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཝོ་དཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ད་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ, ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ… པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ… པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ, མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༥༨).
ཨི་མཾ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨནྟི ཨི་མཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ. ‘‘ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཀིཾ ནུ ཁོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཏི་ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨི་ཏྟ་ར་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཧི་ཡྻོ ཝཱ པ་རེ ཝཱ པ་ར་སུ་ཝེ ཝཱ དི་ཝ་སེ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཝེ་ས་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟེ་ན བ་ཧུ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ཝཱ ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཎཱི་ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟི. ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཏི་ད་པྤི་ཏོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་སོ’’ཏི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟ་བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཝཱི་མཾ་སཱ་པེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ན ཨི་ཏྟ་ར་ས་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཙེ་ཏཾ. ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་པི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ག་ནྡྷཱ་ར་རཱ་ཛཱ ཙ ཝེ་དེ་ཧ་རཱ་ཛཱ ཙ དྭེ་པི ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ར་ཛྫཱ་ནི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙ་གཱ་མ་ཀེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. པ་ཙྩ་ནྟོ ནཱ་མ དུ་ལླ་བྷ་ལོ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ལོ་ཎཾ ཡཱ་གུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡ སཱ་ལཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ཝ་ནྟི. ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ མ་ནུ་སྶཱ ལོ་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀོ ཝེ་དེ་ཧི་སི་སྶ པ་ཎྞེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ལོ་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ ཨ་དཱ་སི. ཝེ་དེ་ཧི་སི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ག་ནྡྷཱ་རི་སི་སྶ-ས་ནྟི་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཐོ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ དི་སྭཱ, ‘‘མཱ ཨི་དཾ ན་སྶཱི’’ཏི པ་ཎྞེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནེ ཋ་པེ་སི. པུ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ ས་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ག་ནྡྷཱ་རི་སིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་ཏོ ཐོ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ཏོ ཏེ ལ་དྡྷཾ ཝེ་དེ་ཧི་སཱི་ཏི? ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ ‘‘མཱ ན་སྶཱི’’ཏི མ་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་ནྟི. ག་ནྡྷཱ་རི་སི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཝེ་དེ་ཧཾ ཨི་སིཾ ཨ་ཝོ་ཙ –
‘‘ཧི་ཏྭཱ གཱ་མ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི སོ་ལ༹་ས;
ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཕཱི་ཏཱ་ནི, ས་ནྣི་དྷིཾ དཱ་ནི ཀུ་བྦ་སཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༧༦);
ཝེ་དེ་ཧི་སི ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏུ་མྷེ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི ཀ་སྨཱ ལོ་ཎ་ཙུ་ཎྞ་མ་ཏྟ་ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ན ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི? ཀིཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཝེ་དེ་ཧི་སཱི་ཏི? ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཧི་ཏྭཱ ག་ནྡྷཱ་ར་ཝི་ས་ཡཾ, པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷཱ་རི་ཡཾ;
པ་སཱ་ས་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཨི་དྷ དཱ་ནི པ་སཱ་ས་སཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༧༧);
ག་ནྡྷཱ་རོ ཨཱ་ཧ –
‘‘དྷ་མྨཾ བྷ་ཎཱ་མི ཝེ་དེ་ཧ, ཨ་དྷ་མྨོ མེ ན རུ་ཙྩ་ཏི;
དྷ་མྨཾ མེ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ, ན པཱ་པ་མུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༧༨);
ཝེ་དེ་ཧོ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝ་ཎྞེ་ན, པ་རོ ལ་བྷ་ཏི རུ་པྤ་ནཾ;
མ་ཧ་ཏྠི་ཡ་མྤི ཙེ ཝཱ་ཙཾ, ན ཏཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༧༩);
ག་ནྡྷཱ་རོ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཀཱ་མཾ རུ་པྤ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, བྷུ་སཾ་ཝ ཝི་ཀི་རཱི་ཡ་ཏུ;
དྷ་མྨཾ མེ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ, ན པཱ་པ་མུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༨༠);
ཏ་ཏོ ཝེ་དེ་ཧི་སི ཡ་སྶ ས་ཀཱ་པི བུ་དྡྷི ན་ཏྠི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ན་ཡཾ ན སི་ཀྑ་ཏི, སོ ཨ་ནྡྷ་མ་ཧིཾ་སོ ཝི་ཡ ཝ་ནེ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘ནོ ཙེ ཨ་སྶ ས་ཀཱ བུ་དྡྷི, ཝི་ན་ཡོ ཝཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏོ;
ཝ་ནེ ཨ་ནྡྷ་མ་ཧིཾ་སོ་ཝ, ཙ་རེ་ཡྻ བ་ཧུ་ཀོ ཛ་ནོ.
ཡ་སྨཱ ཙ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ, ཨཱ་ཙེ་ར་མྷི སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ;
ཏ་སྨཱ ཝི་ནཱི་ཏ་ཝི་ན་ཡཱ, ཙ་ར་ནྟི སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༨༡-༨༢);
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཝེ་དེ་ཧི་སི ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ནྟི ག་ནྡྷཱ་རི་སིཾ ཁ་མཱ་པེ་སི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཏ་པཾ ཙ་རི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་པི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨུ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ ཡ་ས་པ་ཏྟོཏི ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ ཉ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ནུ ཁོ, ས་ཡ་ཉྩ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ ནུ ཁོ ནོ་ཏི. ཏེ་ན ཙ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཀིཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྣེ་ས་ནྟཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན ཏཱ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ ན རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩེ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཨུ་པ་ས་ནྟཱུ་པ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝི་ཡ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་རི་ཡོ ནུ ཁོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ནུ ཁོ་ཏི་པི ཉཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཡ་དཱ པ་ན ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཉཱ་ཏོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཝཱ, ཏ་དཱ ཏི་ཎྷེ་ན སི་ངྒེ་ན གོ་ག་ཎཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ དུ་ཊྛ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ, མི་ག་ས་ངྒྷཾ ཨ་བྷི་མ་དྡ་མཱ་ནོ དཱི་པི ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཨ་ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི ཨ་གྒ་པཱ་དེ་ན བྷཱུ་མིཾ ཕུ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཉཱ་ཏོ ཧོ་ཏི ཡ་ས་སྶཱི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཕ་ལ་བྷཱ་ར་བྷ་རི་ཏོ ཝི་ཡ སཱ་ལི སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨོ་ན་མ་ཏི, རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ་སུ ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཚི་ནྣ་ཝི་སཱ་ཎ་ཨུ་ས་བྷོ ཝི་ཡ, ཙ་ཎྜཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཙ སོ་ར་ཏོ ནི་ཝཱ་ཏོ ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙེ་ཝ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ལོ་ཀ་སྶ, ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ནཱ་སྶ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ཏཱ་དཱི, སོ ཧི ལཱ་བྷེ་པི ཏཱ་དཱི, ཨ་ལཱ་བྷེ་པི ཏཱ་དཱི, ཡ་སེ་པི ཏཱ་དཱི, ཨ་ཡ་སེ་པི ཏཱ་དཱི, པ་སཾ་སཱ་ཡ་པི ཏཱ་དཱི, ནི་ནྡཱ་ཡ་པི ཏཱ་དཱི, སུ་ཁེ་པི ཏཱ་དཱི, དུ་ཀྑེ་པི ཏཱ་དཱི, ཏ་སྨཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ནཱ་སྶ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཨ་བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོཏི ཨ་བྷ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ར་ཏོ, ཨ་ཙྩ་ནྟཱུ་པ་ར་ཏོ ས་ཏ་ཏཱུ་པ་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཝཱ བྷ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི་པི ཨ་བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི བྷ་ཡཱ་ནི ཀི་ལེ་ས་བྷ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡ་ནྟི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི བྷ་ཡེ་ཧི བྷཱ་ཡ་ཏི. སེ་ཀྑཱ ཏཱི་ཧི, ཏེ་ས་ཉྷི དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨི་ཏི ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏཱ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ ནཱ་མ, ཏ་སྶ ཧི ཨེ་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི. ཀིཾ པ་ར་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡཾ པ་ན པ་ཊི་ཙྩ, ‘‘མཱ་དི་སཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཏྟཱ མཱ ན་སྶ་ནྟཱུ’’ཏི ཨུ་པ་ཝཱ་དཾ ར་ཀྑ་ཏི. མཱུ་ལུ་པྤ་ལ་ཝཱ་པི་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཡ་ས་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
ཐེ་རོ ཀི་ར མཱུ་ལུ་པྤ་ལ་ཝཱ་པི་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལ་དྭཱ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐ་ཎྜི་ལ་པཱི་ཋ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སུཾ. ཨ་མ་ཙྩ་དྷཱི་ཏཱ་པི ཏཾ་ཡེ་ཝ པཱི་ཋ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ར་ཏོ་བྷཱ་གེ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀོ ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཐེ་རོ ཨ་མ་ཙྩ་དྷཱི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཧཱ་རེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ནྟཱུ་པ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ དུ་དྡི་ཊྛ’’ནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ས་ཉྙཱི་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཐེ་རོ་པི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ ནི་སཱི་དི. ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ་པི ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ས་ཉྙ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་གྷ་ཊ་ཏོ ཨུ་ལུ་ངྐེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟོ པཱ་དེ དྷོ་ཝི. ཐེ་རོ, ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ཨ་ས་ཉྙ་ཏ་ཙཱ་རི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ས་བྦཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡི མ་ནཾ པ་དོ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡཱུ་པ་གོ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་མ་ཎྜ་ལ་ས་མཱི་པེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི. ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ དུ་ཊྛཱ་ཀཱ་རེ་ན གྷ་ཊི་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛོ ཐེ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ, ‘‘ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ པ་ཝི་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཐེ་རོ ཨུ་ཀྐཱ་སི. ཨི་ཏ་རོ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སཱི་དི་ཏུ’’ནྟི. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ན ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཏུ་མྷེ་ཧི པ་ན དུ་དྡི་ཊྛ་མེ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡ ཨུ་པ་ཝཱ་དཾ ར་ཀྑ་ནྟི.
ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶཱཏི རཱ་ག་སྶ ཁ་ཡེ་ནེ་ཝ. ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཀཱ་མེ ན པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ན པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི. ཏ་ཉྩེཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏ་ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་པི ཨི་ཏི་པི ས་ཏྠཱ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝ་ནྟ་ཀི་ལེ་སོ པ་ཧཱི་ན་མ་ལོ ཨ་བྦྷཱ མུ་ཏྟ་པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏཾ ཝཱི་མཾ་ས་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་རེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཀཱ་རཱཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་ནྭ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་བུ་དྡྷི་ཡོ. ས་ངྒྷེ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོཏི ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ཨེ་ཀོ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོཏི ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུ་ནྟི, ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེ ཙེ་ཝ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཙ ཨེ་ཀ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. སུ་ག་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ་ག་ཏཱ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཀཱ་ར་ཀཱ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྠི. དུ་གྒ་ཏཱཏི དུ་ཊྛུ་ག་ཏཱ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ཏྠི. ག་ཎ་མ་ནུ་སཱ་ས་ནྟཱིཏི ག་ཎ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་དྡྷཱ ག་ཎཱ་རཱ་མཱ ག་ཎ་བ་ཧུ་ལི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ཏྠི. ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ག་ཎ་ཏོ ནི་སྶ་ཊཱ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ་པི ཨ་ཏྠི.
ཨཱ་མི་སེ་སུ ས་ནྡི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨཱ་མི་ས་གི་དྡྷཱ ཨཱ་མི་ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨཱ་མི་ས་ཏྠ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་མཱ་ནཱ ཨཱ་མི་སེ་སུ ས་ནྡི་སྶ་མཱ་ན་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་པི ཨ་ཏྠི. ཨཱ་མི་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ ཨ་བྦྷཱ མུ་ཏྟ་ཙ་ནྡ་ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་མཱ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠི. ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏེ་ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཏཱ་ཡ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏཾ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཀཱ་ར་ཀོ, ཨ་ཡཾ ག་ཎ་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ. ཨ་ཡཾ ཨཱ་མི་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ ཨ་བྦྷཱ མུ་ཏྟོ ཙ་ནྡི་མཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨུ་སྶཱ་ད་ནཱ་པི ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལོ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནོ, ཨ་ཡཾ ག་ཎ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷོ, ཨ་ཡཾ ཨཱ་མི་ས་གི་དྡྷོ ལོ་ལོ ཨཱ་མི་ས་ཙ་ཀྑུ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་སཱ་ད་ནཱ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཏྟེ་སུ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི –
‘‘ཝ་དྷ་ཀ་སྶ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ, ཙོ་ར་སྶ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལི་ནོ;
དྷ་ན་པཱ་ལེ རཱ་ཧུ་ལེ ཙ, ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀོ མུ་ནཱི’’ཏི. (མི. པ. ༦.༦.༥);
༤༨༩. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ་སུ. ཡོ, ‘‘ཀེ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་རཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏོ ག་ཎྛི་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ཙ, ཡོ ‘‘ཨ་བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ མཱུ་ལ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀོ ཙ. ཏེ་སུ མཱུ་ལ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. སོ ཧི པུ་བྦེ པ་ར་སྶེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏོ. པ་རོ ཙ ནཱ་མ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི ཀ་ཐེ་ཡྻ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཀ་ཐཱ བྷཱུ་ཏཱ་པི ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་པི, ཏ་སྨཱ པ་ར་སྶེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ཊྛཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མི་ཙྪཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏཾ པ་ཐོ་ཧ་མ་སྨི ཨེ་ཏཾ གོ་ཙ་རོཏི ཨེ་ས མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཐོ ཨེ་ས གོ་ཙ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨེ་ཏཱ་པཱ་ཐོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, སྭཱ་ཧཾ ཏ་སྶ པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨེ་ཏཱ་པཱ་ཐོ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནོ ཙ ཏེ་ན ཏ་མྨ་ཡོཏི ཏེ་ན་པི ཙཱ་ཧཾ པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན སཱི་ལེ་ན ན ཏ་མྨ་ཡོ, ན ས་ཏ་ཎྷོ, པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་ཏྟཱ་ཝ ནི་ཏྟ་ཎྷོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏནྟི ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རིཾ ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏི. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གནྟི ཀ་ཎྷཾ ཙེ་ཝ སུ་ཀྐ་ཉྩ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ས་ཝི་པ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཀ་ཎྷཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ སུ་ཀྐ་ནྟི སུ་ཀྐཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཾ དེ་སེ་ཏི. ཀ་ཎྷཾ དེ་སེ་ནྟོ་པི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ས་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་སེ་ཏི, སུ་ཀྐཾ དེ་སེ་ནྟོ་པི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ས་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ དེ་སི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཏེ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨེ་ན དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨེ ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཏྠ་རི པ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ སོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ས་ཏྠ་རི པ་སཱི་ད་ཏི. ཏེ་ན པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡོ དྷ་མྨོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, སོ་པི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ. ཡྭཱ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷོ, སོ་པི སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝ་ངྐཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ ས་ངྒྷེ་པི པ་སཱི་ད་ཏི. ཏ་ཉྩེཏི ཏཾ ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ.
༤༩༠. ཨི་མེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྠུ་ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧཱིཏི ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཀྑ་ར་ས་མྤི་ཎྜ་ན་པ་དེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱིཏི ཨི་མེ་ཧི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཀྑ་རེ་ཧི. ས་དྡྷཱ ནི་ཝི་ཊྛཱཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་མཱུ་ལཱ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཧི ས་དྡྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ ནཱ་མ. ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཀཱ་ར་ཎཱ. ད་སྶ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་མཱུ་ལི་ཀཱ. སོ ཧི ད་སྶ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ད་ལ༹ྷཱཏི ཐི་རཱ. ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཱཏི ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ས་མ་ཎེ་ན ཝཱཏི ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱཏི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ. དེ་ཝེ་ན ཝཱཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝེ་ན ཝཱ. མཱ་རེ་ན ཝཱཏི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་མཱ་རེ་ན ཝཱ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཧི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་མཱ་རེ་ནཱ་པི ས་དྡྷཱ ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི སཱུ་ར་མྦ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ མཱ་རོ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ བུ་དྡྷ་རཱུ་པཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎི. སཱུ་རོ ཙི་ནྟེ་སི, ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. མཱ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ ཏེ མ་ཡཱ, སཱུ་ར་མྦ་ཊྛ, རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཧ་སཱ མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏྭཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩ་ནྟི ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. སཱུ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཡཾ བུ་དྡྷཱ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཡྻུཾ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་བཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ མཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཏྭཾ མཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ. སོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཨཱ་མ མཱ་རོ་སྨཱི་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནི. ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཙཱ་ལ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཎྷ པཱ་པི་མ, ཏྭཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀོ ཏི་ཊྛ, ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ མཱ་རཱ་ནཾ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི མ་མ ས་དྡྷཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ, མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ས་དྡྷཱ ནཱ་མ སི་ལཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སི་ནེ་རུ ཝི་ཡ ཨ་ཙ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཀིཾ ཏྭཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི. སོ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱཏི བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ. ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིནྟི ཨེ་ཏེ ས་མ་ཎཱ་ད་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན་པི ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣེ་ས་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ས་མ་ནྣེ་ས་ནཱ. དྷ་མྨ་ཏཱ་སུ་ས་མ་ནྣི་ཊྛོཏི དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ སུ་ས་མ་ནྣི་ཊྛོ, ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ སུ་ཊྛུ ས་མ་ནྣེ་སི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཝཱི་མཾ་ས་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.