༥. ཙཱུ་ལ༹་ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༣༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ས་ལེ་སཱུཏི ཀོ་ས་ལཱ ནཱ་མ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ. ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན ཀོ་ས་ལཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ – ཡ་སྨཱ པུ་བྦེ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་དཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ནཱ་ནཱ་ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི དི་སྭཱ སི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡོ མ་མ པུ་ཏྟཾ ཧ་སཱ་པེ་ཏི, ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ན་ངྒ་ལཱ་ནི་པི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ སཱ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཀཱི་ལི༹་ཀཱ་ཡོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནཾ ཧ་སཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་ན་ཊཾ པེ་སེ་སི. སོ དི་བྦ་ནཱ་ཊ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཧ་སཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ནོ་ཀཱ་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏེ པ་ཊི་པ་ཐེ མི་ཏྟ་སུ་ཧ་ཛྫཱ་ད་ཡོ དི་སྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ, ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷོ, ཀུ་ས་ལཾ, ཀ་ཙྩི, བྷོ, ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ སོ པ་དེ་སོ ཀོ་ས་ལཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.

ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོཏི ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ. མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིནྟི ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ན མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་གཱ་མོ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྷོ་ག་གཱ་མོ་པི. ཨི་དྷ ས་མོ་ས་ར་ཎ་གཱ་མོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ད་ཝ་ས་རཱིཏི ཏཾ ཨ་ཝ་ས་རི, ས་མྤ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏོ; ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ ཨེ་ཀོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཏཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ག་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་སྶོ་སུནྟི སུ་ཎིཾ་སུ ཨུ་པ་ལ་བྷིཾ་སུ. སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ཝཱ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན ཨ་སྶོ་སུཾ་ཡེ་ཝ, ན ནེ་སཾ ཀོ་ཙི ས་ཝ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ.

ཨི་དཱ་ནི ཡ་མ་ཏྠཾ ཨ་སྶོ་སུཾ, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ ས་མ་ཎོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཁ་ལཱུཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བྷོཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ལ་པ་ན་མ་ཏྟཾ. གོ་ཏ་མོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོཏི ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ཀི་ར, བྷོ, གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཀུ་ལཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཏཾ ཁོ པ་ནཱཏི ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ་ཁྱཱ་ན་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶ ཁོ པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, སེ་ཊྛོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ཀི་ཏྟི་ཡེ་ཝ, ཐུ་ཏི་གྷོ་སོ ཝཱ. ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོཏི ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཏོ. ཀི་ནྟི? ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ – སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པི ཨ་ར་ཧཾ, ཨི་ཏི་པི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… ཨི་ཏི་པི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་རཱི་ནཾ ཨ་རཱ་ན་ཉྩ ཧ་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ, པཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.

སཱ་དྷུ ཁོ པ་ནཱཏི སུ་ནྡ་རཾ ཁོ པ་ན; ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་རཱུ་པོ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི དུ་ལླ་བྷ་ད་སྶ་ནཱ་ནཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ར་ཏ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་སྨ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་རེ་ཧི ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནོ་ར་མ་ས་རཱི་རཱ་ནཾ ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏི་མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་མེ་ན ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ་ཏི ལ་དྡྷ་ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ. ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི པ་སཱ་ད་སོ་མྨཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མྤི སཱ་དྷུ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀཾ པ་ད་མྤི སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, སཱ་དྷུ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ.

ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུནྟི དུ་ཝི་དྷཱ ཧི པུ་ཙྪཱ ཨ་གཱ་རི་ཀ་པུ་ཙྪཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཀ་པུ་ཙྪཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལཾ, ཀིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་གཱ་རི་ཀ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ‘‘ཨི་མེ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ན་གཱ་རི་ཀ་པུ་ཙྪཱ. ཨི་མེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་གཱ་རི་ཀ་པུ་ཙྪཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཏཾ, ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙུཾ. ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ, ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ན ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི? པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནི་ཀཱ ཧི ཏེ; ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏེ, དེ་ས་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནི་ཀཱ་ཏི མ་ཉྙ་ནྟཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ཡ་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི ཝ་ཏྟཱ་རོ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་ན ནེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏ་ཏོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ཧི ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན དེ་སེ་ཏུཾ, ཏེ་ན ཧི ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏེ་ན ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཡ་སྨཱ མཾ ཏུ་མྷེ ཡཱ་ཙ་ཐ, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༤༠. ཏི་ཝི་དྷནྟི ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི. ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན. ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ, ཨ་དྷ་མྨ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ས་མཱ ཙ་རི་ཡཱ, ཝི་ས་མ་སྶ ཝཱ ཀ་མྨ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཙ སཱ ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦེ་སུ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ལུ་དྡོཏི ཀ་ཀྑ་ལོ༹. དཱ་རུ་ཎོཏི སཱ་ཧ་སི་ཀོ. ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎཱིཏི པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཎཱི ལོ་ཧི་ཏེ་ན ལི་པྤ་ནྟི. ས་ཙེ་པི ན ལི་པྤ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎཱི་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོཏི ཧ་ཏེ ཙ པ་ར་སྶ པ་ཧཱ་ར་དཱ་ནེ, པ་ཧ་ཏེ ཙ པ་ར་མཱ་ར་ཎེ ནི་ཝི་ཊྛོ. ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོཏི ནི་ཀྐ་རུ་ཎ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ.

ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶཱཏི ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ. པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎནྟི ཏ་སྶེ་ཝ པ་ར་སྶ ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏུ་ཊྛི་ཛ་ན་ནཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་བྷ་ཎྜ་ཀཾ. གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱཏི ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝཱ ཋ་པི་ཏཾ. ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱཏི ཨ་ར་ཉྙེ རུ་ཀྑ་གྒ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཋ་པི་ཏཾ. ཨ་དི་ནྣནྟི ཏེ་ཧི པ་རེ་ཧི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དི་ནྣཾ. ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཐེ་ནོཏི ཙོ་རོ. ཐེ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ ཐེ་ཡྻཾ, ཨ་ཝ་ཧ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ངྑཱ ས་ངྑཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ‘‘ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཐེ་ཡྻ་ཉྩ ཏཾ ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཾ.

མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ པི་ཏ་རི ན་ཊྛེ ཝཱ མ་ཏེ ཝཱ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཛ་གྒ་མཱ་ནཱ, ཝ་ཡ་པ་ཏྟཾ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི མཱ་ཏཱ ར་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱད་ཡོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་བྷཱ་ག་ཀུ་ལཱ་ནི པ་ན ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ་སུ་པི ག་བྦྷེ་སུ ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏུ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་བྦྷེ་པི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་སྶཱ་མི་ཀཱ ནཱ་མ. ‘‘ཡོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨི་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ད་ཎྜོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ གཱ་མཾ ཝཱ གེ་ཧཾ ཝཱ ཝཱི་ཐིཾ ཝཱ ཨུ་དྡི་སྶ ཋ་པི་ཏ་ད་ཎྜཱ, པ་ན ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ནཱ་མ. ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ཎ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པཱིཏི ཡཱ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན, ‘‘ཨེ་སཱ མེ བྷ་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཀེ་ན་ཙི མཱ་ལཱ་གུ་ཎཾ ཁི་པ་ནྟེ་ན མཱ་ལཱ་གུ་ཎ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.

ས་བྷཱ་ག་ཏོཏི ས་བྷཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ. པ་རི་སཱ་ག་ཏོཏི པ་རི་སཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ. ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི དཱ་ཡཱ་དཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ. པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི སེ་ནཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ. རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋི་ཏོ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོཏི པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱི་ཏོ. ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོཏི ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ. ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་སཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ན་མེ་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་ར་སྶ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཧེ་ཏུ ཝཱ དྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ. ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་མི་སནྟི ལཱ་བྷོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཀི་ཉྩི་ཀྑནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཏྟི་ར་ཝ་ཊྚ་ཀ་ས་པྤི་པི་ཎྜ་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་པི་ཎྜཱ་དི་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ་པི ལ་ཉྫ་སྶ ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.

ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཡེ་སཾ ཨི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཡེ་སཾ ཨ་མུ་ཏྲཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ད་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ བྷེ་དཾ ཀ་ཏྟཱ. བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ ཀ་ཏཾ ཏ་ཡཱ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟེ་ན ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཏེ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ན་ཏྠཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷི་ནྣཱ་ནཾ པུ་ན ཨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་གྒོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཊྛཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ. ཝ་གྒ་ར་ཏོཏི ཝ་གྒེ་སུ ར་ཏོ. ཝ་གྒེ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི. ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙནྟི ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་མ་གྒེ་པི ས་ཏྟེ ཝ་གྒེ ཀ་རོ་ཏི བྷི་ནྡ་ཏི, ཏཾ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

ཨ་ཎྜ་ཀཱཏི ཡ་ཐཱ ས་དོ་སེ རུ་ཀྑེ ཨ་ཎྜ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་དོ་ས་ཏཱ་ཡ ཁུཾ་ས་ནཱ་ཝ་མྦྷ་ནཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨ་ཎྜ་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ. ཀ་ཀྐ་སཱཏི པཱུ་ཏི་ཀཱ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པཱུ་ཏི་ཀ་རུ་ཀྑོ ཀ་ཀྐ་སོ ཧོ་ཏི པ་གྒྷ་རི་ཏ་ཙུ་ཎྞོ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཀྐ་སཱ ཧོ་ཏི, སོ་ཏཾ གྷཾ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་ཀྐ་སཱ’’ཏི. པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱཏི པ་རེ་སཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ དོ་ས་ཛ་ན་ནཱི. པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱིཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་ཁཱ ཝི་ཡ མ་མྨེ་སུ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ་ན་མྤི ག་ནྟུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ལ་གྒ་ན་ཀཱ་རཱི. ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱཏི ཀོ་དྷ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣཱ. ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཨི་ཏི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི ས་དོ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི.

ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱིཏི ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཏྟཱ. ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱིཏི ཡཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཝ་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྠ་ཝཱ་དཱིཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝ་ཏྟཱ. ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱིཏི ཨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཏྟཱ. ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱིཏི ཨ་སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྟཱ. ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏི ཝཱ་ཙནྟི ཧ་ད་ཡ་མ་ཉྫཱུ་སཱ་ཡཾ ནི་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་ལ་སྶ པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་པ་དེ་སནྟི སུ་ཏྟཱ་པ་དེ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིནྟི ཨ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ, སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ལ་བྦྷཾ ཝཱ ཨུ་པ་མཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཐཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘སུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ ཀ་ཐེ་ཏི ཛཱ་ཏ་ཀཾ ནུ ཁོ, ན་སྶ ཨ་ནྟཾ ཝཱ ཀོ་ཊིཾ ཝཱ པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝ་ཊ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ནཾ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པཱ་རོ་ཧཱ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི, ཨོ་ཏི་ཎྞོ་ཏི་ཎྞ་ཊྛཱ་ནེ ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མྤི ཡོ་ཛ་ན་མྤི ག་ཙྪ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ པ་ན མཱུ་ལ་རུ་ཀྑོ ཝི་ན་སྶ་ཏི, པ་ཝེ་ཎི་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི ནི་གྲོ་དྷ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི; ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ པ་སྶེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ པ་ན བ་ཧུ་མྤི བྷ་ཎ་ནྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ན ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ.

ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱཏི པ་ཏྠ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙེ་ཏྠ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ན ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན, ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་དཾ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་སྶ, ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ཏ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.

བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོཏི ཝི་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟོ. པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོཏི དོ་སེ་ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤོ. ཧ་ཉྙ་ནྟཱུཏི གྷཱ་ཏི་ཡ་ནྟཱུ. ཝ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱུཏི ཝ་དྷཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟུ. མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུནྟི ཀི་ཉྩི་པི མཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཀོ་པ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ན ཧོ་ཏི. ཧ་ཉྙ་ནྟཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ཙི་ནྟ་ནེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ.

མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ད་སྶ་ནོ. ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོཏི ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་ད་སྶ་ནོ. ན་ཏྠི དི་ནྣནྟི དི་ནྣ་སྶ ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཡི་ཊྛཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཧཱ་ཡཱ་གོ. ཧུ་ཏནྟི པ་ཧེ་ཎ་ཀ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཏ་མྤི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནནྟི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོཏི ཡཾ ཕ་ལ་ནྟི ཝཱ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོཏི པ་ར་ལོ་ཀེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ན་ཏྠི. ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོཏི ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཋི་ཏ་སྶ་པི པ་ར་ལོ་ཀོ ན་ཏྠི, ས་བྦེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ ན་ཏྠི པི་ཏཱཏི ཏེ་སུ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱཏི ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱིཏི ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟི, ཏེ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཀ་ཐི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

༤༤༡. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙཱུ་ལ༹་ཧ་ཏྠི་པ་དེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ.

༤༤༢. ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻནྟི ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ. བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནནྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་དེ་ཝཱ་ནཾ. ཨཱ་བྷཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནནྟི ཨཱ་བྷཱ ནཱ་མ ཝི་སུཾ ན་ཏྠི, པ་རི་ཏྟཱ་བྷ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷ་ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷེ་ད་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ. པ་རི་ཏྟ་སུ་བྷཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི.

ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ པ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ས་མཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ཏི་སྶ་ནྣཾ ཏཱ་ཝ ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ, པ་ཉྩ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་རཱུ་པེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཝཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས, ཝེ་ཧ་པྥ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི, ཏེ ཨ་ས་ཉྙཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཚ་ཧི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཚ་བྦཱི་ས་ཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ས་བྦེ་ས་མྤི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ.

ཏ་ཏྠ ཚ་སུ ཏཱ་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ཏི་ཎྞཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀེ་ནེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཨི་མེ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ. ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཧི སཱི་ལཾ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི; དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི; རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པ་ཉྩ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི; རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི; རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝོ པ་ན བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ནཾ ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞོ་ཏི ཨི་དྷ ན ནི་དྡི་ཊྛོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

སཱ་ལེ་ཡྻ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢. ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༤༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀཱཏི ཝེ་ར་ཉྫ་ཝཱ་སི་ནོ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཀི་ཙྩེ་ན. སེ་སཾ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཨི་དྷ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ཝི་ས་མ་ཙཱ་རཱིཏི ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༣. མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི ས་གཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. དུ་པྤ་ཉྙོ དུ་པྤ་ཉྙོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པྤ་ཉྙོ ནི་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོཏི ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པུ་ཙྪཱ, ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཙྪཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏཱ་ས་མི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ –

ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཏུ་ལི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་རི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཏུ་ལ་ནཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ.

ཀ་ཏ་མཱ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི དི་ཊྛཾ ཏུ་ལི་ཏཾ ཏཱི་རི་ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ.

ཀ་ཏ་མཱ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྡོ ཧོ་ཏི ཝི་མ་ཏི་པ་ཀྑ་ནྡོ, དྭེ་ལ༹ྷ་ཀ་ཛཱ་ཏོ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ, ཀིཾ ནུ ཁོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ’’ཏི, སོ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༡༥༠; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པུ་ཎྞ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༡༢).

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནུ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ.

‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༩༠) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ པུ་ཙྪཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.

ཐེ་རོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཉྷཾ ས་མུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པ་ཉྷཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི ན ནི་ཙྪེ་ཏུཾ; ཨེ་ཀ་ཙྩོ ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ; ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏི; ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་སུ ཐེ་རོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཏྠེ་རོ, པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ, ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ ཝི་སེ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ཐེ་རེ་ན ས་དི་སོ ན་ཏྠི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༩).

ཏ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་བ་ལོ ཛཱ་ཏོ, ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༧).

ཏ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ལཱི་ལཱ༹་ཡ་ནྟོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༦).

ཏ་ཐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷོ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ ཝི་ཡ ཙ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ པ་ན ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ཐེ་སི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཀུ་སུ་མཱ་ནི ཕུ་ལླཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝ་ཊྚི་ས་ཧ་སྶཾ ཏེ་ལ་པ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༧).

ཏ་ཐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་མྤི གཱ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ པ་ན ཨེ་ཀ་པ་དེ ཋ་ཏྭཱ པ་ད་ས་ཏ་མྤི པ་ད་ས་ཧ་སྶ་མྤི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པ་དུ་དྡྷཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་ཊྛི པ་ད་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ནྣ་ར་ས གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ལླི་ཡཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཾ པཱ་སཱ་ཎེ ཁ་ཏ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊེ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཧ་ཝ་སཱ ཝི་ཡ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ག་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ས་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, དྷི་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩-༢༢༣).

ན ཧི ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་ད་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཨ་དྷི་ག་མ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ས་ཝ་ན་པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ན་ཡུ་སྶ་དཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་དཾ པ་ཏྟོ. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༨).

ཨི་ཏི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྷཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་མྤི ནི་ཙྪེ་ཏུ་མྤཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི. སོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ས་བྦ་པ་ཉྷེ ས་མུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘སོ་བྷ་ནཱ ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀེ་ན ནཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ ཨ་ཡཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཙ ཋ་པི་ཏཱ ཨ་ཏི་ག་རུ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་སཱ་ཎ་ཙྪ་ཏྟ་ས་དི་སཱ, ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཏྠེ ཋ་པི་ཏ་ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ, མ་གྒ་ག་མ་ན་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟ་ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ ཝི་ཡ བ་ཧུ་པ་ཀཱ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏཱ་སུ ཨི་དྷ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ’’ཏི.

ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན་ཏྠཱི་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨི་ཏོ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་དེ་ཏཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་དུ་ཀྑ་པ་བྷཱ་ཝི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝཱ་རེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ས་ཝ་ན་ཏོ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ནི་རོ་དྷ་པཱ་པ་ནོ མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ཊྚཾ, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ, ཝ་ཊྚེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏི, ནོ ཝི་ཝ་ཊྚེ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི.

དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡ་མ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘དྭེ་ཝ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ, ཀོ ཙ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྑཱ, ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.

མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. སོ ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ་སྶ ཁ་ཎེ ཨ་ཧཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧཱ་མི, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་མི, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་མཱི་ཏི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ མ་གྒོ ཏཱི་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟོ་ཝ ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི.

ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ, ཨུ་པ་རི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ནི་དྡི་ཊྛོ. ཡོ པ་ན ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏོ ཙ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ ཙ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་གྒ་ཧ་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཝཱ ནཱ་མ, དུ་པྤ་ཉྙོ ནཱ་མཱ་ཏི? ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཙ་རི་ཏོ ནཱ་མེ་ས, པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ ཡོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ཛྫ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཝཱ ནཱ་མ, དུ་པྤ་ཉྙོ ནཱ་མཱ་ཏི? བྷ་ཛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙ་ཝཱ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི. སུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.

ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨེ་ས པ་ཉྙ་ཝཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ན་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པ་རི་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རོ ‘‘སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༡༡༣; དཱི. ནི. ༢.༣༨༠) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶ་ཏྠོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

སཾ་ས་ཊྛཱཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན སཾ་ཡོ་ག་ཊྛེ་ན སཾ་ས་ཊྛཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཐེ་རོ མ་གྒ་པ་ཉྙ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ མི་སྶེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མ་ནྟ་རཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ན མ་གྒ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཐེ་རོ་པི་སྶ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨི་མེ་སཾ ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཝཱ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ པ་ཏྭཱ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ.

ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི ཧི ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘བྷི་ཀྑུ, ཏྭཾ ཀ་ཏ་མཾ པ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཀིཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་པ་ཉྙཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཏི་ཡ ཏ་ཏི་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ མ་གྒ་པ་ཉྙ’’ནྟི ན ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀིཾ ཕ་སྶོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཀིཾ ཝེ་ད་ནོ, ཀིཾ ས་ཉྙོ, ཀིཾ ཙེ་ཏ་ནོ་ཏི ན ཙ པུ་ཙྪ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ན, ‘‘ཀི་ཉྩི་ཏྟོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༣༥) པུ་ཙྪ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ་པི ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ, མ་ནོ་སེ་ཊྛཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡, ༢) ཙ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡) ཙ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ན ཀིཾ ཕ་སྶོ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ, ཀིཾ ཝེ་ད་ནོ, ཀིཾ ས་ཉྙོ, ཀིཾ ཙེ་ཏ་ནོ་ཏི ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཀིཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི.

ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་པི ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཏྠ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏྠ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༧༨). ཨེ་ཝཾ ས་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.

ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཱ རཱ་ཛཱ་ཏི རཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཐ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་ཛཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨི་སྶ་རོ་ཝ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཏེ་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟེ་སུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, རཱ་ཛཱ་ཝ གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི.

ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒེ ཋ་པི་ཏོ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཏྠེ་རོ ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཙི་ཏྟཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི; ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྙཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཉྙཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི.

ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ, པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་མི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི མ་གྒ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མེ དྷ་མྨཱ. སཾ་ས་ཊྛཱཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ སཾ་ས་ཊྛཱ.

པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱཏི ཨི་དཾ མ་གྒ་པ་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻནྟི ཨི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཉྙཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ཝ ཧོ་ཏི.

༤༥༠. ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ པུ་ཙྪ་ཏི? ཝེ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་ར་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁ་མྤི ཝེ་དེ་ཏཱིཏི སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝེ་དེ་ཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. པ་ར་ཏོ པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏཾ དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ སུ་ཁེ་ན, ན་ཡི་དཾ ས་ཏྟཱ རཱུ་པ་སྨིཾ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, རཱུ་པཾ སུ་ཁཾ སུ་ཁཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ དུ་ཀྑེ་ན, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟཱ རཱུ་པ་སྨིཾ སཱ་ར་ཛྫ་ནྟི, སཱ་རཱ་གཱ སཾ་ཡུ་ཛྫ་ནྟི, སཾ་ཡོ་གཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི. ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཧི་དཾ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཧི་དཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ…པེ… སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༠) ཨི་མི་ནཱ ཧི མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་དྷ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་པི་ཙ པུ་རི་མཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི; པུ་རི་མཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི; པུ་རི་མཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཝེ་དེ་ཏི, ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཝེ་དི་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ.

ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ས་བྦ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཀིཾ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི? ས་བྦ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི་པི ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་ར་ས་ཉྙཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ནཱི་ལ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ནཱི་ལ་པུ་པྥེ ཝཱ ཝ་ཏྠེ ཝཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཝཱ པཱ་པེ་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཏྠེ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་ཉྙཱ་པི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ནཱི་ལེ ནཱི་ལ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. པཱི་ཏ་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ཉྙཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ ཀ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? ཨ་ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཏྟཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ག་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི, ནོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཏཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནྟ་མ་སོ དྭེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་ཡོ པུ་རི་སཱ སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ར་ཏ་ནཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ནྟི. ཏེ་སུ པུ་རི་མཱ ཏ་ཡོ ཏ་ཀྐ་ག་ཏ་མྤི པ་ཊྚི་ཝ་ཊྚ་ཀཱ་དི་ག་ཏ་མྤི ཡཾ་ཀི་ཉྩི བ་ཧུཾ སུ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ནྟི ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟ་མྤི. ར་ཏ་ནཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ མ་ནྡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཝཱ པ་ཉྙཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ལ་བྷཱ་པི་ཏཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ་ཝ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི, ས་ཉྙཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཏ་དེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་དཱ་ནི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་དཾ པ་ན ཨ་ཝི་སེ་སོ. ཏ་སྶཱ་པི ཛཱ་ན་ན་ཏྠེ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཉྙཱ ཧི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ན མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. པ་ཉྙཱ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མྤི པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི.

ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་ཕ་ལ་ཀེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་རཱ་སི་མྷི ཀ་ཏེ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི དཱ་ར་ཀོ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ་ཏི ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི དཱ་ར་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ་ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀོ ཨ་ཡཾ ཀ་ར་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་ཎྷོ’’ཏི པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མྤི ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཀཱུ་ཊཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ པ་ན ནཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་པི, ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི, ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི, ཧ་ཏྠེ་ན ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་པི ཨ་སུ་ཀ་གཱ་མེ ཀ་ཏོ་ཏི་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་སུ་ཀ་ནི་ག་མེ ཨ་སུ་ཀ་ན་ག་རེ ཨ་སུ་ཀ་པ་བྦ་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་སུ་ཀ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཀ་ཏོ་ཏི་པི, ཨ་སུ་ཀཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏོ་ཏི་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་དཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མྤི པཱ་པེ་ཏི. པ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མྤི པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་མྤི པཱ་པེ་ཏི. སོ པ་ན ནེ་སཾ ཝི་སེ་སོ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷོ.

ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ – ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏ་ནྟི. ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏ་ནྟི? དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ, ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཕ་སྶོ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི (མི. པ. ༢.༧.༡༦). ཡ་ཐཱ ཧི ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ, སཱ་ས་པ་ཏེ་ལཾ, མ་དྷུ་ཀ་ཏེ་ལཾ, ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཏེ་ལཾ, ཝ་སཱ་ཏེ་ལ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཏེ་ལཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙཱ་ཊི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཡ་མ་ཀ་མ་ནྠེ་ཧི མ་ནྠེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨི་དཾ ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ, ཨི་དཾ སཱ་ས་པ་ཏེ་ལ་ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་རཾ, ཨི་དཾ ཏ་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨི་སྶ་རོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་སི. པ་ཉྩ་ནྣཾ མ་ཧཱ་ན་དཱི་ནཾ ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ, ‘‘ཨི་དཾ ག་ངྒཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨི་དཾ ཡ་མུ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨུ་ད་ཀ་ཨུ་དྡྷ་ར་ཎེ་ནཱ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༤༥༡. ནི་སྶ་ཊྛེ་ནཱཏི ནི་སྶ་ཊེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ན ཝཱ. ཏ་ཏྠ ནི་སྶ་ཊེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧཱི་ཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ནི་སྶ་རི་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷེ་ནཱཏི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན. ཀིཾ ནེ་ཡྻནྟི ཀིཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ནེ་ཡྻཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི དྷ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ནི. ༦༩) ཧི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ནེ་ཡྻ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻནྟི ཀ་ཐཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནེ་ཡྻཱ་ཏི? རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཋི་ཏེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཋི་ཏ་སྶ ཧི སཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཀ་ལཱ་པ་ཏོ ན་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ས་དི་ས་སྶཱ་པི ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ་པི, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷོ་ནྟི, ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝེ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༩༤) ཀ་ལཱ་པ་ཏོ ན་ཡ་ཏོ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠ་ག་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་རོ་པ་ཉྙཱ་ས དྷ་མྨེ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨཾ་གུ་དྡྷཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.

པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ད་སྶ་ན་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭེ པ་ཉྙཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཙ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཛཱ་ན་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱཏི ཀོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ. པ་རི་ཉྙེ་ཡྻེ དྷ་མྨེ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ. པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཏོ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ.

༤༥༢. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ. པ་ར་ཏོ ཙ གྷོ་སོཏི ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་པི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཐེ་རོ ཧི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཀི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་པྤ་བྷ་ཝཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༠) ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་ར་ཏོ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཛཱ་ཏོ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉྩ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི.

ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི ལ་དྡྷཱུ་པ་ཀཱ་རཱ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཕ་ལཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ. ཏ་དེ་ཝ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱི་ལཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. སུ་ཏནྟི ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. སཱ་ཀ་ཙྪཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ལ་ན་པ་ཀྑ་ལ་ན་ཙྪེ་ད་ན་ཀ་ཐཱ. ས་མ་ཐོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ཉྷི པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ, ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ལ་ན་པ་ཀྑ་ལ་ནཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དི་ཀཱ་སུ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ དེ་ཏི.

ཡ་ཐཱ ཧི མ་དྷུ་རཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མྦ་པོ་ཏ་ཀ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཐི་རཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ཏི. གྷ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏྠཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཐི་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡཱ ཧོ་ཏི ས་མཱི་པེ ཝ་ལླི ཝཱ སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀོ ཝཱ ཀི་པི་ལླི་ཀ་པུ་ཊོ ཝཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་ཛཱ་ལཾ ཝཱ, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏི. ཁ་ཎི་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ མཱུ་ལཱ་ནི པ་རི་ཁ་ཎ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་རོ་ཏོ སོ ཨ་མྦོ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. རུ་ཀྑ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀོ་ཊྛ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི སཱི་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་མ་ཐོ, ས་མཱི་པེ ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ལ་ན་པ་ཀྑ་ལ་ན་ཙྪེ་ད་ནཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཁ་ཎི་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཁ་ཎ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལ་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

༤༥༣. ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? མཱུ་ལ་མེ་ཝ ག་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, དུ་པྤ་ཉྙོ ཡེ་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི ན ཨུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷཱ་པཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ཡ་ཏིནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ. པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི. ཨི་དྷ ཝ་ཊྚཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ ས་དྡཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ, ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ ཙེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཁ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན. ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ན. ཀིཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པུ་བྦེ ནི་རུ་དྡྷཱ, ཨ་ཐ ཝི་ཛྫཱ པུ་བྦེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པ་དཱི་པུ་ཛྫ་ལ་ནེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་ག་མོ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཁ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན. པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི, ག་མ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཝ་ཊྚཾ ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.

༤༥༤. ཀ་ཏ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནནྟི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ, ཨི་དཾ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་ནྟི ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ཙཱ་རོ, ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པཱི་ཏི, སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཁཾ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནནྟི ཨི་དྷ པ་ན ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ནི པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨུ་པ་རི ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ པ་ན ཚ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ སཾ་ཁི་ཏྟཱ, ན་ཡཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

༤༥༥. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་སྶ་ཡེ པ་ཉྩ པ་སཱ་དེ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡནྟི གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ས་ཡཾ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶཱཏི ཙ་ཀྑུ སོ་ཏ་སྶ སོ་ཏཾ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ ན པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻ, ‘‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཧི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི ཝི་ནཱ་པི མུ་ཁེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་རེ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི པ་རི་དྷཱ་ཝ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ མ་ཡཱ ཀུ་ཧིཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨཱ་ཧ་ར ནཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དེ ཨུ་པ་ནེ་ཧི, ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཡ་དི ཝཱ ནཱི་ལཾ ཡ་དི ཝཱ པཱི་ཏ་ཀཾ, ན ཧི ཨེ་སོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་ས་ཡོ, མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་སོ ཝི་ས་ཡོ’’ཏི. སེ་ས་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་རཾ ཝི་ས་ཡཾ ན པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟི ནཱ་མ. ཀིཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཀིཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཀིཾ ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ས་ར་ནྟཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. མ་ནོ པ་ཊི་ས་ར་ཎནྟི ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ. མ་ནོ ཙ ནེ་སནྟི མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ ཝཱ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨེ་ཏྠ ར་ཛྫ་ནཾ ཝཱ དུ་སྶ་ནཾ ཝཱ མུ་ཡ྄ཧ་ནཾ ཝཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན དྭཱ་རེ ཛ་ཝ་ནཾ ར་ཛྫ་ཏི ཝཱ དུ་སྶ་ཏི ཝཱ མུ་ཡ྄ཧ་ཏི ཝཱ. སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – པ་ཉྩ ཀི་ར དུ་བྦ་ལ་བྷོ་ཛ་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཉྩ་ཀུ་ལི་ཀེ གཱ་མེ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡཾ ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ མ་ཙྪ་བྷཱ་གོ མཾ་ས་བྷཱ་གོ ཡུ་ཏྟི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, བ་ནྡྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, མཱ་པ་ཧཱ་ར་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, སོ་ལ༹་ས་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, ད་ཎྜོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ས་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་ཧ་སྶ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ མ་ཧཱ་བ་ལིཾ རཱ་ཛཱ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀུ་ལི་ཀ་གཱ་མོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ད་ཊྛ་བྦཱ; པ་ཉྩ དུ་བྦ་ལ་བྷོ་ཛ་ཀཱ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི; རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཛ་ཝ་ནཾ; དུ་བྦ་ལ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་པཱ་པུ་ཎ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་དི་མ་ཏྟཾ. ར་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨེ་ཏེ་སུ ན་ཏྠི. ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་བ་ལི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཏེ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཛ་ཝ་ན་སྶ ར་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.

༤༥༦. པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷ་སྨིཾ པ་ཉྩ པ་སཱ་དེ. ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པ་སཱ་དཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཡོ པ་ན ཏཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷེ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་པི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཛྷཱ་ཡ་ཏོཏི ཛ་ལ་ཏོ. ཨ་ཙྩིཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཛཱ་ལ་སི་ཁཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨཱ་བྷཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨཱ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཙྩཱིཏི ཏཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.

ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ. ཨཱ་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཱ ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛ་ནི་ཏ་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་ཡ་མྤི ཨ་ཎུ ཐཱུ་ལཱ དཱི་གྷཱ ར་སྶཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏ་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ན ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཛ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཨུ་སྨཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ནཾ. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྷི ད་ས་པི ཝ་སྶཱ་ནི…པེ… ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛ་པ་ཝ་ཏྟཾ པཱ་ལེ་ཏི. ཨི་ཏི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི པཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

༤༥༧. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨཱ་ཡུ་མེ་ཝ. ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ཝེ་ད་ནཱ དྷ་མྨཱ་ཝ. ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ས་ཉྙ་ཉྩ ཝེ་ད་ན་ཉྩ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྑ་ཎྛི་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ལཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་ངྒཱ་རེ པི་དྷཱ་ཡ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ པུ་ན ཛཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཚཱ་རི་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་རེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཝཱ་ཏཾ ཝཱ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཝཱ་ཏཾ ཝཱ ད་དཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ པུ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ. པུ་རི་ས་སྶ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཛཱ་ལཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་ངྒཱ་རེ པི་དྷཱ་ཡ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་ས་ཛྫཱ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ས་ཉྙ་ཉྩ ཝེ་ད་ན་ཉྩ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ པི་ཧི་ཏ་ཨ་ངྒཱ་རཱ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. པུ་རི་ས་སྶ པུ་ན ཛཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཚཱ་རི་ཀཱ་པ་ན་ཡ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལཱ་པ་ག་མ་ནཾ. ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཡ པུ་ན ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཡ་དཱ ཨི་མཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ཛ་ཧ་ནྟི, ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཀ་ཊྛཾ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཚ་ཌྜི་ཏོ སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ –

‘‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡ་དཱ ཀཱ་ཡཾ ཛ་ཧ་ནྟི་མཾ;

ཨ་པ་ཝི་དྡྷོ ཏ་དཱ སེ་ཏི, པ་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༣.༩༥);

ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ. ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ནཱ. ཨཱ་ཡཱུཏི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི, ཝི་ན་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ‘‘ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ་པི་སྶ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣེ་ན དྷ་མྨ་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྤི ཀ་རོ་ནྟེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཡཾ མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶཱ་པི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནི་རུ་དྡྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཝཱ ཛྷཱ་པ་ཡ་ནྟེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠོ ཧི པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ན བྱ་ཉྫ་ནཾ.

ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཱིཏི ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་སཱ་དེ གྷ་ཊྚེ་ནྟེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀི་ལ་མ་ནྟཱ་ནི ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི མ་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཝཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ར་ཛེ་ན ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཋ་པི་ཏ་ཨཱ་དཱ་སོ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཉྫཱུ་སཱ་དཱི་སུ ཋ་པི་ཏོ ཨཱ་དཱ་སོ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷེ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི.

༤༥༨. ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན་སྶ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པ་ག་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉྷི བྷ་ཝ་ངྒེ་ན ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་སྶ་ནྡཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཏ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནནྟི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་པ་ག་ཏཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨི་དྷ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.

ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. སཱ, ‘‘དྭཱི་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི ན་ཝ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་པ་ཉྙཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ (པ་ཊི. མ. ༡.༨༣) ཨཱ་ག་ཏཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ན་སྶཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.

ཨི་དཱ་ནི ཝ་ལ་ཉྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཾ དྭེ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ནི་རོ་དྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ན ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝ་ལ་ཉྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ སཱ ཋི་ཏི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི. ཏ་སྶཱ ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ ཀ་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན་སྶཱ པུ་བྦེ ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝུ་ཏྟོ. ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨི་དྷ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི་སྶཱ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི རཱུ་པཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ.

༤༥༩. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨི་དྷ ཨ་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ན་ཝཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏྠ པ་ན ཏེ ཀ་ཐི་ཏཱ? ‘‘ནཱི་ལ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི པཱི་ཏ་ཀ་མྤི, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༠) ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ. ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ནེ་ཡྻ’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༤༥༡) ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༡) ཨེ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏཱ. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ནཱ་མ་ཀཱ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཙ་ཏུ་ནཱ་མ་ཀོ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུཾ ཨི་དྷ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་སྶཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཡཾ ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ ས་ཏྟེ ཕ་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཝཱ ས་ཏྟེ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཕ་ར་ཏི.

ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ. ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཏྟ བྷཱ་ཝ་པོ་ས་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟེ་ན སུ་ཉྙཾ. ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱཏི ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན སུ་ཉྙཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱཏི རཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མྤི ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ ཨ་ཏྠོ་པི. ཏ་ཏྠ བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ནཱ་ན་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཝ. ཨ་ཏྠོ པ་ན, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་ཏོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ཏྟ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ བྷུ་མྨ་ནྟ་ར་ཏོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ. སུ་ཉྙ་ཏཱ བྷུ་མྨ་ནྟ་ར་ཏོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ཨེ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ བྷུ་མྨ་ནྟ་ར་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་བྦ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ.

རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ པཱུ་ཏི་པ་ཎྞ་ར་ས་ཨུ་ད་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ; ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ བྱཱ་མ་ས་ཏ་ག་མྦྷཱི་རཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཊྛིཾ ཝཱ ར་ཛྫུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ མི་ན་ནྟ་སྶ པི་ཊྛི་པཱ་དོ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ཝ པུ་གྒ་ལཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝི་ཡ, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ ར་ཏྟོ དུ་ཊྛོ མཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ. ཀི་ཏྟ་ཀཱ པ་ན ཏཱ? ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི དྭཱ་ད་ས. ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. སེ་སཱ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཀུ་པྤཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི; སཱ ཧི ཏཱ་སཾ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛི་ཀཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩ་ནོཏི རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལཾ ཀི་ཉྩ་ཏི མ་དྡ་ཏི པ་ལི་བུ་ནྡྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཀི་ཉྩ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. མ་ནུ་སྶཱ ཀི་ར གོ་ཎེ་ཧི ཁ་ལཾ མ་དྡཱ་པེ་ནྟོ ཀི་ཉྩེ་ཧི ཀ་པི་ལ, ཀི་ཉྩེ་ཧི ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་དྡ་ན་ཏྠོ ཀི་ཉྩ་ན་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ན་ཝ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀི་ཉྩ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཀི་ཉྩ་ནཱ་ནཾ མ་དྡ་ནཱ་ནཾ པ་ལི་བུ་ནྡྷ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ.

རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དྭི་ནྣཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ ས་དི་སཱ དྭེ ཝ་ཙྪ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཡཱ་ཝ ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ཝ་ཙྪ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶཱ’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་སཾ ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཱ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ རཱ་གོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨ་རི་ཡོ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝཱ་ཏི. རཱ་གོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་རཱ་གོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ ཏེ་ར་ས དྷ་མྨཱ – ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏཾ པ་ན ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? སཱ, ‘‘སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཝི་སུཾ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ཏྠཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠཱ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཧི ས་བྦཱ་ནེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠཱ. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༤. ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༦༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་སཱ་ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ཝི་སཱ་ཁོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ. ཡེ་ན དྷ་མྨ་དི་ནྣཱཏི ཡེ་ན དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀོ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་སཱ་ཁོ? ཀཱ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ? ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི? ཝི་སཱ་ཁོ ནཱ་མ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ་ཡ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ གྷ་ར་སཱ་མི་ཀོ. སོ ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཡ་སཱ་ད་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་ནེ་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་ཛ་ཊི་ལེ་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ དྭཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏ་དཱ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ དྭཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ ན་ཧུ་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ན་ཧུ་ཏཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ ས་དྡྷིཾ ར་ཉྙཱ བི་མྦི་སཱ་རེ་ན. ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ, པུ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་པི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. སོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ སི་ཏཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡོ ས་ནྟ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.

དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ སོ་པཱ་ན་སཱི་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦ་ན་ཏྠཾ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠཾ ས་མི་ཉྫེ་སི. སཱ ‘‘པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པུ་བྦེ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན ཏཾ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ བྷུ་ཉྫི. སཱ, ‘‘སཱ་ཡ་ནྷ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ་དི་ཝ་སཾ སི་རི་ག་བྦྷཾ ན པཱ་ཝི་སི, ཨ་ཉྙཾ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁྭ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཏྠ་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ པ་རི་བྷེ་ད་ཀེ་ན བྷི་ནྣོ, ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཡ྄ཧེ་ཝ ཀོ་ཙི དོ་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཀཾ དྭེ དི་ཝ་སེ ཝ་སི་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ’’ནྟི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི.

ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, ‘‘ཀིཾ དྷ་མྨ་དི་ནྣེ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨཱ་མ ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ག་ཏཱ་མྷི, ན ཏྭཾ ཡ་ཐཱ པུ་རཱ་ཎོ, ཀིཾ ནུ ཏེ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཏྠ་ནཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི དྷ་མྨ་དི་ནྣེ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་རི་བྷེ་ད་ཀོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཡ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ མ་ཡ྄ཧེ་ཝ ཀོ་ཙི དོ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡ་ཐཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི? སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ག་རུ བྷཱ་རི་ཡོ ན པ་ཀཱ་སེ་ཏ་ཏ་བྦོ, ས་ཙེ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨ་ཡཾ ཧ་ད་ཡཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་སྶཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘དྷ་མྨ་དི་ནྣེ ཨ་ཧཾ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཀི་རི་ཡཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་དི ཏྭཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཀོ་ཊི་ཡོ མ་མ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཀོ་ཊི་ཡོ་ཏི ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏྠ ཨི་སྶ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་མ མཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ བྷ་གི་ནི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ས. ཏ་ཡཱ དི་ནྣེ་ན བྷ་ཏྟ་པི་ཎྜ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཧཾ ཡཱ་པེ་སྶཱ་མི. ཨ་ཐེ་ཝཾ ན ཀ་རོ་སི, ཨི་མེ བྷོ་གེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་ལ་གེ་ཧཾ ག་ཙྪ, ཨ་ཐཱ་པི ཏེ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཏྠ་ནཱ ན་ཏྠི, ཨ་ཧཾ ཏཾ བྷ་གི་ནི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ དྷི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པོ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཀ་ཏི་པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་ར་དྷ་མྨོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ. སོ པ་ན དྷ་མྨོ ཀིཾ པུ་རི་སེ་ཧེ་ཝ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ, ཨུ་དཱ་ཧུ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ་པི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སཱ་ཁཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ པུ་རི་སེ་ཧེ་ཝ ལ་བྷི་ཏ་བྦོ, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན་པི ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུ’’ནྟི? ཀིཾ ཝ་དེ་སི དྷ་མྨ་དི་ནྣེ, ཡེ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ, ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠི, སོ སོ ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཏི. སཱ་དྷུ བྷ་དྡེ, ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་གྒེ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, མ་ནཾ པ་ན ཏེ ཨ་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ན ཀ་ཐེ་མཱི་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི.

རཱ་ཛཱ, ‘‘ཀིཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན་སྶ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི, སོ་ཝ་ཎྞ་སི་ཝི་ཀཾ དེ་ཝ, ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ན་ག་ར་ཉྩ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏུ་ནྟི. རཱ་ཛཱ སོ་ཝ་ཎྞ་སི་ཝི་ཀཾ ད་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་སི. ཝི་སཱ་ཁོ དྷ་མྨ་དི་ནྣཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ན་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་ཝ་ཎྞ་སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏི་ག་ཎེ་ན པ་རི་ཝཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ན་ག་ར་ཝཱ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘དྷ་མྨ་དི་ནྣཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ་ཡྻེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ དོ་སེ ས་ཧི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ན་ཏྠ་ཡྻེ ཀོ་ཙི དོ་སོ, ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀཱ བྱ་ཏྟཱ ཐེ་རཱི ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཀེ་སེ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཝི་སཱ་ཁོ, ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་ཡྻེ, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

ཏ་སྶཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ལི་བུ་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡ-ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཐེ་རི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ན ནཱ་ཏི་ཙི་རཾ ཀི་ལ་མི་ཏྠ.

ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་དཱ ཨེ་སཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ དཱ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སེ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ནཱ་མ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ན་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཏཱ་ཡ པ་ཏྠ་ནཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཙི་རཾ ཀི་ལ་མི་ཏྠ, ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཡེ་ན་ཏྠེ་ན སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, སོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, ཀིཾ མེ ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སེ་ན, མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་པི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་སྶ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ་པི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཝི་སཱ་ཁོ, ‘‘དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ, ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ཏཱ, ག་ནྟྭཱ་པི ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་ཏཱ, ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་ག་མ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.

ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ ས་ཀྐཱ་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཀ་སྨཱ ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་སི ནཱ་བྷི་ར་མ་སི, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནཾ ནཱ་མ ན པ་ཎྜི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཏ་སྶཱ ཨ་བྷི་ར་ཏིཾ ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ པ་ར་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ ཀུ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠེ་རི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་པཱ་ས་ཀ་ག་ཎྛིཾ མོ་ཙེ་ནྟཱི ཝི་ཡ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཧ་ཏྠི་མ་གྒཾ ནཱི་ཧ་ར་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཁ་གྒ་མུ་ཁེ་ན ས་མུ་གྒཾ ཝི་ཝ་ར་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་མཱ་ནཱ, པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩཱཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཏྟཱ་རི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཱདཱི་སུ་པི ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.

ཨི་དཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁོ ཐེ་རི་ཡཱ ཨ་བྷི་ར་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཡོ ཧི བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ, སོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷཾ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་ལི་ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཏོ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ལོ་ཀེ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི, པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཏོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ་པི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་པི ས་ཙྩཱ་ནེ་ཝ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི; བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མ ཀིཾ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི པ་ཉྷཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླེ ཋི་ཏཱ པ་ཎྜི་ཏཱ བྱ་ཏྟཱ ན་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏེ་ན་པི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཉཱ་ཏུཾ, ས་ཙྩ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ གུ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྛི་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཏ་ཉྙེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནནྟི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ, ནཱ་པི ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཡ་དི ཧི ཏ་ཉྙེ་ཝ སི་ཡཱ, རཱུ་པཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་མྤི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ སི་ཡཱ. ཡ་དི ཨ་ཉྙ་ཏྲ སི་ཡཱ, པ་ར་ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཝི་ཡ པ་ཎྞ་ཏྟི ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ སི་ཡཱ, ཚ་ཊྛོ ཝཱ ཁ་ནྡྷོ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏ་པ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝི་སཱ་ཁོ ནི་ཊྛ་མ་ག་མཱ་སི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ས་མྦ་དྡྷེ་ན ཨ་ཝི་ཏྠཱ་ཡ་ནྟེ་ན པ་དཱི་པ་ས་ཧ་སྶཾ ཛཱ་ལེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གུ་ལ༹ྷོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ. ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ པ་ན, ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ སཱ་ས་ནེ ལ་དྡྷ་པ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ, ས་མ་ཏྠཱ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ནཾ ཨོ་ཝ་ཏྟི་ཀ་སཱ་རཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡྻེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༤༦༡. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི, ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཡཾ རཱུ་པཾ སོ ཨ་ཧཾ, ཡོ ཨ་ཧཾ ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡཱ ཨ་ཙྩི སོ ཝ་ཎྞོ, ཡོ ཝ་ཎྞོ སཱ ཨ་ཙྩཱི་ཏི ཨ་ཙྩི་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༣༡) ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི དི་ཊྛི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚཱ་ཡཱ་ཝ་ནྟཾ རུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པནྟི ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་པྥ་སྨིཾ ག་ནྡྷཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎྜཱ་ཡ མ་ཎིཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་སྨིཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཏ་ཏྠ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི སུ་དྡྷ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ནྣ་ར་ས བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ, པ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ…པེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ཏོ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཐེ་རི་ཡཱ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ན ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཙྪི་མཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ག་མ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚཾ ནཱ་མ ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ.

༤༦༢. ཀ་ཏ་མོ པ་ནཱ་ཡྻེ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཐེ་རི་ཡཱ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཏ་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ མ་གྒོ པུ་ཙྪི་ཏོ, ཨི་དྷ ཀ་སྨཱ མ་གྒ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་སཱི’’ཏི. སཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བྱ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ས་ལླ་ཀྑེ་སི – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཧེ་ཊྛཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན མ་གྒོ པུ་ཙྪི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ཏཾ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཡཾ ཡཾ པུ་ཙྪི, ཏཾ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏ་ཏྠ ས་ངྑ་ཏོཏི ཙེ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤི་ཏོ པ་ཀ་པྤི་ཏོ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏོ ཀ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ཏཱི་ཧི ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མ་གྒོ ས་པྤ་དེ་སོ, ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ནི་པྤ་དེ་སཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ས་པྤ་དེ་ས་ཏྟཱ ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ར་ཛྫེ་ན ནི་པྤ་དེ་སེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ སཱི་ལ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ ས་ཛཱ་ཏི་ཏོ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཏི བྷུ་མྨེ་ན ཝི་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཱ་དཱི་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ས་མཱ་དྷི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡེ པ་ན པ་གྒ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟི་ཡཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ་ཏི.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ཧི ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ ཏཱི་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀོ སུ་པུ་པྥི་ཏཾ ཙ་མྤ་ཀ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ཨ་ཐ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ ད་དེ་ཡྻ, སོ ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ་པི ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་ཏ་རོ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཀ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལེ༹་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ ཏ་ཡོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཝི་ཡ ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ. སུ་པུ་པྥི་ཏ་ཙ་མྤ་ཀོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ས་མཱ་དྷི. པི་ཊྛིཾ ད་ཏྭཱ ཨོ་ན་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡཱ་མོ. ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ད་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ས་ཧཱ་ཡོ ཝི་ཡ ས་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཨི་ཏ་རོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཝཱི་རི་ཡེ པ་གྒ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ, ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟི་ཡཱ ལ་དྡྷུ་པ་ཀཱ་རོ ས་མཱ་དྷི ས་ཀྐོ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤེ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ས་ཛཱ་ཏི་ཏོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ཡོ པ་ན ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི.

ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤེ་སུ་པི པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐེ པ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ དེ་ནྟེ ས་ཀྐོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་བྷཱ་གེ་སུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མཱ་ནོ་པི ན ཙ་ཀྑུ་ད་ལེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ངྒུ་ལི་པ་བྦེ་ཧི པ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ན པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ན ཨཱ་ཧ་ན་ན་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ན་ན་ར་སེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་དཱ་ཡཱ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷཱ་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ ས་ཛཱ་ཏི་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ན ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི མ་གྒོ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏཱི་ཧི ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཾ མ་གྒ་ས་མཱ་དྷིཾ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ས་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མོ པ་ནཱ་ཡྻེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི, སཱ ས་མཱ་དྷི་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཏཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛེ་ན པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.

ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ན, ‘‘ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ནཱ་མ མ་གྒོ ན་ཏྠི, ‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནཱི’ཏི ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་པི ཝ་སྶཱ་ནི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཀི་ལེ་སཱ པ་ན ལ་ཧུ ཚི་ཛྫ་ནྟཱ ས་ཏྟ་ཧི ཉཱ་ཎེ་ཧི ཚི་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. སོ ‘‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ, ‘‘ཡཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨི་ད་མེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཉྙེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀིཾ པ་ནི་དཾ, སུ་ཏྟཾ ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘‘ནཱི་ཏ་ཏྠཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཏྟཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ – ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨེ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་པ་ར་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་མཱ་ནཾ, ཨ་པ་ར་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་མཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀུ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཀུ་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨཾ? ཨེ་ཀཾ ཝཱ བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་པ་ར་མྤི བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་པ་ར་མྤི བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་མྤི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀུ་ཏོ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ ཀུ་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨཾ? ཨེ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་པ་ར་མྤི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟཾ, ཨ་པ་ར་མྤི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་མྤི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀུ་ཏོ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ, ཀུ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི.

ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨེ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, དྭཱི་ཧི བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏཱི་ཧི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. དྭཱི་ཧི ཝཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཏཱི་ཧི བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏཱི་ཧི ཝཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏི, དྭཱི་ཧི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘མཱ སུ་ཏྟཾ མེ ལ་དྡྷ་ནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨ་ཝ་ཙ. པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟེ་ན ནཱ་མ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ར་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨཾ. ཁ་ཡ་གཱ་མི་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ བ་ཧུ་ལ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ‘ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ’ཏི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏུ, ནོ ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ག་ཙྪ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.

༤༦༣. ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཡྻེ ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཡེ ས་ངྑཱ་རེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཐེ་རཱི, པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི, ཏ་ཡོ་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན ས་ངྑ་རཱི་ཡ་ཏི ཀ་རཱི་ཡ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ. ཝཱ་ཙཾ ས་ངྑ་རོ་ཏི ཀ་རོ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ. ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟེ་ན ས་ངྑ་རཱི་ཡ་ཏི ཀ་རཱི་ཡ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ. ཀ་ཏ་མོ པ་ནཱ་ཡྻེཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མི་སྶཱ ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཏཱ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ དུ་དྡཱི་པ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཧི, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨཱ་དཱ་ན་ག་ཧ་ཎ་མུ་ཉྩ་ན་ཙོ་པ་ནཱ་ནི པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཧ་ནུ་སཾ་ཙོ་པ་ནཾ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཝ ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་པི ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཙོ་པ་ནཾ ཨ་པ་ཏྟཱ ར་ཧོ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མི་སྶཱ ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཏཱ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ དུ་དྡཱི་པ་ནཱ. ཏེ པཱ་ཀ་ཊེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.

ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡྻེཏི ཨི་དྷ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ནཱ་མ་སྶ པ་ད་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱཏི ཀཱ་ཡ་ནི་སྶི་ཏཱ, ཀཱ་ཡེ ས་ཏི ཧོ་ནྟི, ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟི. ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱཏི ཙི་ཏྟ་ནི་སྶི་ཏཱ, ཙི་ཏྟེ ས་ཏི ཧོ་ནྟི, ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟི.

༤༦༤. ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་སཱ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཝ་ལ་ཉྫེ་ཏི, ན ཝ་ལ་ཉྫེ་ཏི. ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཝཱ ཏ་ཏྠ ནོ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་ཏི ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡྻེ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི ཝཱ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི་ཏི ཝཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་མཱ་པ་ནྣོཏི པ་དེ་ན ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷོ. ཏ་ཐཱ པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཀཱ་ལོ. པུ་བྦེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏི.

པ་ཋ་མཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོཏི སེ་ས་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི པ་ཋ་མཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟི ཝཱ ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཝཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི པ་དེ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ. ཏ་ཐཱ པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ, པ་ཙྪི་མེ་ན ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཀཱ་ལོ. པུ་བྦེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་ཙི་ཏྟ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལོ ག་ཧི་ཏོ, ཨི་དྷ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ.

ཨི་དཱ་ནི ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝཱ་རོ་ཏི ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡཱ, སཱ པ་ནེ་སཱ, ‘‘དྭཱི་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི ན་ཝ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་པ་ཉྙཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ’’ནྟི མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཀོ པ་ནཱ་ཡཾ ནི་རོ་དྷོ ནཱ་མ? ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི. ཨ་ཐ ཀི་མ་ཏྠ་མེ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.

པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོཏི ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཧི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ཉྙ་ཉྩ ཝེ་ད་ན་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི? ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, སཱ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀིཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ, དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ, ས་ནྟཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ས་ཉྫཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཉྫཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཀིཾ་སུ་ཀ་པུ་པྥ་ས་དི་སེ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཏ་ངྒཱ་རེ མ་དྡ་མཱ་ན་སྶ ག་ཙྪ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རེ ཨཾ་སུ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛྷཱ་ཡི, ཨུ་སུ་མཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ཧོ་སི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ནཱ་མེ་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ས་ནྟཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་ས་མ་ཡེ་ནེ་ཝེ་ཏཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཏོ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀིཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི? ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལེ་ནེ་ཝ་ཏཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. སུ་ཉྙ་ཏོ ཕ་སྶོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་གུ་ཎེ་ནཱ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ནཱ་པི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. ས་གུ་ཎེ་ན ཏཱ་ཝ སུ་ཉྙ་ཏཱ ནཱ་མ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཏཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཕ་སྶཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏོ ཕ་སྶོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏེ་སུ་པིཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན པ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙ་ཏྟཱ སུ་ཉྙཾ ནཱ་མ, རཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ, རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་པྤ་ཎི་དྷཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ. སུ་ཉྙ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཕ་སྶོ སུ་ཉྙ་ཏོ ནཱ་མ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཨ་པ་རཱ ཨཱ་ག་མ་ནི་ཡ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སུ་ཉྙ་ཏཱ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ཏི ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དི་སྭཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ དུ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་ཏོ དི་སྭཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ ནཱ་མ. ཡོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ དི་སྭཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྶ སུ་ཉྙ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ནཱ་མ, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཕ་སྶེ ཕུ་ས་ནྟེ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་སུ་ཉྙ་ཏེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ག་མ་ནི་ཡེ་ན ཀ་ཐི་ཏེ པ་ན སུ་ཉྙ་ཏོ ཝཱ ཕ་སྶོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཝཱ ཕ་སྶོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ ཝཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཝི་ཀ་པྤོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ས་གུ་ཎེ་ན ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་ཡོ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་མེ་ཏི.

ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་ནྣཾ ཨོ་ན་ཏ་ནྟི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣཾ. ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན ཝི་ཝེ་ཀོ, ཏེ་ན ཝ་ངྐཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ནྟི ཝི་ཝེ་ཀ་པོ་ཎཾ. ཡེ་ན ཝི་ཝེ་ཀོ, ཏེ་ན པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཋི་ཏ་ནྟི ཝི་ཝེ་ཀ་པ་བྦྷཱ་རཾ.

༤༦༥. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཡྻེ, ཝེ་ད་ནཱཏི ཨཱ་ཧ. ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ནཱ་མ, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ སུ་ཁནྟི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. སཱ་ཏནྟི ཏ་སྶེ་ཝ མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ, ས་བྦ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཋི་ཏི་སུ་ཁཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ སུ་ཁཾ, ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ དུ་ཀྑཾ, ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ སུ་ཁཾ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

ཀིཾ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱིཏི ཀ་ཏ་མོ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ས་ཡི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡ་པུ་ཙྪཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་བྦཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱིཏི ན ས་བྦཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ན ས་བྦཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ན ས་བྦཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཀིཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ.

རཱ་གཾ ཏེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན དྭེ པུ་ཙྪཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཛྷཱ་ན་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཾ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. སོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནོ་པི ཏ་ཐཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན ཏ་ཏྠ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, པ་ར་མ་སྶཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ. པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟ་སྶ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པི་ཧཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་མ་ན་སྶནྟི པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ པ་ཊྛ་པ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ན པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ པ་ཊྛ་པ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ པ་ན ཨ་ལཱ་བྷ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པི་ཧཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི དོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨི་དཾ པ་ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཡོ་གི་ནོ ཧི ཏེ་མཱ་སི་ཀཾ ཚ་མཱ་སི་ཀཾ ཝཱ ན་ཝ་མཱ་སི་ཀཾ ཝཱ པ་ཊི་པ་དཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ་སུ ཡོ ཏཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལེ་ན པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, ཏ་སྶ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ལི༹་ནྡི་ཀ་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ཕུ་སྶ་དེ་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་སི. ཏ་སྶ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མི, ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མཱ་ན་སཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནི. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ཏེ ཐེ་ར་སྶ ཨ་སྶུ་པཱ་ཏེ་ན མུ་ཏྟ་དི་ཝ་སོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ཝཱི་ས་ཏི་མེ པ་ན ཝ་སྶེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་ཎུ་ཎི.

པ་ཊི་གྷཾ ཏེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ དོ་མ་ན་སྶེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་གྷཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ན ཧི པ་ཊི་གྷེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་གྷ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, དོ་མ་ན་སྶེ་ན ཝཱ དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཏེ་མཱ་སི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཊི་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘‘པ་སྶ བྷི་ཀྑུ, ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཧཱི་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་རི་ཡེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ, ན་ནུ ཏེ སཱི་ལཾ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝཱི་རི་ཡཾ སུ་པ་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་ཉྙཱ སཱུ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏྭཱ, ‘‘ན དཱ་ནི པུ་ན ཨི་མ་སྶ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཏེ་མཱ་སེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་ཚ་མཱ་སེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་ན་ཝ་མཱ་སེ ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཏཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་གྷེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་གྷཾ, དོ་མ་ན་སྶེ་ནེ་ཝ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ནཱ་མ.

ན ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ དོ་མ་ན་སྶེ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ན ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཧཱི་ནོ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཏེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཛྷཱ་ན་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནོ་པི ཏ་ཐཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི.

༤༦༦. ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་བྷཱ་ག་པུ་ཙྪཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ནཱ་ཡྻེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཡ་སྨཱ སུ་ཁ་སྶ དུ་ཀྑཾ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ སུ་ཁཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ, ཏ་སྨཱ དྭཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་ཊི་བྷཱ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ དུ་དྡཱི་པ་ནཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པི ཏཱ་དི་སཱ་ཝཱ་ཏི ཏེ་ནེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ག་པ་ཊི་བྷཱ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡ་ཏྟ་ཀེ་སུ པ་ན ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་མཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཝི་ཛྫཱ ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་ཊི་བྷཱ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི ས་བྷཱ་ག་པ་ཊི་བྷཱ་གོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ས་ཝ་ཊྛེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཊྛེ་ན ཙ ས་བྷཱ་ག་པ་ཊི་བྷཱ་གོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་ཙྩ་ཡཱ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏུནྟི པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་གཾ པུ་ཙྪི. ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ, ན ས་ཀྐཱ ནཱི་ལཾ ཝཱ པཱི་ཏ་ཀཾ ཝཱ་ཏི ཀེ་ན་ཙི དྷ་མྨེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ. ཏ་ཉྩ ཏྭཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ས་ཏྟ་མེ གྷ་རེ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ གྷ་རཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཊྛ་མ་སྶ དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ ས་བྦཱ་ནི་པི ས་ཏྟ གེ་ཧཱ་ནི ཝི་ར་དྡྷོ་ཝ ན ཨ་ཉྙཱ་སི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་གཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦཱ་སུ་པི ས་ཏྟ་སུ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་པུ་ཙྪཱ་སུ ཝི་ར་དྡྷོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷནྟི ནི་བྦཱ་ན་བྦྷ་ནྟ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཾ. ནི་བྦཱ་ན་པ་རཱ་ཡ་ནནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རཾ ཨ་ཡ་ན་མ་སྶ པ་རཱ ག་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ.

༤༦༧. པ་ཎྜི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀུ་ས་ལཱ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱཏི མ་ཧ་ནྟེ ཨ་ཏྠེ མ་ཧ་ནྟེ དྷ་མྨེ མ་ཧ་ནྟཱ ནི་རུ་ཏྟི་ཡོ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཏཾ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟོ ཛི་ན་བྷཱ་སི་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, ན སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་སི་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ལི་ཁི་ཏཾ པ་ཎྞཾ ཡཱ་ཝ རཱ་ཛ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ན ལ་ཉྪི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན ཏཱ་ཝ རཱ་ཛ་པ་ཎྞ་ནྟི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི; ལ་ཉྪི་ཏ་མ་ཏྟཾ པ་ན རཱ་ཛ་པ་ཎྞཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ, ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི ཨི་མཱ་ཡ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ལ་ཉྪི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟོ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཛི་ན་བྷཱ་སི་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༥. ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༦༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི དྷ་མྨོ་ཏི ག་ཧི་ཏ་ག་ཧ་ཎཱ་ནི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ སུ་ཁཾ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ སུ་ཁཾ སུ་ཀ་རཾ སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ པཱུ་རེ་ཏུཾ. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༤༦༩. ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ་པི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ་པི དོ་སོ ན་ཏྠི. པཱ་ཏ་བྱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཏེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན པཱ་ཏ་བྱ་ཏཾ པི་ཝི་ཏ་བྦ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མོ་ལི༹་བ་དྡྷཱ་ཧཱིཏི མོ་ལི༹ཾ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷ་ཀེ་སཱ་ཧི. པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཧཱིཏི ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཧི. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི. པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱིཏི པ་ཧཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. མཱ་ལུ་ཝཱ་སི་པཱ་ཊི་ཀཱཏི དཱི་གྷ་ས་ཎྛཱ་ནཾ མཱ་ལུ་ཝཱ་པ་ཀྐཾ. ཕ་ལེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ཏ་པེ་ན སུ་སྶི་ཏྭཱ བྷི་ཛྫེ་ཡྻ. སཱ་ལ་མཱུ་ལེཏི སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་སྶ ས་མཱི་པེ. ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི? བྷ་ཝ་ན་ཝི་ནཱ་ས་བྷ་ཡཱ. རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཏི་ཏ་མཱ་ལུ་ཝཱ་བཱི་ཛ་ཏོ ཧི ལ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི. སཱ མ་ཧཱ་པ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་པ་ཏྟཱ ཙ, ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པ་ཏྟ་ས་དི་སེ་ཧི པ་ཏྟེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཐ ཏཾ རུ་ཀྑཾ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ན་ནྡྷ་མཱ་ནཱ ས་བྦ་ཝི་ཊ་པཱ་ནི ས་ཉྪཱ་དེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ བྷཱ་རཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. སཱ ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཝཱ་ཡ་ནྟེ དེ་ཝེ ཝཱ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨོ་གྷ་ནཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ས་བྦ་སཱ་ཁཱ་པ་སཱ་ཁཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝི་མཱ་ནཾ བྷི་ཛྫ་ཏི ན་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི སཱ བྷ་ཝ་ན་ཝི་ནཱ་ས་བྷ་ཡཱ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.

ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པུ་པྥཱ་རཱ་མ་ཕ་ལཱ་རཱ་མེ་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཝ་ན་སུ་བྷ་ག་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ ཝ་ནེ་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ. རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱཏི ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏེ་སུ ན་ལེ༹་རུ་པུ་ཙི་མ་ནྡཱ་དཱི་སུ རུ་ཀྑེ་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སཱུཏི ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱི་ཨཱ་མ་ལ་ཀཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨོ་ས་དྷཱི་སུ ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དཱི་སུ ཏི་ཎེ་སུ ཝ་ན་ཛེ་ཊྛ་ཀེ་སུ ཙ ཝ་ན་པྤ་ཏི་རུ་ཀྑེ་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཝ་ན་ཀ་མྨི་ཀཱཏི ཝ་ནེ ཀ་ས་ན་ལཱ་ཡ་ན་དཱ་རུ་ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ. ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻུནྟི ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. ཝི་ལ་མྦི་ནཱིཏི ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཀེ་ལི༹ཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཝི་ལ་མྦ་ནྟཱི. སུ་ཁོ ཨི་མི་སྶཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ མཱ་ལུ་ཝཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མྥ་སྶོ་པི སུ་ཁོ, ད་སྶ་ན་མྤི སུ་ཁཾ. ཨ་ཡཾ མེ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་ན་མ་ཎྜ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀཱི་ལཱ༹་བྷཱུ་མི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཾ མེ ཝི་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ནྟི ལ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ནེ་པི ས་མྥ་སྶེ་པི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.

ཝི་ཊ་བྷིཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི སཱ་ཁཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཚ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨོ་གྷ་ནཾ ཛ་ནེ་ཡྻཱཏི ཧེ་ཊྛཱ གྷ་ནཾ ཛ་ནེ་ཡྻ. ཨུ་པ་རི ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཀ་ལཾ རུ་ཀྑཾ པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ པུ་ན ཧེ་ཊྛཱ བྷ་སྶ་མཱ་ནཱ བྷཱུ་མིཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་དཱ་ལེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་གྷ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མཱུ་ལཱ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སཱ་ཁཱ་ཧི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་མཱ་ནཱ ས་བྦ་སཱ་ཁཱ པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ནྟཱི མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ན ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཙ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཙ ས་ཀ་ལ་རུ་ཀྑཾ སཾ་སི་བྦི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟཱི ས་བྦ་སཱ་ཁཱ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨུ་པ་རི ཋ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཝཱ་ཡ་ནྟེ དེ་ཝེ ཝཱ ཝ་སྶ་ནྟེ པ་དཱ་ལེ་ཡྻ. བྷི་ནྡེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁཱ་ཎུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཡཾ སཱ་ཁ་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ སཱ་ཁཱ་སུ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ས་བྦ་སཱ་ཁཱ་སུ བྷི་ནྣཱ་སུ ས་བྦཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. རུ་ཀྑ་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ པ་ན ཡཱ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན ན་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཝི་མཱ་ནཾ སཱ་ཁ་ཊྛ་ཀཾ, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་སཱ་ཁཱ་སུ སཾ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ བྷི་ཛྫི་ཏྠ. དེ་ཝ་ཏཱ པུ་ཏྟ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཋི་ཏཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ.

༤༧༡. ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི བ་ཧ་ལ་རཱ་ག་ས་བྷཱ་ཝོ. རཱ་ག་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ དི་ཊྛེ དི་ཊྛེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟི. སོ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ན་ཏྭེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏི་བྦ་དོ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀེ་ནེ་ཝ ཀུ་པྤ་ཏི, ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. སོ་པི ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. མོ་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཀོ པ་ན ཨི་དྷ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཏ་ཏོ ཨ་ཀ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཏོ ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཝི་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ་པི ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.

༤༧༢. ན ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཏི་བྦ་རཱ་གཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཙི ན ཏི་བྦ་རཱ་གཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཀོ? ཀ་མྨ་ནི་ཡཱ་མེ་ན. ཡ་སྶ ཧི ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ལོ་བྷོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ལོ་བྷོ མ་ནྡོ, ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ, དོ་ས་མོ་ཧཱ མ་ནྡཱ, ཏ་སྶ མ་ནྡོ ཨ་ལོ་བྷོ ལོ་བྷཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ པ་ན བ་ལ་ཝ་ནྟོ དོ་ས་མོ་ཧེ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན དི་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟོ ལུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, སུ་ཁ་སཱི་ལོ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎོ.

ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ལོ་བྷ་དོ་སཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ མ་ནྡཱ, ཨ་མོ་ཧོ བ་ལ་ཝཱ, མོ་ཧོ མ་ནྡོ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི དུ་ཊྛོ ཙ, པ་ཉྙ་ཝཱ པ་ན ཧོ་ཏི ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎོ ད་ཏྟཱ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.

ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ལོ་བྷཱ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ད་ནྡྷོ ཙ, སུ་ཁ་སཱི་ལ་ཀོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ.

ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ་པི ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི དུ་ཊྛོ ཙ མཱུ་ལ༹ྷོ ཙ.

ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི, དི་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི དི་སྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ, དུ་ཊྛོ པ་ན ཧོ་ཏི ད་ནྡྷ་པ་ཉྙོ ཙ.

ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི སུ་ཁ་སཱི་ལ་ཀོ ཙ, མཱུ་ལ༹ྷོ པ་ན ཧོ་ཏི.

ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལོ་བྷ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་ཉྙ་ཝཱ ཙ, དུ་ཊྛོ པ་ན ཧོ་ཏི ཀོ་དྷ་ནོ.

ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ་པི ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ མ་ནྡཱ, སོ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཨ་དུ་ཊྛོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཙ ཧོ་ཏི.

སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༦. མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༧༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏྟནྟི མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ་ཀཱ་མཱཏི ཨེ་ཝཾ་ཨི་ཙྪཱ. ཨེ་ཝཾ་ཚ་ནྡཱཏི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀཱ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ནེ ཙེ་ཝ ཨི་ཊྛ་པ་རི་ཧཱ་ནེ ཙ. བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱཏི བྷ་ག་ཝཱ མཱུ་ལཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨཱ པུ་བྦེ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ, ཏ་སྨིཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ན ནོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ. བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཡཾ ཨི་མེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ནེ་ཏཱ ཝི་ནེ་ཏཱ ཨ་ནུ་ནེ་ཏཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ཊི་ས་ར་ནྟི ནཱ་མཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. པ་ཊི་ས་ར་ནྟཱི་ཏི ཨོ་ས་ར་ནྟི ས་མོ་ས་ར་ནྟི. ཨ་པི་ཙ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཕ་སྶོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ནྣཱ་མོ་ཏི? ཏྭཾ ཕུ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཕ་སྶོ ནཱ་མ. ཝེ་ད་ནཱ, ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ནྣཱ་མ་ནྟི? ཏྭཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནཱ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ས་ར་ཏཱི་ཏི་པི བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱུཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ནོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༧༤. སེ་ཝི་ཏ་བྦེཏི ནི་སྶ་ཡི་ཏ་བྦེ. བྷ་ཛི་ཏ་བྦེཏི ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦེ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་དུ་ནོ བཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཝི་དྡ་སུ་ནོཏི ཡ་ཐཱ ཝི་དུ་ནོ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ.

༤༧༥. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནནྟི པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ ཋ་པི་ཏཱ, ཨི་དྷ པ་ན ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ར་སེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠཱ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ.

༤༧༦. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.

༤༧༧. ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོཏི ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཉྙ་ཝཱ.