༨. ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ས་མྦི་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏ་སྶ ཀི་ར ན་ག་ར་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀོ་ས་མྦ་རུ་ཀྑཱ་ཝ ཨུ་སྶ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་སྨཱ ཀོ་ས་མྦཱི་ཏི ས་ངྑཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀུ་ས་མྦ་སྶ ནཱ་མ ཨི་སི་ནོ ཨ་སྶ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེཏི གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏེ ཨཱ་རཱ་མེ.
པུ་བྦེ ཀི་ར ཨ་དྡི་ལ་ར་ཊྛཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཀོ ནཱ་མ ད་ལི་དྡོ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡེ་ན ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རོ ཀེ་དཱ་ར་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ ར་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་ཏྟཾ ཝ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. མཱ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏཱ. ཏེ ཨེ་ཀཾ གོ་པཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ, གོ་པཱ་ལ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཏ་དཱ པ་ཧ་ཏ་པཱ་ཡ་སོ པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པཱ་ཡ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. ཨ་ཐ སོ པུ་རི་སོ པ་ཧཱུ་ཏ་པཱ་ཡ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཛི་རཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ སུ་ན་ཁི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་རོ ཛཱ་ཏོ. སོ གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ པི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི མ་ནཱ་པོ, གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ་པི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀུ་ཀྐུ་ར་སྶ ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜཾ དེ་ཏི. སོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ སི་ནེ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ གོ་པཱ་ལ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི.
སོ གོ་པཱ་ལ་ཀེ ཨ་ས་ནྣི་ཧི་ཏེ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ བྷུ་སྶ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ་པི ཙ་ཎྜ་མི་གེ དི་སྭཱ བྷུ་སྶི་ཏྭཱ པ་ལཱ་པེ་ཏི. སོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ མུ་དུ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་ཏྲ་སྶ གྷོ་ས་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏཾ ཨ་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟེ ཛཱ་ཏེ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ མཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མི. སོ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ མ་ར་ཎཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ་ཡ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ལ་དྡྷ་ཛཱི་ཝི་ཀོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པི་ཏུ་ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཉྙེ་པི ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སེ་ཊྛི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛཱི་ཏི དྭེ སེ་ཊྛི་ནོ ས་ནྟི. ཨི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ སེ་ཊྛཱི་ནཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཨི་ས་ཡོ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཝ་སིཾ་སུ. ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ་རེ གི་མྷ་ས་མ་ཡེ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ནི་རུ་ད་ཀ་མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ནྟཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མ་ཧ་ནྟཾ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཡཱ་དི་སོ ཨ་ཡཾ རུ་ཀྑོ, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏྠ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ, ས་ཙེ ནོ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་སཱི་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཊ་པ་ནྟ་ར་ཏོ ན་ངྒ་ལ་སཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཨི་སི་ག་ཎོ ར་ཛ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སཾ ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཊྚིཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཨུ་ད་ཀཾ དི་ནྣཾ, ཨི་དཾ པ་ན ཨ་གཱ་མ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙཾ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ, ས་ཙེ ནོ ཨཱ་ཧཱ་ར་མྤི ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་སཱི་ནཾ ཨུ་པ་སཾ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན དི་བྦཱ་ནི ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི. ཨི་ས་ཡོ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཨུ་ད་ཀ་མྤི བྷོ་ཛ་ན་མྤི ས་བྦཾ དི་ནྣཾ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ, ས་ཙེ ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི.
དེ་ཝ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སི. ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘དེ་ཝ་ཏེ, མ་ཧ་ཏཱི ཏེ ས་མྤ་ཏྟི, ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་སཱི’’ཏི? བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི. ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ སཱ ས་མྤ་ཏྟི ལ་དྡྷཱ.
ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཀི་ར གེ་ཧེ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཊྛི་སྶ ཧི གེ་ཧེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་ནྟ་མ་སོ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦོ ཛ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པཱ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟཾ ག་ཏོ. མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ནི་ཝཱ་པཾ ལ་བྷ་ན་མ་ནུ་སྶེ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝེ་ཀ་སྶ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་སྶ སཱ་ཡ་མཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཝཱ་པཾ ཨ་དཱ་སི. བྷ་ཏྟ་ཀཱ་རི་ཀཱ དཱ་སཱི ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ གེ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ས་དྡཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཛྫ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི? ཏ་སྶ སཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི – ‘‘ཨ་ཛྫ ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧེ ས་བྦེ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ནི་ཝཱ་པཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་མྨཱ་ཏི? ཨཱ་མ སཱ་མཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་སེ་ཊྛིཾ པུ་ཙྪ ཨ་མྨཱ་ཏི? ཏཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཀ་ལ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ བྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཏ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཀཱ་ཡ་སྶ ར་ཏྟིཾ ཝཱ་ཏོ ཀུ་པྤི. སོ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
ཨི་ས་ཡོ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡཾ བུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ, ས་ངྒྷོ་ཏི ཨ་སུ་ཏ་པུ་བྦཾ སཱ་ཝི་ཏཱ, ཨུ་པྤ་ནྣོ ནུ ཁོ ལོ་ཀེ བུ་དྡྷོ་ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཧིཾ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི? སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨི་ས་ཡོ ཏི་ཊྛ་ཐ ཏཱ་ཝ ཏུ་མྷེ མ་ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀོ་ས་མྦི་ན་ག་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི་ནོ, ‘‘ཨི་ས་ཡོ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ‘‘སྭེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨི་སི་ག་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. ཨི་ས་ཡོ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་མྤི མཱ་སཾ དྭེ་པི ཏ་ཡོ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཝཱ་རེ ཧི་ཡྻོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ཐ, ཀི་མི་ད་ནྟི? ཨཱ་མ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཝི་དི་ཏུཾ, ཏེ་ན མ་ཡཾ ཏུ་རི་ཏཱ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ་མྤི ག་ཙྪཱ་མ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ ཨ་གཱ་རི་ཡཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཛ་ཊཱ, ཏི་ཊྛ་ཐ ཏུ་མྷེ, མ་ཡཾ པུ་རེ་ཏ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དྭེ་པི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཏུ་རི་ཏ་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་རེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. ས་ཏྠུ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
ཏེ་པི ཏ་ཡོ སེ་ཊྛི་ནོ པ་ཉྩ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ པ་ཊྚུ་ནྣ་དུ་ཀཱུ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་མྦི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སཱ་མ་ནྟེ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏི་ཎྞ་མྤི ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. པུ་ན ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཐཱ’’ཏི པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཉྙཱ དི་ནྣཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དི་ནྣཱ ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏི ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཡོ་ཛ་ནེ ཡོ་ཛ་ནེ ཋཱ་ནེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀོ་ས་མྦིཾ པ་ཏྭཱ, ‘‘ལོ་ཀེ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་རཱ་མེ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་རཱ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏོ ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ཀཱ་རི་ཏོ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. གྷོ་སི་ཏེ་ན ཀཱ་རི་ཏོ གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘གྷོ་སི་ཏ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏེ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི.
བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལ་ཧ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ བྷ་ཎྜ་ནཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཛཱ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ. ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ ཀ་ལ་ཧོ ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ. ཝི་རུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ་ད་ནྟི ཝི་ཝཱ་དཾ, ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ. མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧཱིཏི ཝཱ་ཙཱ་ས་ཏྟཱི་ཧི. ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱཏི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ. ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟི ན ཙ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ནྟི. ས་ཙེ་པི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ན ཨུ་པེ་ནྟི, ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱིཏི ས་ཉྙ་ཏྟི་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི? ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན.
དྭེ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ས་ནྟི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ ཙ. ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཝ་སེ་སཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མི. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ པ་ཙྪཱ པ་ཝི་ཊྛོ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ དི་སྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཡཱ ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཋ་པི་ཏ་ནྟི? ཨཱ་མ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཏྭ་མེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི? ཨཱ་མ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི. ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི. ས་ཙེ ཧོ་ཏི དེ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ན་ཏྠི ཏེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི.
ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ་ནཾ, ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ ཏ་སྶ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ དི་སྭཱ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ པུ་བྦེ ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཨེ་སོ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡིཾ་སུ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ, ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཉྩ ཁོ ནེ་ཝ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ན བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཧི་ཏ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. སཱ་མ་གྒི་ཀཱ་ར་ཀོ ཀི་རེ་ས བྷི་ཀྑུ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡ་ཐཱ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ, ནཱ་པི ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མ་གྒཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཧི་ཏ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
༤༩༢. ཚ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ལ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ན་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཚ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ས་རི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་དྡྷཱ་ནེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ་པི ན པ་མུ་སྶི་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཏེ དྷ་མྨེ པཱུ་རེ་ཏི, ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ. ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ. ས་ངྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་ཝཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ. སཱ་མ་གྒི་ཡཱཏི ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི བྷ་ཝ་ནྟི. མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨནྟི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, གི་ཧཱི་སུ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྷི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཎཾ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ཧཱི་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ བོ་དྷི་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ནི་མ་ནྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མ་ནཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་མ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀ་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ཧཱི་ན་ཉྩ, ‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མ, བོ་དྷི་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མ, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, པ་དཱི་པ་མཱ་ལཱ་པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མ, ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ད་སྶཱ་མ, ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ད་སྶཱ་མ, ཨ་ཛྫ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ད་སྶཱ་མ, ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཐ, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཐ, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཐ, ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ནེ་ཐ, པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ སུ་ཁཱི ཧོ་ནྟུ, ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ནཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ཧཱི་ནཾ ‘‘ཨ་ཡྻཱ སུ་ཁཱི ཧོ་ནྟུ, ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ནཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙཱཏི ས་མྨུ་ཁཱ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ན་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ན པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཝ་ནྡ་ན་བཱི་ཛ་ན་དཱ་ནཱ་དི་བྷེ་ད་མྤི ས་བྦཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི་པི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་སུ ཨ་ཝ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་སཱ་མ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ས་ནྟཾ པ་ན པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ཀུ་ཧིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་མཱ་ཡ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. མེ་ཏྟཱ་སི་ནེ་ཧ་སི་ནི་དྡྷཱ་ནི པ་ན ན་ཡ་ནཱ་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ སུ་པྤ་ས་ནྣེ་ན མུ་ཁེ་ན ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ, ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏུ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ་ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཎཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ལཱ་བྷཱཏི ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ. དྷ་མྨི་ཀཱཏི ཀུ་ཧ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མ་ཏྟ་མྤཱིཏི པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཾ དྭ་ཏྟི་ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཱ་མ་ཏྟ་མྤི. ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱིཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ད་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མི, ཨ་སུ་ཀ་སྶ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ པ་ན པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱི ནཱ་མ.
སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གི་ནོ ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ནེ་ཝ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ཛི་གཱི་ས་ནཱ་མུ་ཁེ་ན གི་ཧཱི་ནཾ དེ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི; པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ་ཝ ས་ངྒྷེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཎྜིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཾ ཀོ པཱུ་རེ་ཏི, ཀོ ན པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི? དུ་སྶཱི་ལོ ཏཱ་ཝ ན པཱུ་རེ་ཏི. ན ཧི ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ ག་ཎྷ་ནྟི. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ པ་ན ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཁ་ཎྜེ་ནྟོ པཱུ་རེ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྟཾ – ཡོ ཧི ཨོ་དི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ ཝཱ པི་ཏུ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ དེ་ཏི, སོ དཱ་ཏ་བྦཾ དེ་ཏི, སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ པ་ན་སྶ ན ཧོ་ཏི, པ་ལི་བོ་དྷ་ཛ་གྒ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ ཧི མུ་ཏྟ་པ་ལི་བོ་དྷ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏེ་ན པ་ན ཨོ་དི་སྶ་ཀཾ དེ་ནྟེ་ན གི་ལཱ་ན་གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ག་མི་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ན་ཝ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཙ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་སཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཡོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ ཨ་ས་ཏི པུ་ན པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཏཾ ཏཾ ད་ཏྭཱ སེ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཨ་དཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ སུ་པཱུ་རོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་སི་ཀྑི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཧི པ་རི་སཱ་ཡ ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏོ ལ་བྷ་ཏི, སོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ན སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ དེ་ནྟ་སྶཱ་པི དྭཱ་ད་ས་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི པཱུ་ར་ཏི, ན ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ. ས་ཙེ ཧི དྭཱ་ད་ས་མེ་པི ཝ་སྶེ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པཱུ་རཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཙ ཀ་སྶེ་སོ པ་ཏྟོ་ཏི? སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨཱ་ཧ་ར་ཐ ན’’ནྟི ས་བྦཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཙ རི་ཏྟ་པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ སོ བྷི་ཀྑུ རི་ཏྟ་པ་ཏྟཾ དི་སྭཱ, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫིཾ་སཱུ’’ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ བྷི་ཛྫ་ཏི, པུ་ན དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་ས་ས་དི་སོ ཧེ་ས. ས་ཀིཾ ཁ་ཎྜེ ཛཱ་ཏེ པུ་ན པཱུ་རེ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཡོ པ་ན, ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡ་སྶ མེ པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་ཝ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པཱུ་རི་ཏ་སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ན ནེ་ཝ ཨི་སྶཱ, ན མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, སོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, སུ་ལ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡོ; པ་ཏྟ་ག་ཏ་མ་སྶ དཱི་ཡ་མཱ་ན་མྤི ན ཁཱི་ཡ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་གྒ་བྷ་ཎྜཾ ལ་བྷ་ཏི, བྷ་ཡེ ཝཱ ཚཱ་ཏ་ཀེ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – ལེ་ཎ་གི་རི་ཝཱ་སཱི ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར མ་ཧཱ་གི་རི་གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི. པ་ཉྙཱ་ས མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ནཱ་ག་དཱི་པཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱ གི་རི་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་དྡྷཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཏེ དི་སྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ལ་དྡྷཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ཝི་ཙ་རི་མྷཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. སོ ཨ་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཏཱ་ཝ ཨི་དྷེ་ཝ ཧོ་ཐཱ’’ཏི. མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ་ས ཛ་ནཱ པ་ཏྟ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ལ་བྷི་མྷཱ་ཏི. ནེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་བ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ་པི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི. ཐེ་རཱ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. དྷུ་ར་གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་མཱ་ཧ. ཐེ་རོ, ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཀི་ཉྩི ན ལ་དྡྷཾ, ཨ་ཡཾ སཱི་གྷ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ’’ཏི སེ་སཱ་ནཾ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཐེ་རོ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ལ་དྡྷ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ, ནི་ཀྐུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ག་ཎྷ་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫི.
ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཐེ་རཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀ་དཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི? ན་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་ཏི. ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི? ཨེ་ཏ་མྤི མེ, བྷ་ནྟེ, ན་ཏྠཱི་ཏི. ན་ནུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ནྟི? སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ མེ, བྷ་ནྟེ, པཱུ་རི་ཏོ, ཏ་སྶ མེ དྷ་མྨ་སྶ པཱུ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཙེ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་ས, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ.
ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ན ཐེ་རོ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏེ གི་རི་བྷ་ཎྜ་མ་ཧཱ་པཱུ་ཛཱ་ཡ དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀིཾ ཝ་ར་བྷ་ཎྜ’’ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. དྭེ སཱ་ཊ་ཀཱ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨེ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩོ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨེ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ན སུ་ཁུ་མ་སཱ་ཊ་ཀཱ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཋ་པེ་སི. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏེ དེ་ནྟ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་པི་ཏཱ་པི ཏེ སཱ་ཊ་ཀཱ ཧ་ཏྠཾ ནཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི. ད་ཧ་ར་སྶ དཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ. སོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་སྶ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་ཧ་རཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ད་ཧ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་དཱ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན་པི ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་ཝ་ད་ནྟོ, ‘‘ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ་ཝ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠཱ་ཏི? ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨ་ཧཾ, ཏ་སྶ མེ དྷ་མྨ་སྶ པཱུ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་གྒ་བྷ་ཎྜཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི. སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ནྟི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨི་དཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་གྒ་བྷ་ཎྜཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཏི་སྶ་བྷ་ཡེ པ་ན བྷཱ་ཏ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནཱ་ག་ཏྠེ་རི་ཡཱ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཐེ་རཱི པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ, ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སོ གཱ་མོ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཧ. ཏཱ ག་ནྟྭཱ ས་བྦེ་སཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ཐེ་རི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སཱ སུ་ཏྭཱ, ‘‘མཱ ཏུ་མྷེ ཏེ་སཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་དྭཱ་ད་ས་མཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛཱ་སི. རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ དྭཱ་ད་ས་ནྣ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡྻེ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ མཱ ག་ཙྪ་ཐ, ནི་ཙྩཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཨེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རི་ཡཱ པ་ན ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. སོ, ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ཡཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨི་དྷ ཡཱ་པེ་ཏུཾ, པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་དྭཱ་ད་ས་མོ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཐེ་རིཾ དི་སྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷཱ་ཏ་ར་གཱ་མཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཐེ་རཱི, ‘‘ཐེ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ཀིཾ ཨ་ཡྻཱ་ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སཱ, ‘‘ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ སྭེ་ཝ ག་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.
ཐེ་རཱི པུ་ན་དི་ཝ་སེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ, ‘‘ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཐེ་རཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཊྛཱ་སི. དྷ་མྨི་ཀོ ཏཱ་ཏཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི. ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཐེ་རཱི་ཏི. སཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི, པ་ཏྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ, ‘‘ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་མ་ཏྟེ ཋི་ཏ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཐེ་རཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ན ཧོ་ཏི, བྷ་ཡེ ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནོ, ‘བྷོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐ ཐེ་རི་ཡོ’’ཏི མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ཧི.
རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་པི, ‘‘ས་ཙེ ཐེ་རོ ཐེ་རི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ན ནཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ས་ཙེ པ་ན ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཋ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ག་མ་ནཾ དི་སྭཱ རུ་ཀྑཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ་ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ, དྭཱ་ད་ས ཙ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཨི་དཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ, ཏ་ཏྲ ཧི ཐེ་རཱི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་རི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་དི་མྷི ཝཱ ཨ་ནྟེ ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ བྷི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སཱི་ལཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཚི་ནྣ་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣཾ, ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་དྡ་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཚི་དྡཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞེ་ན ཀཱ་ལ༹་ར་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཎྞཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ས་བ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་བི་ནྡུ་ཙི་ཏྲཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་སཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཏ་ཎྷཱ་དཱ་ས་བྱ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པ་ས་ཏྠ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ, ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཏྭཾ ཨཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི པ་རཱ་མ་ཊྛུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཙ ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱ་གེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་ཏ་སཱི་ལོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ན་ཉྷི སཱི་ལཾ ས་མུ་དྡ་ནྟ་རེ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་པི ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ སཱི་ལེ་ན ས་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན་ཏྠི མ་གྒ་སཱི་ལེ ནཱ་ན་ཏྟཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛཱིཏི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་རི་ཡཱཏི ནི་དྡོ་སཱ. ནི་ཡྻཱ་ཏཱིཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ. ཏ་ཀྐ་ར་སྶཱཏི ཡོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་ཏྠཾ. དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོཏི ས་མཱ་ན་དི་ཊྛི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་གྒནྟི ཛེ་ཊྛ་ཀཾ. ས་བྦ་གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཾ. ས་བྦ་གོ་པཱ་ན་སཱི་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནི་ཀཾ. ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི་དཾ ཀཱུ་ཊནྟི ཡ་མེ་ཏཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དི་པཱ་སཱ་དཱ ཧི ཀཱུ་ཊ་བ་དྡྷཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཡ་སྨིཾ པ་ཏི་ཏེ མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ པ་ཏ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཡ་ཐཱ ཀཱུ་ཊཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ས་མྤི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡཱ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ དི་ཊྛི, སཱ ཨ་གྒཱ ཙ ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ ཙ ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
༤༩༣. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛཱིཏི ཨེ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ཀ་ཐཾ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. སུ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ མེ མཱ་ན་སནྟི མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏཾ. ས་ཙྩཱ་ནཾ བོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ བོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་རི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཡ་སྨཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་རི་ཡནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་སཾ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་པི ཨ་ཏྠི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ, ཏ་སྨཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ.
༤༩༤. ལ་བྷཱ་མི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་མ་ཐནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ས་མ་ཐཾ ལ་བྷཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་བྦུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་མ་ཐོཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ. ནི་བྦུ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མོ.
༤༩༥. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ.
༤༩༦. དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱཏི ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ས. ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཧི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་ས་དི་སཾ, ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་དི་ས་དི་སཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ནོ ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨཱ་པ་ནྣཾ ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ད་ཧ་རོཏི ཏ་རུ་ཎོ. ཀུ་མཱ་རོཏི ན མ་ཧ་ལླ་ཀོ. མ་ནྡོཏི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་དཱི་ནཾ མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ མ་ནྡོ. ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོཏི ཨ་ཏི་ད་ཧ་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཝཱ ཝཱ་མེ་ན ཝཱ པ་སྶེ་ན ས་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ངྒཱ་རཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་སཱ་རི་ཏེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ པཱ་དེ་ན ཝཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ ཕུ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ན སཱི་གྷཾ ཧ་ཏྠོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་ངྒཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ དཱུ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ནྟི. ད་ཧ་ར་སྶ པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ ཧོ་ནྟི, སོ ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ད་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཙི་རཱི་ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཁི་པྤཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ད་ཧ་རོ་ཝ ད་སྶི་ཏོ. མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཙ ད་ཡ྄ཧ་ནྟོ་པི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་པི ད་ཧ་རོ་ཝ ད་སྶི་ཏོ. དེ་སེ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལེ ས་ཏི ཨེ་ཀཾ དི་ཝ་སཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒེ་པི ཏ་མེ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དེ་སེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
༤༩༧. ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནཱིཏི ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙཱ་ནི. ཀིཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྩ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཀ་ར་ཎཾ ར་ཛ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡེ སུ་དྷཱ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་བོ་དྷི་གྷ་རེ་སུ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཨ་ཝ་ཙ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་མ་ཀྑ་ནཱ་དི་ཁུ་དྡ་ཀ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཐ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡེ སུ་དྷཱ་ཀ་མྨཱ་དི ཨུ་ཙྩ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་སཱ་ཝ་པ་ཙ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ན་ཡ་ན་ཀུ་ཙྪ་ཀ་ར་ཎ ནི་ཡྻཱ་ས་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི ཨ་ཝ་ཙ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་སྶུ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏི་བྦཱ་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཏཱིཏི བ་ཧ་ལ་པ་ཏྠ་ནོ ཧོ་ཏི. ཐ་མྦ་ཉྩ ཨཱ་ལུ་མྤ་ཏཱིཏི ཏི་ཎ་ཉྩ ཨཱ་ལུ་མྤ་མཱ་ནཱ ཁཱ་ད་ཏི. ཝ་ཙྪ་ཀ་ཉྩ ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏཱིཏི ཝ་ཙྪ་ཀ་ཉྩ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ ཧི གཱ་ཝཱི ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཙྪ་ཀཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་པ་ནྣཾ པ་ཧཱ་ཡ དཱུ་རཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཏི་ཎཾ ཨཱ་ལུ་མྤི་ཏྭཱ གཱི་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཝ་ཙྪ་ཀ་མེ་ཝ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་ནྣི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཐི་ལ་པཱུ་ར་ཀོ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ བ་ཧ་ལ་པ་ཏྠ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་རོ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡེ ཀི་ར སུ་དྷཱ་ཀ་མྨེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན སུ་དྷཱ་བྷཱ་ཛ་ནཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཀུ་ཙྪཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་དྷཱ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ. ཨེ་ཀོ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལོ བྷི་ཀྑུ ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ས་ཏི པ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྨཱ ཋཱ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ. སོ་པི བྷི་ཀྑུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་རོ པུ་ན ཨ་ཉྙཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏཾ, – ‘‘ས་པྤུ་རི་ས མ་ཧ་ནྟཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཀིཾ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ཨི་ཏ་རོ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི.
༤༩༨. བ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི བ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྠི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱཏི མ་ན་སྨིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོཏི ཋ་པི་ཏ་སོ་ཏོ. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཧི པི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་མཱ་ནཱ ཝཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ ན ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ, ཨ་ཐ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༥༠༠. དྷ་མྨ་ཏཱ སུ་ས་མ་ནྣི་ཊྛཱ ཧོ་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝོ སུ་ཊྛུ ས་མ་ནྣེ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཧི བ་ཧུ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ནཱ་མ མ་གྒོ ན་ཏྠི, ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་པི ཝ་སྶཱ་ནི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཀི་ལེ་སཱ པ་ན ལ་ཧུ ཚི་ཛྫ་ནྟཱ ས་ཏྟ་ཧི ཉཱ་ཎེ་ཧི ཚི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. སོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ, ‘‘ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡཾ ཉཱ་ཎཾ…པེ… ཨི་ད་མ་སྶ ས་ཏྟ་མཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ཀིཾ པ་ནི་དཾ སུ་ཏྟཾ ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘‘ནཱི་ཏ་ཏྠ་ཏྠཾ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏྟཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘དྷ་མྨ་ཏཱ སུ་ས་མ་ནྣི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི? ཨ་དྡྷཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྠོ་ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཕ་ལ་ས་མ་ངྒཱི’’ཏི. ཛཱ་ན་ནྟོ, ‘‘ཕ་ལ་ས་མ་ངྒཱི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ, – ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ མ་གྒཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ མ་ཎྜཱུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཕ་ལ་མེ་ཝ ག་ཎྷི་སྶ་ཏི. མཱ སུ་ཏྟཾ མེ ལ་དྡྷ་ནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨ་ཝ་ཙ. པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟེ་ན ནཱ་མ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ར་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནེ་ཝ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ བ་ཧུ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏུ. ནོ ཙེ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ག་ཙྪ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.